VI SA/Wa 1000/24

WyrokWSA w Warszawie2024-07-23

Skład orzekający: Andrzej Nogal, Urszula Wilk, Maciej Borychowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wdowie (widow's benefit) wypłacane z USA przez Social Security Administration (SSA) może być uznane za rentę lub emeryturę w rozumieniu polskich przepisów o ubezpieczeniu zdrowotnym, co skutkowałoby objęciem beneficjenta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej nie wykazał w sposób należyty, czy świadczenie wdowie z USA ma charakter renty lub emerytury w rozumieniu polskich przepisów. Brak kompleksowej analizy przepisów prawa amerykańskiego, niedostateczne uwzględnienie zgromadzonego materiału dowodowego oraz brak odniesienia się do zarzutów odwołania stanowiły naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca D. J. kwestionowała decyzję Prezesa NFZ utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, która uznała ją za objętą obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania świadczenia wdowiego z USA od 1 sierpnia 2018 r. Skarżąca argumentowała, że świadczenie to ma charakter socjalny, a nie emerytalno-rentowy. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcie na analizie części przepisów amerykańskiej ustawy o zabezpieczeniu społecznym, uznając świadczenie wdowie za odpowiednik polskiej renty rodzinnej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia i zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nogal Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lipca 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej D. J. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] lutego 2024 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ", "Organ"), wydaną na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i 6 oraz art. 66 ust. 1 pkt 16 i art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561, ze zm., dalej "ustawa o świadczeniach"), w związku z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Panią D. J. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Wnioskodawczyni"), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2022 r. wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "DWOW NFZ", "organ I instancji") w sprawie uznania Strony objętej obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania świadczenia rodzinnego w postaci renty wdowiej od 1 sierpnia 2018 r., albowiem pobierane świadczenie wdowie ze Stanów Zjednoczonych Ameryki jest świadczeniem emerytalno – rentowym (dalej: "Zaskarżona decyzja"). Zaskarżona decyzja została wydana w ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia [...] marca 2019 r. Strona zwróciła się do DWOW NFZ o wydanie decyzji w sprawie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu świadczenia wdowiego otrzymywanego z USA. Do wniosku Strona dołączyła odpowiedź z Banku [...]oraz kopię PIT-11 za rok 2018. W uzasadnieniu wniosku Wnioskodawczyni wskazała, że bank, za pośrednictwem którego transferowane jest świadczenie, wypłacane przez Social Security Administration (dalej: "SSA"), jako płatnik składek zakwalifikował powyższe świadczenie jako emerytalno-rentowe w rozumieniu przepisów prawa polskiego i z tego tytułu pobiera składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Pismami z dnia [...] kwietnia 2019 r. organ I instancji poinformował Stronę i bank o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu pobierania świadczenia ze Stanów Zjednoczonych Ameryki. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r., określonym jako "uzupełnienie", Wnioskodawczyni przedstawiła wyjaśnienia dotyczące przyznania świadczenia wdowiego oraz okoliczności jego wypłaty, a ponadto załączyła kopie dokumentów, tj. (i) karty S.S. męża, (ii) decyzji o waloryzacji polskiej emerytury męża za rok 2018, (iii) PIT-11 męża za rok 2018 z [...], (iv) PIT-11 męża z ZUS za rok 2018, (v) decyzji Skarżącej z SSA o przyznaniu świadczenia małżeńskiego, (vi) zmiany decyzji SSA z dnia 3 sierpnia 2018 r. ze świadczenia małżeńskiego na świadczenie wdowie, (vii) rozliczenia rocznego SSA za rok 2018, (viii) Pub SSA [...] (str. 7-8), (ix) decyzji ZUS przyznającej Skarżącej rentę rodzinną, (x) interpretacje indywidualne dotyczące świadczenia małżeńskiego i świadczenia wdowiego, (xi) PIT 40A Skarżącej za rok 2018, (xii) zaświadczenia o podatku federalnym – świadczenie małżeńskie, (xiii) zaświadczenie o podatku federalnym – świadczenie wdowie. W piśmie z dnia [...] maja 2019 r. Strona przedstawiła wątpliwości odnośnie możliwości stosowania w jej sprawie art. 82 ust. 7 ustawy o świadczeniach oraz rozliczenia PIT z uwzględnieniem składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu świadczenia wdowiego. W dniu [...] czerwca 2019 r. organ I instancji wydał decyzję uznając Stronę za objętą obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania świadczenia emerytalno-rentowego z zagranicy od dnia 1 sierpnia 2018 r., albowiem, pobierane przez nią świadczenie wdowie (widow’s Insurance benefits, claim numer: [...]) ze Stanów Zjednoczonych Ameryki jest świadczeniem emerytalno-rentowym. Od powyższej decyzji DWOW NFZ Strona złożyła odwołanie. Decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] Prezes NFZ uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2019 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] DWOW NFZ uznał Stronę za objętą obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania świadczenia rodzinnego w postaci renty wdowiej od dnia 1 sierpnia 2018 r., albowiem pobierane przez nią świadczenie wdowie ze Stanów Zjednoczonych Ameryki jest świadczeniem emerytalno-rentowym. Od decyzji organu I instancji Strona wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że pobieranie przez Odwołującą "świadczenia wdowiego" z USA jest jednoznaczne z objęciem Odwołującej zaopatrzeniem emerytalnym lub rentowym, podczas gdy z treści tego przepisu z "osobą pobierającą emeryturę lub rentę" pobierającą świadczenie z innego kraju mamy do czynienia tylko w przypadku pobierania emerytury lub renty z zagranicy a świadczenie otrzymywane przez Odwołującą takiego charakteru nie ma albowiem jest świadczeniem dodatkowym o charakterze socjalnym, 2) art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach poprzez jego nieprawidłową wykładnię i zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że Odwołująca w związku z pobieraniem przez nią świadczenia wdowiego z USA winna być traktowana jako osoba pobierająca rentę podlegającą obowiązkowi opłacania składki zdrowotnej, 3) art. 82 ust. 1 ustaw o świadczeniach poprzez jego zastosowanie, mimo że nie wystąpiły wszystkie okoliczności wskazane w tym przepisie, tj. brak jest podstaw do uznania, że "świadczenie wdowie", które otrzymuje Odwołująca, mieści się w zakresie świadczeń wymienionych w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach - przepisów postępowania: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasad wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes strony postępowania, jako obywatela, przejawiające się w ograniczeniu do przeanalizowania jedynie części obowiązujących przepisów amerykańskich, przez co niemożliwym było ustalenie, jaki w rzeczywistości w kontekście innych świadczeń amerykańskich i ogólnego funkcjonowania systemu amerykańskiego charakter ma świadczenie wdowie przyznawane na podstawie przepisów Social Security Act of 1935 oraz Social Security Act of Amendments od 1939 i czy można traktować je jako rentę w rozumieniu przepisu art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach, a ponadto pominięcie charakteru tego świadczenia oraz tego, że organ amerykański we własnym zakresie dodatkowo opłaca Odwołującej składki zdrowotne, bez pomniejszania z tego tytułu przyznanego świadczenia, 2) naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu wszelkich niezbędnych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności do wyjaśnienia charakteru "świadczenia wdowiego", a w konsekwencji tego czy to świadczenie objęte jest dyspozycją przepisu art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach, 3) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia, na jakiej podstawie prawnej i faktycznej uznano, że "świadczenie wdowie" winno być traktowane tak jak renta rodzinna na gruncie prawa polskiego, w szczególności w sytuacji, w której z uwagi na jego charakter socjalny pobierany jest od niego jedynie podatek federalny, a składka zdrowotna pokrywana jest dodatkowo przez stosowny podmiot administracji w USA, a organ I instancji ograniczył się jedynie do wskazania podobieństw między tymi świadczeniami, pomijając całkowicie różnice między nimi, a więc chociażby charakter socjalny świadczenia pobieranego przez Odwołującą oraz że stanowi ono kontynuację świadczenia małżeńskiego, a oba te świadczenia nie są ani związane ani uzależnione od nabycia uprawnień emerytalno-rentowych. Po rozpatrzeniu odwołania Prezes NFZ Zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję DWOW NFZ w sprawie objęcia Strony obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania z USA świadczenia rodzinnego w postaci renty wdowiej od dnia 1 sierpnia 2018 r. z uwagi na uznanie, iż wskazane świadczenie jest świadczeniem emerytalno – rentowym. Rozpatrując odwołanie Organ podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji. Wskazał, że w trakcie postępowania DWOW NFZ zwrócił się do Departamentu Rent Zagranicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ustalenie podstaw prawnych przyznania Stronie świadczenia, a w odpowiedzi otrzymał informację z której wynikało, że z uwagi na amerykańskie przepisy dotyczące ochrony danych osobowych, nie jest możliwe bezpośrednie udzielenie odpowiedzi na pytanie organu NFZ. Jednocześnie pełnomocnik Wnioskodawczyni wskazał, iż wracała się już ona do instytucji amerykańskich z pytaniem dotyczącym podstawy przyznania świadczenia wdowiego, wskazując sekcje (artykuły) amerykańskiej ustawy o zabezpieczeniu społecznym. Organ wskazał, iż w trakcie prowadzonego postępowania doszło do jednoznacznego ustalenia, które przepisy dotyczące świadczenia stanowiły podstawę przyznania świadczenia wdowiego Stronie. Zdaniem Organu są to przepisy znajdujące się w sekcjach 202(e), 202(f), 202(q), 216(c), 216(d), 216(g), 216(h), 216(k) oraz 225 amerykańskiej Ustawy o zabezpieczeniu społecznym (Social Security Act). Prezes NFZ wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie konieczne jest dokonanie kompletnego porównania przepisów obydwu systemów prawnych w celu wykazania, czy świadczenie wdowie (widows benefit) posiada cechy świadczenia rentowego/renty rodzinnej w rozumieniu prawa polskiego. Organ ponownie analizując sprawę dokonał analizy przepisów znajdujących się w Sekcjach 202(e), 202(f), 202(q), 216(c), 216(d), 216(g), 216(h), 216(k) oraz 225 amerykańskiej Ustawy o zabezpieczeniu społecznym (Social Security Act) zamieszczonych na stronie internetowej: https://www.ssa.gov/OP_Home/ssact/title02/0200.htm, na podstawie tłumaczenia zrealizowanego przez tłumacza z biura tłumaczeń Summa Linguage Technologies. Przytoczona treść ww. przepisów zawarta jest na stronach 7 – 12 Zaskarżonej decyzji. Prezes NFZ wyjaśnił ponadto, że również w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych świadczenie wypłacane jako renta rodzinna, która przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, po osobach które w chwili śmierci miały ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniały warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. Zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli: w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole - 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej. Prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w art. 70 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Prezes NFZ podkreślił, że jeżeli w systemie prawa amerykańskiego wypłacane świadczenie określone zostało jako "świadczenie wdowie" a w polskim systemie jest to "renta rodzinna", nie oznacza to, że zachodzą tu różnice co do istoty i celu wypłaty świadczeń. Wobec powyższego, zasadne jest przyjęcie, że świadczenie wdowie wypłacane osobie uprawnionej przez SSA jest odpowiednikiem renty rodzinnej wypłacanej osobie uprawnionej na podstawie przepisów prawa polskiego, co z kolei uzasadnia objęcie Odwołującej ubezpieczeniem zdrowotnym. W ocenie Organu, określenie "renta" zastosowane w art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach, należy rozumieć szeroko. Przepis ten nie tworzy katalogu zamkniętego świadczeń i obejmuje również pojęcie "renta rodzinna". Ponadto zgodnie z brzmieniem art. 82 ust. 2 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy w ramach jednego z tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego wymienionych w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach, ubezpieczony uzyskuje więcej niż jeden przychód, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od każdego z uzyskanych przychodów odrębnie. Powyższe oznacza, że osoba pobierająca rentę lub emeryturę spełnia ustawowe przesłanki podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tych tytułów, a składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest od każdego z osobna. Końcowo Prezes NFZ wskazał również, że przepisy umowy z dnia 2 kwietnia 2008 r. o zabezpieczeniu społecznym między Rzeczpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki (Dz.U. z 2009 r. Nr 46, poz. 374) w żaden sposób nie regulują kwestii ubezpieczenia zdrowotnego ani prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Z rozstrzygnięciem Prezesa NFZ nie zgodziła się Skarżąca, zaskarżając w całości decyzję z dnia [...] lutego 2024 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 5 pkt 20 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, iż Skarżąca winna być traktowana jako osoba pobierająca rentę, a pobieranie przez nią świadczenia wdowiego ("widow’s benefit") przyznanego jej w Stanach Zjednoczonych Ameryki skutkuje koniecznością objęcia Skarżącej obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, mimo, że ww. w rzeczywistości nie pobiera ani emerytury ani renty zza granicy, a jedynie dodatek mający socjalny charakter, 2) naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez jego błędne i bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, w której nie wystąpiły wszystkie przesłanki określone w ww. przepisie, brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw do uznania, że świadczenie wdowie ("widow’s benefit"), które otrzymuje Skarżąca mieści się w zakresie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, 3) naruszenie przepisów postępowania - art. 7 w zw. z art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes Skarżącej jako obywatela, polegające na ograniczeniu się do tłumaczenia wycinka przepisów ustawy, na podstawie której Skarżącej przyznano sporne świadczenie tj. Social Security Act od 1935 oraz Social Seciurity. Formułując powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2024 r. oraz poprzedzającej jej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2022 r. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Motywując skargę Strona wskazała, iż uzasadnienie Zaskarżonej decyzji w przeważającej mierze sprowadza się do opisu stanu faktycznego, przytoczenia zarzutów odwołania (str. 1-5) oraz dowolnego (nie przez tłumacza przysięgłego) tłumaczenia przepisów amerykańskich dot. świadczenia wdowiego (str. 7-12). Tym samym merytoryczna treść decyzji wraz z argumentacją organu jest dość skromna. Skarżąca wskazała, iż sporne w sprawie jest to, czy "świadczenie wdowie" jest rentą, o której mowa w przepisie art. 66 ustawy o świadczeniach. Zdaniem Strony w okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji nie poczynił prawidłowych ustaleń w tym zakresie. Przede wszystkim nie zwrócił się do właściwych organów amerykańskich o informację, w jaki sposób winien traktować owo świadczenie i czy jest ono równoważne ze świadczeniem emerytalnym lub rentowym na gruncie obowiązujących w USA przepisów. Organ II instancji, podobnie jak zrobił to wcześniej organ I instancji, bazując jedynie na tłumaczeniu części przepisów amerykańskich dotyczących wyłącznie wspomnianego już wielokrotnie świadczenia widow’s benefit, ograniczył się wyłącznie do wykładni językowej. Strona zwróciła również uwagę na okoliczność, iż Organ w żadnym zakresie nie odniósł się także do tego, że świadczenie wdowie stanowi przekształcenie pobieranego przez skarżącą wcześniej świadczenia małżeńskiego, które miało charakter typowo socjalny i nie potrącano z niego składki zdrowotnej. Jedyną różnicą w w/w świadczeniach jest tak naprawdę to, że jedno jest wypłacane za życia, a drugie po śmierci małżonka, inne warunki pozostają bowiem niezmienne. Tym samym nagłe dodatkowe obciążenie jest całkowicie nieuzasadnione. Niestety również w tym zakresie po raz kolejny żadnych ustaleń nie poczyniono. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a. Uwzględniając powyższe regulacje Sąd w składzie rozpoznającym stwierdza, iż skarga jest zasadna, bowiem Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wymaga odnotowania, iż sprawy po podobnym zagadnieniu były już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a także przez Naczelny Sąd Administracyjny – po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prezesa NFZ (por. wyrok NSA z dnia: 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 1704/2023; 12 stycznia 2021 r., sygn. akt II GSK 1603/18). Sąd w składzie rozpoznającym podziela ogólne zapatrywania zaprezentowane w ww. wyrokach, stwierdzenie, iż beneficjent świadczenia uzyskiwanego z USA może podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tego tytułu, pod warunkiem, że nie ma wątpliwości odnośnie podobieństwa z polską rentą (np. rodzinną) albo emeryturą. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2024 r., którą po rozpoznaniu odwołania Skarżącej od decyzji DWOW NFZ z dnia [...] listopada 2022 r. Organ uznał, że Strona jest objęta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania świadczenia rodzinnego w postaci renty wdowiej od dnia [...] sierpnia 2018 r. wypłacanej ze Stanów Zjednoczonych Ameryki. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w niniejszej sprawie była prawidłowość stanowiska Prezesa NFZ, który przyjął, iż przyznane Skarżącej świadczenie jest odpowiednikiem polskiej renty rodzinnej w oparciu o dokonane ustalenia faktyczne i ocenę prawną. Zdaniem Organu bowiem wypłacane Skarżącej z zagranicy świadczenie wdowie odpowiada rencie lub emeryturze o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 16 i art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach. Na wstępie rozważań podkreślić należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) skutecznie wniesiony środek odwoławczy gwarantuje stronie rozpoznanie sprawy, załatwionej przez organ I instancji po raz drugi przez właściwy organ wyższego stopnia i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Brak w motywach decyzji jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów odwołania uzasadnia nie tylko uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale jednocześnie daje podstawę do stwierdzenia, że przy tego rodzaju postępowaniu pod znakiem zapytania pozostają gwarancje wynikające z zasady dwuinstancyjności (vide wyrok WSA w Poznaniu z 26 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Po 750/22). W orzecznictwie podkreśla się, że organ odwoławczy ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę administracyjną, niezależnie od podniesionych w odwołaniu zarzutów, jednakże ma obowiązek szczegółowego ustosunkowania się do nich. Natomiast uzasadnienie, w którym brak jest rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów odwołania albo brak odniesienia się i oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i dowodów, pozwalających na zweryfikowanie prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji uprawnia do stwierdzenia, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem zasad procesowych, w tym zasady wyrażonej w art. 15 k.p.a. (wyrok WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1264; wyrok WSA w Krakowie z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 991/16; wyrok WSA we Wrocławiu z 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 29/17). Pogląd ten znajduje akceptacje w doktrynie, gdzie wskazuje się, że brak odniesienia się do zarzutów odwołania świadczy o nierozpoznaniu przez organ odwoławczy sprawy w jej całokształcie (uchwała Sądu Najwyższego z 23 września 1986 r., sygn. akt III AZP 11/86; glosa T. Wosia i J. Zimmermanna do uchwały, PiP 1989, z. 8). Jak wynika z treści art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane. Ponadto, z istoty uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za wydanym rozstrzygnięciem przemawiają. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna umożliwić, zarówno adresatom rozstrzygnięcia, których bezpośrednio ono dotyczy, jak i sądowi badającemu jego legalność, odtworzenie toku czynności procesowych oraz procesu rozumowania organu, który doprowadził do określonej konkretyzacji praw lub obowiązków stron. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym, wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W zaskarżonym rozstrzygnięciu opisanych wyżej elementów zabrakło. W uzasadnieniu decyzji Prezesa NFZ brak jest bowiem odniesienia do twierdzeń strony skarżącej (w szczególności zawartych w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r.) istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia, a odnoszących się do okoliczności związanych z pobieraniem jeszcze przed śmiercią męża, świadczenia małżeńskiego, zmienionego następnie na świadczenie wdowie. Sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że jej rozstrzygnięcie wymagało ustalenia, czy świadczenie, o którym mowa w przetłumaczonym przez tłumacza przysięgłego piśmie z dnia 3 sierpnia 2018 r., wypłacane Skarżącej z zagranicy, odpowiada rencie lub emeryturze, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 16 i art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach. Przedmiotowej analizy Organ winien dokonać również w kontekście (nieprzetłumaczonego wprawdzie), dokumentu od SSA z B. z dnia [...] października 2017 r., z którego wynika, iż począwszy od października 2017 r. Skarżąca otrzymywała świadczenie dla współmałżonków. Zatem, w ocenie Sądu, na podstawie przepisów prawa amerykańskiego należało ustalić istotę świadczenia otrzymywanego przez Skarżacą, a następnie ocenić czy świadczenie to ma charakter renty lub emerytury na gruncie prawa polskiego. Przy czym istota wypłacanego Stronie świadczenia powinna być ustalona kompleksowo, tj. czym ono w istocie jest i komu się należy. W ocenie Sądu samo ustalenie, iż należy się ono wdowom, po uzyskaniu określonego wieku wydaje się niewystarczające. Zatem, przyjęcie przez organy NFZ, że wypłacane Skarżącej przez SSA w B. świadczenie ("miesięczne zasiłki wdowie") stanowi świadczenie o charakterze rentowym, wydaje się twierdzeniem przedwczesnym, nie znajdującym wystarczającego potwierdzenia w ustalonym przez organy stanie faktycznym. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. z art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby pobierające emeryturę lub rentę. W myśl zaś art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach, za osobę pobierającą emeryturę lub rentę uważa się: a) osobę objętą zaopatrzeniem emerytalnym lub rentowym, z wyłączeniem dzieci do 18. roku życia pobierających rentę rodzinną, b) osobę pobierającą świadczenie pieniężne, o którym mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia, z wyłączeniem dzieci do 18. roku życia pobierających to świadczenie, c) osobę pobierającą rentę socjalną albo rentę strukturalną na podstawie ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o rentach strukturalnych w rolnictwie (Dz. U. z 2018 r. poz. 872) lub ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 922), d) osobę otrzymującą emeryturę lub rentę z zagranicy. Z tego przepisu wynika, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego dotyczy tylko rent i emerytur z zagranicy, nie zaś wszelkich wypłat dokonywanych w ramach zagranicznego zaopatrzenia emerytalnego i rentowego. Poza tym pamiętać należy, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach, jako nakładający określony obowiązek względem obywatela, nie podlega wykładni rozszerzającej. Oznacza to, że dla zasadności jego zastosowania stan faktyczny będący źródłem obowiązku musi odpowiadać stanowi prawnemu w normie tej określonemu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1757/11). W ocenie Sądu Organ prawidłowo uznał, iż aby dokonać ustalenia czy świadczenie wdowie podpada pod polską ustawę w zakresie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym konieczne jest porównanie ustawodawstwa polskiego i amerykańskiego. W ocenie Sądu jednak wynik tego porównania nie jest miarodajny dla rozpatrzenia niniejszej sprawy, bowiem Organ dokonał tylko częściowego porównania, a to w zakresie podmiotowym, tj. kto, po spełnieniu określonych przesłanek może być beneficjentem tego świadczenia. Prezes NFZ wbrew obowiązkowi ustalenia stanu faktycznego w sposób umożliwiający rozstrzygnięcia nie sprostał temu wymogowi. Organ w istocie nie ocenił, w kontekście przełożonych przez Stronę dowodów i wyjaśnień, czy świadczenie wdowie faktycznie może być równoważne polskiej rencie rodzinnej. Zresztą na ten sam aspekt, tj. konieczności prawidłowego ustalenia istoty świadczenia pobieranego przez Skarżącą, Strona zwróciła uwagę w odwołaniu od decyzji DWOW NFZ formułując w tym zakresie stosowny zarzut. Organ rozpatrując odwołanie nie odniósł się do tego wniosku. Jak wynika z akt sprawy Skarżąca w toku postępowania przed organami NFZ przedłożyła m.in. pismo z dnia [...] września 2018 r. z Biura Świadczeń Federalnych Ambasady Stanów Zjednoczonych Ameryki w Warszawie, w którym Ambasada USA odniosła się do pytania Skarżącej odnośnie przyznanego jej świadczenia z USA. Ambasada powołując się na żłożność przepisów odmówiła przedstawienia szczegółowych informacji i ograniczyła się do przekazania jedynie podstawowych danych na interesujący Skarżącą temat. Udzielając podstawowych informacji Ambasada USA wskazała na przepisy amerykańskiej Ustawy o zabezpieczeniu społecznym (Social Security Act), które określają podmiotowo – przedmiotowe przesłanki przyznania świadczenia wdowiego. Ambasada USA powołała w tym zakresie Sekcje 202(e), 202(f), 202(q), 216(c), 216(d), 216(g), 216(h), 216(k) oraz 225 amerykańskiej Ustawy o zabezpieczeniu społecznym (Social Security Act), wskazując końcowo że z pełnym (angielskojęzycznym) tekstem wymienionych Sekcji Social Security Act można zapoznać się na stronie internetowej: https://www.ssa.gov/OP_Home/ssact/title02/0200.htm. Ponadto dostępne publicznie przepisy wykonawcze (również w języku angielskim) zawiera Sekcja RS 00207.000 instrukcji Program Opertaions Manual System dostępna pod adresem: https://securite.ssa.goc/apps10/poms.nsf/lnx/0300207000. Bazując na takich informacjach pracownik Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w korespondencji mailowej z dnia [...] września 2022 r. zlecił biuru tłumaczeń "Delta Translation Agecy przetłumaczenie na język polski Sekcji 202(e), 202(f), 202(q), 216(c), 216(d), 216(g), 216(h), 216(k) oraz 225, wskazując stronę internetową, jako źródło przekazanego tekstu do przetłumaczenia. Uzyskawszy tłumaczenie Organ w uzasadnieniu Zaskarżonej decyzji w całości zamieścił dokonany przekład na język polski. Następnie Prezes NFZ wskazał, iż dokonane porównanie stanu prawnego Polski i USA potwierdza wniosek, że świadczenie wdowie stanowi odpowiednik polskiej renty rodzinnej. Prezes NFZ przystępując do ustalenia istoty świadczenia otrzymywanego przez Skarżącą zastrzegł, że w tym zakresie nie ma znaczenia nazwa pobieranego świadczenia. Jak bowiem podnosi - o charakterze prawnym otrzymywanego świadczenia pieniężnego z zagranicy nie stanowi sama nazwa świadczenia, ale ryzyko ubezpieczeniowe chronione przez przepisy prawne, przewidujące w razie jego zajścia wypłacenie określonego świadczenia. Organ wskazał, że naturalnie występujące różnice w zakresie nazewnictwa świadczeń wynikają z odmienności systemów prawnych obydwu państw, jak również innych warunków kulturowych i historycznych kształtowania się systemów ubezpieczeń społecznych, jednak przyjęte w obydwu systemach rozwiązania i wprowadzone świadczenia są tożsame. Jeżeli zatem w systemie prawa amerykańskiego wypłacane świadczenie określone zostało jako "świadczenie wdowie" a w polskim systemie jest to "renta rodzinna", nie oznacza to, że zachodzą tu różnice co do istoty i celu wypłaty świadczeń. Sąd rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska Prezesa NFZ w tym zakresie. O ile zgodzić się należy z organem, że nie nazwa świadczenia zagranicznego decyduje o ewentualnym zakwalifikowaniu do równoważnego polskiego świadczenia – o tym przesądza faktyczny rodzaj tego świadczenia (np. świadczenie rentowe, rodzinne czy zasiłek) oraz okoliczności przyznania. Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób zgodzić się z Organem, iż przeprowadzona analiza prawna obu systemów (polskiego i amerykańskiego) potwierdza tożsamość tych świadczeń. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że w analiza porównawcza Organu (a także DWOW NFZ) sprowadzała się w istocie do przytoczenia części przetłumaczonych przepisów amerykańskiej ustawy i to wyłącznie w zakresie wskazanym w piśmie z dnia [...] września 2018 r. z Biura Świadczeń Federalnych Ambasady Stanów Zjednoczonych Ameryki w Warszawie. Organ natomiast nie przeanalizował przepisów tejże ustawy, które definiowałyby świadczenie wdowie w ogólności. Jest to o tyle istotne, albowiem w materiale dowodowym złożonym przez Skarżącą zawarte są informacje, które mogą nie potwierdzać jednoznacznego stanowiska Prezesa NFZ, a które nie zostały poddane analizie. Sąd zauważa, że Skarżąca do pisma z dnia [...] kwietnia 2019 r. zatytułowanego "Uzupełnienie" złożyła szereg dokumentów, m.in. pismo z dnia [...] marca 2018 r. (a więc przed śmiercią męża Skarżącej, która nastąpiła w dniu [...] lipca 2018 r.), Generalnego Konsulatu Amerykańskiego, Dział Świadczeń Federalnych, z którego wynika, że SSA wypłaca Skarżącej świadczenie małżeńskie. Kolejnym pismem jest korespondencja z Biura Świadczeń Federalnych Ambasady USA z dnia [...] września 2018 r. (już po śmierci męża Skarżącej), zgodnie z jego treścią Skarżącej jest wypłacane świadczenie wdowie. Kolejne pismo datowane na [...] października 2017 r. (w języku angielskim), które potwierdza, że Skarżąca jest uprawniona do świadczenia dla współmałżonka, począwszy od października 2017 r. w kwocie 223,50 USD. Wrzeszczcie wśród dokumentów zawartych w aktach administracyjnych sprawy złożonych przez Skarżącą jest pismo z SSA z B. (wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski) z dnia [...] sierpnia 2018 r., z którego wynika, iż Skarżąca stałą się beneficjentką zasiłków wdowich rozpoczynających się od lipca 2018 r. Z przedmiotowego pisma wynika również, że nastąpiła zmiana świadczenia, a przyczyną zmiany była śmierć męża – J. J.. Ponadto w aktach sprawy znajduje się dokument zatytułowany "Wyjaśnienie świadczeń" opatrzony oznaczeniem SSA. Stronę 7-8 tego dokumentu załączyła również Skarżąca przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. Natomiast jego pełna treść znajduje się w aktach sprawy oznaczonych "Dydaktyka". Oprócz informacji wskazywanych przez Skarżącą dostępnych na stronie 7-8, zawarte są informacje dotyczące: nabywania uprawnień do SSA (s. 4), ubiegania się o świadczenie (s. 9). Sąd wskazuje, że Organ uzasadniając Zaskarżoną decyzję w żaden sposób nie odniósł się do przedmiotowych dokumentów, nie dokonał ich analizy i nie uczynił rozważań w kontekście oceny podlegania Skarżącej obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z uwagi na pobieranie świadczenia wdowiego. Organ poprzestał jedynie na przytoczeniu tłumaczenia przepisów i to wskazanych przez Ambasadę USA, stwierdzając, iż na tej podstawie można stwierdzić, że przyznane Skarżącej świadczenie odpowiada polskiej rencie rodzinnej. Sąd w tym miejscu nie przesądza, że jest inaczej, niemniej takie stanowcze stwierdzenie, bez uwzględnienia wszystkich dowodów znajdujących się w aktach sprawy jest przedwczesne. Sąd wskazuje, że z przepisu wynika, że dla spełnienia dyspozycji tej normy wymagana sytuacja, kiedy jeden z tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego wymieniony jest w art. 66 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach, a ta okoliczność - co wyżej podniesiono - nie została bezspornie wykazana. Sąd wskazuje, że wprawdzie Organ wskazał przepisy prawa amerykańskiego, na których oparł swoje rozstrzygnięcie. Niemniej jednak, w ocenie Sądu ich wartość dowodowa może budzić wątpliwości. Informacja o przepisach (Sekcjach) regulujących przedmiotowe zagadnienie oraz ich źródle zostało zawarte w piśmie z dnia [...] września 2018 r. z Biura Świadczeń Federalnych Ambasady Stanów Zjednoczonych Ameryki w Warszawie. Jednocześnie z pisma Ambasady USA wynika, że są to podstawowe dane, które interesowały Skarżącą. Z kolei przetłumaczone przepisy przez biuro tłumaczeń zostały przekazane do organu i Instancji [...] października 2022 r. (e-mail z dnia [...] października 2022 r., 12:34 do G. A.). W ocenie Sądu tłumaczenie tak kluczowych dla rozpatrzenia sprawy dokumentów powinno gwarantować, iż są to przepisy aktualne na dzień tłumaczenia i wskazaniem daty pobrania oraz źródła ich pobrania. W przedmiotowym tłumaczeniu takich informacji nie ma. Nadto, w ocenie Sądu Organ winien rozważyć, czy dokonanie tłumaczenia przez biuro tłumaczeń, z którym Organ jest związany umową, daje rękojmie poprawności tłumaczenia aktów prawnych, czy jednak tłumaczenie powinno zostać dokonane przez tłumacza przysięgłego języka angielskiego. Zdaniem Sądu, mimo powołania się w uzasadnieniu Zaskarżonej decyzji na treść niektórych przepisów prawa amerykańskiego, wobec braku ustalenia, iż są to przepisy kompleksowo regulujące przedmiotowe zagadnienie, wobec braku dołączenia treści ocenianych przepisów wraz z ich tłumaczeniem przysięgłym oraz wykazaniem choćby poprzez publikator umożliwiający ocenę źródła przepisu prawa, brak jest możliwości oceny zastosowanej przez organ wykładni prawa amerykańskiego i polskiego. Na marginesie Sąd wskazuje, że analogiczną uwagę (braku wskazania określonej daty pobrania informacji ze strony internetowej) organ poczynił na stronie 15. Zaskarżonej decyzji, odnosząc się do wniosku dowodowego pełnomocnika Skarżącej. W ocenie Sądu nie ma podstaw, aby różnicować wartość dowodową tłumaczenia stron internetowych dokonywanych przez Skarżącą oraz Prezesa NFZ. Od organu należy oczekiwać, że aktualność ocenianych materiałów (dostępnych na stronach internetowych) nie będzie budziła wątpliwości. Tym samym materiał dowodowy zebrany w sprawie nie odpowiada standardom umożliwiającym ocenę przyjętego przez organ administracyjny stanowiska. W rezultacie tych uwag Organ nie wykazał swoich jednoznacznych ustaleń, w świetle których dokonał oceny charakteru prawnego świadczenia otrzymywanego przez Skarżącą. W konsekwencji brak jest potwierdzenia wniosków Organu, bowiem znajdujące się w aktach administracyjnych częściowe robocze tłumaczenia fragmentów tekstów dotyczących świadczenia wdowiego - co stanowiło podstawę przyjęcia, że otrzymywane przez skarżącą świadczenie odpowiada rencie rodzinnej – nie mogą być uznane za wiarygodny materiał dowodowy. Braku tego nie zastępuje ogólnikowe, nawiązanie przez organ w decyzji do powoływanych przepisów amerykańskiej ustawy o zabezpieczeniu społecznym. Organ nie zebrał bowiem treści tej ustawy (lub jej istotnych fragmentów) z powołaniem ich pochodzenia wraz z ich profesjonalnym tłumaczeniem. DWOW NFZ, a następnie Prezes NFZ oparli się jedynie na Sekcjach wskazanych przez Ambasadę USA, która zastrzegła, że są to dane podstawowe. Skoro tak, to póki Organ bezsprzecznie nie ustali, iż są to przepisy wyczerpująco regulujące świadczenie wdowie (również jego charakter), a nie tylko okoliczności przyznania, to Sąd nie jest władny ocenić legalność Zaskarżonej decyzji. Według Sądu Organ winien ww. ustalenia poczynić w oparciu o pozyskane i przetłumaczone (przez tłumacza przysięgłego) przepisy prawa amerykańskiego, które całościowo dotyczą świadczenia pobieranego przez Skarżącą. Organ powinien również ocenić wartość dowodową pism: z dnia [...] marca 2018 r. Generalnego Konsulatu Amerykańskiego Działa Świadczeń Federalnych; z Biura Świadczeń Federalnych Ambasady USA z dnia [...] września 2018 r.; z dnia [...] października 2017 r.; z dnia [...] sierpnia 2018 r., tak żeby możliwe było prześledzenie na ich tle toku rozumowania Organu w procesie subsumpcji poczynionych w sprawie ustaleń pod zastosowane normy - tu prawa USA w związku z ww. przepisami prawa polskiego, tj. ustawy o świadczeniach. Dopiero pozyskanie stosownych i kompleksowych (obowiązujących w danej sprawie) regulacji prawnych obowiązujących w tym zakresie w USA i ich analiza (w kontekście przepisów prawa polskiego - ustawy o świadczeniach) wraz z innymi dowodami pozwoli Organowi ustalić, czy wskazane świadczenie odpowiada któremukolwiek świadczeniu przyznawanemu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z przepisami krajowymi. Postępowanie administracyjne w powyższym zakresie winno być przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., przy czym rozpoznając sprawę ponownie Organ w pierwszej kolejności w sposób prawidłowy zbierze materiał dowodowy w sprawie (poprzez pozyskanie obowiązujących w danym stanie faktycznym przepisów prawa amerykańskiego wraz z tłumaczeniem przysięgłym) a następnie dopiero w oparciu o obowiązujące przepisy prawa dokona oceny charakteru prawnego przedmiotowego świadczenia. Pamiętać przy tym należy, iż przy ocenie charakteru prawnego świadczenia transferowanego z zagranicy nie jest oczywiście kluczowe jak oznaczane jest to świadczenie i jakie jest jego tłumaczenie na język polski lecz istotny jest rzeczywisty charakter prawny przedmiotowego świadczenia, który prawidłowo oceniony być może dopiero po kompleksowym i wiarygodnym przedstawieniu ocenianego świadczenia. Na mocy art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają bowiem na podstawie przepisów prawa, zatem nakładanie obowiązku na Skarżącą, w postaci objęcia jej w okolicznościach faktycznych sprawy obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, musi wynikać wprost z zastosowanych obowiązujących w danej sprawie przepisów prawa, a nie z roboczych tłumaczeń wydruków bliżej nieokreślonych fragmentów przepisów amerykańskich, których data obowiązywania jest niedookreślona. Reasumując, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Organ, po uzupełnieniu materiału dowodowego w zakresie obowiązującego prawa amerykańskiego, poczyni ustalenia faktyczne i prawne na okoliczności wskazane wyżej. Wyjaśni w szczególności, jaki charakter prawny ma ww. świadczenie otrzymywane przez Skarżącą w świetle przepisów obowiązujących w danym stanie prawnym w USA i czy jest ono tożsame z uposażeniem jakim jest emerytura lub renta, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 16 i art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach, w szczególności czy stanowi rentę zagraniczną w rozumieniu art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach. Bez wyczerpującego (w myśl podanych wyżej zasad) wyjaśnienia/analizy podstawy prawnej - przyjęcie, że otrzymywane przez skarżącego świadczenie stanowi tytuł do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego o którym mowa w ustawie o świadczeniach, jest przedwczesne. O przedwczesności przesądza również okoliczność, iż Prezes NFZ w istocie nie ocenił pozostałych materiałów dowodowych – dokumentów wyżej powoływanych i nie odniósł się do zarzutów odwołania. Prezes NFZ nie wypowiedział się w przedmiocie czy i jaki wpływ na rozstrzygnięcie sprawy miała okoliczność pobierania świadczenia przez Skarżącą jeszcze za życia jej męża. Sąd zgadza się ze Skarżącą, iż merytoryczne rozważania dotyczące sprawy zajmują niewielki wycinek uzasadnienia Zaskarżonej decyzji. Przy czym, zdaniem Sądu, Organ nie ustalił jednoznacznie, że świadczenie otrzymywane przez Skarżącą stanowi jeden z tytułów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 16 w zw. z art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach. Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.), zasadzając na rzecz Skarżącej kwotę 480 zł. Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło