VI SA/Wa 1015/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uzyskuje dochody z zatrudnienia i prowadził działalność gospodarczą, a jego żona jest bezrobotna, a syn mało zarabia, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, ze względu na jego sytuację materialną, w tym dochody, bezrobotną żonę i mało zarabiającego syna, przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych, ale odmówiono ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżący G. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku. Skarżący uzyskuje wynagrodzenie, prowadził działalność gospodarczą, a jego żona jest bezrobotna, syn mało zarabia. Skarżący spłaca kredyty.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego G. K. od kosztów sądowych. 2. Odmówiono ustanowienia dla skarżącego G. K. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: 1. zwolnić skarżącego G. K. od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia dla skarżącego G. K. adwokata.
G. K. (dalej jako skarżący) złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających podane we wniosku informacje.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłanych dokumentów wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i pełnoletnim synem. Skarżący wskazał w Formularzu, iż otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1600 zł. brutto. Do dnia 29 czerwca br. skarżący prowadził również działalność gospodarczą [...], z której to działalności uzyskał w 2009 r. przychód w wysokości 11 tysięcy złotych. Z kolei z przedstawionego przez skarżącego wyciągu z rachunku bankowego obejmującego okres od dnia [...] kwietnia 2010 r. do dnia [...] czerwca 2010 r. wynika, iż wpłata z tytułu wynagrodzenia za miesiąc kwiecień wyniosła 2 904 zł., za miesiąc maj 1 887 zł., przy czym wpłynęły też trzykrotnie wpłaty w kwocie 1 100 zł. za wykonane usługi [...]. Saldo na rachunku bankowym oscylowało od kwoty 5 487 zł. do kwoty 2 667 zł. Żona skarżącego jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna od dnia [...] 2007 r. Syn skarżącego uzyskuje wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w kwocie 1 007 zł. netto, przy czym w ubiegłym roku był zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Skarżący spłaca kredyty w kwocie 10 000 zł., którego miesięczna rata sięgnęła kwoty 356 zł., oraz w kwocie 2990 zł., którego miesięczna rata wynosi 107 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Tak więc przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stanowi rozwiązanie szczególne odnoszące się jedynie do osób charakteryzujących się ubóstwem. Skarżący tymczasem uzyskuje dochody z tytułu zatrudnienia, a do dnia 29 czerwca br. prowadził działalność gospodarczą z której uzyskiwał dodatkowe dochody. Nie znajduje się on w zatem sytuacji, w której nie byłby w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności w celu pokrycia chociażby części kosztów postępowania sądowego.
Jednakże ze zgromadzonych w sprawie dokumentów i oświadczeń skarżącego wynika, iż, pomimo że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno przyznanie adwokata i zwolnienie z kosztów sądowych, w sytuacji, w której znajduje się skarżący, konieczność poniesienia przez niego pełnych kosztów postępowania sądowego spowodowałaby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W szczególności, iż żona skarżącego jest osobą bezrobotną a syn pracuje od niedawna i uzyskuje minimalny dochód. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło