VI SA/Wa 1015/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-11
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Aneta Lemiesz, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej jest zasadne, jeśli dyspozycja doładowania konta użytkownika została złożona przed przejazdem, ale środki wpłynęły na konto po zarejestrowaniu przejazdu przez system poboru opłat?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo. Kluczowe dla oceny sprawy jest faktyczne zaksięgowanie środków na koncie użytkownika i ich dostępność w momencie rozpoczęcia przejazdu po płatnym odcinku drogi. Złożenie dyspozycji przelewu przed przejazdem, bez faktycznego zaksięgowania środków na koncie w momencie rejestracji przejazdu, nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej i nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary.Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 1500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Kontrola wykazała, że zespół pojazdów spółki przejechał płatnym odcinkiem drogi krajowej, a urządzenie rejestrujące przejazd wykazało brak środków na koncie "pre-pay" w momencie przejazdu. Spółka argumentowała, że dyspozycja doładowania konta została złożona wcześniej, a opóźnienie w zaksięgowaniu środków wynikało z dni wolnych od pracy. Organ administracji utrzymał karę, wskazując, że środki wpłynęły na konto dopiero po zarejestrowaniu naruszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant ref. staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej organem/GITD) decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku S. Sp. z.o.o. z siedzibą w C. (zwanej dalej spółką/skarżącą) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzji GITD z [...] października 2017 r. nr [...] o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 1 500 złotych
W dniu [...] września 2017 r. o godzinie 12:00, na odcinku drogi ekspresowej [...], węzeł D. – T. (skrzyżowanie z drogą krajową nr [...]), inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i przyczepy ciężarowej o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazd był wyposażony w urządzenie do poboru opłaty elektronicznej o nr [...]. W toku kontroli ustalono, że w dniu [...] września 2017 r. o godzinie 07:52:06 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...], znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka drogi krajowej nr [...], zarejestrowało pod numerem ewidencyjnym [...] przejazd ww. zespołu pojazdów. Odcinek drogi krajowej, po którym poruszał się kontrolowany zespół pojazdów (granica m. D. - węzeł M.) został wyszczególniony w załączniku nr 2 pkt 14 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.).
Przejazd zarejestrowano w związku z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, polegającym na braku środków na koncie "pre-pay". Dopuszczalna masa całkowita pojazdu przekraczała 3,5 tony. Pojazd został zarejestrowany jako samochód ciężarowy, a jego właścicielem w chwili powstania naruszenia była S. Sp. z o.o. z siedzibą w C..
Przebieg i ustalenia kontroli utrwalono w protokole kontroli z [...] września 2017 r. nr [...].
W toku postępowania organ wystąpił do K. Sp. z o.o., podmiotu odpowiedzialnego za obsługę systemu elektronicznego poboru opłat, działającego w imieniu i na rzecz GDDKiA, do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi K. Sp. z o.o. wskazała, że wpłata w wysokości 1 000 złotych na indywidualny rachunek bankowy użytkownika nastąpiła w dniu [...] września 2017 r. Konto użytkownika zostało zasilone ww. kwotą w dniu [...] września 2017 r. o godzinie 12:31:20. a zatem już po zarejestrowaniu naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
Uwzględniając powyższe, decyzją z [...] października 2017 r. GITD nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 1 500 zł.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 13k w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13 ha i art. 13l ustawy z dnia 6 września 2001 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm. zwanej dalej utd) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące ukaraniem skarżącej karą pieniężną, pomimo faktu uiszczenia opłaty elektronicznej (wydanie dyspozycji zasilenia konta) oraz naruszenie procedury administracyjnej poprzez niezastosowanie art. 105 kpa, skutkujące prowadzeniem postępowania, które ze względu na bezprzedmiotowość powinno być umorzone. Skarżąca nie kwestionuje ustalonego stanu faktycznego, a mianowicie tego, że w dniu [...] września 2017 r. o godzinie 12:00 w S. zatrzymano do kontroli pojazd spółki poruszający się płatnym odcinkiem drogi ekspresowej, wskazuje jednak, że nie jest prawdą, iż przejazd realizowany był bez należnej opłaty elektronicznej, bowiem w dniu [...] września 2017 r. w godzinach porannych zrealizowano transakcję doładowania konta, z którego pobierane są opłaty elektroniczne. Dyspozycję realizacji transakcji wykonano odpowiednio wcześniej, tj. w dniu [...] września 2017 r. o godzinie 9:30, jednakże dni [...] i [...] września były dniami wolnymi od pracy (sobota i niedziela), stąd też realizacja zasilenia konta mogła nastąpić dopiero w poniedziałek w dniu [...] września 2017 r. Podkreśla, że dyspozycji przelewu dokonano, kiedy na koncie spółki były jeszcze środki pieniężne. Wskazuje, że ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu - wydruku z banku zatytułowanego "wyszukiwanie przelewu lub paczki" wynika, iż polecenie przelewu tytułem doładowania konta [...] zostało wydane w dniu [...] września 2017 r. o godzinie 9:30. Powyższe potwierdza, że na rachunku bankowym skarżącej istniały środki na realizację zleconego przelewu, gdyż kwota ta ostatecznie wpłynęła na rachunek bankowy podmiotu obsługującego system viaTOLL. Dlatego też w dniach od [...] września 2017 r. do [...] września 2017 r. nie doszło do nieuiszczenia opłat za przejazd płatnymi odcinkami dróg krajowych.
Ponownie rozpoznając sprawę GITD potwierdził ustalenia organu I instancji. Wskazał, że stan salda na koncie użytkownika od dnia [...] września 2017 r. od godziny 14:43:58 do dnia [...] września 2017 r. do godziny 12:31:20 wynosił 0 zł. Konto użytkownika zostało doładowane w dniu [...] września 2017 r. o godzinie 12:31:20, a więc po zarejestrowanym naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, które miało miejsc o godzinie 07:52:06.
Przywołując treść art. 13 ust. 1 pkt 3 udp podkreślił, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Zaznaczył, że stosownie do treści art. 13k ust. 1 udp wysokość kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej uzależniona jest od rodzaju pojazdu, za przejazd którego nie została uiszczona opłata elektroniczna. Za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, wymierza się karę pieniężną w wysokości:
1. 500 złotych - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3.5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy;
2. 1 500 złotych - w pozostałych przypadkach.
Zdaniem organu nie ma możliwości miarkowania kary.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z danymi znajdującymi się w dowodzie rejestracyjnym kontrolowany pojazd został zarejestrowany jako samochód ciężarowy dlatego też właścicielowi została wymierzona kara pieniężna na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 2 udp tj. w wysokości 1 500 złotych.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił ponadto, że w trakcie przejazdu prawidłowo działające urządzenie viaBOX informuje kierowcę, czy posiada on wystarczające środki na koncie użytkownika, niezbędne do poruszania się po płatnych odcinkach dróg krajowych poprzez odpowiednią liczbę potwierdzeń (sygnałów) dźwiękowych co zostało szczegółowo opisane w decyzjach. Podczas przejazdu poddanego kontroli stacjonarnej, kierujący pojazdem miał dostateczną możliwość sprawdzenia stanu środków pieniężnych na koncie użytkownika viaBOX. W piśmie K. Sp. z o.o. wskazano, że do kontrolowanego pojazdu zostało przypisane konto typu przedpłaconego, co oznacza, że konieczna jest wpłata przed skorzystaniem z systemu ViaToll - to jest przed rozpoczęciem przejazdu i jest konieczność sprawdzania ilości środków na koncie jak również ich uzupełniania. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że korzystający z dróg publicznych zawarł umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną. Jednakże wniesiona przez stronę przedpłata nie pokryła w całości należności wynikających z dokonanych przejazdów.
W ocenie organu, z analizy materiału dowodowego, a przede wszystkim z protokołu kontroli oraz zapisu ewidencyjnego [...] w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą ciężarową o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] września 2017 r. po drodze krajowej nr [...] o godzinie 07:52:06 nie została uiszczona. Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie użytkownika. Jak podkreślił organ, realizacja przelewu nie oznacza automatycznego uznania środków przez wierzyciela. Wniesienie przedpłaty (doładowanie konta) po zarejestrowaniu naruszenia w systemie nie prowadzi do jego konwalidacji, bowiem korzystający z dróg publicznych winien wnieść przedpłatę w wysokości zapewniającej uiszczenie opłaty elektronicznej na całej przestrzeni dokonywanego przejazdu.
Organ uznał, że okoliczności podniesione przez stronę nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w tym stanie rzeczy decyzja jest prawidłowa.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając naruszenie:
art. 13k w zw. z art.13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha oraz art.13l udp poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące ukaraniem strony postępowania karą pieniężną mimo faktu dokonania opłaty (wydania dyspozycji zasilenia konta i przyjęcia dyspozycji przez bank);
art. 7, art. 77 oraz art. 138 § 2 kpa skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji zawierającej istotne wady prawne, jak również błędy w zakresie ustalenia stanu faktycznego.
Wskazała, że nie kwestionuje ustalonego stanu faktycznego, dotyczącego zatrzymania w dniu [...] września 2017 r. o godz. 12.00 w S. zatrudnionego przez spółkę kierowcy. Wskazuje jednak, że jej zdaniem nie jest prawdą, że przejazd realizowany był bez należnej opłaty. Podkreśla, że w dniu [...] września 2017 r. o godz. 9.30 zrealizowano transakcję doładowania konta, z którego pobierane są opłaty w ramach elektronicznego systemu opłat za przejazd po drogach krajowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej . Dyspozycję realizacji transakcji wykonano trzy dni przed przejazdem zatrzymanego zespołu pojazdów, tj. w dniu [...] września 2017 r., o godz. 9.30, jednakże [...] i [...] września były dniami wolnymi od pracy (sobota i niedziela) stąd też realizacja zasilenia mogła nastąpić dopiero w poniedziałek tj. [...] września 2017 r. Dyspozycji przelewu dokonano, kiedy na koncie spółki były środki, które to (gdyby nie dyspozycja przelewu) byłyby wyczerpane w dniu [...] września o godzinie 14.35.
Jej zdaniem spółka nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z opóźnień w działaniu systemów elektronicznych objętych kontrolą lub nadzorem państwowym. Kontroli zespołu pojazdów dokonano w chwili, gdy konto było już zasilone, jednakże z przyczyn nie leżących po stronie spółki, systemy kontrolującego nie wychwyciły zasilenia konta. W takiej sytuacji właściciel zespołu pojazdu wykonującego przewóz nie powinien zostać ukarany. Podnosi, że sprawy o tożsamych stanach faktycznych były już przedmiotem orzeczeń sądownictwa administracyjnego, a orzeczenia te były korzystne dla skarżących. Skarżąca przywołała m.in. stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zważył, że przy ustaleniu terminu dokonania opłat za pomocą przelewu istotna jest data złożenia dyspozycji, jego zaś realizacja ma znaczenie drugorzędne. Stanowisko to wynika bowiem z utrwalonej od ponad trzydziestu lat linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, w której ustalono, że za datę uiszczenia opłaty sądowej dokonanej za pomocą przelewu, uznaje się dzień przyjęcia polecenia przelewu przez bank, w którym zlecający posiada rachunek, pod warunkiem, że na rachunku tym znajduje się wystarczająca ilość środków pieniężnych, niezbędnych do realizacji zlecenia. Okoliczność, kiedy bank wykonuje polecenie przelewu ma znaczenie drugorzędne (v. postanowienie z dnia 27 stycznia 1969 r. sygn. akt I PZ 76/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 167; uchwała z dnia 16 grudnia 1983 r., sygn. akt III PZP 47/83, OSNC 1984, Nr 7, poz. 110; postanowienie z dnia 30 listopada 2000 r., sygn. akt I CZ II/00, nie publ.; postanowienie z dnia 10 grudnia 2003 r., sygn. akt V CZ 127/03, które dotyczy bezpośrednio poleceń przelewów złożonych przy pomocy Internetu).
Wskazała, że ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu - wydruku z banku zatytułowanego "wyszukiwanie przelewu lub paczki" wynika, że polecenie przelewu tytułem doładowania konta [...] zostało wydane przez skarżącą w dniu [...] września 2017 r. o godz. 9.30. Nadmieniła, że na rachunku bankowym posiadała środki na realizację zleconego przelewu, bowiem kwota ta ostatecznie wpłynęła na rachunek bankowy podmiotu operującego systemem ViaToll. Jej zdaniem uwzględniając powyższe przyjąć należy, że nie doszło w dniach [...]-[...] września do nieopłaconych przejazdów.
Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] marca 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] października 2017 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł. z powodu naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Skarżąca nie kwestionuje ustalonego stanu faktycznego, dotyczącego zatrzymania w dniu [...] września 2017 r. o godz. 12.00 w S. kierowcy S. sp. z o.o. poruszającego się płatnym odcinkiem drogi [...].
Skarżąca uważa, że nie jest prawdą, że przejazd ten realizowany był bez należnej opłaty, albowiem w dniu [...] września 2017 r. o godz. 9.30 zrealizowano transakcję doładowania konta, z którego pobierane są opłaty w ramach elektronicznego systemu opłat za przejazd po drogach krajowych. Podniosła, że w dniu [...] września 2017 r. w godzinach porannych zrealizowano transakcje doładowania konta [...], z którego pobierane są opłaty w ramach elektronicznego systemu opłat za przejazd po drogach krajowych. Dyspozycje realizacji transakcji wykonano odpowiednio wcześniej jednakże [...] i [...] września (sobota i niedziela) były dniami wolnymi od pracy stąd też realizacja zasilenia mogła nastąpić dopiero w poniedziałek, dnia [...] września 2017 r. W tym samym dniu o godzinie 12:00 rozpoczęto kontrolę zespołu pojazdów [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą [...] nr rej. [...]. Ze względu na opóźnienie w księgowaniu dokonanej wpłaty tytułem doładowania konta [...] określono że naruszono obowiązek w zakresie opłaty elektronicznej.
W ocenie Sądu należy wskazać, że opłata elektroniczna jest pobierana automatycznie z konta użytkownika ze środków na nim dostępnych i zaksięgowanych. Dla oceny niniejszej sprawy istotny jest fakt wpłynięcia środków na konto użytkownika oraz ich dostępność dla użytkownika drogi w momencie rozpoczęcia przejazdu.
W ocenie Sądu organ wyjaśnił stronie zasady działania urządzenia viaBOX. Zgodnie z tymi wyjaśnieniami w trakcie przejazdu prawidłowo działające urządzenie viaBOX informuje kierowcę, czy posiada on wystarczające środki na koncie użytkownika, niezbędne do poruszania się po płatnych odcinkach dróg krajowych poprzez odpowiednią liczbę potwierdzeń (sygnałów) dźwiękowych. Urządzenie viaBOX wydaje sygnały dźwiękowe, w momencie gdy pojazd przejeżdża pod bramownicą, czyli punktem poboru opłat. Pojedynczy sygnał dźwiękowy oznacza, że użytkownik ma wystarczające środki na koncie i opłata została pobrana, a tym samym przejazd jest dozwolony. Dwa sygnały dźwiękowe informują, ze opłata została pobrana, przejazd jest dozwolony, jednakże posiadane środki pieniężne na koncie użytkownika są bliskie wyczerpania i należy niezwłocznie doładować konto lub zjechać z drogi płatnej. Cztery sygnały dźwiękowe wskazują brak środków na koncie lub wadliwe działanie urządzenia viaBOX, jak również wskazują, że opłata za przejazd nie została pobrana i dalszy przejazd nie jest dozwolony. Dodatkowo, użytkownik — kierowca może sprawdzić poziom środków pieniężnych na koncie użytkownika poprzez naciśnięcie przycisku na urządzeniu, w każdym punkcie Dystrybucji i Punkcie Obsługi Klienta lub za pośrednictwem Telefonicznego Centrum Obsługi Klienta viaTOLL. W sytuacji gdy urządzenie nie działa prawidłowo, użytkownik powinien udać się do najbliższego punktu obsługi klienta, zgłosić reklamację i dokonać wymiany urządzenia viaBOX. Z dokumentu przedłożonego przez K. Sp. z o.o. w postaci zestawienia opłat, wynika iż od dnia [...] września 2017 r. godz. 14:35:13 na koncie użytkownika nie znajdowały się środki pieniężne. Pojazd o nr rej. [...] ma zarejestrowany incydent "Brak środków na koncie w dniu [...] września 2017 r. na drodze [...] już o godz. 07:52:06. Należy zauważyć, że z informacji zawartej w piśmie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2017 r. wynika, że w dniu [...] września 2017 r. Bank [...] otrzymał wpłatę w wysokości 1 000 złotych o godz. 10:16. Natomiast doładowanie konta użytkownika nastąpiło tego samego dnia o godz. 12:31. Przejazd jak wskazano wyżej realizowany był o godz. 07:52:06. Do momentu kontroli, zatrzymania pojazdu na drodze ekspresowej [...] odcinek: węzeł D. - węzeł T. ( skrzyżowanie z drogą krajową [...]), tj. godzina 12:00 za kontrolowany przejazd nie była uiszczona opłata elektroniczna. Doładowania konta użytkownika kwotą 1 000 złotych dokonano w dniu [...] września 2017 r. o godzinie 12:31:20 po interwencji kontrolowanego kierowcy w związku z zaistniałym naruszeniem ww. w trakcie kontroli, którą rozpoczęto o godzinie 12:00. W tym stanie rzeczy organ słusznie uznaje, że doładowania konta dokonano już po naruszeniu, uzupełnienie konta użytkownika po dokonaniu przejazdu, za który powinna zostać uiszczona opłata elektroniczna, stanowi fakt zaistniałego i stwierdzonego naruszenia. W przypadku przelewów bankowych należy wziąć pod uwagę czas zarejestrowania środków na koncie Umowy Użytkownika, co daje opóźnienie w realizacji transakcji doładowania. W ocenie Sądu kwestia porozumienia skarżącego z bankiem w zakresie ekspedycji środków pieniężnych znajduje się w zakresie umowy cywilnoprawnej pomiędzy tymi stronami.
Strona ma możliwość weryfikacji stanu środków na koncie na kilka sposobów, które to sposoby zostały szczegółowo opisane w decyzjach. Zasadne jest twierdzenie, że istotne w rozpatrywanej sprawie, funkcje zamontowanego w pojeździe urządzenia wykorzystywanego do naliczania opłat elektronicznych umożliwiały - po ich uruchomieniu - uzyskanie informacji o aktualnym i bieżącym stanie środków na koncie użytkownika - co w sprawie nie jest kwestionowane – a nadto kierowca i strona miały możliwość ustalenia stanu konta przed rozpoczęciem podróży. Wydawane komunikaty dźwiękowe informowały o posiadaniu lub braku tych środków, ich niskim poziomie oraz o pobraniu lub niepobraniu opłaty elektronicznej, co w rozpatrywanej sprawie kwestionowane nie jest. Tym samym, zważywszy na treść przywołanych powyżej przepisów rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2011 r. - zwłaszcza zaś przepisów jego § 5 ust. 2 pkt 1 oraz § 7 ust. 1 i ust. 2 - oraz konsekwencje wnikające z tych przepisów, za uzasadnione jest twierdzenie organu, że ograniczenie się do informacji pochodzących z systemu "Self care" nie mogło być uznane za wystarczające dla potwierdzenia racji strony skarżącej, skoro ta - wbrew uzasadnionemu oczekiwaniu starannego działania - nie zweryfikowała przy wykorzystaniu pewnych źródeł informacji stanu środków pieniężnych na koncie użytkownika. Z akt sprawy, wynika, że komunikaty dźwiękowe urządzenia stanowiły dostateczną podstawę, aby stan środków na koncie uznać za niewystarczający dla wykonania planowanego przejazdu. Urządzenie, było sprawne technicznie, jak wykazała to jego weryfikacja, a strona nie wykazała, że nie działało ono prawidłowo, a nawet nie podjęła próby uruchomienia procedury reklamacyjnej w tym zakresie. Zdaniem Sądu pożądanym jest sprawdzenie stanu konta przed wyruszeniem w drogą. W przedmiotowej sprawie brak jest dowodów, że skarżąca sprawdzał stan konta a przedstawiona argumentacja jest próbą uwolnienia się od odpowiedzialności poprzez wskazanie na wadliwe działanie elektronicznego systemu poboru opłat.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że przywołane w skardze orzecznictwo odnosi się do kwestii zachowania terminu wniesienia opłaty skarbowej gdzie decydujące o zachowaniu terminu wpłaty jest dzień czyli od godz.00 do godz. 24. W tym przypadku organ zasadnie twierdzi, że nie można porównywać wniesienia opłaty skarbowej do uzupełnienia konta, z którego pobierana jest opłata elektroniczna. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją, że oplata elektroniczna jest pobierana automatycznie z konta użytkownika ze środków na nim dostępnych i zaksięgowanych. Dla oceny niniejszej sprawy istotny jest fakt wpłynięcia środków na konto użytkownika oraz ich dostępność dla użytkownika drogi w momencie rozpoczęcia przejazdu. Można by rozważać ewentualne uiszczenie opłaty gdyby kwoty pieniężne wpłynęły do Banku prowadzącego indywidualne konto skarżącego przed rozpoczęciem przejazdu ale nie zostały przez ten Bank zaksięgowane na indywidualnym koncie. Taka sytuacja nie miała miejsca w tej sprawie.
Organ zasadnie wskazuje, że w ramach postępowania o nałożenie kary z tytułu przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, gdy prawo nakłada obowiązek jej uiszczenia, organ nakładający karę nie może prowadzić innych ustaleń jak tylko te, które wynikają z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp. Gdyby organ prowadził takie ustalenia, to działałby z naruszeniem art. 7, art. 8 k.p.a., bowiem nałożenie kary administracyjnej, a taką jest kara za przejazd bez uiszczonej opłaty elektronicznej, ma zobiektywizowany charakter, co oznacza, że organ nie może rozważać innych przesłanek jak tylko te, które wynikają z przepisów ustawy (wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r. syg. akt II GSK 1025/13, analogiczne stanowisko wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r., sygn. II GSK 3521/15).
Odnosząc się do zarzutów natury procesowej, należy uznać, że Główny Inspektor Transportu Drogowego słusznie stwierdza, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać i ocenić dowody na okoliczności faktyczne, które w jego ocenie są istotne dla sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który jest jednakże związany w tej mierze przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia (por. B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 371). Zgodnie z art. 80 k.p.a. na organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i uwzględnia wszystkie istotne okoliczności Sprawy
W ocenie Sądu w niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest jedynie stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Z analizy zaś zgromadzonego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że spowodowane było brakiem odpowiednich środków na koncie. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany do wnoszenia opłaty elektronicznej nie powinien korzystać z dróg krajowych, za które pobierana jest opłata elektroniczna, bowiem świadomie naraża się na odpowiedzialność admmistracyjnoprawną za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Należy zaznaczyć, iż zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że strona w tym przypadku miała wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, gdyż w przypadku sygnalizowania przez urządzenie viaBOX braku środków na koncie nie powinna była korzystać z płatnych odcinków dróg krajowych. Przejazd mógł być wykonywany inną drogą, która nie jest drogą płatną. Ponadto korzystający z drogi mógł się również powstrzymać się od dalszej jazdy celem spowodowania wyjaśnienia sytuacji i doprowadzenia do stanu, który umożliwiłby wniesienie opłaty za przejazd. Ponadto przed wykonywaniem przejazdu strona powinna sprawdzić, czy stan konta pozwala na uiszczenie stosownej opłaty elektronicznej za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych
Zdaniem Sądu należy uznać, iż organy wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, oparły się na materiale prawidłowo zebranym, i stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organy uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło