VI SA/Wa 1020/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. A, B 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. R. (zwanego dalej skarżącym), od decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2007 r. Nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, który na podstawie art. 97 ust. 1 w związku z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) i § 7 ust. 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 4 października 2007 r., odmówił zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii A, B. Do wydania przedmiotowych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wyrokiem Sądu Rejonowego w M. [...] z dnia [...] lipca 2004 r. (sygn. akt [...]) został orzeczony wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku od dnia [...] lutego 2004 r. do dnia [...] lutego 2005 r. Wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] czerwca 2004 r. (sygn. akt [...]) został orzeczony wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres 1 roku od dnia [...] lipca 2004 r. do [...] lipca 2005 r. Wykonanie ww. wyroków nastąpiło poprzez wydanie dwóch decyzji przez Starostę [...] na podstawie art. 182 K.k.w. a mianowicie: 1. decyzji z dnia [...] września 2004 r. Nr [...], na mocy której cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie prawa jazdy kat. A, B na okres zatrzymania prawa jazdy, t.j. okres od dnia [...] lutego 2004 r. do dnia [...] lutego 2005 r.; 2. decyzji z dnia [...] września 2004 r. Nr [...], na mocy której cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie prawa jazdy kat. A, B na okres zatrzymania prawa jazdy, t.j. okres od dnia [...] lipca 2004 do dnia [...] lipca 2005 r. W dniu 4 października 2007 r. skarżący złożył do Starosty [...] wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Nr [...], Starosta [...] odmówił zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. A, B. Nawiązując do wyroków Sądów Rejonowych w M. oraz decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2004 r. [...] oraz z dnia [...] września 2004 r. Nr [...], organ I instancji podał, że skarżący był pozbawiony prawa jazdy przez okres ponad jednego roku, tj. przez 1 rok, 4 miesiące i 15 dni. W związku z tym, zgodnie z treścią art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zwrot skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy musi być poprzedzony kontrolnym sprawdzeniem kwalifikacji. Skarżący pismem z dnia 14 listopada 2007 r. odwołał się od decyzji z dnia [...] października 2007 r., wnosząc o jej zmianę poprzez zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Wskazał, że zarówno pierwszy jak i drugi wyrok Sądu Rejonowego w M. pozbawił go prawa jazdy na jeden rok, co oznacza, że wyliczenia dokonane przez organ I instancji polegające na zsumowaniu okresów zatrzymania prawa jazdy, należało uznać za nieprawidłowe. Biorąc powyższe pod uwagę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podało, że zgodnie z przepisem art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok. Organy I i II instancji przyjęły, że skarżący, na mocy obydwu wyroków Sądu Rejonowego w M., został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na łączny okres 1 roku, 4 miesięcy i 15 dni. Obliczając wspomniany okres, organy dokonały zsumowania okresów, na jakie cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na mocy dwóch decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2004 r. i z dnia [...] września 2004 r. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., organ pierwszej instancji słusznie zinterpretował przepis art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wskazując na konieczność łącznego potraktowania okresów pozbawienia strony uprawnień do kierowania pojazdami. Ponieważ przepis ten dotyczy sytuacji, w której bez względu na przyczyny i okoliczności kierowca był pozbawiony prawa jazdy na okres dłuższy niż jeden rok, za zasadną należało uznać potrzebę sprawdzenia kwalifikacji kierowcy. Na okoliczność tę wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1566/04 (Lex nr 206539). Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że nie ma on kompetencji do zmiany orzeczeń sądowych zawartych w prawomocnych wyrokach, w tym postanowień rozstrzygających o okresach zatrzymania prawa jazdy. W związku z tym, podnoszone przez skarżącego argumenty o bezzasadności połączenia orzeczonych wobec niego środków karnych, należało uznać jako nie zasługujące na uwzględnienie. Pismem z dnia 7 kwietnia 2008 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego i procesowego, wnosząc równocześnie o zmianę zaskarżonej decyzji. Skarżący podkreślił, że fakt dwukrotnego orzeczenia wobec niego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku, nie daje organowi podstaw do sumowania wymiaru środków karnych, gdyż do takiego połączenia mogłoby dojść wyłącznie na mocy orzeczenia sądu karnego. Nie zaszła więc przesłanka skierowania go na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W odpowiedzi na skargę z dnia 5 maja 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2008 r., wnosząc jednocześnie o oddalenie skargi. W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący nadesłał decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2004 r. Nr [...], na mocy której Starosta [...] cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na okres od dnia [...] lipca 2004 r. do dnia [...] lipca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. stwierdziło, że okresy cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, o których mowa w decyzjach z dnia [...] września 2004 r. i z dnia [...] września 2004 r., częściowo się pokrywają. A to oznacza, że w sprawie zaistniała przesłanka wynikająca z przepisu art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, który stanowi o prawie organu administracji publicznej do stwierdzenia nieważności decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną postawą prawną. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2008 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Starosty [...] z dnia [...] października 2007 r. zostały wydane w warunkach naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Na przyjęte stanowisko Sądu miała wpływ przesłana do Sądu przy piśmie skarżącego z dnia 20 grudnia 2008 r., decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...], której rozstrzygniecie ma zasadnicze znaczenie dla oceny legalności postępowania administracyjnego dokonywanej w przedmiotowej sprawie. Powyższą decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po zakończeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu, stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2004 r. Nr [...]. Decyzją tą Starosta [...] cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi według kategorii A, B prawa jazdy na okres jednego roku, licząc od dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w M. sygn. akt [...] czyli od dnia [...] lipca 2004 r. do dnia [...] lipca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. stwierdziło, że okresy cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, o których mowa w decyzjach z dnia [...] września 2004 r. i z dnia [...] września 2004 r., pokrywają się. Organ ten przyjął, że Starosta [...] nie miał prawa decyzją z dnia [...] września 2004 r. cofnąć uprawnień, które zostały już uprzednio cofnięte decyzją z dnia [...] września 2004 r. Powyższe oznacza, że oparcie się organów administracyjnych o nieprawidłową podstawę wyliczenia okresu, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, stanowiło naruszenie prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 ust. 1 lit. b – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a). W myśl art. 145 § 1 pkt 8 Kpa jedną z podstaw wznowienia postępowania jest sytuacja, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Innymi słowy, przepis art. 145 § 1 pkt 8 Kpa wymienia jako przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego przypadek, w którym zachodzi potrzeba rozpoznania wpływu zmiany lub uchylenia innej decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego na bezpośrednio zależną od nich decyzję administracyjną. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, służącą wyeliminowaniu z obrotu prawnego ostatecznych decyzji, które wydane zostały w wyniku postępowania administracyjnego dotkniętego kwalifikowaną wadliwością prawną. Ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. orzekło decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. o nieważności decyzji, w oparciu o którą wydana została zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja odwoławcza oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna, należało stwierdzić, iż w rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego. W konsekwencji, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uznał, iż zaistniała konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętych kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa i orzeczenia o uchyleniu obydwu kontrolowanych decyzji, do czego obliguje Sąd przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wskazać przy tym należy, iż powołany wyrok wywiera skutki nie tylko co do niniejszego postępowania sądowego, ale także w odniesieniu do dalszego postępowania administracyjnego. Na jego mocy sprawa dotycząca odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. A, B, w której wydane zostały decyzje zaskarżone w niniejszym postępowaniu sądowym, wraca na drogę postępowania administracyjnego przed organem odwoławczym. Organ ten, rozpoznając sprawę jest zaś związany wyrokiem Sądu i obowiązany jest uwzględnić ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu (por. art. 153 p.p.s.a.). Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego o niezasadnym zsumowaniu przez organy okresów zasądzonych w wyrokach Sądu Rejonowego w M. należy podać, że organem podejmującym decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jest starosta. Decyzja ta ma charakter konstytutywny, stwierdzający czas trwania faktycznego pozbawienia dokumentu i jest nieodzownym elementem postępowania. Stanowi bowiem formę prawnego usankcjonowania zakazu prowadzenia pojazdów orzeczoną wyrokiem sądowym. Dlatego też, zdaniem Sądu, dopiero wydanie ostatecznej decyzji w trybie art. 138 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym pozwoli na dokonanie prawidłowej oceny, czy został w niniejszej sprawie przekroczony roczny termin pozbawienia prawa jazdy określony w art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Odnośnie punktu 2 orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy.