VI SA/Wa 1021/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. nr [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "Prezes ULC"), działając na podstawie art. 219 w zw. z art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm. dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia D. P. (dalej: "Wnioskodawca", "Strona", "Skarżący") z 14 grudnia 2020 r., utrzymał w mocy postanowienia z [...] grudnia 2020 r. znak: [...], o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt skierowania do urzędu skarg (lub innych pism) osób fizycznych lub prawnych (z podaniem dat i danych osób) przeciwko Wnioskodawcy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wyjaśnił, że wnioskiem z 23 listopada 2020 r. Wnioskodawca zwrócił się do Prezes ULC o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt skierowania do urzędu przeciwko Wnioskodawcy skarg (lub innych pism) osób fizycznych lub prawnych (z podaniem dat i danych osób), w których to zakwestionowano sposób wykonania przez Wnioskodawcę czynności instruktora oraz prowadzenia przez niego zajęć. W ww. wniosku Strona wskazała, iż posiada interes prawny w urzędowym potwierdzeniu ww. okoliczności, gdyż zdaniem Strony doszło do naruszenia jej dóbr osobistych. Jednocześnie Wnioskodawca zawarł w ww. wniosku informację, iż chciałby wystąpić na drogę powództwa cywilnego i karnego na podstawie danych uzyskanych z ULC w formie zaświadczenia. Prezes ULC wskazał na argumentację zawartą w postanowieniu I instancji wskazał, iż argumenty Wnioskodawcy nie przemawiają za wystąpieniem interesu prawego a wniosek Strony byłby zasadny, gdyby Wnioskodawca pozostawał w sporze np. o naruszenie dóbr osobistych i konkretne informacje, które Prezes ULC posiada mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas konkretny wniosek o zaświadczenie o konkretnym staniu faktycznym lub prawnym znajdujący się w posiadaniu Prezesa byłby zasadny (wyrok WSA w Krakowie z 7 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 256/19). Prezes ULC, powołując się następnie na wyrok WSA w Gliwicach z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/G1 948/16 wskazał, że ogólne sformułowanie potrzeby uzyskania zaświadczenia nie jest wystarczającym wykazaniem posiadanego interesu prawnego, w sytuacji, gdy strona nie wskazała toczącego się konkretnego postępowania, organu, czy sądu, przed którym takie postępowanie zawisło. Zdaniem organu, wydania zaświadczenia o żądanej przez Stronę treści, tj. zaświadczenia potwierdzającego fakt skierowania do tut. urzędu skarg (lub innych pism) osób fizycznych lub prawnych z podaniem dat i danych osób, nie przemawia za istnieniem interesu prawnego Strony, a jedynie potwierdza interes faktyczny, który nie może być utożsamiany z interesem prawnym. Prezes ULC podtrzymał również swoje stanowisko, że żądana treść zaświadczenia wykracza poza ramy określone w art. 218 § 2 K.p.a. Celem postępowania wyjaśniającego jest zbadanie okoliczności wynikających już z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, jak też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby Wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się Wnioskodawca. Prezes ULC nie prowadzi ewidencji skarg na Wnioskodawcę. W Urzędzie Lotnictwa Cywilnego prowadzony jest rejestr pism przychodzących zgodnie z instrukcją kancelaryjną, ale nie pism w sprawie Wnioskodawcy. Prezes ULC dodał, że brak danych, które mogłyby stanowić podstawę wydania zaświadczenia stosownie do żądania Wnioskodawcy, nie obliguje również organu do prowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia faktów czy stanu prawnego. Wyrażona w art. 9 K.p.a., zasada udzielania informacji stanowi o obowiązku organu administracji publicznej należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W postępowaniu zaświadczeniowym granice obowiązku udzielania informacji określa przedmiot tego postępowania Prezes ULC ma zatem obowiązek udzielić informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych będących przedmiotem prowadzonego postępowania w sprawie wydania zaświadczenia i temu obowiązkowi zadośćuczynił. Natomiast jeżeli nie można spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia, organ nie jest uprawniony wykraczając poza granice sprawy, prowadzić postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia faktów czy stanu prawnego. Tym bardziej nie jest władny udzielać informacji o działaniach niezbędnych do podjęcia ochrony prawnej dóbr osobistych Wnioskodawcy w innym postępowaniu, zważywszy, że prowadzący postępowanie zaświadczeniowe Prezes ULC jest organem administracji rządowej właściwym w sprawach z zakresu lotnictwa cywilnego o kompetencjach określonych w ustawie z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz.U. i 2020 r. poz. 1970). W tym stanie rzeczy Prezes ULC postanowił utrzymać w mocy postanowienie z [...] grudnia 2020 r. Na postanowienie Prezesa ULC z [...] stycznia 2021 r., Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezesowi ULC. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 15 w zw. z art. 138 K.p.a., określającym zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która nakłada na organ odwoławczy obowiązek ponownego, merytorycznego, rozstrzygnięcia sprawy od czego Prezes ULC całkowicie się uchylił powtarzając w swym postanowieniu wprost stwierdzenia wyrażone w postanowieniu wydanym w I instancji, co świadczy o uchyleniu się przez niego od obowiązku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania, 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 oraz art. 11 K.p.a., poprzez całkowite uchylenie się przez Prezesa ULC od ustosunkowania się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i nie odniesienie się do żadnego z zarzutów w sposób merytoryczny, a jedynie powtórzenie wprost całych zdań i twierdzeń zawartych w decyzji wydanej w I instancji i arbitralne przyznanie, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, w sytuacji w której z uzasadnienia skarżonego postanowienia wynika wprost, iż Prezes ULC nawet nie zapoznał się z argumentami zawartymi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i wbrew obowiązkom nałożonym na niego przez zasadę dwuinstancyjności uchylił się od rozpoznania odwołania i ponownego merytorycznego zbadania sprawy, do czego był zobowiązany. W szczególności Prezes ULC nie pochylił się w ogóle nad "interesem prawnym Skarżącego w uzyskaniu z ULC zaświadczenia", choć we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podniesione zostały argumenty obligujące Prezesa ULC do ich zbadania i wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu postanowienia swojego stanowiska wobec nich. W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwijając zarzuty skargi podniósł m.in., że chciał uzyskać od Prezesa ULC informację o skargach na niego jako instruktora skutkujących kontrolami prowadzonych przez niego zajęć. Urząd Lotnictwa Cywilnego przyjął w tej sprawie wręcz inkwizycyjne podejście, czyniąc wszystko by osoba mająca interes prawny w uzyskaniu takich informacji a w konsekwencji podjęciu skutecznej ochrony swoich praw wobec bezpodstawnych pomówień - nie mogła ich uzyskać. W odpowiedzi na skargę Prezes ULC wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz postanowienie I instancji nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. W niniejszej sprawie Skarżący wystąpił na podstawie art. 217 § 1 i § 2 pkt 2 K.p.a., do Prezesa ULC o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt skierowania do urzędu przeciwko Skarżącemu skarg (lub innych pism) osób fizycznych lub prawnych (z podaniem dat i danych osób), w których zakwestionowano sposób wykonania przez Skarżącego czynności instruktora oraz prowadzenia przez niego zajęć. Zgodnie z art. 217 § 1 i § 2 pkt 2 K.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2 pkt 2). W świetle powyższej regulacji zaświadczenie jest aktem wiedzy organu potwierdzającym istnienie określonych faktów lub stanu prawnego, na podstawie posiadanych przez organ danych, co z kolei wynika z art. 218 § 1 K.p.a. Istotnym jest, że wnioskodawca, który domaga się od organu wydania zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., musi wykazać interes prawny w pozyskaniu wnioskowanego zaświadczenia. W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał w niniejszej sprawie interesu prawnego uzasadniającego wydanie przez Prezesa ULC żądanego przez Skarżącego zaświadczenia. Wystąpienia po stronie Skarżącego interesu prawnego w żądaniu spornego zaświadczenia nie potwierdza zamiar Skarżącego wystąpienia na drogę cywilno-prawną, jak również karno-prawną, przeciwko osobom, które skierowały do Urzędu Lotnictwa Cywilnego przeciwko Skarżącemu skargi lub inne pisma, w których zakwestionowały sposób wykonania przez Skarżącego czynności instruktora oraz prowadzenia przez niego zajęć. Podkreślenia wymaga, że zarówno w literaturze przedmiotu, jak również w orzecznictwie sporna jest kwestia kategorii interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. Według jednego ze stanowisk interes prawny może być ograniczony wyłącznie do interesu mającego swe oparcie w przepisach prawa materialnego. Według drugiego ze stanowisk, interes prawny ujmowany jest szeroko poprzez przyjęcie, że jego źródłem mogą być zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. Zaświadczenie co prawda nie zmienia zakresu praw i obowiązków wnioskodawcy, nie wywołuje zatem bezpośrednio żadnych skutków materialnych, jednak wskazuje się, że zaświadczenie może zmieniać sytuację faktyczną wnioskodawcy poprzez np. dostarczeniu wnioskodawcy środka dowodowego, jako rodzaj dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76, którym wnioskodawca może posłużyć się w postępowaniu wyjaśniającym w innej sprawie (por. wyrok WSA w Białymstoku z 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 133/10). W przedmiotowej sprawie jednak, jak słusznie wskazał Prezes ULC, nie toczy się żadne postępowanie przed innym organem lub sądem, przed którym Skarżący zamierza posłużyć się wnioskowanym w niniejszej sprawie zaświadczeniem. Co więcej, z wyjaśnień Skarżącego uzasadniających żądanie wydania przez Prezesa ULC spornego zaświadczenia wynika, że zaświadczenie to w istocie rzeczy nie ma posłużyć wyłącznie do potwierdzenia istnienia określonych faktów (znanych Skarżącemu), lub stanu prawnego, lecz przede wszystkim do dokonania ustaleń kto skierował do urzędu przeciwko Skarżącemu skargi lub inne pisma, w których zakwestionowano sposób wykonania przez Skarżącego czynności instruktora oraz prowadzenia przez niego zajęć. W tych okolicznościach Skarżący wykazał jedynie interes faktyczny w pozyskaniu żądanego zaświadczenia, nie interes prawny. Od treści bowiem żądanego zaświadczenia zależy, czy i przeciwko komu Skarżący wystąpi na drogę cywilno-prawną, czy też karno-prawną. Nie można zatem powiedzieć, że interes jaki przyświeca Skarżącemu w uzyskaniu żądanego zaświadczenia ma charakter bezpośredni, konkretny, realny i aktualny, a takie cech charakteryzują interes prawny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 września 2014 r., sygn. akt II GSK 972/13, z 25 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1668/14). W tej sytuacji, Sąd stwierdza, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 15 w zw. z art. 138 K.p.a., poprzez uchylenie się od ponownego, merytorycznego, rozstrzygnięcia sprawy oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 oraz art. 11 K.p.a., poprzez całkowite uchylenie się od ustosunkowania się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i nie odniesienie się do żadnego z zarzutów w sposób merytoryczny. Kluczową kwestią w niniejszej sprawie, od której uzależnione było pozytywne rozpatrzenie przez organ wniosku Skarżącego i wydanie zaświadczenia o żądanej przez Skarżącego treści, było ustalenie interesu prawnego Skarżącego w uzyskaniu żądanego zaświadczenia. Prezes ULC w postępowaniu w obu instancjach prawidłowo wykazał brak interesu prawnego Skarżącego w żądaniu spornego zaświadczenia, co uzasadnia prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dlatego w ocenie Sądu organ rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśnił dokładnie stan faktyczny sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 tej ustawy.