VI SA/Wa 1029/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej oddala skargę Decyzją z [...] marca 2008 r. Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm. dalej jako u.b.a.), po rozpatrzeniu odwołania B. K. (dalej jako skarżący), od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] stycznia 2008 r. cofającej pozwolenie na broń palną bojową, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy. Postępowanie w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na broń zostało wszczęte w związku z uzyskaną informacją, iż prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie karne o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 5 k.k. W toku postępowania ustalono, iż wyrokiem z [...] października 2007 r. sygn. akt [...], (prawomocnym od [...] października 2007 r.) Sąd Rejonowy w [...] uznał skarżącego winnym popełnienia przestępstwa z art. 278 § 5 k.k., tj. tego, że dokonał kradzieży energii elektrycznej działając na szkodę K. SA w K. Za czyn ten została mu wymierzona kara grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, licząc wartość jednej stawki na kwotę 30 zł. Biorąc powyższe pod uwagę, decyzją z [...] stycznia 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej, przyjmując za podstawę prawną tego rozstrzygnięcia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Organ ten uznał, iż skarżący budzi uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Od tej decyzji zostało złożone odwołanie do Komendanta Głównego Policji, w którym skarżący wnosił o zmianę decyzji i odmienne orzeczenie co do istoty sprawy lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Uzasadniając powyższe stwierdził, iż brak jest podstaw aby przyjąć, iż w stosunku do niego istnieje uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., przez nie przeprowadzenie wnikliwego postępowania dowodowego, mogącego stanowić podstawę prawidłowego rozstrzygnięcia. Podniósł również, iż powzięcie uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., musi być poprzedzone postępowaniem mającym na celu ustalenie związku przyczynowo-skutkowego między jego dotychczasowym postępowaniem a faktem skazania go za przestępstwo, jak i obawą, o jakiej mowa wyżej. Zarzucił organowi I instancji niewłaściwą interpretację przepisów prawa, polegającą na przyjęciu, iż wyrok skazujący stanowi wystarczającą przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania, powołaną na wstępie decyzję, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności jeśli zostały skazane prawomocnym orzeczeniem sadu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z treści tego przepisu – zdaniem organu - w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż obawę użycia broni w sposób określony w przepisie uzasadnia fakt prawomocnego skazania, m. in. za popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu. Do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana lub jest wobec niej prowadzone postępowanie karne o przestępstwo wymienione w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Samo przestępstwo – w ocenie organu – nie musi mieć bezpośredniego związku z bronią, a organ nie musi uzasadniać obawy, o której mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. w drodze postępowania dowodowego wykazującego związek pomiędzy faktem skazania a tą właśnie obawą, o ile popełnione przestępstwo - tak jak w przypadku skarżącego - skierowane było przeciwko mieniu. Zważywszy, iż przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. ma charakter obligatoryjny, organ podkreślił, że organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej prawomocnie za popełnienie przestępstwa, m.in. przeciwko mieniu. W rozpoznawanej w sprawie bezspornym jest natomiast fakt, iż czyn z art. 278 § 5 k.k. znajduje się w katalogu przestępstw zakwalifikowanych jako przestępstwa przeciwko mieniu. Ustalenie zatem, że skarżący został skazany za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu i skazanie to nie uległo zatarciu, jest dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń. Dlatego też nawet pozytywna opinia o skarżącym w miejscu zamieszkania, jak również prawidłowe przechowywanie broni, nie może wpłynąć - zdaniem organu odwoławczego – na inny, niż to uczynił organ I instancji, sposób rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ ustalenia te nie eliminują z obrotu prawnego prawomocnego wyroku sądu karnego, skazującego skarżącego za czyn godzący w mienie. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: - niezasadne przyjęcie, że zachodzą przesłanki z art. 18 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 6 u.b.a. skutkujące cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie związku przyczynowo-skutkowego między dotychczasowym postępowaniem skarżącego a faktem skazania za przestępstwo, a obawą, o której mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Uzasadniając postawione zarzuty podkreślił, że brak jest podstaw do przyjęcia, że co do niego istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W jego ocenie powołane przez organ przepisy ustawy o broni i amunicji nie wyłączają obowiązku dokonania przez organ oceny czy mimo skazania za przestępstwo m.in. przeciwko mieniu osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń, daje rękojmię używania broni w sposób bezpieczny i zgodny z porządkiem publicznym. Tymczasem organ ograniczył się wyłącznie do ustalenia istnienia wyroku skazującego, pomijając wszelkie inne okoliczności ważne dla sprawy i jej wyniku, naruszając tym samym przepisy procesowe. Organ nie wyjaśnił okoliczności zdarzenia objętego powołanym wyrokiem sądu karnego. Tym samym nie ustalił związku przyczynowego między dotychczasowym postępowaniem skarżącego a faktem skazania za przestępstwo, a obawą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Zdaniem skarżącego, czyn, za który został skazany, a zwłaszcza okoliczności jego popełnienia, nie mają żadnego związku z używaniem czy posiadaniem broni. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał w całości swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga B. K., w powyższym niespornym między stronami stanie faktycznym, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. nie narusza prawa. Podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 u.b.a. Zastosowanie przez organ Policji powołanego przepisu i cofnięcie na jego podstawie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy dana osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2–6 u.b.a. Omawiany przepis jest jednoznaczny, a jednoznaczność ta wynika z jego literalnego brzmienia: "Pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Użycie słów "w szczególności" poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż w stosunku do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. Co do tych osób organ nie musi więc przeprowadzać oceny czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w ustawie. Zatem wobec skazanych lub podejrzanych o przestępstwa przeciwko życiu zdrowiu lub mieniu organ musi jedynie ustalić fakt skazania lub prowadzenia postępowania o przestępstwa wymienione w przepisie, a oceny, że istnieje obawa dokonał już sam ustawodawca. Pozwolenie na broń nie może być więc wydane (odpowiednio cofnięte) osobom wymienionym po słowach "w szczególności...", a także innym osobom, co do których organ poweźmie obawę, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo zanalizować i uzasadnić swoją obawę. Odmienne rozumienie przepisu prowadziłoby do wniosku, że cała jego część zaczynająca się od słów "w szczególności..." jest zupełnie niepotrzebna, skoro organ musiałby i tak zawsze i w każdym przypadku oceniać, czy istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni. W orzeczeniu z dnia 30 sierpnia 2007 r. (sygn. akt II OSK 1166/06, nie publ.) NSA potwierdził poprawność powyższej interpretacji przepisu wskazując, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził, jakie zachowania uważa za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wprowadzaną bowiem z tym dniem zmianę przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stwierdził, że obawę taką mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje – w ocenie NSA – iż osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Powyższe stanowisko NSA zostało następnie utrwalone, w kolejnych orzeczeniach tegoż Sądu (por. m.in. wyrok z 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 357/07, wyrok z 13 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 514/07 wyrok z 30 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1708/07). Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie zróżnicował skutku popełnienia i skazania za przestępstwo prawomocnym wyrokiem dla dopuszczalności dalszego posiadania broni od charakteru popełnionego przestępstwa tj. czy miało ono charakter kryminalny czy np. gospodarczy oraz czy popełnione przestępstwo związane było z użyciem broni lub z innymi bezprawnymi formami przemocy tj. jakie były okoliczności jego popełnienia. W niniejszej sprawie skarżącego zaliczono do osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Został on bowiem prawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa, które zgodnie z systematyką kodeksu karnego zalicza się do przestępstwa przeciwko mieniu (art. 278 § 5 k.k. – kradzież energii). Tak więc skarżący został prawomocnie skazany za jedno z przestępstw wskazanych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. i ta właśnie okoliczność zadecydowała o wydaniu decyzji cofających pozwolenie na broń palną myśliwską. Wyrok skazujący i to bez względu na określony w nim wymiar kary jest niejako dowodem istnienia wobec skarżącego obawy, że posiadacz broni palnej użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2003 r., sygn. akt III SA 1173/01). Uprawnienie posiadania broni ma szczególny reglamentacyjny charakter i od osób posiadających takie uprawnienie należy wymagać poszanowania prawa. Kwestia posiadania broni palnej bojowej, z uwagi na skutki – często nieodwracalne, jakie powoduje jej użycie ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wszelkie zatem działania skutkujące naruszeniem porządku prawnego przez posiadacza broni, w tym wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. przestępstwa przeciwko mieniu, wymagają kategorycznego cofnięcia tego pozwolenia przez organy Policji, co w niniejszej sprawie organy zrealizowały. W tym miejscu należy podnieść, że obecne brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. wprowadzone zostało art. 1 pkt 16 a tiret drugie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. (Dz. U. 2003, Nr 52, poz. 451) o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu. Przed tą zmianą art. 15 ust. 1 pkt 6 brzmiał: "co do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw". Nie ulega więc wątpliwości, że katalog przestępstw wymienionych w tym przepisie uległ poszerzeniu, albowiem ustawodawca wymienia obecnie m. in. wszystkie przestępstwa przeciwko mieniu, podczas gdy przed 1 stycznia 2004 r. chodziło w przypadku przestępstw przeciwko mieniu, przede wszystkim o te przestępstwa, które zostały popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Takie rozszerzenie dokonane przez ustawodawcę wskazuje, iż jego celem było zaostrzenie wymogów stawianych osobom starającym się i posiadającym już pozwolenie na broń, jako że pozwolenie takie jest uprawnieniem reglamentowanym, szczególnego rodzaju i od osób je posiadających wymagane jest przestrzeganie przepisów prawa. Na kanwie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga także, że decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, ale decyzją o charakterze związanym, tj. organ administracji publicznej przy zaistnieniu sytuacji przewidzianej przepisami prawa zobligowany jest wydać decyzję określonej treści, nie kierując się przy tym zasadami współżycia społecznego. Nie ma przy tym możliwości ważenia interesu publicznego i interesu strony (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 357/07). Dlatego też dobra opinia o skarżącym, a także prawidłowe przechowywanie broni, nie mogły wpłynąć na zmianę stanowiska organu. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze Sąd uznał, że rozpoznając przedmiotową sprawę organy nie naruszyły, wskazanych w skardze, przepisów postępowania, zgromadziły wystarczający materiał dowodowy, pozwalający na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Inne, poza wyrokiem skazującym, okoliczności podnoszone w toku postępowania przez skarżącego, nie były bowiem w sprawie istotne. Organy Policji nie były obowiązane ustalać związek przyczynowo skutkowy między postępowaniem skarżącego, w tym jego skazaniem za przestępstwo przeciwko mieniu a obawą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W tym stanie rzeczy uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów procesowych, a wykładnia zastosowanych przepisów ustawy o broni i amunicji jest prawidłowa i zgodna z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji orzeczenia.