VI SA/Wa 103/09

WyrokWSA w Warszawie2009-03-12

Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Pamela Kuraś-Dębecka, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk) może stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nawet jeśli przestępstwo to nie jest wprost wymienione w tym przepisie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawomocne skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości może stanowić uzasadnioną obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co jest podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń. Katalog przestępstw w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie ma charakteru zamkniętego, a ocena istnienia obawy należy do organów Policji, której sąd kontroluje pod kątem dowolności.
Stan faktyczny
Skarżący L. K. został pozbawiony pozwolenia na broń palną myśliwską decyzją Komendanta Głównego Policji, który utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego w L. o cofnięciu pozwolenia. Podstawą cofnięcia było prawomocne skazanie skarżącego za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk). Skarżący kwestionował zasadność cofnięcia, argumentując, że przestępstwo to nie jest wprost wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i że organy Policji nie mogą samodzielnie oceniać jego stanu psychicznego. Podkreślał swoją dobrą opinię i zaangażowanie społeczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego w L. z dnia [...] sierpnia 2008 r. cofającą pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich L. K. (dalej: strona, skarżący). Postępowanie administracyjne zostało w niniejszej sprawie wszczęte z urzędu z w art. 15 ust. 1 pkt 6 uwagi na fakt prowadzenia postępowania karnego wobec skarżącego o czyn z art. 178 a § 1 kk (przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji – prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości). W trakcie postępowania administracyjnego organy Policji ustaliły, że prawomocnym wyrokiem Sądu [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. (sygn. akt: [...]) L. K. został prawomocnie skazany za to przestępstwo i skazany na karę dziesięciu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na dwuletni okres próby,świadczenie pieniężne i zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku. Podstawą prawną zastosowaną w powyższym stanie faktycznym był przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 Ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 52 poz. 525 ze zm., dalej: ubia). Z brzmienia tych przepisów wynika, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do kategorii osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6. t.j. takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazano, iż obligatoryjny charakter powołanych przepisów prawa nakazuje organom Policji cofnięcie uprawnionemu pozwolenia na broń w wypadku stwierdzenia popełnienia przez niego przestępstwa przeciwko mieniu W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zakwestionował istnienie uzasadnionych obaw co do posiadania przez niego broni palnej. Podkreślił, iż poniósł już za swój czyn karę: nie mógł wykonywać zawodu agenta ubezpieczeniowego, do czego był mu niezbędny samochód. Wyjaśnił, iż w dniu [...] listopada 2007 r. w domu wypił dwa piwa. Okazało się wówczas, że jego chora na cukrzycę matka nie ma pasków do gleukometru. Ponieważ czuł się dobrze, pojechał do apteki. Podkreślił, że od 1986 r. nie miał żadnych kolizji drogowych oraz że od 2003 r. jest Komendantem [...], nadto współpracuje z organami Policji i Państwową Strażą [...], biorąc udział w zwalczaniu kłusownictwa wodnego. Wraz z Policją i WOPR brał udział w organizowaniu akcji dla dzieci pod hasłem "bezpieczni na wodzie i lądzie". Zwrócił się "o cofnięcie decyzji". Załączył następujące dokumenty: • Opinię Powiatowego WOPR w z dnia [...]. 09.2008 r.; • Opinię Polskiego Związku Wędkarskiego Okręg w T. z dnia [...].09.2008 r.; • Wyciąg z uchwału Rady Powiatu w T. z dnia [...] sierpnia 1999 r. powołującej skarżącego na Komendanta [...] w T. • Sprawozdanie Społecznej Straży [...] powiatu T. za 2007 r. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2008 r. utrzymując w mocy decyzję I instancji wskazał, iż z ustaleń poczynionych w postępowaniu karnym wynika iż L. K. popełnił czyn, o którym mowa w art. 178 a § 1 kk przy blisko trzykrotnym przekroczeniu dopuszczalnego stężenia alkoholu w organizmie. Wykazał się zatem nie tylko nieodpowiedzialnością, ale przede wszystkim brakiem wyobraźni co do możliwych następstw swojego zachowania w sytuacji ograniczonej czy zniesionej wskutek spożycia alkoholu samokontroli, czyli cechami wykluczającymi możliwość dysponowania tak niebezpiecznym urządzeniem, jakim jest broń palna. Organ odwoławczy podkreślił, iż poglądu co do istnienia po stronie skarżącego obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie może zmienić argumentacja odnosząca się do jego pracy zawodowej i społecznej. W ocenie Komendanta Głównego Policji, łamanie zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego przez osobę zaangażowaną w tę problematykę świadczy tym bardziej na jej niekorzyść. Twierdzenie, iż skarżący nie miał świadomości co do swojego stanu, zostały potraktowane jako niewiarygodne, gdyż świadomość co do nietrzeźwości u skarżącego powinna być wyższa, niż u przeciętnego obywatela. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt: II OSK 585/07 organ wyraził pogląd, zgodnie z którym ":logiczne i w pełni uzasadnione jest rozumowanie, że skoro skarżący będąc w stanie nietrzeźwym wsiadł za kierownicę i prowadził pojazd po drodze publicznej nie można wykluczyć sytuacji, iż w takim stanie mógłby także użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego". L. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji oraz decyzji Komendanta Wojewódzkiego w L. Zarzucił, iż zaskarżona decyzja narusza art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia oraz art. 6 kpa Podkreślił, iż wskazany przepis prawa materialnego nie wymienia przestępstwa, za które został ukarany skarżący. W jego ocenie organy policji nie mogą rozszerzać dyspozycji tego przepisu na inne przestępstwa, gdyż ich rolą jest działanie na podstawie przepisów prawa, a nie domysłów. Okoliczność, czy po stronie skarżącego występuje uzasadniona obawa, o której mowa w powołanym przepisie, podlega ocenie w drodze badań psychologiczno – psychiatrycznych przez powołanych biegłych. Organy policji samodzielnie oceny tej dokonywać nie mogą. Skarżący posiada stosowny dokument, który został mu wydany przy ubieganiu się o pozwolenie na broń i nie został w żaden sposób podważony. Wyraził pogląd, że posiadanie broni nie może być traktowane jako "swoisty przywilej"; jest uprawnieniem każdego obywatela spełniającego wymogi określone w przepisach prawa. Podkreślił, iż posiada dobrą opinię środowiskową i jest zaangażowany w działalność społeczną. W połączeniu z brakiem przeciwwskazań psychologiczno – psychiatrycznych daje to gwarancję roztropnego posługiwania się bronią. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, powołując się na wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny dokonuje kontroli orzeczenia administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem. W szczególności podlega ocenie, czy w konkretnym przypadku doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a). Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest bezpodstawna z następujących przyczyn. Skarżący – L. K. – został w postępowaniu administracyjnym uznany za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co było podstawą cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej i bojowej. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia - co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Należy podkreślić, iż organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym istnieje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń poprzez wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne oraz cofanie takich pozwoleń w sytuacjach, gdy powyższy interes jest zagrożony. Niezależnie od powyższego trzeba zauważyć, że ocena, czy w konkretnym przypadku takie szczególne obawy występują i czy są one uzasadnione, należy do organów Policji, zaś rolą Sądu jest kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz, czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się przekroczenia tych granic. Zdaniem Sądu organy Policji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego oraz prawidłowo oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Bezspornym jest, iż prawomocnym wyrokiem sądowym L. K. został skazany za przestępstwa określone w art. 178 a § 1 kk (prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości). Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06 - przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym. W przypadkach skazania za inne przestępstwa, niż wymienione wprost w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zobiektywizowanie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. Wymaga podkreślenia, że uprawnienie do posiadania broni nie jest uprawnieniem każdego obywatela na zasadach równości. Podlega ono ściśle reglamentacyjnej regulacji. W ocenie Sądu organy Policji w sposób prawidłowy dokonały zgromadzenia, a następnie analizy całości stanu faktycznego w kontekście przewidywanych negatywnych zachowań skarżącego mogących świadczyć o uzasadnionym charakterze "obawy", o której mowa w wyżej powołanym przepisie. Odnosząc się do treści skargi warto przypomnieć, że decyzja wydana w oparciu o art.18 ust. 1 pkt 2 ubia jest decyzją mającą charakter związania administracyjnego, które charakteryzuje się tym, że organ administracji, w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą (w przedmiotowej sprawie jest to stan opisany w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia), ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Należy jednak dodać, iż art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie formułuje w sposób sztywny i jednoznaczny stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, lecz w sposób stwarzający w pewnej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy stan faktyczny, od którego uzależnione jest zastosowanie normy prawa (tu – cofnięcie pozwolenia na broń) istnieje, czy nie. Ocena, czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ubia., jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wydana zostać musi w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Jednym z takich dowodów są orzeczenia sądowe, w szczególności dotyczące skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub informacje o toczących się postępowaniach karnych w takich sprawach. Katalogu przestępstw zawartego w tekście art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie można przy tym traktować jako mającego charakter enumeratywny (zamknięty). Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności", co daje pole do subsumcji odmiennych stanów faktycznych przy zastosowaniu tej normy prawnej. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, skarżący słusznie został przez organ oceniony krytycznie z punktu widzenia przesłanki istnienia obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Stwierdzenie takie mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organy Policji mają prawo na podstawie art. 80 k.p.a. Oceny powyższej nie zmienia fakt, iż skarżący cieszy się pozytywną opinią w miejscu zamieszkania i jest aktywnym członkiem społeczności lokalnej. Zdaniem Sądu – prawidłowy jest pogląd organu, że już samo dopuszczenie się przez skarżącego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości rodzić może uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie mógłby w przyszłości korzystać z posiadanej broni. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że "nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r., III SA 1173/01). Należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie organy Policji wykazały, iż po stronie skarżącego istnieje, poza samym faktem skazania, dodatkowa okoliczność potwierdzająca wyżej opisaną obawę. Jest nią nieodpowiedzialność wynikająca z faktu popełnienia przestępstwa kierowania pojazdem samochodowym w stanie znacznej nietrzeźwości. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Komendanta Głównego Policji, iż od osób posiadających uprawnienie do posiadania broni należy oczekiwać poszanowania prawa i nieposzlakowanej opinii. Fakt naruszenia przez skarżącego porządku prawnego, skutkujący prawomocnym orzeczeniem sądu karnego, poparty szczegółowym rozważaniem organów dotyczących cech osobowościowych skarżącego, ustalonych na podstawie zgromadzonych dowodów, uzasadnia ocenę, iż nie powinien on posiadać pozwolenia na broń. Komendant Główny Policji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., w oparciu o orzecznictwo sądowoadministracyjne, wyraził pogląd, iż dopuszczenie się czynu polegającego na prowadzeniu samochodu w stanie nietrzeźwości rodzi obawę użycia broni w tym samym stanie. Sąd podzielił pogląd wyrażony przez organ odwoławczy, mając na uwadze, iż znajduje on oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r. w sprawie sygn. akt: II OSK 585/07, jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt: VI SA/Wa 1972/07 (LEX nr 393987). Wymaga podkreślenia, iż obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie jest równoznaczna z pewnością. Dotyczy bowiem zdarzeń, co do których istnieje możliwość zajścia w przyszłości, o ile jest ona uzasadniona realiami takimi jak fakty z życiorysu, czy cechy osobowościowe strony, której postępowanie dotyczy. W związku z powyższym, stwierdzając, iż zaistniała przesłanka, o której mowa w treści art. 15ust. 1 pkt 6 ubia, organ był zobligowany do wydania decyzji cofającej zezwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Bez wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie pozostają podkreślane w skardze okoliczności dotyczące pozytywnych cech charakteru skarżącego związane z jego działalnością społeczną. Należy przyznać słuszność organowi odwoławczemu, który podkreślił, iż dowody odnoszące się do pozytywnych cech osobowości skarżącego nie znoszą obawy, o której mowa w wyżej powołanym przepisie. Prawidłowy jest również pogląd wyrażony w decyzji tego organu, zgodnie z którym od skarżącego, jako osoby zajmującej się na co dzień problematyką bezpieczeństwa wymagany jest podwyższony stopień staranności w jego zachowaniu. Tłumaczenie, iż nie był on swojego stanu nietrzeźwości świadomy, również zostało słusznie potraktowane na niekorzyść skarżącego, co wyraził organ odwoławczy stwierdzając, iż stan nietrzeźwości powoduje u niego obniżoną samoocenę. Argumentacja dotycząca konieczności zakupu glukometru dla chorej matki nie mogła stanowić podstawy zmiany poglądu organów administracyjnych, ani Sądu, z następującej przyczyny. Była ona brana pod uwagę w postępowaniu karnym, o czym świadczy treść protokołu przesłuchania L. K. jako podejrzanego, załączonego do akt administracyjnych w postaci uwierzytelnionej kopii. Sąd karny miał pełną możliwość uwzględnienia przedstawionej argumentacji i odzwierciedlenia jej w wyroku, chociażby w postaci przyjęcia zaistnienia ujemnej przesłanki karalności w postaci stanu wyższej konieczności art.. 26 kk). Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, iż wyrok został w sprawie osk. L. K. wydany w trybie art. 387 kpk, o czym informuje skarżący w odwołaniu, gdyż instytucja dobrowolnego poddania się karze podlega ocenie Sądu, który może wniosku oskarżonego nie uwzględnić (387 kpk par. 2 a contrario). Reasumując, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja znajduje oparcie zarówno w przepisach ustawy o broni i amunicji jak również pozostaje w zgodzie z podstawowym celem ustawy nałożonym przez ustawodawcę, którym jest bezpieczeństwo i porządek publiczny. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło