VI SA/Wa 1032/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 maja 2021 r. sprawy ze skargi T.a D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na broń oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.) oraz art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2019 r. poz. 284, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. D. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lutego 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że Komendant Wojewódzki Policji w K. odmówił wydania T. D. pozwolenia na broń palną do celu kolekcjonerskiego z uwagi na ostateczne orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnionego lekarza, stwierdzające, że strona należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią. T.D. od powyższej decyzji wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji, podnosząc, że odwołanie od orzeczenia lekarskiego, wniesione przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., nastąpiło po terminie, a więc orzeczenie lekarskie wydane na skutek takiego odwołania jest nieważne. Oznacza to, że orzeczenie lekarskie i psychologiczne, złożone przez stronę wraz z wnioskiem, są wiążące dla organu Policji. Ponadto, niezależnie od tego, że orzeczenie lekarskie w trybie odwoławczym zostało wydane z uchybieniem terminu, to jest wadliwe także ze względu na sposób jego wydania, co jest przedmiotem kontroli Wojewody [...]. Kontrola taka może wykazać wadliwość orzeczenia lekarskiego i konieczność wydania innego orzeczenia lekarskiego. Dlatego też organ Policji winien wstrzymać się z wydaniem decyzji i zawiesić postępowanie do czasu rozpatrzenia sprawy przez Wojewodę [...]. Niemniej, w ocenie strony, nie ma żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że wydanie stronie wnioskowanego pozwolenia na broń byłoby sprzeczne z interesem społecznym lub stanowiło dla kogokolwiek niebezpieczeństwo. Dlatego też wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie stronie pozwolenia na broń palną. Komendant Główny Policji wyjaśnił, że ustawa o broni i amunicji ustala dla osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, m.in. warunek posiadania zdolności do dysponowania bronią, której posiadanie osoby te potwierdzają, przedstawiając właściwemu organowi Policji orzeczenia - lekarskie i psychologiczne, o których mowa w art. 15 ust. 3-5 tej ustawy. Od orzeczeń wydanych w pierwszej instancji osobie poddanej badaniom oraz organowi Policji przysługuje odwołanie. W przypadku wydania orzeczeń w trybie odwoławczym, przymiot ostateczności uzyskują orzeczenia wydane w drugiej instancji (art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji). Ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...].04.2019 r., które stwierdza, że strona nie może dysponować bronią, jest dla organów Policji wiążące co do treści. Organ wyjaśnił, że organy Policji nie mają prawa wglądu do dokumentacji z badań oraz nie uzyskują wiedzy o przyczynach wydania negatywnego orzeczenia. Wiedza ta jest, co do zasady, zastrzeżona dla lekarza i osoby poddanej badaniom, ponieważ dotyczy jej stanu zdrowia. Ponadto, wniesienie odwołań, zarówno przez stronę postępowania, jak i przez organ Policji - nie jest obwarowane jakimikolwiek warunkami. Oznacza to, że w odwołaniach nie trzeba wykazywać zasadności skorzystania z przysługujących uprawnień. Już sama subiektywna wątpliwość któregokolwiek z wymienionych podmiotów, co do prawidłowości wydanego orzeczenia, uprawnia do jego zaskarżenia. Organ I instancji miał więc prawo do wniesienia odwołań od przedstawionych przez stronę orzeczeń, a informacje organu Policji zawarte w odwołaniach od orzeczeń wydanych w pierwszej instancji nie są dla podmiotów odwoławczych wiążące, ponieważ lekarz i psycholog, wykonujący badania w trybie odwoławczym, orzekają nie na podstawie treści odwołań od orzeczeń wydanych w pierwszej instancji, tylko przekazanej dokumentacji medycznej oraz wyników badań odwoławczych. Ponadto decyzję, jakie badania należy przeprowadzić w procedurze odwoławczej, podejmuje sam lekarz oraz psycholog, a organy Policji nie mają wpływu na zakres oraz sposób przeprowadzania badań. Negatywne dla strony orzeczenie lekarskie, wydane w trybie odwoławczym, stwierdzające przeciwskazania do posiadania broni palnej, posiada walor ostateczności i obligowało organy Policji, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji, do odmowy wydania pozwolenia na broń palną. Tym samym organ II instancji uznał zarzuty zawarte w odwołaniu za bezzasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz uchylenie orzeczenia lekarskiego nr [...][...]Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...] kwietnia 2019 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o pozwolenie na broń do celów kolekcjonerskich, wskutek czego zostało wszczęte postępowanie przed tym organem. W ramach tego postępowania skarżący spełnił wszystkie wymagania, w tym uzyskał pozytywne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...].12.2018 r., z wyjątkiem zaliczenia szkolenia strzeleckiego. Realizując szkolenie strzeleckie w stowarzyszeniu "K." skarżący zgłosił się na strzelnicę do instruktora A. C. Zdaniem skarżącego instruktor prowadząc zajęcia obcesowo go traktował, wobec czego skarżący przerwał te zajęcia i poinformował, że wyciągnie wobec niego konsekwencje, a współpraca ze stowarzyszeniem "K." została zakończona. W następstwie tego prezes stowarzyszenia "K.", skierował pismo do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., w którym krytycznie opisał zachowanie skarżącego na strzelnicy załączając notatkę sporządzoną przez instruktora. W następstwie tego Komendant Wojewódzki Policji w K. złożył do [...] Ośrodka Medycyny Pracy odwołanie od pozytywnego orzeczenia lekarskiego nr [...]z dnia [...].12.2018 r., powielając w nim informację uzyskaną od prezesa "K.". Odwołanie to zostało złożone po upływie 2 miesięcy od doręczenia KWP orzeczenia lekarskiego nr [...]. Pomimo uchybienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. terminu do złożenia tego odwołania, w [...] Ośrodku Medycyny Pracy zostały przeprowadzone ponowne badania skarżącego. W ramach tych badań lekarz psychiatra S. T. negatywnie zaopiniowała skarżącego, co spowodowało wydanie negatywnego ostatecznego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...].04.2019 r. Po uzyskaniu negatywnego orzeczenia lekarskiego nr [...]Komendant Wojewódzki Policji w K. zarządził postępowanie dowodowe w przedmiocie m.in. zachowania skarżącego na strzelnicy. Zdaniem skarżącego przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło informacji przekazanej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w odwołaniu od orzeczenia lekarskiego nr [...]. W ocenie skarżącego odwołanie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, zatem organ odwoławczy winien zastosować art. 134 kpa i uznać niedopuszczalność tego odwołania. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpatrując skargę Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I, jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Stosownie do art. art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2020 r. poz. 955) osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń, lub osoba, która zgłasza do rejestru broń pneumatyczną, przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne, stwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4 i potwierdzające, że może dysponować bronią, wydane przez lekarza upoważnionego i psychologa upoważnionego, nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku. Z powyższego przepisu wynika, że osoba wnioskująca o pozwolenie na broń ma obowiązek przedstawienia stosownych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, zaś celem powyższej regulacji jest ochrona interesu społecznego i wykluczenie takich sytuacji, w których pozwolenie na broń palną uzyskują osoby, których stan zdrowia (ograniczona sprawność psychofizyczna) nie pozwala na dysponowanie bronią w sposób bezpieczny dla społeczeństwa. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wydaje się: osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1878), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej oraz uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Kategoryczne sformułowanie: "pozwolenia na broń nie wydaje się" wskazuje na związany charakter decyzji administracyjnej podejmowanej przez organ w sytuacji zaistnienia ww. przesłanek negatywnych. Art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji stanowi, że orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Ustawa ta reguluje tryb wnoszenia odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Dokonywanie oceny stanu zdrowia fizycznego i psychicznego osób ubiegających się o pozwolenie na broń lub posiadających takie pozwolenie zostało przekazane upoważnionym do tego lekarzom i psychologom. Zakres i sposób przeprowadzania badań poprzedzających wydanie stosownego orzeczenia został ściśle określony w przepisach ustawy. Ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydawane w trybie ustawy o broni i amunicji nie podlegają więc weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń i są dla nich wiążące. W konsekwencji - wbrew stanowisku skarżącego - organ Policji jest nimi związany i nie może dokonywać ich oceny. Niezależnie od powyższego, każde z tych orzeczeń (psychologiczne lub lekarskie) z osobna, ma znaczenie w sprawie w ten sposób, że jeżeli jedno z nich dyskwalifikuje stronę do posiadania pozwolenia na broń, to drugie z nich nawet, jeśli jest pozytywne, nie ma znaczenia dla oceny zdolności do posiadania broni. Należy podkreślić, że skoro badania ogólne, badania psychologiczne, w razie potrzeby badania specjalistyczne oraz pomocnicze, a nadto konsultacje specjalistyczne przewidziane w rozporządzeniu, mają za zadanie dokonać całościowej oceny stanu zdrowia fizycznego oraz psychicznego, to fakt ten wyklucza ewentualność przeprowadzenia w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na posiadanie broni dowodu na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2005 r., sygn. akt II OSK 1273/04, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1447/07). Skoro w ostatecznej opinii stwierdzono brak zdolności skarżącego do posiadania broni, to wnioskowanie o zgłaszanie innych wniosków dowodowych, czy powoływanie kolejnych lekarzy/psychologów do wydawania opinii jest zbędne i nie ma wpływu na ostateczne orzeczenie lekarskie. Odnosząc się do zarzutu przekroczenia przez organ terminu, o którym mowa w art. 15h ust. 3 ustawy o obroni i amunicji (do wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego), należy wyjaśnić, że termin ten ma charakter instrukcyjny i żaden przepis prawa nie zwalnia osoby ubiegającej się o wydanie pozwolenia na broń z obowiązku poddania się badaniom w trybie odwoławczym, jeżeli ich inicjatorem jest uprawniony do takiego działania organ Policji. Fakt, że odwołania zostały wniesione po terminie, o którym mowa w art. 15h ust. 3 ustawy o broni i amunicji nie ma w niniejszej sprawie znaczenia bowiem ustawodawca nie przewidział sankcji nieważności takich odwołań w przypadku, gdy zostaną one wniesione po terminie, o którym mowa w art. 15h ust. 3 ustawy o broni i amunicji. Zwalczaniu niekorzystnego dla skarżącego orzeczenia służy tryb kontrolny przewidziany w art. 15i ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Z trybu tego skarżący skorzystał, występując do Wojewody [...] o przeprowadzenie kontroli wykonywania i dokumentowania badania psychiatrycznego przeprowadzonego w dniach [...] kwietnia 2019 r. – [...] kwietnia 2019 r. przez lek. med. S. T. Prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do kategorii praw i wolności osobistych. Jest to bowiem uprawnienie ściśle reglamentowane. Udzielenie osobie fizycznej prawa do dysponowania bronią palną stanowi odstępstwo od generalnej reguły, że broń znajdować się powinna wyłącznie w rękach uprawnionych służb. W wyroku z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05 (cbois.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził ustaloną linię orzeczniczą, że "posiadanie i używanie broni i amunicji stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Oznacza to, że dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego". Biorąc powyższe pod uwagę, warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania powinny być badane w sposób restrykcyjny, przy czym to do organów Policji należy określenie zasad prowadzonej w tym zakresie polityki. To organ dokonuje oceny, czy w realiach danej sprawy występuje stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Sąd bada natomiast, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone obowiązujące przepisy. Możliwość cofnięcia pozwolenia na broń lub niewyrażenie zgody na jej posiadanie nie mogą być przy tym postrzegane jako zamach na swobody obywatelskie, a jedynie jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1296/07, cbois.nsa.gov.pl). W świetle powyższego skarga nie mogła zostać uwzględniona, a podniesione w niej zarzuty nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Organy obu instancji wyczerpująco zbadały okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą praworządności (art. 6 kpa), prawdy obiektywnej (art. 7 kpa i art. 77 kpa) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w K., nie dopuścił się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), albowiem dokonano wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Organ wziął również pod uwagę cały materiał dowodowy oraz wyczerpująco wyjaśnił kryteria, którymi kierował się przy podejmowaniu decyzji, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. .