VI SA/Wa 1049/05

PostanowienieWSA w Warszawie2008-01-29

Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że pomimo prowadzenia działalności gospodarczej i uzyskiwania dochodu, jest obciążona obowiązkiem alimentacyjnym w kwocie przewyższającej jej możliwości finansowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego, który pomimo prowadzenia działalności gospodarczej i uzyskiwania dochodu, jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym w kwocie 2000 zł miesięcznie, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oznacza to zwolnienie od kosztów sądowych ponad uiszczoną kwotę oraz ustanowienie adwokata, ponieważ skarżący nie jest w stanie wygospodarować wolnych środków na pokrycie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący R.K. złożył skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji dotyczące podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. W trakcie postępowania skarżący wielokrotnie wnosił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Po odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym i oddaleniu skargi, skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a następnie wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, domagając się ustanowienia adwokata. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. zwolniono R. K. od kosztów sądowych ponad kwotę 300 zł (trzysta złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, od zażalenia z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz od skargi kasacyjnej; 2. ustanowiono dla R. K. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania postanawia: 1. zwolnić R. K. od kosztów sądowych ponad kwotę 300 zł (trzysta złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, od zażalenia z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz od skargi kasacyjnej; 2. ustanowić dla R. K. adwokata. Skarżący [...] pismem z dnia [...] grudnia 2004 r. złożył skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej krótkiej. Skarżący złożył w dniu [...] sierpnia 2005 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z informacji podanych w formularzu wniosków o przyznanie prawa pomocy wynikało, iż skarżący pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z [...] i dwójką nieletnich dzieci. [...] uzyskiwała dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1200 zł brutto miesięcznie. Skarżący podnosił, iż pracuje ona jako [...] i otrzymuje wynagrodzenie nieregularnie. Natomiast według skarżącego dochód uzyskiwany przez niego z działalności gospodarczej wynosił 1713,63 zł brutto miesięcznie. Ponadto skarżący podnosił iż wydatki ponoszone miesięcznie na utrzymanie rodziny skarżącego wynoszą 1900 zł. Skarżący po wezwaniu Sądu nie nadesłał odpisu ostatniej deklaracji o wysokości dochodu (straty) osiągniętego od początku roku podatkowego oraz dokumentu potwierdzającego podaną w formularzu aktualną wysokość otrzymywanego przez [...] wynagrodzenia. Postanowieniem z dnia 8 marca 2006 r. odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy, wskazując iż skarżący nie przedłożył dokumentów potwierdzających uzyskiwany przez niego dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a brak udokumentowania przez skarżącego przedmiotowego dochodu wyklucza dokonanie oceny zasadności wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2007 r. oddalił skargę. Skarżący złożył pismem z dnia 2 lipca 2007 r. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd pismem z dnia 5 lipca 2007 r. wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis sentencji wyroku z uzasadnieniem. Skarżący złożył w dniu 23 lipca 2007 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżący ponownie wskazał, iż przebywa we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z konkubiną [...] i dwójką nieletnich dzieci. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1602 zł (załączono kopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów za rok 2007 oraz kopię PIT-36 L za rok 2006). [...] wskazuje, iż jego konkubina co prawda uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości około 1200 zł miesięcznie, ale cały dochód przeznacza na własne cele. Skarżący ponadto podnosi, iż wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] 2007 r. zasądzono od niego alimenty w wysokości 2000 zł na nieletnie dzieci, płatne do rąk matki dzieci [...] (załączono kopię sentencji omawianego wyroku). W wyniku rozpatrzenia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanowieniem referendarza sądowego z dnia 13 listopada 2007 r. zwolniono [...] od kosztów sądowych ponad kwotę 300 zł (trzysta złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, od zażalenia z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz od skargi kasacyjnej. W dniu [...] grudnia 2007 r. skarżący, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od w/w postanowienia podnosząc, iż " nie została rozważona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie możliwość ustanowienia dla skarżącego pomocy prawnej po wniesieniu skargi kasacyjnej przez adwokata z wyboru". Zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2007 r. Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania, czy w związku z podniesionymi w złożonym sprzeciwie zarzutami dotyczącymi "ustanowienia pomocy prawnej po wniesieniu skargi kasacyjnej" rozszerza zawarty w złożonym dnia [...] lipca 2007 r. formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej - wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Sądu skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. podtrzymał zawarte w złożonym sprzeciwie stanowisko i wniósł o przyznanie adwokata lub radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, o ile ta osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż dochód skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynosi około 1600 zł miesięcznie. Nadto skarżący obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym w kwocie 2000 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższą sytuację materialną skarżącego zasadne jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, nie jest bowiem możliwe poczynienie przez ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia pełnych kosztów postępowania. Zdaniem Sądu wykazane przez skarżącego okoliczności świadczą o jego sytuacji majątkowej w stopniu uzasadniającym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w części ponad kwotę 300 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, od zażalenia z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz od skargi kasacyjnej jak również zasadnym jest ustanowienie skarżącemu adwokata. Należy bowiem zwrócić uwagę na fakt, iż w myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, o ile ta osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84) ubiegający się o pomoc w postępowaniu przed sądem winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W przypadku skarżącego, pomimo, że prowadzi działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu dochód, wskutek zasądzenia alimentów w stałej wysokości 2000 zł., powstała sytuacja, w której z uwagi na wysokość osiąganego dochodu, nie jest w stanie wygospodarować wolnych środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Tym samym, mając na uwadze, iż pan [...] nie jest w stanie ponieść w chwili obecnej jakichkolwiek kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło