VI SA/Wa 1055/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant J. R. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2007 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia (...) kwietnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oraz pozwolenia na broń palną gazową oddala skargę W dniu [...] października 2004 r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. (dalej KWP w Ł.) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia S. C. pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej wydanego w celu ochrony osobistej oraz pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej wydanego w celach łowieckich. Skarżący dysponował pozwoleniem na broń myśliwską od dnia [...] 1990 r., natomiast pozwolenie na broń gazową uzyskał w dniu [...] 1994 r. Podstawą wszczęcia w/w postępowania administracyjnego była informacja o dwóch postępowaniach przygotowawczych prowadzonych przez Komendę Powiatową Policji w P. w sprawach dotyczących popełnienia przez wyżej wymienionego przestępstw z art. 286 § 1 kk. Stosownie do tego przepisu, kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Postanowieniem KWP w Ł. z dnia [...] listopada 2004 r. postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowań karnych. Wyrokiem z dnia 5 maja 2005 r. [...] Sąd Rejonowy w W. uznał S. C. za winnego popełnienia trzech czynów (przestępstw) z art. 286 § 1 kk (tj. oszustw) [...]. Za przestępstwa te Sąd wymierzył mu karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pobawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby trzech lat oraz karę łączną grzywny, a także zasądził od niego na rzecz jednego z pokrzywdzonych odszkodowanie [...] z odsetkami. Powyższe orzeczenie uprawomocniło się w dniu 12 maja 2005 r. Ponadto w dniu 21 października 2005 r. w/w Sąd wydał wyrok [...], na mocy którego S. C. został ponownie uznany za winnego popełnienia czynu wypełniającego dyspozycję art. 286 § 1 kk. [...]. Za to przestępstwo Sąd skazał S. C. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby trzech lat oraz grzywnę, a także zobowiązał go do naprawienia szkody w całości [...]. Orzeczenie to uprawomocniło się w dniu 28 października 2005 r. W związku z prawomocnym zakończeniem w/w postępowań karnych, postanowieniem KWP w Ł. z dnia [...] stycznia 2007 r., na podstawie art. 97 § 2 i art. 268a kpa, podjęto zawieszone postępowanie w sprawie cofnięcia S. C. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oraz broni palnej gazowej. Następnie KWP w Ł. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. w oparciu o przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm., zwanej dalej ustawą) oraz art. 268a kpa cofnął S. C. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich, wydane na podstawie decyzji z dnia [...]1990 r. nr [...] oraz pozwolenie na broń palną gazową do ochrony osobistej, wydane na podstawie decyzji z dnia [...] 1994 r. nr [...]. W świetle powołanych przepisów, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy o broni i amunicji (por. art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy). Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy przewiduje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Natomiast stosownie do art. 20 ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni (...) następuje w drodze decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu w/w decyzji KWP w Ł. podniósł m.in., iż S. C. został dwukrotnie prawomocnie skazany za przestępstwo określone w art. 286 § 1 kk. Zdaniem organu pierwszej instancji, postępowanie strony jest zdecydowanie naganne i świadczy o braku poszanowania obowiązujących reguł prawnych. Jednocześnie organ podkreślił, że broń palna stanowi szczególne dobro, które może posiadać osoba o nieposzlakowanej opinii. Odwołując się od powyższej decyzji, S. C. postawił zarzut wydania jej bez dokładnej analizy materiałów sprawy, w szczególności z pominięciem jego dotychczasowej postawy obywatelskiej i zawodowej. M. in. za przykładne prowadzenie działalności gospodarczej w branży [...] był wielokrotnie nagradzany. Jednak załamanie się handlu z [...] spowodowało daleko idące w skutkach problemy finansowe w tej działalności. Według odwołującego [...] mimo faktu skazania go przez Sąd nadal daje rękojmię przestrzegania obowiązującego porządku prawnego. Dodał również, iż dobrowolnie spłaca wierzycieli, pomimo kłopotów finansowych i wyrejestrowania działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Komendant Główny Policji (dalej KGP) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a kpa oraz wzmiankowanych wyżej przepisów ustawy o broni i amunicji, po rozpatrzeniu w/w odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Akceptując stanowisko KWP, organ odwoławczy podkreślił, iż fakt skazania prawomocnym orzeczeniem za przestępstwo przeciwko mieniu stanowi przesłankę zobowiązującą właściwy organ Policji do bezwzględnego cofnięcia pozwolenia na broń, gdyż ustawodawca z tą okolicznością związał wprost istnienie w stosunku do posiadacza pozwolenia na broń obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W ocenie organu drugiej instancji, osoba, która w sposób świadomy, celowy dopuszcza się czynu zakazanego przez prawo, nie daje gwarancji przestrzegania innych przepisów prawa, w tym reglamentacyjnych regulacji ustawy o broni i amunicji. W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt skazania strony dwoma prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego w W. za dwukrotne popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 kk, czyli za przestępstwa przeciwko mieniu. Zatem stronę obligatoryjnie zalicza się do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Postępowanie strony (dwukrotnie skazanej za przestępstwa przeciwko mieniu) spowodowało, że utraciła ona wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni palnej, wymaganą na gruncie reglamentacyjnego charakteru ustawy o broni i amunicji, od osób posiadających to szczególne prawo. Okoliczność dwukrotnego skazania za przestępstwa przeciwko mieniu przeczy twierdzeniu strony, iż daje ona rękojmię przestrzegania obowiązującego prawa, a nadto stwarza uzasadnione obawy, iż może zachować się w sposób wskazany w w/w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Według organu odwoławczego argumentacja strony, iż mimo kłopotów finansowych dobrowolnie spłaca swoich wierzycieli, nie ma w sprawie istotnego znaczenia. Natomiast w odniesieniu do wyjaśnień sugerujących nieumyślne dokonanie czynów zabronionych, KGP wskazał, iż okoliczności popełnienia przestępstwa są poddane ocenie Sądu, który na tej podstawie orzeka o ewentualnej winie i wymiarze kary oskarżonemu. W przedmiotowej sprawie wina S. C. nie budziła wątpliwości Sądu, a cofnięcie pozwolenia jest w takim stanie faktycznym i prawnym jedynie konsekwencją administracyjnoprawną wynikającą z dyspozycji przepisów ustawy o broni i amunicji, mających zastosowanie do osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. W zakresie ustalania faktycznych i prawnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń, prawomocne wyroki sądów karnych skazujące za popełnienie przestępstwa mają bowiem charakter wiążący dla organu rozstrzygającego sprawę administracyjną. Dlatego w świetle powołanych wyżej wyroków skazujących stronę oraz w związku z obligatoryjnym charakterem przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, nawet okoliczności pozytywnie świadczące o stronie (jak prawidłowe przechowywanie broni i szacunek miejscowej społeczności) nie mogą przesądzić o zachowaniu pozwolenia na broń palną. W skardze na powyższą decyzję S. C. wniósł o jej uchylenie. Zarzucił organowi błędną interpretację przepisów oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Zdaniem skarżącego, wprawdzie ustawa o broni i amunicji wylicza przypadki, w których zachodzi obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, to jednak nie wyklucza możliwości badania wszystkich okoliczności sprawy, w tym dotychczasowej postawy posiadacza broni, jak również charakteru popełnionego przestępstwa. Nie kwestionując faktu popełnienia przestępstw przeciwko mieniu, skarżący upatruje tego przyczynę w skutkach niezależnej od niego zmiany stosunków gospodarczych [...]. Dlatego samo niezapłacenie zobowiązania i skazanie go za to jako za przestępstwo gospodarcze nie może "skutkować wprost tym", że będzie używał broni niezgodnie z prawem, w celu popełnienia przestępstwa. W/w przepisów ustawy nie można interpretować w ten sposób, że samo popełnienie przestępstwa gospodarczego skutkuje cofnięciem pozwolenia na broń, lecz że wskazane w przepisach rodzaje przestępstw mogą powodować uzasadnioną obawę użycia broni w celu niezgodnym z prawem i po zbadaniu wszystkich okoliczności sprawy mogą powodować cofnięcie pozwolenia na broń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko. Zaznaczył, iż dla podjęcia decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń na mocy przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy nie ma znaczenia okoliczność, iż czyn, za który skarżący został skazany, nie ma żadnego związku z posiadaniem broni. Podstawową przesłanką cofnięcia jest bowiem uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu określonym w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, która wynika z faktu, iż dopuścił się on przestępstwa przeciwko mieniu. Dlatego organ Policji dysponując dowodami potwierdzającymi ten fakt obowiązany jest cofnąć skarżącemu pozwolenie – nawet wówczas, gdy inne dowody pozytywnie o nim świadczą. Skarżący – prawomocnie skazany wyrokami Sądu za dwukrotne popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 kk - należy do katalogu osób bezpośrednio wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Jednocześnie KGP podkreślił, iż organy Policji nie mają obowiązku udowodnienia, że osoba legitymująca się prawem do posiadania broni palnej faktycznie użyje jej w sposób, o którym mowa w tym przepisie. Do wydania decyzji wystarczające jest tylko domniemanie takiego działania wynikające z faktu skazania skarżącego za przestępstwa przeciwko mieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie celowości czy słuszności. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana przez Sąd w kontekście podanych wyżej kryteriów kontroli decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. W działaniu organów wydających decyzję Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o jego prawną ocenę w świetle zastosowanych przepisów prawa. Wyjaśnione zostały przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. W niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, iż skarżący w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej i drugiej instancji był dwukrotnie prawomocnie skazany za przestępstwa z art. 286 § 1 kk – tj. oszustwa. Istotą tego przestępstwa jest motywowane celem korzyści majątkowej doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie jej w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranej czynności. Polega więc ono na posłużeniu się fałszem jako czynnikiem sprawczym, który ma doprowadzić pokrzywdzonego do podjęcia niekorzystnej decyzji majątkowej. W systematyce Kodeksu karnego przestępstwo oszustwa zostało stypizowane w rozdziale XXXV zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko mieniu". Przedmiotem ochrony zawartych w nim przepisów jest mienie obejmujące własność oraz wszelkie inne prawa majątkowe. Okoliczność skazania skarżącego za przestępstwa przeciwko mieniu ma decydujące znaczenie przy ocenie zgodności z prawem decyzji organów o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w zaskarżonych decyzjach stanowią przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jak już wzmiankowano, zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy. Natomiast stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Sformułowanie zawarte w tym przepisie, a odnoszące się do faktu skazania osób prawomocnym orzeczeniem sądu "za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw" ma charakter kwalifikowany. Oznacza to, że w razie zaistnienia takiej okoliczności organ Policji jest niejako w sposób bezwarunkowy nią związany, jako negatywną przesłanką dla odmowy udzielenia pozwolenia na broń i zarazem pozytywną dla wydania decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Użycie w przytoczonym przepisie wyrażenia "w szczególności" poprzedzającego wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu wskazuje bowiem, że odnośnie tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął o istnieniu po ich stronie obawy sprzecznego z prawem użycia broni. Co do tych osób organ nie musi więc przeprowadzać oceny czy obawa ta rzeczywiście istnieje, gdyż ustawodawca uczynił to w przepisie ustawy, łącząc skazanie lub podejrzenie popełnienia tych kategorii przestępstw z tą obawą. Wystarczy zatem w takiej sytuacji ustalenie faktu skazania lub prowadzenia postępowania o te przestępstwa, żeby cofnąć pozwolenie na broń (odpowiednio - odmówić wydania pozwolenia) osobie skazanej za ich popełnienie lub podejrzanej, gdyż są to dla organu okoliczności wiążące w sensie negatywnej przesłanki wydania pozwolenia oraz pozytywnej dla jego cofnięcia. Zatem w świetle w/w art. 15 ust. 1 pkt 6 (w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2) ustawy, organ Policji obowiązany jest cofnąć pozwolenie na broń osobom opisanym w tym przepisie po słowach "w szczególności". W art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy ustawodawca użył bowiem sformułowania, że organ Policji "cofa pozwolenie" na broń, jeżeli osoba, której je wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Powyższe stanowisko znajduje także potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1166/06 (niepubl.). NSA wskazał w nim, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził jakie zachowania uważa za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wprowadzoną bowiem z tym dniem zmianą przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, iż obawę taką mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje, że osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Reasumując powyższe rozważania, fakt prawomocnego skazania osoby posiadającej pozwolenie na broń za popełnienie któregokolwiek z przestępstw określonych w w/w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy po słowach "w szczególności", nakazuje uznać ją za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatem zaliczenie skarżącego – dwukrotnie skazanego prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwa należące do kategorii przestępstw przeciwko mieniu (rozdział XXXV kk), do kręgu osób, o których mowa w tym przepisie, w ocenie Sądu nie nasuwa zastrzeżeń. W tej sytuacji organ Policji miał podstawę do cofnięcia skarżącemu pozwoleń na broń palną gazową oraz broń palną myśliwską, bez wnikania w charakter i okoliczności popełnienia przypisanych mu w postępowaniu karnym czynów zabronionych, tym bardziej, że do dokonywania ustaleń w tym względzie w/w organ nie był upoważniony, albowiem sprawa ta leżała w gestii organów ścigania oraz sądu powszechnego. W niniejszej sprawie administracyjnej liczy się wyłącznie sam fakt skazania skarżącego prawomocnymi wyrokami za przestępstwa przeciwko mieniu, a nie akcentowana przezeń problematyka okoliczności ich popełnienia, czy też zależności między tymi przestępstwami a zagrożeniem porządku prawnego z tytułu posiadania broni. Z cytowanych przepisów ustawy nie wynika obowiązek takich analiz przez organ Policji. Wbrew zarzutom skargi w sprawie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności. Ponadto treść tego rozstrzygnięcia uzasadnia wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, który determinuje reglamentację pozwoleń na broń, czyli wydawanie ich w sytuacjach uznanych za szczególne oraz cofanie w sytuacjach, gdy interes ten jest zagrożony. Podkreślić bowiem należy, iż posiadanie i używanie broni palnej stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2005 r., II OSK 97/05). Prawa do posiadania broni nie zalicza się do kategorii wolności i praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym wspólnotowego. Zatem, dostęp obywatela do broni palnej (w tym gazowej i myśliwskiej) poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.