VI SA/Wa 1077/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-16
Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Joanna Kruszewska-Grońska, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kolportaż ulotek zawierających porównywarki cenowe, mający na celu sprostowanie nieprawdziwych informacji rozpowszechnianych przez inny podmiot, stanowi zakazaną reklamę apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kolportaż ulotek zawierających porównywarki cenowe, nawet jeśli miał na celu sprostowanie nieprawdziwych informacji rozpowszechnianych przez inny podmiot, stanowi zakazaną reklamę apteki. Odpowiedzialność za naruszenie art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego ma charakter obiektywny, a motywy działania skarżącej nie mają znaczenia prawnego dla oceny odpowiedzialności. Użyte w ulotce hasła oddziałujące na emocje wskazują na chęć przyciągnięcia uwagi potencjalnego klienta, co realizuje funkcję reklamową.Stan faktyczny
Spółka Z. Sp. z o.o. kolportowała ulotki zawierające porównanie cen produktów leczniczych, twierdząc, że miały one wyłącznie charakter informacyjny i służyły sprostowaniu nieprawdziwych informacji rozpowszechnianych przez inny podmiot. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny nałożył na spółkę karę pieniężną za naruszenie zakazu reklamy aptek. Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że ulotki nie miały charakteru reklamowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie reklamy apteki oddala skargę
Decyzją z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...], Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej "GIF") działając na podstawie 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i art. 115 pkt 4, art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm., dalej "p.f.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016, poz. 23 dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Z. sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej "strona", "skarżąca", "spółka") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej również "WIF", "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...],
- w pkt 1 umarzającej postępowanie w części dotyczącej nakazu zaprzestania reklamy aptek ogólnodostępnych, o którym mowa w art. 94a ust. 1 p.f.;
- w pkt 2 nakładającej na Z. sp. z o. o. z siedzibą w [...] karę pieniężną w wysokości 3.000 zł z powodu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 94a ust. 1 p.f.
Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie prawnym i faktycznym:
W dniu [...] listopada 2015 r., do [...] WIF wpłynęło zawiadomienie informujące o możliwym naruszeniu przez spółkę Z sp. z o. o. z siedzibą w [...] zakazu reklamy aptek oraz ich działalności w świetle art. 94a ust. 1 p.f., które polegało na publikacji i dystrybucji ulotki z informacjami cenowymi przez skarżącą w [...], na terenie dzielnicy [...]. Do zawiadomienia dołączono kserokopię wspomnianej ulotki.
Również w dniu [...] listopada 2015 do [...] WIF wpłynęło inne pismo stanowiące wniosek o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania administracyjnego w ww. zakresie. Do wniosku dołączono kopię przedmiotowej ulotki.
Pismem z [...] stycznia 2016 r. [...] WIF zawiadomił skarżącą spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie możliwości prowadzenia niedozwolonej reklamy aptek ogólnodostępnych o nazwie "[...]", zlokalizowanych w [...] przy ul. [...] oraz w [...] przy ul. [...], polegającej na rozpowszechnianiu ulotek zawierających porównywarki cenowe wraz z dopiskiem "[...]". Jednocześnie, wezwano spółkę do przedstawienia stanowiska w sprawie, w szczególności do nadesłania egzemplarzy wspomnianych ulotek, podania nakładu, wskazania miejsc dystrybucji oraz okresu rozpowszechniania ww. ulotek.
W odpowiedzi Z. sp. z o. o. z siedzibą w [...] wskazała m.in., że ulotka "Stop oszustom cenowym" miała wyłącznie charakter informacyjny i skierowana była do pacjentów, którzy zostali uprzednio wprowadzi w błąd przez wydawcę magazynu [...] wydawanego najprawdopodobniej przez spółkę F. z o.o. z siedzibą w [...]. W magazynie tym zamieszczono porównywarkę cenową z nieprawdziwymi cenami odnośnie aptek [...]. W celu sprostowania fałszywych informacji dotyczących cen w aptekach [...], spółka zmuszona była do podjęcia działań przeciwdziałających naruszeniu prawa. Strona jednocześnie wystąpiła w tej sprawie do organu o podjęcie stosownych działań, a także złożyła zawiadomienie na podstawie art. 12 k.p.k. o popełnieniu przestępstwa zniesławienia na szkodę spółki oraz wniosła o wszczęcie w tej sprawie postępowania przygotowawczego w Komendzie Rejonowej Policji w [...] oraz w Prokuraturze Rejonowej [...]. Ponadto złożyła w UOKIK zawiadomienie o naruszeniu zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Wskazała, że jednym z elementów Zawiadomienia była tabela ze wskazaniem prawdziwych cen w aptekach [...], która znalazła się też na ulotce.
Spółka wyjaśniła, że przedmiotowe ulotki rozdawane były tylko w tych miejscach, w których wcześniej wręczano pacjentom magazyn [...]. Ulotka zawierała fragment pisma będącego zawiadomieniem, które spółka złożyła do prokuratury i na policji. Spółka wskazała, że przedmiotowa ulotka rozpowszechniania była tylko w ciągu jednego dnia, kolportaż nie był kontynuowany. W załączeniu przesłano kserokopię egzemplarza ulotki. W ocenie skarżącej materiał przedstawiony w przedmiotowej ulotce nie miał charakteru reklamowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. [...] WIF umorzył w pkt 1 postępowanie w części dotyczącej nakazu zaprzestania reklamy aptek ogólnodostępnych, o którym mowa w art. 94a ust. 1 p.f. oraz w pkt 2 nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 3.000 zł z powodu naruszenia zakazu o jakim mowa w art. 94a ust. 1 p.f.
Organ opisując przebieg postępowania przytoczył treść art. 94a ust. 1, 2, 3 p.f. oraz wyjaśnił, że ustawa p.f. nie zawiera legalnej definicji reklamy, zatem posłużyć się należy w tym względzie definicją zawartą w opracowaniach słownikowych oraz orzecznictwie sądów administracyjnych, które przytoczył. Według organu reklamą jest każdego rodzaju informacja, której celem jest zachęta do nabycia oferowanych przez aptekę towarów i która w taki sposób jest odbierana przez pacjentów. Za działania reklamowe winny być uznane wszystkie te działania, których zamierzonym celem jest pozyskanie nowych lub zatrzymanie dotychczasowych klientów. Na gruncie art. 94a ust. 1 p.f. reklamą apteki jest wszystko to, co nie jest informacją o lokalizacji i godzinach pracy apteki i nie ma tu znaczenia czy jest ona skierowana do publicznej wiadomości. W ocenie organu bezspornym i udowodnionym jest, że strona kolportowała ulotki, które stanowiły reklamę aptek ogólnodostępnych zlokalizowanych w [...] przy ul. [...] oraz w [...] przy ul. [...]. W ocenie organu, rozpowszechnianie tzw. porównywarek cenowych stanowi zakazaną reklamę apteki. Również treść ulotek nie pozostawia w tym zakresie wątpliwości. Posługując się definicją pochodzącą z Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego pod red. prof. Stanisława Dubisza, organ wskazał, że "reklama to także efekt czyjejś działalności dotyczącej własnego wizerunku".
Kończąc organ przytoczył przepisy będące podstawą prawną wymierzenia kary, wskazał na sposób jej obliczenia i czynniki wpływające na jej wysokość, a także podkreślił, że jest ona adekwatna do okoliczności i czasu prowadzenia reklamy, wskazał przy tym, że jest ona obligatoryjna w przypadku stwierdzenia naruszenia.
Od powyższej decyzji Spółka Z. sp. z o. o. z siedzibą w [...] wniosła w terminie odwołanie, zaskarżając wydaną przez [...] WIF decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej oraz wniosła o umorzenie postępowania w pierwszej instancji w tej części. Zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 94a i 129b ust. 1 i 2 p.f.
W tych ustaleniach została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy na wstępnie opisał stan faktyczny w sprawie. GIF podzielił stanowisko wyrażone przez organ I instancji co do zakwalifikowania, iż rozpowszechnianie ulotek zawierających porównywarki cenowe stanowi niedozwoloną formę reklamy aptek i ich działalności. Nie budzi bowiem wątpliwości organu odwoławczego, że celem spółki było zachęcenie potencjalnych odbiorców do zaopatrywania się w produkty lecznicze w prowadzonych przez nią aptekach.
Następnie organ przytoczył treść art. 94a p.f., przywołał poglądy orzecznictwa jak i doktryny w zakresie braku definicji reklamy aptek, w art. 94a p.f., a także zwrócił uwagę na konieczność sięgnięcia do definicji słownikowych i wykładni systemowej. Posiłkując się dorobkiem orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazał na rodzaje działań reklamowych, jakie stanowią niedozwoloną reklamę aptek i ich działalności w myśl przywołanego przepisu. Stwierdził, że o reklamowym charakterze działań podejmowanych przez skarżącą, decydują faktyczne intencje podmiotu. W ocenie GIF przedsiębiorca, który podejmuje decyzję o dystrybucji ulotek, czyni w tym celu określone nakłady finansowe (ponosi koszty druku), zmierza w istocie do zareklamowania swojej działalności i świadczonych usług. Oczekuje bowiem, że poniesione koszty zwrócą się w momencie gdy z usług apteki zaczną korzystać klienci zachęceni reklamą.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej, organ odwoławczy wskazał, że trudno uznać, że ulotka miała charakter jedynie informacyjny i jej kolportowanie miało na celu zapobieżenie rozpowszechniania nieprawdy przez inny podmiot. Fakt kolportażu przez inny podmiot materiałów, nie uzasadniał i nie dopuszczał naruszenia zakazu reklamy aptek przez skarżącą.
W dalszej kolejności organ odwoławczy opisał sposób w jaki określono wysokość nałożonej kary, cytując odpowiednie przepisy ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz uznał, że organ I instancji trafnie stwierdził jednorazowy stan naruszenia przepisu art. 94a ust. 1 p.f. i w sposób prawidłowy wymierzył skarżącej karę. Zauważył też, że skarżąca prowadziła zakazaną reklamę w dwóch aptekach. Według organu kara pieniężna w wysokości 3.000 zł, przy wskazanych wyżej okolicznościach, nie została nałożona arbitralnie - w oderwaniu od stanu faktycznego, czy też nieadekwatnie do niego. Ponadto z uwagi na fakt jej obligatoryjnego nałożenia oraz górnej granicy wynoszącej 50.000 zł, stwierdzono, że wymierzona kara oscyluje w jej dolnych granicach.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ("WSA") w Warszawie Z. sp. z o. o. z siedzibą w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującą w mocy pkt 2 decyzji organu I instancji, a także poprzedzającej ją decyzji WIF w tym samym zakresie w związku z nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, które skutkowało błędnym zastosowaniem przepisów materialnych, a w razie nieuchylenia decyzji organu I instancji, zobowiązanie go do uchylenia wydanej w zaskarżonym zakresie i umorzenia postępowania w pierwszej instancji w zaskarżonym zakresie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wydanej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
• art. 7, art. 80 i art. 107 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę kwestionowanego materiału i uznanie go za stanowiący reklamę prowadzonych przez Spółkę aptek;
• art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez oparcie argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji GIF na wyrokach, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie gdyż wprost odnoszą się do działań, których celem jest zwiększenie sprzedaży w aptece, podczas, gdy kwestionowany materiał nie ma na celu zwiększenia sprzedaży w aptece spółki, skutkiem czego GIF naruszył obowiązek przedstawienia, w sposób przekonywujący, uzasadnienia przyjętego rozstrzygnięcia.
Jak również naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj:
• art. 94a ust. 1 i 3 p.f. poprzez jego zastosowanie w wyniku nieprawidłowego uznania, że kwestionowany materiał stanowi reklamę aptek spółki;
• art. 129b p.f. poprzez nieprawidłowe uznanie, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 94a ust. 1 p.f. oraz wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł z tytułu zakazu prowadzenia reklamy aptek ogólnodostępnych, podczas gdy zakwestionowany materiał nie może zostać uznany za niedozwoloną reklamę, o której mowa w 94a ust. 1 p.f., a tym samym nie istnieją przesłanki do nałożenia wymierzonej kary administracyjnej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zwróciła uwagę, że organy administracji publicznej całkowicie pominęły okoliczność wydania ulotki, pełną treść komunikatu na niej umieszczonego oraz miejsce rozdawania ulotek, a zatem okoliczności, które bezsprzecznie świadczą o informacyjnym charakter ulotki, która nie jest nacelowana na zwiększenie sprzedaży w aptekach skarżącej a jedynie na poinformowanie konsumentów o nierzetelnym działaniu innego przedsiębiorcy. Skarżąca podkreśliła, że jest zaniepokojona działaniami innego przedsiębiorcy, który dezinformuje pacjenta, naruszając przy tym jej dobre imię. Hasła zamieszczone na ulotce wynikały więc z faktycznie podjętych przez spółkę działań - nie miały więc charakteru reklamowego a tylko informacyjny.
Skarżąca stanowczo zaprzeczyła jakoby ulotka posiadała hasła reklamowe, czy informowała o promocyjnych ofertach. Prezentuje ona jedynie ceny wybranych produktów, które zostały nieprawdziwie wskazane w magazynie [...]. Nie zawiera ona też żadnych elementów wskazujących na zachęcanie pacjentów do dokonywania zakupów w aptekach skarżącej.
Odnosząc się do błędnej oceny dyrektyw wymiaru kary, skarżąca wskazała, że WIF i GIF nie zbadały wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, poprzestając jedynie na wskazanych w ulotce cenach. Skoro zatem działanie takie, w ocenie skarżącej nie może stanowić zakazanej reklamy, to nieprawidłowe zastosowanie w sprawie art. 94a p.f., spowodowało dalej nieprawidłowe zastosowanie art. 129b ust. 2 tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga Z. sp. z o. o. z siedzibą w [...] nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem obie zaskarżone decyzje organów inspekcji farmaceutycznej nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przesłanek takich Sąd nie dopatrzył się zarówno w świetle argumentacji przedstawionej w skardze, jak i z urzędu. Prawidłowo - bez naruszenia przepisów postępowania - ustalił okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a Sąd przyjął ustalony przez organy stan faktyczny także za podstawę swojego rozstrzygnięcia.
Na wstępie należy wskazać, że art. 94a ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm., nazywanej dalej "p.f.") został wprowadzony ustawą z dnia 30 marca 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007 r. Nr 75, poz. 492) w konsekwencji implementacji m.in. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2004/27/WE z dnia 31 marca 2004 r. zmieniającej dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi i obowiązywał od dnia 1 maja 2007 r. Sformułowany w nim zakaz dotyczył reklamy działalności aptek lub punktów aptecznych, skierowanej do publicznej wiadomości, która w sposób bezpośredni odnosi się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach.
Przepis ten został następnie zmieniony z dniem 1 stycznia 2012 r. przez art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696). Obecnie zatem (również w dacie wydania obu decyzji) art. 94a ust. 1 p.f. stanowi o zakazie reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności.
Zakaz ten nie obejmuje jedynie informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.
Zgodnie z ugruntowaną już w orzecznictwie sądów administracyjnych definicją reklamy apteki, którą podziela również Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie, reklamą apteki jest każde działanie zachęcające klientów do zakupu towarów sprzedawanych w aptece, niezależnie od form i metod tego działania oraz użytych środków (np. wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II GSK 3397/15).
Istotę samej reklamy trafnie przybliża wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07, LEX nr 307126. Sąd ten uznał, że reklama oznacza każde przedstawienie (wypowiedź) w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów, dokonane w celu wspierania zbytu towarów lub usług. Powszechnie przyjmuje się, że reklamą są wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów ocennych ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna. Podobnie reklama definiowana jest w art. 2 Dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 376, s. 21). W akcie tym przyjęto, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań.
Analizując przeprowadzone postępowanie Sąd doszedł do wniosku, że stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony w sposób nienaruszający podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Skarżącej zapewniony został udział w postępowaniu w sposób odpowiadający zarówno art. 8 jak i 10 k.p.a. złożyła w sprawie wyjaśnienia, a także miała możliwość zapoznania się z aktami postępowania przed jego zakończeniem.
Sporną kwestią pozostaje charakter kolportowanych przez skarżącą w [...] na terenie dzielnicy [...] ulotek z informacjami cenowymi w celu - jak twierdzi - sprostowania rozpowszechnianych przez inny podmiot fałszywych informacji dotyczących cen w aptekach Z.
W aktach postępowania znajduje się kserokopia ww. ulotki spółki, w której można odnaleźć tzw. porównywarkę cenową z zestawieniem cen "fałszywych" i tych "prawdziwych" stosowanych przez spółkę oraz takie komunikaty jak "UWAGA! PADŁEŚ OFARIĄ PRZESTĘPSTWA SPRAWDŹ SZCZEGÓŁY", "STOP PRZESTĘPCOM", "POWIADOMILIŚMY POLICJĘ O PRZESTĘPSTWIE", "NIE DAJ SOBĄ MANIPULOWAĆ".
Oceniając charakter ww. ulotki wskazać należy, że w wyroku NSA z dnia 14 stycznia 2015 r., II GSK 2269/13, wyrażono stanowisko, że kolportaż ulotek reklamowych z ofertą cenową sieci aptek zawierających nazwę i logo apteki oraz wyciąg z listy cenowej zawierającej wybrane produkty lecznicze - stanowi zakazaną reklamę apteki oraz jej działalności w rozumieniu art. 94a ust. 1 p.f. Powyżej cytowane orzeczenie stanowi odbicie utrwalonej w tym zakresie linii orzeczniczej sądów administracyjnych, którą Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela.
Uwzględniając powyższe w ocenie Sądu analizowane materiały realizują funkcję reklamową w ww. rozumieniu w stosunku do aptek skarżacej. Na chęć zaś przyciągnięcia uwagi potencjalnego klienta wskazują - w ocenie Sądu - użyte w ulotce oddziałujące na emocje hasła.
Rozważenia zatem wymaga, czy okoliczności w jakich kolportaż ulotek się odbywał ma wpływ na ocenę ustalonego przez organ stanu faktycznego na gruncie art. 94a ust. 1 p.f.
Zdaniem Sądu okoliczności te nie mają takiego prawnie doniosłego - bo zdejmującego odpowiedzialność ze spółki - znaczenia w sprawie.
Sąd uważa bowiem, że skutków ewentualnego wprowadzenia odbiorców w błąd przez inny podmiot co do cen stosowanych przez apteki skarżącej, skarżąca nie mogła zwalczać działaniami naruszającymi prawo. Brak bowiem ku temu podstaw prawnych.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej co do wyłącznie informacyjnego charakteru przedmiotowych ulotek stanowiących odpowiedź na kolportaż materiałów reklamowych przez inny podmiot, należy mieć na uwadze, że odpowiedzialność przewidziana za naruszenie art. 94a ust. 1 p.f., ma charakter obiektywny. Motywy podjętych działań przez skarżącą nie mają zatem w tej sytuacji znaczenia.
Skarżąca jako podmiot profesjonalnie zajmujący się działalnością na rynku farmaceutycznym powinna mieć świadomość obowiązujących przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz orzecznictwa, a także wiedzieć, że istnieją prawem dopuszczalne środki dochodzenia swoich praw w związku z ich naruszeniem przez inny podmiot.
Wobec powyższego należy uznać, że w ustalonych okolicznościach stanu faktycznego sprawy organy, w procesie jego subsumcji pod zastosowane normy prawa, prawidłowo zinterpretowały przepisy art. 94a ust. 1 i art. 129b ust. 1 i 2 p.f. stanowiące materialno-prawną podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Według pierwszego z wymienionych przepisów zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Według drugiego natomiast karze pieniężnej w wysokości do 50.000 zł podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki (...) oraz jej działalności, zaś przy ustalaniu wysokości tej kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów.
Odnosząc się do wysokości i samej kwestii wymierzenia skarżącej kary, pomimo wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Należy wskazać, że zgodnie z art. 129b ust. 1 u.p.f., do nałożenia kary nie jest potrzebne osobne rozstrzygnięcie organu administracji w przedmiocie nakazania zaprzestania prowadzania reklamy, gdyby ustawodawca przewidział możliwość wymierzenia kary wyłącznie w wypadku, w którym podmiot nadal dopuszczałby się prowadzenia sprzecznej z prawem reklamy aptek i ich działalności, to prawdopodobnie nigdy nie zostałaby nałożona kara pieniężna, ponieważ podmioty informowałyby, że już zaprzestały prowadzenia reklamy, zatem wydanie decyzji nakazującej zaprzestania jej prowadzenia, a dalej nałożenie kary, byłoby bezprzedmiotowe. Słusznie zauważył więc organ II instancji, że takie działanie doprowadziłoby do tego, że przepis art. 129b ust. 1 stałby się martwy. Sąd zauważa jednocześnie, że ustalenie wysokości wymierzonej kary zostało pozostawione organom inspekcji farmaceutycznej. Oczywiście warunki jej wymierzenia zostały szczegółowo opisane w art. 129b ust. 2 p.f. Analiza tego przepisu, a także obu wydanych decyzji, prowadzi do wniosku, że skarżącej została wymierzona kara możliwie niska, organ uwzględnił bowiem krótki - bo jednodniowy - okres prowadzenia reklamy przez skarżącą. Wziął także pod uwagę stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, fakt prowadzenia reklamy w dwóch aptekach, a także brak uprzedniego naruszenia przepisów. Wymierzona kara, jak słusznie zauważa GIF służyć ma zapobiegnięciu ponownego naruszenia przepisów, dlatego też powinna być dotkliwa, a jednocześnie możliwa do spełnienia.
Kara w ustalonej przez organ I instancji wysokości ww. cele, zdaniem Sądu, realizuje.
Sąd stwierdza, że wydając obie sporne decyzje administracyjne, organy inspekcji farmaceutycznej nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. Podejmując sporne rozstrzygnięcia organy te prawidłowo zastosowały zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego, a przyjęta podstawa prawna rozstrzygnięcia wynikała z obowiązującego prawa materialnego. Nie została zatem naruszona zasada praworządności wyrażona w art. 6 k.p.a. ani wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej.
Mając powyższe na uwadze, WSA w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło