VI SA/Wa 108/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-11-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy M. Z. przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania, biorąc pod uwagę jego obecną sytuację majątkową i wcześniejsze odmowy przyznania pomocy?Ratio decidendi
Sąd przyznał M. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania, uznając, że skarżący wykazał brak możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Pomimo wcześniejszych odmów przyznania prawa pomocy, obecna sytuacja majątkowa M. Z., polegająca na utrzymywaniu się z pomocy rodziny i braku posiadanych środków finansowych oraz majątku, uzasadnia przyznanie pomocy.Stan faktyczny
M. Z. i Z. Z. wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Wnioskowali o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jednak ich wnioski były dwukrotnie oddalane przez WSA i NSA z powodu niewykazania sytuacji majątkowej. Następnie M. Z. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed WSA i ponownie wniosek o prawo pomocy, wskazując na utratę dochodów i utrzymywanie się z pomocy rodziny. Sąd rozpoznał wniosek M. Z. złożony w ramach skargi na przewlekłość.Rozstrzygnięcie
Zwolniono M. Z. od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 108/11.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 108/11 ze skargi M. Z. i Z. Z. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu partii produktu postanawia: - zwolnić M. Z. od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 108/11.
M. Z. i Z. Z., wspólnicy "E." s. c., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu partii produktu
M. Z. i Z. Z. złożyli na urzędowych formularzach wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z przedmiotowej skargi. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lipca 2011 r. odmówiono M. Z. i Z. Z. przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 września 2011 r. sygn.. akt II GZ 411/11 oddalił zażalenie na powyższe postanowienie.
W związku z kolejnym wnioskiem skarżących o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych, postanowieniem WSA w Warszawie z dnia [...] marca 2012 r. ponownie odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. sygn. akt II GZ 129/12 oddalił zażalenie na powyższe postanowienie.
Odmawiając skarżącym przyznania prawa pomocy, sądy obydwu instancji wskazały, że skarżący nie wykazali rzeczywistej sytuacji majątkowej i braku zdolności do poniesienia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w szczególności nie przedłożyli żądanych przez Sąd dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii wszystkich posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji. Ponadto skarżący Z. Z. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą E., które w szerokim zakresie zajmuje się produkcją i sprzedażą [...].
Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. skarżący M. Z. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Do skargi załączył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, iż od kwietnia 2012 r. nie prowadzi działalności w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej, z której wcześniej uzyskiwał dochody. Obecnie pozostaje bez pracy, zamieszkuje w domu rodziców, środki niezbędne do utrzymania otrzymuje od bliskich i krewnych.
Na wstępie należy wskazać, że wniosek M. Z. i Z. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych został dwukrotnie oddalony postanowieniami Sądu. Istotnym jest przy tym, iż ze względu na solidarny charakter ciążącego na M. Z. i Z. Z. obowiązku uiszczenia kosztów sądowych związanych z wywołanym wniesioną przez nich skargą postępowaniem sądowoadministracyjnym, w ramach rozpoznania wniosków skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych, ich sytuacja majątkowa podlegała łącznej ocenie.
Aktualnie rozpoznaniu podlega wniosek złożony jedynie przez M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi, którą M. Z. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 108/11. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał bowiem powyższą skargę na przewlekłość postępowania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w celu rozpatrzenia zawartego w niej wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, z późn. zm.) wpis sądowy od skargi na przewlekłość postępowania wynosi 100 zł.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie
niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zasadnym jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w w ramach postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego skargą na przewlekłość postępowania. Jak wynika z wyjaśnień skarżącego M. Z., prowadząc
samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymuje się właściwie z pomocy rodziny. Nie posiada przy tym żadnego majątku, jak również środków finansowych. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że skarżący aktualnie nie prowadzi już działalności w zakresie produkcji w ramach działów specjalnych produkcji rolnej jako wspólnik spółki cywilnej pod nazwą "E." s. c. W tej sytuacji uznać należy, że skarżący M. Z. istotnie nie ma możliwości poczynienia oszczędności, aby ponieść koszty sądowe wywołane wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 108/11, w tym uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 100 złotych.
W związku z powyższym, uznając za zasadne przyznanie skarżącemu prawa pomocy
w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło