VI SA/Wa 1086/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia terminu zakończenia negocjacji postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych), uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Jak wynika z akt sprawy we wrześniu 2012 r. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej P.) wystąpił do A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca) z wnioskiem o rozpoczęcie negocjacji w przedmiocie zmiany zasad współpracy w zakresie rozliczeń za zakończenie połączeń głosowych w sieci skarżącej. Następnie P. - na podstawie art. 27 ust. 1 p.t., zwrócił się do Prezesa UKE o wydanie postanowienia określającego termin zakończenia ww. negocjacji. Ostatecznie skarżonym postanowieniem z [...] października 2012 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej Prezes UKE) określił terminu zakończenia negocjacji. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 27 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 i art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. nr 17, poz. 1800 ze zm.), dalej p.t.. Skarżąca – A. Sp. z o.o. z siedzibą w W., niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jaki i prawa procesowego oraz wnosząc o jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę Prezes UKE w pierwszej kolejności wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, gdyż zaskarżone postanowienie nie dotyczy samodzielnej kwestii i nie rozstrzyga o istocie autonomicznej sprawy. Organ stwierdził, że gdyby jednak przyjąć zaskarżalność postanowień wydanych na podstawie art. 27 ust. 1 p.t. to właściwszą drogą byłoby ich zaskarżanie odwołaniem do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, gdyż zapadają one w sprawie spornej w rozumieniu art. 206 ust. 2 p.t. i jako takie mieszczą się w definicji sprawy cywilnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA) wyrokiem z 21 czerwca 2013 r. (sygn. akt VISA/Wa 9/13, k. 53 akt) uchylił zaskarżone postanowienie. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Prezes UKE, wynikiem czego Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA) uchylił rozstrzygnięcie WSA (II GSK 2125/13). W uzasadnieniu Sąd kasacyjny podał, że skarżąca będąc niezadowoloną z wydanego przez Prezesa UKE postanowienia - bez jakichkolwiek dalszych działań prawnych, zaskarżyła je do sądu administracyjnego, a WSA bez pogłębionych rozważań zaakceptował zaskarżalność tego postanowienia do sądu administracyjnego. NSA w związku z tym polecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji w pierwszej kolejności rozważył możliwości i dopuszczalności wniesienia ww. skargi do sądu administracyjnego, mając przy tym na uwadze charakter przedmiotu zaskarżenia oraz to, że skarżąca przed wniesieniem skargi nie poczyniła żadnych dodatkowych kroków prawnych. Sąd zwrócił uwagę na swoje dotychczasowe orzecznictwo oraz zawartą w art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a. generalną zasadę, iż skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu. P. (obecnie O. SA z siedzibą w W.) po wniesieniu skargi nie zajęła stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Aktualne rozpoznanie sprawy jest związane z uchyleniem przez NSA wyroku WSA z 21 czerwca 2013 r. (sygn. akt VI SA/Wa 9/13) i przekazaniem jej do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji (sygn. akt II GSK 2125/13). Zgodnie z art. 153 i art. 190 p.p.s.a. rozpoznając sprawę ponownie – po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku sądu pierwszej instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. NSA podał, że WSA dokonując ponownej oceny sprawy musi w pierwszej kolejności rozważyć charakter zaskarżonego postanowienia Prezesa UKE, a następnie - w przypadku uznania, że jest ono zaskarżalne do sądu administracyjnego, ocenić możliwości i dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego, mając przy tym na uwadze, że skarżąca przed jej wniesieniem nie poczyniła żadnych dodatkowych kroków prawnych. Rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga podlega odrzuceniu. Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego i została ona złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie oraz wniósł ja uprawniony podmiot. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. I. W pierwszej kolejności Sąd zbada zatem czy przedmiot niniejszej skargi należy do jego właściwości tym bardziej, że zdaniem Prezesa UKE właściwą drogą byłoby zaskarżanie przedmiotowego postanowienia odwołaniem do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W tej kwestii Sąd odwoła się do stanowiska zajętego przez NSA w postanowieniu z 23 lutego 2011 r. (sygn. akt II GSK 246/10), zgodnie z którym "Administracyjne ustalenie terminu zakończenia negocjacji ma z natury charakter incydentalny i przejściowy, ale stanowi sprawę samodzielną, gdyż akt administracyjny władczo ogranicza swobodę kontraktową stron. Glosa A. Piątka do wyroku w sprawie o sygn. akt II GSK 197/05 (OSP 2006, z. 9, poz. 104)". Zdaniem autora przywołanej glosy "Postanowienie wydawane na podstawie art. 27 ust. 1 p.t. nie prowadzi do dalszych interwencji administracyjnych, jeżeli strony zawrą umowę w terminie. Odmawiając stronom prawa skargi na postanowienie Prezesa URTiP wyrok NSA tworzy sytuację, w której rozstrzygnięcie administracyjne, skracające ustawowy okres na przeprowadzenie negocjacji, nie będzie przedmiotem jakiejkolwiek kontroli sądowej. Jeżeli bowiem zostanie zawarta umowa o dostępie telekomunikacyjnym, to rozstrzygnięcie skracające termin ustawowy nie będzie mogło być w żaden sposób zweryfikowane. Nie ma bowiem wówczas żadnej dalszej decyzji administracyjnej, która stwarzałaby możliwość objęcia kontrolą sądową również postanowienia w sprawie skrócenia terminu ustawowego. Należy pamiętać, że postanowienie Prezesa URTiP skracające okres negocjacji może być wydane nie tylko na wniosek strony, ale także z urzędu. Jest to zatem znacząca ingerencja w prawa przedsiębiorców. Brak możliwości zażalenia lub skargi do sądu stanowiłby naruszenie art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP, które zakazują zamykania drogi sądowej w zakresie dochodzenia naruszonych wolności. Postanowienie Prezesa URTiP ogranicza wolność zawierania umów przez przedsiębiorców, a zatem powinno podlegać kontroli sądowej." W związku z powyższym należy stwierdzić, że skarżone w tej sprawie postanowienie Prezesa UKE mogło być zaskarżone do sądu administracyjnego, gdyż władczo rozstrzygnęło o terminie zakończenia negocjacji, a wobec tego, że na etapie jego wydawania, nie toczyło się żadne inne postępowanie administracyjne, nie ma ono charakteru wpadkowego, lecz rozstrzyga sprawę co do istoty. Zdaniem Sądu skarżone postanowienie mieści się więc w katalogu postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. II. Skoro przedmiot sprawy należy do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego i w związku z tym, że wydał go Prezes UKE - jest nim Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, należy zbadać czy skarga została złożona w przewidziany ustawowo trybie i terminie. Odnośnie trybu, co do zasady - zgodnie z art. 52 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu. Jeżeli natomiast środek zaskarżenia stronie nie służył, to w takiej sytuacji, zastosowanie znajduje art. 52 § 4 p.p.s.a. stanowiący, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego strona powinna wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. W powołanym przepisie chodzi o niezaskarżalne w trybie administracyjnym akty administracyjne inne niż objęte art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., co do których ustawa nie zwalnia z obowiązku wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z gruntu rzeczy chodzi bowiem o to, aby o ile to możliwe, podjęta została próba "uzdrowienia sytuacji" najpierw na drodze administracyjnej, a dopiero w następstwie na drodze sądowoadministracynej. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że skarżąca w niniejszej sprawie mogła skutecznie wnieść skargę na rzeczone na wstępie postanowienie Prezesa UKE, jednakże tylko po uprzednim wezwaniu na piśmie Prezesa UKE do usunięcia naruszenia prawa, a to zgodnie z art. 52 § 4 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie dopełniła wskazanego warunku, a na zapytanie Sądu w tym przedmiocie do chwili obecnej milczy. Wobec tego Sąd stwierdza, że skarżąca uchybiła trybowi wniesienia skargi na postanowienie Prezesa UKE co powoduje, że owa skarga jest niedopuszczalna i jako taka - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., podlega odrzuceniu. Zwracając skarżącej wpis od skargi Sąd dokonał tego zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.