VI SA/Wa 1088/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Asesor WSA Justyna Żurawska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 listopada 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. M. i A. M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez B. M.(dalej: "Strona", "Zgłaszający"), jest decyzja z 9 lutego 2024 r. nr [...] Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "organ", "Urząd", "UP") wydana na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 243 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1170, dalej: "P.w.p."), po rozpatrzeniu wniosku Strony wniesionego 9 października 2023 r., o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymująca w mocy decyzję z 3 sierpnia 2023 r. nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku oznaczonego pt. "Filtr molekularny dynamiki gazu" dokonanego 7 kwietnia 2022 r. przez Stronę, z powodu niezastosowania się w wyznaczonym terminie do postanowienia Urzędu z 5 maja 2023 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji UP wyjaśnił, że 7 kwietnia 2022 r. do Urzędu wpłynęło zgłoszenie wynalazku pt.: "Filtr molekularny dynamiki gazu", dokonane przez Stronę. 5 maja 2023 r. Urząd, wobec stwierdzonych braków formalnoprawnych zgłoszenia, wezwał postanowieniem Stronę do nadesłania oświadczenia wyjaśniającego podstawę prawa, na mocy którego Zgłaszający nabył od współtwórcy A. M. w części prawo do ubiegania się o udzielenie patentu na swoją rzecz (art. 32 P.w.p.) oraz do nadesłania jednego egzemplarza rysunku sporządzonego zgodnie z wymogiem zawartym w pkt 22 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 102, poz. 1119, Dz. U. z 2005 r. Nr 109, poz. 910, Dz. U. z 2015 r., poz. 366 i z 2016 r., poz. 1840, dalej: "Rozporządzenie"). Postanowienie zostało uznane za doręczone Zgłaszającemu w trybie przewidzianym w art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), a zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy. Decyzją z 3 sierpnia 2023 r. skutecznie doręczoną Zgłaszającemu (w trybie doręczenia zastępczego z art. 43 K.p.a., 11 sierpnia 2023 r., zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach) Urząd umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku oznaczonego [...], ponieważ Zgłaszający nie zastosował się w wyznaczonym terminie do postanowienia Urzędu z 5 maja 2023 r. Organ wyjaśnił następnie, że 9 października 2023 r. wpłynął do Urzędu złożony przez Zgłaszającego, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wykonania postanowienia z 5 maja 2023 r. We wniosku Zgłaszający wyjaśnił, że wspomnianego postanowienia nie otrzymał ponieważ jak napisał: "... w pierwszym terminie nie przebywałem pod adresem otrzymania awizo, drugiego nie otrzymałem w ogóle, w związku z czym nawet nie miałem świadomości czego korespondencja mogła dotyczyć." Organ dodał, że 7 grudnia 2023 r. do Urzędu wpłynął, nadany przez Pocztę Polską, duplikat Zwrotnego potwierdzenia odbioru (dalej: "zwrotki") zawierający daty wystawienia pierwszego i drugiego awizowania przesyłki oraz wskazanie powodu zwrotu niepodjętej przesyłki ([...] - postanowienie z 5 maja 2023 r.) do nadawcy tj. do UP. Wspomniany duplikat zwrotki, został wydany na wniosek UP. Organ wskazał dalej, że 11 grudnia 2023 r. skierował do Zgłaszającego pismo, w którym zwrócił się o wyjaśnienie, czy Zgłaszający złożył, we własnym zakresie, reklamację mająca na celu ustalenie, czy z powodu niepodjęcia przesyłki w ciągu 7 dni, Poczta Polska awizowała przesyłkę ponownie. W piśmie z 17 stycznia 2024 r. Zgłaszający wyjaśnił, że nie składał we własnym zakresie reklamacji skierowanej do Poczty Polskiej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy UP po przytoczeniu treści art. 243 ust. 4 P.w.p. oraz art. 39 i art. 44 K.p.a. wyjaśnił, że Zgłaszający dopełnił czynności, dla której był określony termin, tj. podał podstawę prawa do ubiegania się o udzielenie patentu na swoją rzecz oraz nadesłał jeden egzemplarz rysunku sporządzonego zgadnie z wymogiem zawartym w pkt 22 Załącznika nr 1 do Rozporządzenia. UP uznał jednak, że Zgłaszający nie nie uprawdopodobnił braku winy w niedotrzymaniu terminu do wykonania postanowienia z 5 maja 2023 r. Organ stwierdził, że uchybienie terminu nastąpiło z winy Zgłaszającego gdyż było efektem niewykazania należytej staranności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzją UP z 9 lutego 2024 r., B. M.oraz A.M. (dalej: "Skarżący") motywują skargę obiektywnymi trudnościami, zaistniałymi wokół odebrania listu poleconego z 5 maja 2023 r. W ich konsekwencji, jak wskazują Skarżący dowiedzieli się o liście z 5 maja dopiero z kolejnego pisma UP, z 3 sierpnia, informującego "o umorzeniu postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku ‘Filtr molekularny dynamiki gazu"... z powodu niezastosowania się w wyznaczonym terminie do postanowienia Urzędu z 5 maja 2023r..". Skarżący podnieśli, że do obrazu sytuacji należy, że list z 5 maja był wezwaniem do: 1. Nadesłania podstawy prawnej Zgłaszającego (w odniesieniu do współautora), oraz 2. Dostarczenia rysunku zgodnego z wymaganiami (chodziło o zabranie z arkusza opisu urządzenia). Po rozmowach z UP oba dokumenty zostały dostarczone, 9 października 2023 r. Skarżący wyjaśnili następnie, że 11 grudnia 2023 nadeszło nowe pismo, w którym UP domaga się uzasadnienia nieodebrania listu poleconego z 5 maja 2023 r., a 18 stycznia uzasadnienie zostało dostarczone. Zdaniem Skarżących obiektywne trudności, o jakich mowa powyżej, stanowiła seria krótkich wyjazdów biznesowych Zgłaszającego, w wyniku czego, z udziałem dalszych okoliczności (jak dom wielorodzinny, sprzątany przez obcą osobę, gdzie mieszka wiele dzieci) nie miał, jako adresat, kontaktu z zawiadomieniami ze strony Poczty. Skarżący stwierdzili, że wystąpienie uchybienia znajdują nieproporcjonalnym w stosunku do merytorycznej wagi zgłoszenia. Postawa Urzędu ignorująca ludzki wymiar scenariusza życia wydaje się niekoniecznie właściwa, a merytorycznie niezrozumiała. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie UP decyzją z 3 sierpnia 2023 r., utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją, umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku oznaczonego pt. "Filtr molekularny dynamiki gazu" dokonanego 7 kwietnia 2022 r. przez Stronę, z powodu niezastosowania się w wyznaczonym terminie do postanowienia Urzędu z 5 maja 2023 r. Postanowieniem tym UP wezwał Zgłaszającego do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia w terminie miesiąca od dnia doręczenia postanowienia, pod rygorem umorzenia postępowania zgłoszeniowego. Postanowienie zostało Stronie doręczone w trybie art. 44 K.p.a., 26 maja 2023 r. zgodnie z zapisami zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Zgodnie z tymi zapisami 12 maja 2023 r., z powodu niemożliwości pozostawienia przesyłki adresatowi złożono ją we wskazanym urzędzie pocztowym, pozostawiając w skrzynce pocztowej adresata awizo. Powtórne awizo pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata 22 maja 2023 r., a 29 maja 2023 r. przesyłkę zwrócono nadawcy. Strona wniosła pismem z 9 października 2023 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o przywrócenie terminu do wykonania postanowienia z 5 maja 2023 r., uzupełniając jednocześnie, żądane przez organ, braki formalne zgłoszenia. Zgodnie z art. 243 ust. 4 P.w.p., jeżeli została wydana decyzja o umorzeniu postępowania na skutek uchybienia terminu do dokonania określonej czynności, może ona zostać uchylona, jeżeli strona złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, i jednocześnie dokona czynności, dla której termin został wyznaczony. Strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniosła, że nie otrzymała postanowienia z 5 maja 2023 r., ponieważ nie przebywała pod adresem otrzymania pierwszego awizo, natomiast drugiego nie otrzymał wcale. W skardze Skarżący powołali się na obiektywne trudności, które stanowiła seria krótkich wyjazdów biznesowych Zgłaszającego, oraz dalszych okoliczności jak dom wielorodzinny, sprzątany przez obcą osobę, gdzie mieszka wiele dzieci, w wyniku czego Zgłaszający nie miał kontaktu z zawiadomieniami ze strony Poczty. Odnosząc się do powyższej argumentacji należy w pierwszej kolejności zgodzić się ze stanowiskiem UP, natury ogólnej, zawartym w odpowiedzi na skargę, a znajdującym potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podmiotu, który uchybił terminowi, rozumieć należy wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli podmiotu i uniemożliwiało mu dopełnienie czynności procesowej w sprawie. Organ administracji publicznej, przy braku winy, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie tego terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W judykaturze przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej, (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 października 2017 roku, I SA/Gd 1026/17). Sąd stwierdza, że podnoszone przez Skarżących okoliczności – seria krótkich wyjazdów biznesowych Zgłaszającego, oraz dom wielorodzinny, sprzątany przez obcą osobę, gdzie mieszka wiele dzieci – nie stanowią przeszkody, której Strona nie mogła przezwyciężyć przy dołożeniu wymaganej staranności o własne sprawy. Nie są to więc okoliczności, których wystąpienie było całkowicie niezależne od woli Strony i które uniemożliwiały całkowicie Stronie dopełnienie czynności procesowej w sprawie. Organ słusznie wskazał w odpowiedzi na skargę, że Strona mogła z ostrożności procesowej wnieść wniosek o kierowanie wszelkiej korespondencji wydanej przez Urząd na dodatkowo wskazany adres, jeżeli miała jakiekolwiek wątpliwości co do możliwości skutecznego odbioru korespondencji pod swoim adresem zamieszkania. Podkreślenia wymaga, że w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że postanowienie UP z 5 maja 2023 r., nie zostało Stronie doręczone np. w związku z brakiem pozostawienia awizo w skrzynce pocztowej Strony. Również Skarżący nie podnoszą takiego zarzutu w skardze. Za niezasadny należy uznać zarzut skargi o nieproporcjonalności skutku uchybienia terminowi uzupełnienia braków formalnych do merytorycznej wagi zgłoszenia wynalazku. Należy zauważyć, że podstawę prawną umorzenie postępowania zgłoszeniowego stanowił art. 41 ust. 1 P.w.p., zgodnie z którym po dokonaniu zgłoszenia wynalazku, zgodnie z art. 31 ust. 3-5, Urząd Patentowy w toku jego rozpatrywania wydaje, z zastrzeżeniem ust. 2, postanowienia wzywające zgłaszającego, pod rygorem umorzenia postępowania, do uzupełnienia zgłoszenia lub usunięcia, w wyznaczonym terminie, wskazanych braków i istotnych usterek. Działanie UP było zatem zgodne z przepisami prawa, które nie pozostawiają organowi swobody działania w sytuacji nieuzupełnienia braków formalnych zgłoszenia wynalazku w wyznaczonym terminie. Sąd uznał, że UP prawidłowo doszedł do wniosku, że Strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedotrzymaniu terminu do wykonania postanowienia z 5 maja 2023 r. Słusznie zatem stwierdził UP, że uchybienie terminu nastąpiło z winy Zgłaszającego gdyż było efektem niewykazania należytej staranności. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez organ przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 2 tej ustawy.