VI SA/Wa 109/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. i Z. Z. wspólników "E." s. c. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. i Z. Z. wspólników "E." s. c. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu partii produktu postanawia: - odmówić M. Z. i Z. Z. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W dniu [..] marca 2011 r., skarżący M. Z. i Z. Z. wspólnicy "E." s. c., złożyli na urzędowych formularzach wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu partii produktu W uzasadnieniu wniosku obydwaj skarżący podali, że nie posiadają środków na uiszczenie wpisu sądowego. Podnieśli też, iż "wszystko co posiadają znajduje się pod zastawem kredytowym". Skarżący Z. Z. wskazał, że od czerwca 2010 r. nie osiąga "rzeczywistych dochodów" . Natomiast M Z. oszacował swój dochód miesięczny brutto z tytułu hodowli dżdżownic na kwotę 1.400 zł. Dodał, iż "oszczędności wydał na pracowników i dojazdy do sądów". Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżących, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [..] marca 2011 r. skarżący zostali wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez: a) przedłożenie odpisu deklaracji podatkowej za ubiegły rok, b) przedłożenie odpisu ostatniej deklaracji o wysokości dochodu (straty) osiągniętego od początku bieżącego roku podatkowego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej, c) określenie posiadanych składników majątku o wartości powyżej 3.000 euro (w tym składników E.), d) wskazanie obciążeń z tytułu udzielonego kredytu (np. odpis umowy kredytowej lub harmonogram spłaty kredytu), e) przedstawienie wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, f) złożenie oświadczenia, czy skarżący otrzymali dopłaty bezpośrednie do gruntów z funduszy Unii Europejskiej, jeśli tak, to kiedy i w jakiej wysokości, g) określenie wysokości miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania z załączeniem dokumentów potwierdzających te dane. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący (w piśmie z dnia [...] marca 2011 r.) wyjaśnili, że posiadają ok. 5 hektarów nieużytków, których wartość nie przekracza 3.000 euro. Powyższa nieruchomość stanowi przedmiot poręczenia kredytowego udzielonego innemu podmiotowi. Na części tej nieruchomości znajdują się koryta z dżdżownicami. Skarżący oświadczyli również, iż nie korzystają z dopłat unijnych. Dodali, że koszty dojazdów do sądów administracyjnych sięgają kwoty 12.000 zł. Do przedmiotowego pisma skarżący załączyli: - decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. ustalające każdemu ze skarżących na 2010 r. dochód z upraw, chowu i hodowli na kwotę 20.715 zł, łączną kwotę zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z upraw, chowu i hodowli w wysokości 3.173 zł, kwotę pierwszej zaliczki na 269 zł oraz miesięczną kwotę następnych zaliczek na 264 zł (karty 40 – 45 akt), - wyciąg z rachunku bankowego nr x za okres od 1 grudnia 2010 r. do 1 marca 2011 r. (karty 46 – 51 akt). Natomiast wbrew twierdzeniom skarżących (zawartym w ww. piśmie z dnia [...] marca 2011 r.) skarżący nie dołączyli deklaracji podatkowych za rok 2010. Z kolei przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. nadesłali decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] lutego 2011 r. ustalające każdemu ze skarżących na 2011 r. dochód z upraw, chowu i hodowli na kwotę 20.217 zł, łączną kwotę zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z upraw, chowu i hodowli w wysokości 3.083 zł, kwotę pierwszej zaliczki na 267 zł oraz miesięczną kwotę następnych zaliczek na 256 zł (karty 57 - 60 akt). W dniu [...] czerwca 2011 r. do Sądu wpłynęły deklaracje PIT-36 za rok 2010, z których wynikało, iż w roku tym uzyskali dochód z tytułu działalności w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej w kwocie 20.715 zł. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2011 r. odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazano, iż skarżący przesłali wyciąg z rachunku bankowego nr x (na którym saldo końcowe na dzień [...] marca 2011 r. zamykało się w kwocie 236,60 zł), podnosząc, iż "nie mają innych kont". Tymczasem z zestawienia operacji dokonywanych na tym rachunku wynika, że skarżący Z. Z. dysponuje także innym rachunkiem bankowym, z którego dokonywano przelewów na rachunek skarżących na kwoty od kilkuset złotych do kilku tysięcy złotych. Nie przedstawiono przy tym wyciągów z rachunku bankowego należącego do Z. Z.. Nie było więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy, jakie operacje były wykonywane na tym rachunku oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podniesiono, iż przedłożony przez skarżących wyciąg z rachunku bankowego wskazuje, iż skarżący zatrudniają pracowników (którym wypłacają wynagrodzenie korzystając z tego rachunku), jak również pokrywają koszty sądowe Zdaniem Sądu wobec nienadesłania dokumentów wskazujących jakimi środkami skarżący faktycznie dysponują oraz na jakim poziomie kształtują się koszty ich utrzymania w skali miesiąca, nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy poniesienie przez nich kosztów sądowych mogłoby się wiązać z uszczerbkiem uzasadniającym przyznanie prawa pomocy. Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt II GZ 412/11 oddalił przedmiotowe zażalenie. W dniu [...] października 2011 r., skarżący złożyli na urzędowych formularzach ponowny wniosek o częściowe zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie 190 zł w sprawie z przedmiotowej skargi W uzasadnieniu wniosku obydwaj skarżący podali, że nie posiadają środków na uiszczenie wpisu sądowego. Do wniosku załączyli oświadczenie ojca skarżących K. Z., który oświadczył, że synowie zamieszkują w jego domu. Podkreślił, że posesja przy ul. G. w D. należy do niego i że na tej posesji prowadzi działalność kilka podmiotów gospodarczych. Oświadczył, że jest wierzycielem podmiotu o nazwie E., które nie posiada zdolności do wywiązywania się z zobowiązań finansowych. W związku z tym działalności prowadzone prze przez synów przechodzą na jego własność i są w stanie zmiany właściciela. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] października 2011 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez wskazanie w jaki sposób ich sytuacja materialna zmieniła się w stosunku do stanu jaki istniał w momencie rozpoznania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy (lipiec 2011 r.) oraz do nadesłania dokumentów potwierdzających zmianę stanu majątkowego i dochodów skarżących, w tym wyciągu z posiadanych przez skarżących rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz dokumentów potwierdzających koszty ich utrzymania. Ponadto wobec treści K. Z. załączonego do wniosku, wezwano skarżących do o udzielenie informacji, czy K. Z. pozostaje z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym, a jeśli tak, do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w pismach z dnia [...] listopada 2011 r. wskazali, iż udzielili już odpowiedzi odnośnie prowadzenia z ojcem wspólnie gospodarstwa domowego, zmiany sytuacji majątkowej, kosztów utrzymania. W związku z zaistniałymi sprzecznościami pomiędzy udzielonymi przez M. Z. i Z. Z. informacjami a dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy niniejszej oraz innych spraw gdzie skarżący są stroną, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] stycznia 2012 r. wezwano skarżących do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: a) przedłożenie wyciągów za okres ostatnich trzech miesięcy obejmujących transakcje dokonane na rachunku bankowym o nr y. Jak wynika bowiem z zapisów przedłożonych przez skarżących wyciągów z rachunku bankowego o nr x w sprawie niniejszej oraz w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 691/11, VI SA/Wa 692/11, VI SA/Wa 539/11, VI SA/Wa 540/11, VI SA/Wa 541/11, VI SA/Wa 542/11, VI SA/Wa 543/11 na ten rachunek dokonywane były z rachunku o nr y wpłaty w następujących kwotach: 500 zł (w dniu [...] stycznia 2011 r.), 100 zł (w dniu [...] stycznia 2011 r.), 2000 zł (w dniu [...] grudnia 2010 r.), 1600 zł (w dniu [...] lutego 20011 r.), 1600 zł (w dniu [...] lutego 2011 r.), 100 zł (w dniu [...] lutego 2011 r.), 540 zł (w dniu [...] lutego 2011 r.), 2000 zł (w dniu [...] lutego 2011 r.), 4000 zł (w dniu [...] marca 2011 r.), 2200 zł. (w dniu [...] kwietnia 2011 r.), 300 zł. (w dniu [...] maja 2011 r.), 3 400 zł (w dniu [...] maja 2011 r.), 200 zł. (w dniu [...] maja 2011 r.), 700 zł. (w dniu [...] maja 2011 r.), 2 500 zł. (w dniu [...] maja 2011 r.), 1 200 zł. (w dniu [...] maja 2011 r.). Jednocześnie z zapisów powyższego wyciągu wynika, iż właścicielem rachunku o nr y, z którego dokonywano powyższych przelewów jest p. Z. Z. [...], b) przedłożenie wyciągów za okres ostatnich trzech miesięcy obejmujących transakcje dokonane na rachunku bankowym o nr z. Jak wynika bowiem z zapisów przedłożonych przez skarżących w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 691/11, VI SA/Wa 692/11, VI SA/Wa 539/11, VI SA/Wa 540/11, VI SA/Wa 541/11, VI SA/Wa 542/11, VI SA/Wa 543/11 wyciągów z rachunku bankowego o nr x na ten rachunek dokonana została w dniu [..] kwietnia 2011 r. z rachunku o nr z wpłata w kwocie 1 100 zł. Jednocześnie z zapisów powyższego wyciągu wynika, iż właścicielem rachunku o nr z, z którego dokonano powyższego przelewu jest p. Z. Z.[...], c) udzielenie informacji, czy rachunek bankowy o nr a należy do skarżących (wspólnie lub do osobno do jednego ze skarżących). Jak wynika bowiem z zapisów przedłożonych przez skarżących w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 691/11, VI SA/Wa 692/11, VI SA/Wa 539/11, VI SA/Wa 540/11, VI SA/Wa 541/11, VI SA/Wa 542/11, VI SA/Wa 543/11 wyciągów z rachunku bankowego o nr x na ten rachunek dokonywane były z rachunku o nr a wpłaty w następujących kwotach: 700 zł. (w dniu [...] marca 2011 r.), 2 000 zł. (w dniu [...] marca 2011 r.), 19000 zł. (w dniu [...]kwietnia 2011 r.), 15 000 zł. (w dniu [...] maja 2011 r.), 1200 zł. (w dniu [...] maja 2011 r.). Jednocześnie w ww. wyciągu jako właściciel rachunku o nr [...], z którego dokonywano powyższych przelewów widnieje: E. , a więc podmiot, którego siedziba odpowiada wskazanemu w skardze adresowi skarżących. Konieczne więc jest wyjaśnienie, czy skarżący są właścicielami rachunku o nr a, oraz, w takim przypadku przedłożenie wyciągów za okres ostatnich trzech miesięcy obejmujących transakcje dokonane na rachunku bankowym o nr a. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący Z. Z. w piśmie z dnia [...] stycznia 2011 r. wskazał że, nie dysponują rachunkiem nr y oraz rachunkiem nr z ani wyciągami z tych rachunków. Podnieśli że rachunek nr a nie należy do skarżących wspólnie ani do jednego z nich. E. nie należy do skarżących. Adres ul. G., D. jest adresem krewnych skarżących, a nie adresem prowadzonej przez nich działalności. Skarżący nadal dysponują rachunkiem x. Do pisma skarżący załączyli cztery pierwsze strony odpisu zwykły księgi wieczystej dotyczącej nieruchomości zabudowanej przy ul. G. w D., z której wynikało iż właścicielami nieruchomości jest K. Z. i A. Z.. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący zostali wezwani do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący w odpowiedzi przedstawili między innymi wyciąg z rachunku bankowego nr x. Jednakże z analizy przelewów, które miały miejsce w ramach powyższego rachunku w tej sprawie jak i w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 691/11, VI SA/Wa 692/11, VI SA/Wa 539/11, VI SA/Wa 540/11, VI SA/Wa 541/11, VI SA/Wa 542/11, VI SA/Wa 543/11 wynikało, iż na ten rachunek dokonywane były wpłaty z dwóch innych rachunków bankowych, które należą do Z. Z., oraz z rachunku bankowego o nr a, należącego do E., którego siedziba odpowiada wskazanemu w skardze adresowi skarżących. W związku z powyższym skarżący zostali ponownie wezwani do przedłożenia wyciągów za okres ostatnich trzech miesięcy obejmujących transakcje dokonane na rachunkach bankowych należących do Z. Z. a także wyjaśnienia, czy są właścicielami rachunku o nr a (w takim przypadku przedłożenia wyciągów z tego rachunku za okres ostatnich trzech miesięcy). Skarżący nie przesłali żadnych wyciągów z rachunków bankowych wskazując w odpowiedzi, iż nie dysponują powyższymi rachunkami, a nr a nie należy do skarżących wspólnie ani do jednego z nich. E. nie należy do skarżących. Adres ul. G., D. jest adresem krewnych skarżących, a nie adresem prowadzonej przez nich działalności. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż stronami skarżącymi w niniejszym postępowaniu są natomiast M. Z. i Z. Z. i to oni zostali wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego. Tym samym, skoro zwrócili się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, koniecznym jest ocena możliwości płatniczych każdego z nich. Z kolei analiza stanu majątkowego wymaga posiadania między innymi danych dotyczących transakcji dokonywanych na wszystkich rachunkach bankowych należących do skarżących. Skarżący tymczasem przedłożyli wyłącznie wyciąg z rachunku bankowego, który obejmuje transakcje dokonywane w ramach prowadzonej przez nich wspólnie działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej. Nie przedłożyli natomiast pozostałych rachunków, które posiadają. Skarżący co prawda wskazali, że nie dysponują tymi rachunkami, jednakże w żaden sposób nie wyjaśnili wątpliwości rozstrzygającego wniosek czy właścicielem rachunku o nr y [...] oraz rachunku z [...] jest lub był Z. Z.. Nie można dać wiary, iż w domu rodzinnym skarżących przy ul. G. w D., należącym do ich zmarłego ojca K. Z., zarejestrowało swoją działalność kilka podmiotów gospodarczych prowadzonych przez osoby postronne, w tym E., używających nazwy "E.", a skarżący nie mają o tym żadnej wiedzy. Podkreślić należy, iż w oświadczeniu K. Z. z dnia [...] października 2011 r. wskazano, że E. należy do Z. Z.. Także w innych sprawach toczących się przez Sądem skarżący dotychczas nie negowali tego faktu. Skarżący wskazywali, iż wierzycielem omawianego przedsiębiorstwa jest K. Z., jednakże w żaden sposób tego nie udokumentowali. W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż odpowiedź skarżących na wystosowane do nich wezwanie na podstawie art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, była niepełna. Skarżący dysponują bowiem, jak wynika z tytułów dokonywanych przez nich przelewów, jeszcze innymi rachunkami bankowymi. Skarżący nie przedstawili przy tym wyciągów z tych rachunków bankowych. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, jakie operacje były wykonywane na tych rachunkach oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym, skoro skarżący nie przesłali na wezwanie referendarza sądowego żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii wszystkich posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełniają przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Nadmienić należy, iż "E." posiada stronę internetową [...] oraz bloga [...] Informacje zawarte ww. stron wyraźnie przeczą podnoszonemu przez skarżących ubóstwie. "E." posiada bardzo rozwiniętą sieć dystrybucji, współpracuje z 105 hurtowniami w całym kraju oraz posiada 9 regionalnych przedstawicieli handlowych. [...]. Na stronie [...] wskazano, że "Obecna sytuacja firmy na rynku oraz przyjęta strategia ciągłego rozwoju stanowi gwarancję stabilności i rzetelności firmy.". N stronach prezentowane są liczne nagrody i certyfikaty. Braku związku ww. firmy z osobami skarżących przeczą m in. pub likowane na ww. stronach certyfikaty, [...]. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.