VI SA/Wa 1096/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 października 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1096/11 zapadłego w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą . na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. M. Sp. z o.o. z siedzibą G. (dalej też jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też jako Prezes NFZ, organ) z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...], oddalającą odwołanie skarżącej od rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 października 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywanego dalej "Prezesem NFZ") oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie do wniesienia skargi kasacyjnej został doręczony Prezesowi NFZ w dniu 10 listopada 2011 r. Pismem z dnia 12 grudnia 2011 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik Prezesa NFZ w osobie radcy prawnego W. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wniosek został nadany w urzędzie pocztowym W. [...] w dniu 13 grudnia 2011 r. (data stempla pocztowego), listem poleconym nr: [...]. Wraz z wnioskiem złożono skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik organu, powołując się na art. 87 § 1 i art. 88 § 1-2 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm, nazywanej dalej "p.p.s.a."), podał, ze w dniu 24 listopada 2011 r. uległ poważnej kontuzji [...], w wyniku której musiał udać się do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Szpitala [...]. Na dowód pełnomocnik przedstawił szpitalną kartę informacyjną oddziału ratunkowego, wystawioną w dniu 25 listopada 2011 r. Doznany uraz wyłączył pełnomocnika organu z życia prywatnego i zawodowego. Pełnomocnik podał, że do obowiązków zawodowych powrócił w dniu 12 grudnia 2011 r. Uzasadniając brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej pełnomocnik podał, że w zaistniałej sytuacji losowej nie był w stanie, nawet przy dołożeniu maksymalnej staranności, złożyć w terminie skargi kasacyjnej w tak skomplikowanej sprawie. Dowodząc braku winy pełnomocnik powołał się również na natłok obowiązków związanych z bieżącą obsługą prawną Centrali NFZ tj. na łączenie obowiązków [...] i radcy prawnego oraz na fakt, że jest osobą samotną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Tryb złożenia wniosku reguluje szczegółowo art. 87 p.p.s.a., zgodnie z którym pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W myśl art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2011 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony na adres organu w dniu 10 listopada 2011 r. Tym samym ostatni dzień trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przypadł na dzień 10 grudnia 2011 r., jednakże była to sobota. Zgodnie natomiast z art. 83 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W związku z powyższym termin na złożenie kasacji w niniejszej sprawie upłynął dnia 12 grudnia 2011 r. Skarga kasacyjna została natomiast złożona w dniu następnym, tj. 13 grudnia 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, iż w dniu 25 listopada 2011 r. pełnomocnik zgłosił się do Szpitala [...] – szpitalnego oddziału ratunkowego w związku z doznanym urazem [...]. Lekarz orzekł o braku wskazań do hospitalizacji w trybie pilnym. Do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik dołączył również opis badania wykonanego w dniu 5 grudnia 2011 r. w [...]. Na podstawie przedłożonych przez stronę dokumentów Sąd nie jest w stanie z całą pewnością ustalić, iż pełnomocnik, składając wniosek, dochował terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. czyli, ze wniosek złożył w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W związku z istniejącymi wątpliwościami co do terminu złożenia wniosku Sąd postanowił rozpoznać przedmiotowy wniosek merytorycznie w trybie przewidzianym w art. 86 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2011 r. sygn. akt I Oz 65/11, B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydanie 3, LexisNexis Warszawa 2011, str. 291). Przystępując do rozpatrzenia okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (tak Bogusław Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II, str. 211). Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się lekkiego choćby niedbalstwa. Samo uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie takich okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreślenia wymaga, iż choroba strony może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdy rzeczywiście uniemożliwia podjęcie czynności procesowej (p. H. Knysiak – Molczyk w Komentarzu do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod redakcją Tadeusza Wosia, Wydawnictwo LexisNexis z 2005 r. str. 334). W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż zarówno skarga kasacyjna, jak i wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia sporządzone zostały przez pełnomocnika organu w dniu 12 grudnia 2012 r. a więc w dniu, w którym, zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika organu, powrócił on do obowiązków zawodowych. Był to zarazem ostatni dzień terminu na złożenie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Tym samym w istocie argumentacja podnoszona we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie dotyka istoty sprawy, a więc nie wyjaśnia, dlaczego sporządzonej z zachowaniem terminu skargi kasacyjnej nie złożono w przewidzianym ustawą terminie. Brak jest więc wskazania jakichkolwiek okoliczności uniemożliwiających pełnomocnikowi organu złożenie sporządzonej w terminie skargi kasacyjnej. Argumentacja wniosku odnosi się natomiast do okresu pomiędzy dniem 25 listopada 2011 r. a dniem 12 grudnia 2011 r. Nie można jednakże uznać jakichkolwiek zdarzeń, które miały miejsce we wzmiankowanym okresie czasu za relewantne dla kwestii niemożności zachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skoro, jak wyżej wyjaśniono, skarga kasacyjna została sporządzona w ostatnim dniu ustawowego terminu do jej wniesienia a jedynie złożona dnia następnego. Niezależnie od powyższego podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie wyczerpują dyspozycji art. 86 § 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu rozpatrywanego wniosku jako okoliczność wyłączającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, pełnomocnik wskazał na uraz [...], którego doznał w dniu 24 listopada 2011 r., a który wyłączył go z życia zawodowego. Odnosząc się do powyższego argumentu pełnomocnika należy zauważyć, że z załączonej do akt szpitalnej karty informacyjnej z dnia 25 listopada 2011 r. wynika jedynie, że uległ on kontuzji siedem dni wcześniej (k. 78 akt sądowych). Brak w nim natomiast informacji, iż zdarzenie skutkowało koniecznością zwolnienia pełnomocnika od pracy, od obowiązków pracowniczych bądź hospitalizacją, które mogłyby stanowić podstawę do rozważenia przesłanki niezawinionego uchybienia terminowi. Co więcej, pełnomocnik strony skarżącej w ogóle nie udokumentował ani faktu, ani okresu swojej niezdolności do pracy, chociażby poprzez przedłożenie zaświadczenia wypisanego na odpowiednim formularzu zgodnym z wzorem określonym przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w rozporządzeniu z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przyjąć bowiem należy, iż pełnomocnik strony skarżącej znajdując się w sytuacji, w której stan zdrowia nie pozwalał mu na wykonywanie obowiązków zawodowych, celem uzyskania należnych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, potwierdził swą niezdolność do pracy wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych poprzez przedłożenie zaświadczenia na wymaganym formularzu. Należy ponadto zauważyć, iż do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w ujęciu art. 86 § 1 p.p.s.a. zalicza się wprawdzie chorobę - ale nie każdą - wyłącznie taką, która miała nagły i obłożny charakter i nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę (jej pełnomocnika) terminu (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 1999 r., sygn. akt II SA 45/99, Lex nr 46785, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II OZ 1070/07), bowiem nie wyklucza ono możliwości dokonywania czynności procesowej czy to osobiście, czy to poprzez wyręczenie się inną osobą np. pracownikiem (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2009 r. sygn. akt II GZ 182/09). Pełnomocnik jest [...] w Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia. Z informacji tej należy wywieść, iż [...] stanowi zespół prawników, którzy jako osoby zatrudnione przez organ, znają specyfikę spraw pozostających we właściwości organu. Zatem, trudno sobie wyobrazić sytuację, do której stara się przekonać pełnomocnik, że w przypadku nieobecności [...] (z powodu choroby) wszelkie sprawy wpływające do [...] pozostają nierozpatrzone, bez nadawania im biegu. Bez znaczenia dla wydawanego rozstrzygnięcia pozostaje również powoływany przez pełnomocnika fakt, że jest on osobą samotną, gdyż jako [...] powinien posłużyć się podległymi mu współpracownikami, a nie osobami bliskimi, celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania [...] (w niniejszej sprawie chodziło o terminowe wniesienie skargi kasacyjnej). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.