VI SA/Wa 1112/24

WyrokWSA w Warszawie2024-07-09

Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Honorata Łopianowska, Justyna Żurawska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo nałożył karę pieniężną za nieuiszczenie opłaty elektronicznej, pomimo zgłaszanych przez stronę problemów technicznych z systemem e-Toll i braku odpowiedzi na reklamację?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu, uznając, że Główny Inspektor Transportu Drogowego naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ nie zebrał i nie ocenił w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, ignorując wyjaśnienia strony dotyczące problemów technicznych z systemem e-Toll i braku odpowiedzi na reklamację, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd pojazdem z przyczepą po płatnym odcinku drogi krajowej. Skarżący twierdził, że nieuiszczenie opłaty wynikało z problemów technicznych z systemem e-Toll i braku odpowiedzi na jego reklamacje. Organ utrzymał karę w mocy, uznając odpowiedzialność strony za obiektywną i brak podstaw do zwolnienia z kary. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 lipca 2023 r. Zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 370 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie: Sędzia WSA Honorata Łopianowska Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant ref. Anna Arendt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2024 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 lutego 2024 r. nr BP.702.3219.2023.E.2108.BKOE.827 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 lipca 2023 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. R. kwotę 370 (trzysta siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi S. R. (dalej: "Strona", "Skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2024 r. znak [...] wydana w przedmiocie kary pieniężnej. Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy: W dniu [...] października 2021 r. o godzinie 06:18 urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym nr SPOE_A2_00R znajdujące się na odcinku drogi krajowej nr [...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł [...] zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...]. Ustalono, w ramach kontroli stacjonarnej, że ww. pojazd samochodowy został zarejestrowany w systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS), jednak do konta rozliczeniowego nie przypisano urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3 ustawy o drogach publicznych, co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ponadto na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony. Właścicielem pojazdu w chwili stwierdzenia naruszenia był Skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą F. Odcinek drogi krajowej [...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł [...], po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu [...] października 2021 r., został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 2 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Pismem z dnia 27 czerwca 2022 r. organ zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. znak [...], po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ", "GITD") nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 1 500 (tysiąc pięćset) złotych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o numerze [...] w dniu [...] października 2021 r. Wniosek o ponowne rozparzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. wniósł Skarżący, podnosząc że podtrzymuje dotychczasową argumentację prawną i faktyczną i wnosi o uwzględnienie przedstawionych argumentów. Na skutek tego wniosku, decyzją z dnia [...] lutego 2024 r., zaskarżoną w sprawie, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2023 r. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 oraz art. 13l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 645, ze zm.), dalej "u.d.p." oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022r. poz. 2539), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2201, ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ zacytował właściwe przepisy ustawy o drogach publicznych, a następnie wskazał, że kara pieniężna została nałożona na Stronę w związku z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Przyczyną nieuiszczenia opłaty było niepowiązanie urządzenia pokładowego z pojazdem w systemie, co spowodowało, że nie zgłosiło ono aktywności i konieczności poboru opłaty elektronicznej. Zespół pojazdów należący do Strony, o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, poruszał się w dniu [...] października 2021 r. po odcinku drogi płatnej. W dacie przejazdu oraz w ciągu trzech dni od tej daty nie została uiszczona opłata elektroniczna za przejazd. Pierwsza odnotowana transakcja na wykazie opłat dla przedmiotowego pojazdu miała miejsce w dniu 5 grudnia 2021 r. o godz. 17:16. Dalej organ wyjaśnił, że w celu wnoszenia opłat elektronicznych w systemie e-Toll strona powinna zainstalować urządzenie w pojeździe, utworzyć konto w systemie e-Toll oraz przypiąć urządzenie do ww. pojazdu. Strona nie zastosowała się do przepisu art. 13i ust. 4c u.d.p., w którym wskazano, że właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu są obowiązani wyposażyć pojazd samochodowy w prawidłowo funkcjonujący zewnętrzny system lokalizacyjny, prawidłowo funkcjonujące urządzenie pokładowe albo urządzenie mobilne wraz z oprogramowaniem i zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych z tego urządzenia, przez okres przejazdu po drogach, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6 u.d.p. W odniesieniu do argumentów Strony, organ wskazał, że jego zdaniem naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty nie wynikało z problemów technicznych związanych z rejestracją pojazdu w systemie e-Toll czy funkcjonowaniem nowego systemu. Organ zauważył, że Skarżący powiązał urządzenie do poboru opłaty po odnotowaniu naruszenia, bo w dniu 3 grudnia 2021 r. o godzinie 18:03. Jeżeli zaś z jakichś względów Skarżący nie powiązał urządzenia z pojazdem, to winien zrezygnować z poruszania się po drogach płatnych. Organ nie znalazł także podstaw do zastosowania w sprawie art. 189f § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), dalej "k.p.a.", oraz 189e k.p.a. Okoliczności wskazane przez Stronę nie mogą zostać potraktowane ani jako siła wyższa, ani stanowić podstawy do odstąpienia od nałożenia kary. Uchybienie podstawowemu obowiązkowi w postaci uiszczenia należnej opłaty elektronicznej nie stanowi o znikomej szkodliwości czynu. W dniu 29 października 2021 r. nie odnotowano nieprawidłowości w funkcjonowaniu Elektronicznego Systemu Poboru Opłat KAS (SPOE-KAS) oraz działaniu ww. urządzenia kontrolnego infrastruktury przydrożnej. Zdaniem organu, zachowaniu Strony należy przypisać znamię nienależytej staranności w przygotowaniu przejazdu, albowiem poruszała się po płatnych odcinkach dróg krajowych z nieprzypisanym urządzeniem pokładowym do pojazdu, czego skutkiem było naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektroniczne. Organ wskazał przy tym, że informacja przekazywana w piśmie Szefa KAS do Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz komunikaty zamieszczone na stronach internetowych, nie stanowią przesłanki zwalniającej z uiszczenia opłaty elektronicznej. Skargę na powyższą decyzję wniósł Skarżący, zaskarżając ją w całości i domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania (patrz: protokół rozprawy). Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 6 i 7 k.p.a. polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i uznaniu, że Skarżący ze swojej winy nie uiścił opłaty za przejazd drogą, 2) art. 75 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. polegające na niedopuszczeniu istotnych dla wyjaśnienia sprawy dowodów, 3) art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na naruszeniu obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, przez co organ niewłaściwie ocenił materiał dowodowy oraz nie rozpatrzył reklamacji złożonej przez Skarżącego, 4) art. 13 u.d.p. w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 oraz art. 13l u.d.p., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy o transporcie drogowym poprzez uznanie, że Skarżący zobowiązany jest do zapłaty kary pieniężnej, w sytuacji gdy nie ze swojej winy nie uiścił opłaty. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że posiada wymagane prawem urządzenia (45 sztuk), zainstalował je w pojazdach i chciał z nich korzystać. Każde z urządzeń zostało przypisane do konkretnego pojazdu, o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy pisma z numerami OBU i numerami rejestracyjnymi pojazdów. Jednakże system faktycznie nie działał, co znalazło swój wyraz w informacji znajdującej się na stronie internetowej etoll.gov.pl. Administrator strony zamieścił komunikat o treści: "w początkowym okresie po wygaszeniu viaToll będzie stosowane przede wszystkim pouczenie, a nie karanie. To efekt wniosków wyciągniętych z przebiegu wdrożenia systemu viaToll". Skarżący wskazał także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 14 lutego 2024 r. VI SA/Wa 4706/23 uwzględnił jego skargę i uchylił zaskarżona decyzję. Sąd uznał, że organ nie wziął pod uwagę reklamacji złożonej przez Skarżącego i w zupełności ją zignorował, przez co naruszył podstawowe zasady rządzące postępowaniem administracyjnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. 2023 r. poz. 1615, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola decyzji zaskarżonej w tej sprawie doprowadziła Sąd do przekonania, że decyzja ta nie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest decyzja GITD z dnia [...] lutego 2024 r. utrzymująca w mocy poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2023 r. nakładającą na Stronę karę pieniężną w wysokości 1 500 zł. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 13k ust. 1 pkt 2, ust. 4 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Stosownie do treści art. 13k ust. 1 u.d.p. "Za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach.". Kary pieniężne, o których mowa m.in. w ust. 1 wymierza się właścicielowi albo posiadaczowi albo użytkownikowi pojazdu, albo korzystającemu z drogi w przypadku, o którym mowa w art. 13ia ust. 19 (ust. 4 art. 13k u.d.p.). W myśl art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za: przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Z kolei art. 13ha ust. 1 tej ustawy stanowi, że "Opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6.", tj. przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 32). Wedle § 2 tego rozporządzenia opłatę elektroniczną pobiera się na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy: 1) A i S określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia; 2) GP i G określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Mając na uwadze ramy prawne sprawy niniejszej wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż odpowiedzialność administracyjna związana z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. np. wyrok NSA z 18.10.2017 r. II GSK 3251/15). Nie oznacza to jednak automatyzmu w działaniu organu i nie zwalnia go z obowiązku prawidłowego tj. zgodnego z zasadą prawdy obiektywnej ustalenia stanu faktycznego sprawy i dokonania jego kompleksowej oceny. Stosowanie przepisów o nałożeniu kary pieniężnej nie może prowadzić do rezultatu, który byłby niezgodny z prawem. Odrzucenie a priori możliwości zwolnienia podmiotu od odpowiedzialności administracyjnej byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi, wywodzonymi z klauzuli demokratycznego państwa prawnego – zasadą bezpieczeństwa prawnego i zasadą zaufania obywateli do państwa i prawa, znajdującymi swój wyraz również w art. 8 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 14.02.2024 r. VI SA/Wa 4796/23 i przywołane tam orzecznictwo, w tym: wyrok NSA z 15.02.2012 r. II GSK 1191/10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14.06.2004 r. SK 21/03). W ocenie Sądu wydając zaskarżoną decyzję GITD naruszył przede wszystkim art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Stosownie do art. 7 k.p.a. "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.". Z zasady tej wynikają obowiązki organu administracji. Po pierwsze: określenie z urzędu jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym zakresie organ winien kierować się normą prawa materialnego. Po wtóre: przeprowadzenie tych dowodów. Z art. 7 i 77 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ z urzędu obowiązany jest przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, to na organie prowadzącym postępowanie ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (zob. wyrok z 26.10.1984 r. II SA 1205/84). W sprawie zakres ustaleń faktycznych wyznacza norma art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Realizacja wskazanego wymogu przez organ administracji publicznej orzekający w sprawie o nałożenie kary pieniężnej na podstawie określonej w art. 13k ust. 1 u.d.p., stanowi podstawowe kryterium oceny zgodności z prawem decyzji o wymierzeniu tej kary. W omawianej kategorii spraw, nałożenie na podstawie ww. przepisu kary pieniężnej mogą więc uzasadniać tylko i wyłącznie takie ustalenia, które znajdując odzwierciedlenie w okolicznościach sprawy i zebranych w niej dowodach jednoznacznie wskazują, że dany podmiot zrealizował swoim działaniem/zaniechaniem znamiona deliktu administracyjnego, o którym mowa w przywołanym przepisie, tj. wykonując przejazd pojazdem samochodowym po drodze krajowej lub jej odcinku, za który pobierana jest opłata elektroniczna, przejazd ten wykonywał bez uiszczenia tej opłaty (por. wyrok NSA z 25.05.2021 r. II GSK 693/18). Z powyższego wynika zatem, że obowiązkiem organu w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego było ustalenie, czy przedmiotowy pojazd poruszał się po płatnym odcinku drogi, czy pojazd był wyposażony w urządzenie służące do uiszczania opłaty elektronicznej, a także, czy uiszczono opłatę za zrealizowany przejazd w dacie i godzinie wynikającej z treści skarżonej decyzji, a więc w dniu [...] października 2021 r. na płatnym odcinku drogi [...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł [...]); odcinek wyszczególniony w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia w pkt 2 lit. a. Przy czym w sprawie nie ma sporu, a wynika to także z akt sprawy, że w dniu [...] października 2021 r. o godzinie 06:18 zespół pojazdów należy do Strony (pojazd samochodowy nr rejestracyjny [...] wraz z przyczepą o numerze [...]) poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł [...] (nazwa odcinka: Z. – S.), co zostało zarejestrowane i udokumentowanej zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy. Pojazd ten posiadał dopuszczalną masę całkowitą przekraczającą 3,5 tony. Za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna, ponieważ pomimo zarejestrowania pojazdu w systemie SPOE KAS, z aktywnym kontem użytkownika nie powiązano aktywnego urządzenia służącego do poboru opłat. W toku postępowania organ ustalił, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany w Systemie Poboru Opłat KAS w dniu 6 października 2021 r. Do tego pojazdu urządzenie pokładowe zostało przypisane dopiero w dniu 3 grudnia 2021 r. o godzinie 18:03, a pierwsza odnotwana transakcja na wykazie opłat dla przedmiotowego pojazdu miała miejsce 5 grudnia 2021 r. o godzinie 17:16. Jak wynika z akt sprawy Skarżący w toku postępowania wyjaśniał, że niespełnienia obowiązku i nieuiszczenie opłaty elektronicznej wynikało z problemów technicznych występujących po wdrożeniu nowego systemu opłat drogowych e-Toll. Wskazywał, że we wrześniu 2021 r. zostały zamówione i zainstalowane czytniki E. z firmy [...], jednakże w początkowej fazie działania systemu zarówno operatorzy jak i przedsiębiorcy borykali się z problemami z rejestracją i działaniem systemu. Trudności dotyczyły również dostępu do kont firmowych. Uzyskanie pomocy było trudne, gdyż pracownicy Miejsca Obsługi Klienta nie zawsze dysponowali wystarczają wiedzą i umiejętnościami. To samo dotyczyło kontaktów z infolinią eToll. Użytkownik był pozostawiony sam sobie, bez narzędzi pozwalających rozwiązać problem. Wyjaśnienia te nie są sprzeczne z treścią złożonego w dniu 5 października 2021 r. zgłoszenia reklamacyjnego. Treść tego zgłoszenia, wskazana w piśmie z Ministerstwa Finansów z dnia 4 kwietnia 2023 r., potwierdza, że Skarżący zgłaszał problemy z zakupionymi urządzeniami OBU. Jak wskazano w tym piśmie na zgłoszenie nie udzielono odpowiedzi ze względu na bardzo dużą liczbę wniosków. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, o ile prawidłowo, celem ustalenia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, organ wystąpił do Ministerstwa Finansów – Departamentu Poboru Opłat z prośbą o wskazanie: czy w dniu [...] października 2021 r. odnotowano nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu, czy wskazane urządzenie kontrolne działało prawidłowo oraz czy bezpośrednio przed lub po ww. dniu użytkownik składał reklamację w związku z niesprawnym działaniem Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS i czy została ona uwzględniania, ewentualnie o wskazanie przyczyn jej nieuwzględniania, o tyle po uzyskaniu odpowiedzi, organ nieprawidłowo ograniczył się jedynie do przytoczenia w treści decyzji odpowiedzi z Ministerstwa Finansów (udzielonej w piśmie z dnia 4 kwietnia 2023 r.). Skoro – jak wskazano we ww. piśmie z dnia 4 kwietnia 2023 r. – na zgłoszenie Strony o problemach z dodaniem zakupionych urządzeń OBU nie udzielono odpowiedzi ze względu na zbyt dużą liczbę wniosków i zgłoszeń, to treść tego pisma organ winien ocenić w kontekście całego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień Strony co do przyczyn niepowiązania urządzenia OBU z pojazdem. To, że w dniu naruszenia urządzenie kontrolne było sprawne nie oznacza, że reklamacja Strony nie była zasadna. Swobodna ocena zabranego w sprawie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), żeby nie była dowolna, musi zostać dokonana zgodnie z normami prawa procesowego i z zachowaniem określonych reguł tej oceny. W szczególności organ powinien dokonać znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów publicznych oraz urzędowych. Nadto Sądowi z urzędu wiadomym jest, że Skarżący składał także reklamację w dniu 6 października 2021 r., na co wyraźnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 lutego 2024 r. VI SA/Wa 4796/23 kontrolując decyzję GITD nakładają na S. R. karę za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku drogi w dniu 8 października 2021 r. Jak wskazał Sąd, z treści odpowiedzi Ministerstwa Finansów w odniesieniu do reklamacji składanej przez Skarżącego w dniu 6 października 2021 r. wynika, że Skarżący wskazywał, iż wprawdzie pracownicy Miejsca Obsługi Klienta pomogli Stronie, która nie miała dostępu do konta, z dodaniem pojazdów i urządzeń, ale okazało się że po dodaniu pojazdów nie można przypisać do nich urządzeń z uwagi na to, że konto pojazdu nie jest aktywne. MOK nie jest w stanie ani aktywować konta, ani dodać urządzenia. W ocenie Sądu, organ prowadząc z udziałem Skarżącego kilka postępowań związanych z nieuiszczeniem opłaty elektronicznej, winien włączyć z urzędu do każdego z nich dokumenty pozyskane w innym postępowaniu, a które mogą mieć wpływ na ustalenia w zakresie praw i obowiązków strony, a następnie przystąpić do ich oceny w kontekście całego zgromadzonego materiału dowodowego. Sądowi z urzędu jest bowiem wiadomo, że zgłoszenie Skarżącego z dnia 6 października 2021r. również nie zostało rozpatrzone. Powyższe, zdaniem Sądu, prowadzi do wniosku, że w sprawie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lipca 2023 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Aby mówić o prawidłowym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, w stosunku do ustalonego stanu faktycznego, stan ten musi zostać ustalony w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sposób odpowiadający rygorom proceduralnym ujętym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawie wyjaśnienia przede wszystkim wymaga kwestia przyczyn nieprzypisania, w okresie naruszenia, urządzenia pokładowego do pojazdu, na co konsekwentnie wskazywał Skarżący. W konsekwencji dopiero w następstwie wyjaśnienia wskazanych powyżej kwestii i uzupełnienia materiału dowodowego, będzie możliwe ustalenie, czy zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Bez podjęcia powyższych, wymaganych w ocenie Sądu czynności wyjaśniających, wnioskowanie o istnieniu podstaw faktycznych do ukarania Skarżącego za wskazany w zaskarżonej decyzji nieopłacony przejazd jest co najmniej przedwczesne. Ponownie rozpoznając sprawę, GITD uwzględni oceną prawną wyrażoną w niniejszym wyroku i uzupełni materiał dowodowy we wskazanym zakresie, a dokonując jego ponownej oceny zobowiązany będzie do zachowania wymogów wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił decyzję zaskarżoną oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2023 r., uznając że uchylenie także i decyzji z dnia [...] lipca 2023 r. jest niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935), zasądzając od organu na rzecz Skarżącego kwotę 370 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 270 zł oraz kwota 100 zł obejmująca uiszczony wpis sądowy od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło