VI SA/Wa 1113/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-11
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Izabela Głowacka-Klimas, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy Narodowego Funduszu Zdrowia (Prezes NFZ i Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ) prawidłowo rozpatrzyły odwołanie niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej dotyczące rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w szczególności w zakresie oceny ofert, dostępu do akt sprawy i przestrzegania zasady równego traktowania świadczeniodawców?Ratio decidendi
Organy Narodowego Funduszu Zdrowia naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, dowolną ocenę dowodów i brak odniesienia się do zarzutów strony skarżącej. Nie ustaliły jednoznacznie, czy doszło do naruszenia zasady równego traktowania świadczeniodawców i uczciwej konkurencji (art. 134 ustawy o świadczeniach) oraz czy nie doszło do naruszenia art. 148 ustawy o świadczeniach. Wątpliwości budzi również kwestia udostępnienia akt sprawy zgodnie z art. 73 k.p.a. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Medycyna G. złożył ofertę w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oferta ta została sklasyfikowana na 3. miejscu w rankingu końcowym i nie została wybrana do zawarcia umowy z powodu wyczerpania środków finansowych oraz niższej liczby punktów w porównaniu do ofert wybranych. Po oddaleniu odwołania przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ, Prezes NFZ również utrzymał w mocy decyzję o oddaleniu odwołania. NZOZ Medycyna G. zaskarżył decyzję Prezesa NFZ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym nierówne traktowanie, brak wyczerpującego rozpatrzenia dowodów i odmowę udostępnienia akt sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądzono od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz B. Sp. z o.o. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sek. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Medycyna G. z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz B. Sp. z o.o. Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Medycyna G. z siedzibą w L. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] października 2011 r. [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert poprzedzający zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nr [...], o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. w rodzaju: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w zakresie: leczenie środowiskowe (domowe), na terenie dzielnicy L.
W odpowiedzi na ogłoszenie wpłynęły 4 oferty w tym oferta B. z siedzibą w L. ul. [...] (dalej powoływanej również jako NZOZ G., odwołujący, skarżący).
Ostatecznie, w rankingu końcowym po negocjacjach, oferta odwołującego została sklasyfikowana na 3 pozycji.
W wyniku uszeregowania ofert w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny i przy uwzględnieniu wyników negocjacji, komisja konkursowa dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym, aż do wyczerpania wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu.
Komisja konkursowa dokonując rozstrzygnięcia postępowania w dniu 16 grudnia 2011 r., nie wybrała oferty złożonej przez NZOZ Medycyna G., ze względu na wyczerpanie środków finansowych, które przeznaczył zamawiający na świadczenia zdrowotne, będące przedmiotem zamówienia oraz ze względu na uzyskaną w postępowaniu przez w/w podmiot liczbę punktów wynoszącą łącznie 40,119 pkt (20,119 pkt w części niecenowej i 20,000 pkt za oferowaną cenę). Oferent zajmował w rankingu końcowym przedostatnie, tj. 3 miejsce, podczas gdy wybrana oferta otrzymała łącznie 42,529 pkt (22,529 pkt w części niecenowej i 20,000 pkt za oferowaną cenę).
W poszczególnych kryteriach punktacja Odwołującego przedstawiała się następująco:
■ ofertę cenową - 20,000 punktów;
■ ciągłość - 3,333 punktów;
■ kompleksowość - 0,000 punktów;
■ jakość-16,786 punktów;
■ dostępność - 0,000 punkty.
Komisja konkursowa dokonała wyboru ofert celem zawarcia umowy i uwzględniła w rozstrzygnięciu postępowania ofertę znajdującą się na pozycji 1 w rankingu końcowym. Oferta uznana za najlepszą, została sklasyfikowana na pierwszej pozycji w rankingu końcowym zdobywając 42,529 punktów, a ostatnia oferta, sklasyfikowana na drugiej pozycji w rankingu końcowym uzyskała 41,190 punktów i tym samym zamknęła listę oferentów wyczerpujących kwotę przeznaczoną przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w L. na przedmiotowe postępowanie.
Od powyższego rozstrzygnięcia, działając na podstawie art. 154 ustawy o świadczeniach NZOZ Medycyna G., złożył do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ odwołanie.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, w dniu [...] stycznia 2012 r., wydał decyzję nr [...], oddalającą w całości odwołanie Oferenta i nadał jej, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że po przeprowadzeniu oceny ofert, oferta Odwołującego, na podstawie art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach, nie została wybrana w związku z otrzymaniem zbyt niskiej liczby punktów w rankingu ofert.
Od decyzji, organ I instancji NZOZ G. złożył odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odwołaniu podniesiono, iż przedstawiona przez NZOZ Medycyna G. oferta spełniła wszelkie oczekiwane przez NFZ wymogi formalne, a w trakcie postępowania konkursowego doszło do naruszenia art. 97 pkt 3 ust. 1 oraz art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.).
Odwołujący wskazał także na naruszenie art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze. zm.), z którego wynika, że wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Podniósł również zarzut naruszenia art. 72 ustawy Kodeks cywilny, w związku z art. 155 ustawy o świadczeniach wskazującym, że do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes Funduszu decyzją z [...] marca 2012 r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wskazał, że z przepisów art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach wynika, iż przedmiotem rozstrzygania przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu oraz Prezesa Funduszu jest badanie naruszenia interesu prawnego odwołującego się, wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Stąd Prezes Funduszu badając prawidłowość decyzji wydanej w I instancji ma na względzie również kontrolę prawidłowości postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Przedmiot badania organów obu instancji jest zatem skonkretyzowany do określonego podmiotu (odwołującego się) i do określonych czynności komisji, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu.
Organy te nie powielają, czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu. Są zobowiązane zbadać, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego.
Ustosunkowując się do zarzutów Odwołującego organ odwoławczy wskazał, że nie są one uzasadnione.
Przypomniał, iż Prezes Funduszu, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o świadczeniach określił kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców, które zamieścił w zarządzeniach wiążących świadczeniodawców biorących udział w konkursie.
W ocenie Prezesa NFZ komisja konkursowa w ramach przedmiotowego postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu. Ponadto, kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od oferentów były jawne i nie podlegały zmianie w toku przedmiotowego postępowania. Ocena ofert, w tym oferty Odwołującego, odbyła się z uwzględnieniem określonych kryteriów, które jak wskazano, były jednakowe dla wszystkich oferentów.
Prezes NFZ stwierdził, że zasadami przeprowadzania postępowania, które określa ustawa o świadczeniach są w szczególności: równe traktowanie świadczeniodawców, niezmienność warunków, które podlegają ocenie w toku postępowania oraz przestrzeganie określonych w ogłoszeniu procedur.
Wskazał, iż przedmiotowe postępowanie konkursowe było prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach, z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Komisja konkursowa postępowała zaś zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach, z zapisami właściwych zarządzeń Prezesa Funduszu oraz wytycznymi zawartymi w Uchwale Nr 36/2005/1 Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 października 2005 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu pracy komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oferta Odwołującego została przyjęta do dalszego postępowania konkursowego, a jej ocena została dokonana według jednolitych zasad dla wszystkich świadczeniodawców, określonych w przepisach prawa. Podczas postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w zakresie: leczenie środowiskowe (domowe), na terenie dzielnicy L., oferta Odwołującego, otrzymała łączną liczbę punktów w wysokości 40,119 pkt dla miejsca udzielania świadczeń: L., ul. [...].
W złożonej ofercie, Odwołujący dołączył oświadczenie o "zapoznaniu się z przepisami zarządzenia oraz z warunkami zawierania umów, o nie zgłoszeniu do nich zastrzeżeń i przyjęciu ich do stosowania".
Po dokonaniu oceny punktowej oferty, komisja konkursowa podjęła decyzję o niewybraniu oferty, gdyż liczba punktów oceny, jaką uzyskała złożona przez Odwołującego oferta, była niższa w stosunku do oferty, którą wybrano w ramach prowadzonego postępowania.
Oferta, która w toku prowadzonego postępowania konkursowego znalazła się na 1 pozycji w rankingu końcowym uzyskała łączną liczbę oceny w wysokości 42,529 punktów, a ostatnia wybrana oferta otrzymała łącznie 41,190 pkt i zamknęła listę oferentów wyczerpujących kwotę przeznaczoną przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia na przedmiotowe postępowanie w rodzaju: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w zakresie: leczenie środowiskowe (domowe).
Natomiast oferta Odwołującego w rankingu końcowym znalazła się na 3 miejscu.
Oferent został poinformowany, że podpisanie protokołu negocjacyjnego nie jest gwarancją wybrania oferty, a wynegocjowane warunki zostaną wzięte pod uwagę przy tworzeniu rankingu końcowego. Ranking tworzony jest na podstawie sumy punktów za kryteria niecenowe i punktów wynikających z ceny punktu.
Podstawę do oceny ofert były pytania ankietowe zawarte w Formularzu ofertowym (cz. VIII. Ankiety), na które udzielali odpowiedzi oferenci. Komisja konkursowa oceniała oferty według kryteriów określonych przez Prezesa Funduszu w zarządzeniu [...], a treść pytań ankietowych sformułowana została w oparciu o kryteria zawarte w niniejszym zarządzeniu. Ostateczna ocena oferty zależała od odpowiedzi Oferenta na poszczególne pytania ankietowe (co było tożsame z warunkami, w jakich Świadczeniodawca zamierzał realizować kontrakt z Funduszem) oraz od ostatecznego ustalenia ceny jednostkowej za punkt pomiędzy stronami podczas przeprowadzonych negocjacji.
Poszczególne oceny punktowe były sumowane z uwzględnieniem wytycznych zawartych w załączniku nr 3 do zarządzenia [...] oraz załączniku nr 1 i nr 2 do zarządzenia [...]. Sumowanie punktacji odbywało się z użyciem systemu informatycznego Funduszu, według wprowadzonych do systemu algorytmów opartych na wzorach opublikowanych w zarządzeniu [...] w załączniku nr 1 oraz w załączniku nr 2 do zarządzenia.
Wyższa punktacja uzyskana przez oferentów uczestniczących w postępowaniu konkursowym w kryteriach pozacenowych, wskazuje na zapewnienie przez oferentów świadczeń o wyższej jakości świadczeniobiorcom. Natomiast w kryterium cenowym, jeśli oferent zaproponuje cenę niższą, niż oczekiwana cena Funduszu, możliwością zakupu większej ilości świadczeń w ramach określonej zamówieniem kwoty, co w konsekwencji skutkuje zwiększeniem dostępności do świadczeń dla świadczeniobiorców.
W związku z tym, zgodnie z ideą konkursu ofert, zadaniem komisji konkursowej jest wybór ofert najkorzystniejszych. Oferta Odwołującego nie została wybrana, pomimo faktu, że spełniała wszystkie wymagania formalnoprawne oraz faktu, że strony doszły do porozumienia, co do liczby i ceny świadczeń opieki zdrowotnej. W przedmiotowym konkursie złożono bowiem oferty, które uzyskały wyższą ocenę punktową w kryteriach niecenowych i te oferty, jako najkorzystniejsze zostały wybrane w celu zawarcia umowy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 pkt 3 ust. 1 ustawy o świadczeniach Prezes NFZ wskazał, że przepis ten dotyczy m.in. określania jakości i dostępności, a więc kryteriów oceny ofert, został uregulowany zarządzeniem [...] i tym samym nie podlegały swobodnej ocenie komisji konkursowej. Natomiast zarzut naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach dotyczącego zapewnienia równego traktowania wszystkich ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenia postępowanie z zachowaniem uczciwej konkurencji nie znajduje uzasadnienia, ponieważ komisja konkursowa działając w oparciu o materiały konkursowe i zgodnie z zarządzeniem [...], oceniła wszystkich oferentów z zastosowaniem takich samych kryteriów.
Odnosząc się do kwestionowania przez Odwołującego prawidłowości procedury związanej z przeprowadzanym konkursem ofert stwierdził, że postępowanie komisji konkursowej było zgodne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Przywołana przez Odwołującego procedura jest wewnętrznym dokumentem Funduszu, porządkującym postępowanie prowadzone w trybie konkursu ofert lub rokowań. Powyższe oznacza, że komisja konkursowa nie naruszyła zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Odnosząc się do uwagi Odwołującego, że obecny sposób rozstrzygnięcia konkursu nie zapewnia rzeczywistego dostępu do świadczeń, podkreślić należy, że ustawa o świadczeniach nie przewiduje zabezpieczenia świadczeń w każdej lokalizacji kraju. Zatem nie można stwierdzić, iż w przedmiotowym postępowaniu ograniczono świadczeniobiorcom dostęp do świadczeń finansowanych ze środków publicznych z powodu niedogodności lokalizacyjnej wybranych w konkursie miejsc udzielania świadczeń i naruszono słuszny interes społeczny.
W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy zostały Odwołującemu udostępnione dokumenty sprawy w takim zakresie, na jaki pozwalają przepisy prawa. Natomiast w decyzji organu I instancji została szczegółowo uzasadniona punktacja, którą uzyskał Odwołujący.
Odwołujący, poza własną ofertą uzyskał dostęp do przejrzystej i pełnej dokumentacji ukazującej zasady oceny ofert, ich punktacji oraz kryteria wyboru oferty najkorzystniejszej, z wyłączeniem danych wrażliwych innych uczestników. Przy czym Odwołujący za pełne akta sprawy uznaje uzasadnienie punktacji otrzymanej przez pozostałe strony postępowania konkursowego oraz oferty pozostałych stron postępowania konkursowego, a zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt II GSK 264/10 oferentowi nie przysługuje prawo zapoznania się z ofertami innych uczestników postępowania konkursowego zawierającymi dane prawnie chronione.
Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu nie stwierdzono naruszenia ogólnie obowiązujących przepisów prawa. Ustalono, że komisja konkursowa postępowała zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym w szczególności zgodnie z ustawą o świadczeniach, a także wytycznymi Prezesa NFZ oraz regulaminem komisji konkursowej.
Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. pismem z dnia 6 lutego 2011 r. poinformowano stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odwołujący nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia.
W świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić należy, że L. Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia nie naruszył w toku postępowania konkursowego jego zasad, określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, czy też zarządzeniach wydanych przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Ponadto świadczenia zdrowotne w przedmiotowym zakresie na danym terenie zostały zabezpieczone.
Zdaniem Prezesa NFZ wobec nienaruszenia zasad prowadzenia postępowania konkursowego, nie stwierdzono naruszenia interesu prawnego Odwołującego, a zatem złożone odwołanie nie może zostać uwzględnione.
W skardze do tutejszego Sądu od ww. decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] marca 2012 r. NZOZ G. zarzucił:
naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
1. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 134 i art. 148 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, który oddalił odwołanie na rozstrzygnięcie postępowania złożonej oferty na świadczenie usług opieki zdrowotnej w rodzaju: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w zakresie leczenie środowiskowe (domowe) na terenie dzielnicy L. o kodzie postępowania numer [...].Tymczasem oferta Skarżącego spełniała wszystkie warunki, co doprowadziło do na naruszenia zasad równości wszystkich świadczeniodawców, uczciwości konkurencji i wadliwego porównania ofert.;
2. art. 7 w związku z art. 77 i 107, a w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranych dowodów oraz brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstaw faktycznych jej wydania. W zaskarżonej decyzji brak jest również należytego odniesienia się do zarzutów odwołującego się.
3. art. 73 k.p.a. poprzez odmowę udostępnienia Skarżącej wszystkich akt postępowania. Zarzut niniejszy dotyczy zarówno ofert innych oferentów, uczestniczących w rzeczonym konkursie ofert, jak i wszelkich dokumentów tworzonych przez komisję konkursową w tym konkursie ofert (w tym wszelkich protokołów z czynności komisji oraz kolejnych rankingów ofert, tworzonych na poszczególnych etapach postępowania).
Naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
4. art. 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 r. (Dz. U. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), poprzez nierówne traktowanie wszystkich świadczeniodawców w postępowaniu o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenie postępowania w sposób niegwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
5. art. 147 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych, poprzez nieuprawnioną zmianę w toku postępowania kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców - polegającą narzuceniu świadczeniodawcy zmiany odpowiedzi w zakresie posiadania certyfikatu CMJ - w punkcie 1.2.1.1.
Podnosząc powyższe zarzuty w skardze wniesiono o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia;
2. zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
a także: o
3. zobowiązanie Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia do złożenia akt postępowania konkursowego, tj. ofert i innych dokumentów wszystkich uczestników postępowania i
4. przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów, na okoliczność naruszenia zasad uczciwej konkurencji, braku możliwości weryfikacji przez skarżącą ofert złożonych przez innych oferentów, co do ich prawdziwości i rzetelności oraz racjonalnego wydatkowania środków publicznych.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto przytoczone zarzuty. Skarżący podał m.in., że w zaskarżonej decyzji (oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...]OW NFZ) organ niemal całkowicie pominął uzasadnienie faktyczne w sprawie, uzasadnienie prawne rozstrzygnięcia jest natomiast powierzchowne i ponownie ogranicza się jedynie do cytowania przepisów i definicji, bez żadnego odniesienia się do jasno i precyzyjnie sformułowanych zarzutów. Analiza treści zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ prowadzi do wniosku, iż rozpatrzenie przez organ odwołania, polegało na omówieniu wewnętrznych procedur NFZ. W żaden sposób nie odniesiono się do zarzutów stawianych przez podmiot leczniczy.
Zdaniem Skarżącego dokonując badania prawidłowości przeprowadzenia postępowania konkursowego, organ ograniczył się wyłącznie do czynności podejmowanych w stosunku do jednego uczestnika tego konkursu i tylko jednej oferty, co stanowi naruszenie art. 154 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego (a z takim mamy do czynienia po złożeniu odwołania od decyzji Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia), wymaga zbadania wszystkich czynności podjętych w toku postępowania w stosunku do wszystkich uczestników tego konkursu. Wadliwość czynności podjętych w stosunku do jednego (kilku) uczestników (oferentów) wprost odnosi skutek w stosunku do pozostałych uczestników i złożonych przez nich ofert (uzyskanej liczby punktów).
Dla strony skarżącej oczywistym jest, iż zarówno organ I instancji, jak i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie dokonują ponownego ustalenia stanu faktycznego. Jednakże podkreślenia wymaga, iż oba organy są obowiązane, po złożeniu odwołania, wyjaśnić i uzasadnić dlaczego jeden z oferentów otrzymał podaną ilość punktów przez komisję. Uzasadnienie tej ilości punktów przyznanej obu oferentom może wynikać jedynie z porównania obu ich ofert, z czym wiąże się udostępnienie stronie postępowania administracyjnego takiej analizy przeciwstawionych ofert.
Strona akcentuje, że w przeprowadzonym postępowaniu bez uzasadnienie nie ocenianio złożonych ofert pod kątem kompleksowości i dostępności. Podnosi, że głównym zarzutem skarżącego było nieuznanie w toku postępowania faktu posiadania zewnętrznej oceny jakości - w postaci certyfikatu CMJ (pomimo sformułowanego w ankiecie pytania w tym zakresie). Gdyby zaś uznano 2,5 pkt za posiadanie przedmiotowego certyfikatu - odwołujący znalazłby się na 2 pozycji - co
skutkowałoby podpisaniem umowy z NFZ na lata 2012-2014.
W tym zakresie skarżący wskazuje na pismo Komisji Konkursowej z wezwaniem do usunięcia braku formalnego oferty [...] polegającego na przedstawieniu dokumentu potwierdzającego uzyskanie certyfikatu CMJ w rodzaju PSY. (zał. Nr 1).
W odpowiedzi skarżący przekazał Komisji swoje stanowisko w tej sprawie. Z kolei Komisja Konkursowa przesłała do Skarżącego pismo znak [...] informujące, że w przypadku nie potwierdzenia posiadania przez B. Sp. z. o.o.). certyfikatu CMJ w rodzaju PSY oraz braku skorygowania w tym zakresie odpowiedzi przez oferenta, komisja konkursowa dokona w systemie informatycznym korekty odpowiedzi na ww. pytanie, zgodnie z ustalonym stanem faktycznym, informując o tym jednocześnie oferenta.
Skarżący nie zgadzał i nie zgadza się z takim działaniem Komisji, o czym konsekwentnie informował na etapie prowadzonego postępowania. W ocenie Strony skarżącej zmiana odpowiedzi w ankiecie oferowanej nr 1.2.1.1. z TAK na NIE jest działaniem na szkodę interesu NZOZ Medycyna G.. Takie działanie stanowiło obniżenie oceny punktowej oferty w kategoriach jakościowych, co miało wpływ na niekorzystny dla NZOZ Medycyna G. wynik postępowania konkursowego o udzielanie świadczeń w zakresie Leczenie środowiskowe (domowe).
W ankiecie dla wskazanego postępowania w punkcie 1.2.1.1. zostało zadane pytanie Czy oferent posiada certyfikat Centrum Monitorowania Jakości ważny w dniu zawarcia umowy, bez precyzowania, jakiego rodzaju świadczeń ma dotyczyć ów certyfikat. Wobec powyższego zgodnie z prawdą odpowiedź na to pytanie w ofercie Skarżącej była twierdząca.
Dla wyjaśnienia dodał, że Centrum Monitowania Jakości w Ochronie Zdrowia w K. przy ul. [...] ma opracowane standardy i prowadzi akredytację CMJ w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej, szpitalnictwa i procedur wysokospecjalistycznych finansowanych z budżetu państwa. Nie ma natomiast opracowanych standardów dla opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, wobec tego nie prowadzi akredytacji w tym zakresie.
Dlatego też Komisja Konkursowa nie może wymagać przedstawienia dokumentu akredytacji CMJ w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, którego w żaden sposób obecnie w Polsce nie można uzyskać. Skoro jednak takie pytanie znalazło się w ankiecie, to zakładając racjonalność działania płatnika świadczeń, było ono zamierzone.
Zamysłem autorów zarządzenia było najwidoczniej przyznanie preferencji jakościowych świadczeniodawcom, który poddali się procesowi akredytacyjnemu w którymkolwiek z dostępnych dla siebie zakresów. W innym przypadku - w sytuacji gdy certyfikacja CMJ nie obejmuje świadczeń w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, pytanie o taki certyfikat nie powinno się w ogóle znaleźć w kryteriach oceniania ofert oraz aplikacji ofertowej dla świadczeń w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, gdyż nie można od oferentów wymagać załączania certyfikatu, którego nie można w żaden sposób uzyskać.
Takie stanowisko komisji konkursowej doprowadziło do sytuacji, gdzie żaden oferent w kategorii certyfikaty jakości nie mógł otrzymać 100 proc. punktacji z wagą punktową 5.
Zdaniem Skarżącego, ocena oferty każdego z członków konkursu z zastosowaniem wszystkich kryteriów (w tym również uwzględnienia pytania o certyfikat CMJ - jako że pytanie to nie znalazło się w ofercie przypadkowo) skutkowałaby sytuacją, w której każdy z oferentów uzyskałby określoną ilość punktów w ramach każdego z kryteriów. Zaniechanie w tym względzie świadczy o tym, że postępowanie w ramach konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 stycznia 2012 roku do 31 grudnia 2014 roku w rodzaju: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w zakresie leczenie środowiskowe (domowe) na terenie dzielnicy L. o kodzie postępowania numer [...], zostało prowadzone z naruszeniem zasady, wynikającej z art. 134 ustawy o świadczeniach, tj. poszanowania zasad równego traktowania świadczeniodawców.
Gdyby w postępowaniu nie wyszczególniono certyfikatu CMJ, a jedynie certyfikat ISO posiadacze tego drugiego certyfikatu mogliby uzyskać pełne 5 punktów w ocenie oferty w tej kategorii. W obecnej sytuacji w tym konkretnym postępowaniu można było maksymalnie uzyskać zaledwie połowę punktacji czyli 2,5 pkt, co jest oczywistą nieścisłością warunków konkursu.
Z drugiej strony decyzja Komisji Konkursowej (w opisanym powyżej zakresie) stanowiła w ocenie Skarżącego dodatkowe uszczegółowienie zasad udzielania świadczeń w stosunku do zapisów Zarządzenia i kryteriów oceniania ofert, o którym to uszczegółowieniu żaden oferent nie mógł powziąć wiedzy na etapie po ogłoszeniu konkursu w okresie przewidzianym na przygotowanie ofert. Powyższe świadczy zaś o naruszeniu dyspozycji art. 147 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którym kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania.
Ponadto skarżący zwrócił uwagę na fakt, że certyfikat CMJ stanowił kryterium dodatkowo oceniane w poprzednim kontraktowaniu tzn. w postępowaniach o udzielanie świadczeń na lata 2009-2011 - NZOZ Medycyna G. już wówczas posiadał akredytację CMJ w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej potwierdzony certyfikatem dołączonym do ofert w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna oraz opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, i fakt zaznaczenia odpowiedzi TAK nie był traktowany jako błąd formalny.
Skarżący zarzucił także, iż z faktu umowy podpisania protokołu negocjacji nie można wywodzić niemożności kwestionowania sposobu przeprowadzenia tych negocjacji i zgodności postępowania NFZ z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie Skarżącego jest to nadużycie pozycji dominującej, a kwestionowane sformułowanie, cyt.: "nie zostały wniesione żadne uwagi, protokół podpisały obie strony" nosi cechy niedozwolonych klauzul umownych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zarówno zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] stycznia 2012 r. - naruszają prawo.
W ocenie Sądu wydając obie decyzje organy dopuściły się - mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego na braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.
Według Sądu, w konsekwencji powyższych uchybień proceduralnych, organy nie ustaliły w sposób jednoznaczny, czy rzeczywiście nie doszło do naruszenia przepisu art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a więc, czy nie doszło w toku postępowania konkursowego do obrazy zasady równego traktowania wszystkich oferentów oraz zasad uczciwej konkurencji, a w konsekwencji tego naruszenia interesu prawnego strony skarżącej. Poprzez niepełne wyjaśnienie wszystkich podstaw rozstrzygnięcia konkursu, organy nie ustaliły również, czy w toku postępowania konkursowego nie doszło do naruszenia przepisu art. 148 ustawy o świadczeniach.
Tym samym organy, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuściły się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Jak stanowi przepis art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Jednym z wymogów zachowania wspomnianych zasad jest dokonanie przez komisję konkursową oceny wszystkich ofert zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi, w tym m.in. zgodnie z wytycznymi zawartymi w przepisie art. 148 cyt. ustawy.
Zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach, porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności:
1) ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją;
2) ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów.
Niewątpliwie wskazane kryteria oceny ofert, użyte w ustawie i dookreślone następnie - na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach - przez Prezesa Funduszu, na podstawie opinii właściwych konsultantów krajowych, stanowią podstawową wykładnię (wskazówkę) dla komisji konkursowych, jak dokonywać porównywania złożonych ofert.
Jednakże w obu decyzjach wydanych w rozpatrywanej sprawie, organy ograniczyły się do przedstawienia zasad punktacji porównania liczby punktów uzyskanych przez oferentów na różnych płaszczyznach oceny (kryteriach), itp., nie próbując nawet zindywidualizować swojej oceny i wyjaśnić, dlaczego w konkretnym przypadku każdy z oferentów został oceniony przyznaniem tej a nie innej sumy punktów.
Działanie takie jest niewątpliwie wadliwe, albowiem - jak przyjmuje się zgodnie z orzecznictwie - dla oceny prawidłowości postępowania dotyczącego zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej niezbędne jest szczegółowe wykazanie w oparciu o przepisy materialne - szczegółowo wskazane - iż wyliczenie ilości punktów przypadających na daną kategorię dokonane zostało w oparciu o przejrzyste i jednakowe dla wszystkich oferentów kryteria (tak m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 10/10, czy też wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt VISA/Wa 802/11 utrzymanym w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 11 lipca 2012 r. w sprawie sygn. akt II GSK 121/11).
W ww. wyroku z dnia 11 lipca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzono m.in., organy Funduszu kontrolując wynik postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie mogą się ograniczyć do przedstawienia zasad punktacji (oceny) i do porównania jedynie liczby punktów uzyskanych przez oferentów na różnych płaszczyznach oceny. Mają również obowiązek swoją ocenę zindywidualizować i wyjaśnić, dlaczego w tym konkretnym przypadku poszczególni oferenci zostali ocenieni przyznaniem takiej, a nie innej liczby punktów. Inaczej mówiąc, nie można tą drogą sprowadzać roli organów kontrolnych i w konsekwencji sądów administracyjnych do zadania polegającego na odpowiedzi na pytanie, czy ocena wyrażająca się przyznaniem np. 100 punktów jest rzeczywiście wyższa od oceny 75 punktów i dlatego wytypowanie do zawarcia umowy świadczeniodawcy, który uzyskał 100 punktów jest zgodne z określonymi ustawą zasadami przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy.
W uzasadnieniach decyzji obu organów nie ma wyjaśnień dotyczących tych najistotniejszych kwestii. Organy nie odniosły się przekonywująco do ściśle skonkretyzowanych zarzutów podnoszonych przez skarżącego poprzestając na ogólnikowych rozważaniach.
Nie przesądzając na tym etapie postępowania zasadności zarzutów skarżącego zgodzić się należy ze stroną, iż Prezes NFZ, jak również Dyrektor L. Oddziału Wojewódzkiego NFZ, wydając swoje decyzje, nie odnieśli się w ich uzasadnieniu w sposób rzeczowy i bezpośredni do wszystkich formalnoprawnych zastrzeżeń strony dotyczących procedury konkursowej, które strona podniosła w środkach zaskarżenia składanych w toku postępowania.
Prawidłowość działania komisji konkursowej, a następnie organów obu instancji budzi w tej sytuacji wątpliwości w kontekście przepisu art. 148 ustawy o świadczeniach, albowiem brak jednoczesnego zestawienia dowodów spełnienia takich samych wymagań przez wszystkich oferentów, w sytuacji żądania tej prezentacji przez stronę skarżącą, świadczyć może o naruszenia zasad rządzących postępowaniem konkursowym, w tym przede wszystkim, zasad równego traktowania i uczciwej konkurencji, o których mowa w art. 134 cyt. ustawy.
Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
Zdaniem Sądu, wydając ww. decyzje, organy dopuściły się obrazy art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. albowiem nie odniosły się w uzasadnieniu swych decyzji w sposób precyzyjny do wszystkich zarzutów strony skarżącej dotyczących wadliwości postępowania konkursowego przeprowadzonego przez L. Oddział Wojewódzki NFZ, a także nie wyjaśniły, jakie były podstawy przyznania skarżącemu oferentowi określonej ilości punktów w poszczególnych kategoriach na tle innych oferentów biorących udział w konkursie. W szczególności zaś nie wyjaśniły powodów nieuznania w toku postępowania certyfikatu CMJ.
Zdaniem Sądu, uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organy, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku przyjęcia zasadności tezy strony skarżącej w zakresie wadliwości ustaleń komisji konkursowej i wpływu tych ustaleń na końcowy wynik postępowania konkursowego, należałoby uznać, iż być może brak było podstaw do rozstrzygnięcia konkursu na niekorzyść strony skarżącej.
W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie to ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących przede wszystkim kwestii podnoszonych przez stronę. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.
Skarżący zarzuca również naruszenie art. 73 k.p.a. poprzez odmowę udostępnienia stronie wszystkich akt postępowania (w tym ofert innych podmiotów startujących w konkursie). Prezes NFZ odpierając powyższy zarzut stwierdza, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy zostały udostępnione skarżącemu dokumenty sprawy w takim zakresie na jaki pozwalają przepisy prawa tj. poza własną ofertą uzyskał dostęp do pełnej dokumentacji ukazującej zasady oceny ofert, ich punktacji oraz kryteria wyboru oferty najkorzystniejszej. Jednocześnie organ uznał za nieuzasadnione żądanie zapoznania się z ofertami innych uczestników postępowania konkursowego zawierającymi dane prawnie chronione a także poznanie motywów przyznania określonej ilości punktów pozostałym stronom tego postępowania konkursowego. W tym zakresie Prezes NFZ odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II GSK 264/10. Zestawienie ocen punktowych dla poszczególnych świadczeniodawców bez zindywidualizowania i wyjaśnienia dlaczego w tym konkretnym przypadku każdy z oferentów został oceniony przyznaniem takiej a nie innej liczby punktów zostało uznane przez Sąd za działanie wadliwe o czym była mowa wyżej, nie ma więc potrzeby powielania w tym miejscu przedstawionej argumentacji.
Gdy zaś chodzi o dostęp strony do akt postępowania konkursowego warto wskazać, że przywołany w zaskarżonej decyzji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zapadł jednogłośnie.
Zdaniem sędziego NSA wnoszącego zdanie odrębne - NSA nie odniósł się również do treści przepisu art. 73 k.p.a., który ma zastosowanie w sprawie, regulujący prawo strony wglądu do akt w każdym stadium postępowania. Dalej sędzia NSA wskazał, że postępowanie toczące się przed Dyrektorem Oddziału Wojewódzkiego NFZ oraz Prezesem NFZ jest postępowaniem administracyjnym, gdyż złożone odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania złożone zostało na podstawie art. 154 § 1 ustawy o świadczeniach. Złożone odwołanie otworzyło postępowanie administracyjne, do którego mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie niewyłączonym przez przepisy tej ustawy. Zdaniem sędziego NSA, o ile otwarte jest już postępowanie administracyjne, to musi dojść do ujawnienia i zbadania wszystkich okoliczności związanych ze sprawą. Także z punktacją, ofertami, uzasadnieniem punktacji, itp., gdyż jest to skutek ocen dokonanych w odniesieniu do poszczególnych wymagań stawianych w ogłoszeniu. Zdaniem sędziego NSA, odmowa stronie udostępnienia pełnych akt sprawy, pomimo złożonego w tym względzie wniosku, narusza art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sędzia NSA zwrócił również uwagę na fakt, iż akta, których stronie nie udostępniono, nie były objęte klauzulą poufności, o której mowa w art. 55 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.), co oznacza, że nie było innych podstaw prawnych, aby jawność akt stronie w postępowaniu administracyjnym wyłączyć. Konkludując, zdaniem sędziego NSA wnoszącego zdanie odrębne do ww. wyroków, wprowadzenie zastępczych barier, jak to uczynił NSA w analizowanych sprawach, w powiązaniu z ogólnymi zasadami wynikającymi z zacytowanych ustaw w kontekście powyższych wywodów i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne, co oznacza, że stronę bezpodstawnie pozbawiono prawa do obrony, skoro nie miała prawa wglądu do całości akt, aby przedstawić i uzasadnić stawiane zarzuty.
W ocenie składu WSA w Warszawie orzekającego w niniejszej sprawie uznać należy w kontekście powyższych wątpliwości, że organy obu instancji rozpatrując sprawę ponownie, winny również odnieść się do tej kwestii i szczegółowo uzasadnić powody ewentualnej odmowy udostępnienia stronie skarżącej wglądu do pełnych akt postępowania, w tym do ofert innych uczestników postępowania konkursowego.
W konsekwencji Sąd stwierdził, iż organy nie zgromadziły należycie materiału dowodowego i nie odniosły się w sposób pełny do wszystkich przywołanych przez skarżącego dowodów i argumentów na okoliczność braku podstaw do rozstrzygnięcia konkursu na niekorzyść skarżącego.
Dodatkowo należy wskazać, że w przywołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 121/12 Naczelny Sąd Administracyjny po przedstawieniu stanowiska w kwestii relacji pomiędzy postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez organy Funduszu i przepisami kodeksu postępowania administracyjnego w pełni zaakceptował pogląd Sądu I instancji, że zarówno oceny poszczególnych ofert, jak i oferty powinny być włączone do akt kontrolowanego postępowania administracyjnego. Wskazał również, że nie dopatruje się w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej dostatecznych podstaw prawnych do wyłączenia stosowania w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy Funduszu przepisów art. 73 - 74 k.p.a. Potrzebę ochrony informacji obejmujących np. tajemnicę przedsiębiorstwa lub ochrony danych osobowych można natomiast zaspokoić korzystając z innych, odpowiednich regulacji prawnych, np. odpowiednio art. 55 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Na uwagę zasługuje fakt, że w sprawach ze skarg na decyzje podejmowane w omawianym postępowaniu administracyjnym, dbałość o ochronę informacji dotyczących świadczeniodawców wykazują przede wszystkim organy Funduszu, a nie świadczeniodawcy. Pomijając już, że pogląd co do niestosowania w tym postępowaniu administracyjnym przepisów art. 73 i 74 k.p.a. nie ma prawnego uzasadnienia, to należy zauważyć, że jego zaakceptowanie mogłoby prowadzić do istotnego ograniczenia możliwości rozpatrzenia przez organ sprawy według zasad określonych w k.p.a., gwarantujących przeprowadzenie rzeczywistej, rzetelnej kontroli zaskarżonego wyniku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Mając na względzie powyższe uznać należy, że Prezes NFZ z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. nie rozważył należycie i wszechstronnie całokształtu zebranego materiału dowodowego i z naruszeniem art. 80 k.p.a. ustalił, że nie zachodziły podstawy do wyboru oferty skarżącego.
W toku ponownego postępowania organy winny dokonać wszechstronnej oceny całości zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego oraz ustosunkować się szczegółowo w uzasadnieniu decyzji do wskazanych wyżej zarzutów skarżącej, kierując się wskazaniami i oceną prawną wyrażonymi w niniejszym wyroku (v. art. 153 p.p.s.a.).
Oddalając na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. wniosek dowodowy strony skarżącej, złożony w skardze, Sąd działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić. (vide: np. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00).
Biorąc pod uwagę wskazane uchybienia organów obu instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję dyrektora L. Wojewódzkiego Oddziału NFZ.
O niewykonywaniu uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Natomiast o kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis sądowy, opłatę od udzielonego pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło