VI SA/Wa 1122/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-25

Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Pamela Kuraś-Dębecka, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skreślenie podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych z listy jest zasadne, jeśli kontrola nie została przeprowadzona z powodu braku skutecznego doręczenia zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia, pomimo próby uzgodnienia terminu drogą mailową?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy uchwałę, uznając, że nie można było stwierdzić niepoddania się kontroli, gdyż organ nie dysponował dowodem skutecznego doręczenia skarżącej pisemnego zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Ustalenie terminu kontroli drogą mailową nie zastępuje obowiązku pisemnego zawiadomienia, a brak skutecznego zawiadomienia uniemożliwia prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skreślenia W. P. z listy podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych z powodu niepoddania się kontroli. Organ kontroli wysłał zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli, które wróciło jako "zwrot nie podjęto w terminie". Mimo to, organ podjął próbę przeprowadzenia kontroli w wyznaczonym terminie, jednak skarżąca nie została zastana. Skarżąca twierdziła, że nie uzgodniono terminu kontroli i nie otrzymała zawiadomienia, a zaproponowany termin był dla niej niemożliwy do zaakceptowania z ważnych powodów osobistych. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o skreśleniu, uznając, że skarżąca uchybiła obowiązkowi poddania się kontroli.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komisji Nadzoru Audytowego oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Krajowej Rady Biegłych Rewidentów nr [...] z dnia [...] września 2016 r. Zasądził od Komisji Nadzoru Audytowego na rzecz skarżącej W. P. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Komisji Nadzoru Audytowego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Krajowej Rady Biegłych Rewidentów nr [...] z dnia [...] września 2016 r.; 2. zasądza od Komisji Nadzoru Audytowego na rzecz skarżącej W. P. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2017 r. Komisja Nadzoru Audytowego (dalej: KNA) utrzymała w mocy uchwałę Krajowej Rady Biegłych Rewidentów (dalej: KRBR) z [...] września 2016 r., którą skreślono W. P. (dalej skarżąca) z listy podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych. Jako podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji wskazano art. 54 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz.U. z 2016 r., poz.1000), dalej u.b.r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z [...] stycznia 2016 r. działając na podstawie przepisu art. 26 ust. 2 i 3 pkt 2 u.b.r. Krajowa Komisja Nadzoru (dalej "KKN") zawiadomiła Krajową Radę Biegłych Rewidentów o niepoddaniu się kontroli przez podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych – W. P. prowadzącą BIURO BIEGŁEGO REWIDENTA z siedzibą [...]. Skarżąca została wpisana na listę podmiotów do badania sprawozdań finansowych w dniu [...] października 2004 r. i działa pod numerem ewidencyjnym [...]. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] czerwca 2015 r. wizytator B. P. wysłała na adres [...] wiadomość potwierdzającą, wcześniej uzgodniony ze skarżącą telefonicznie termin rozpoczęcia kontroli na dzień [...] sierpnia 2015 r. Następnie w dniu [...] lipca 2015 r. do skarżącej zostało wysłane, na adres wskazany na liście podmiotów uprawnionych, za potwierdzeniem odbioru, zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli. Powyższa korespondencja, w dniu [...] sierpnia 2015 r., wróciła z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Zanim zawiadomienie zostało zwrócone do Biura Krajowej Izby Biegłych Rewidentów, wizytator B. P. [...] sierpnia 2015 r. wysłała do skarżącej pocztą elektroniczną wiadomość e-mail z wykazem dokumentów niezbędnych do okazania podczas kontroli. Natomiast w dniu [...] sierpnia 2015 r. skarżąca wysłała do wizytator B. P. wiadomość e-mailową z informacją, że; "Jestem zdumiona! Żaden termin nie został uzgodniony. W rozmowie telefonicznej wyraźnie mówiłam Pani, że mnie nie będzie, bo będę w [...]!" Zdaniem organu z uwagi na nawiązany przez wizytator B. P. "skuteczny kontakt" z biegłą rewident oraz wysłane zawiadomienie KKN podjęła decyzję o wykonaniu kontroli. Na tej podstawie wystawiono upoważnienie do przeprowadzenia kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. dla wizytatorów B. P. i H. W., w którym termin kontroli został określony na dzień [...] sierpnia 2015 r. W dniu [...] sierpnia 2015 r. wizytatorzy podjęli próbę przeprowadzenia kontroli. Kontrola nie została przeprowadzona, gdyż na miejscu nie zastano skarżącej, co potwierdza sporządzona przez wizytatorów adnotacja służbowa z dnia [...] sierpnia 2015 r. W związku z bezskuteczną kontrolą KKN przesłała do Krajowej Rady Biegłych Rewidentów następujące dokumenty: 1. Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z dnia [...] lipca 2015 r. wraz z kopertą z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie",, 2. Korespondencja e-mailowa z dnia [...] czerwca 2016 r., [...] sierpnia 2015 r. i [...] sierpnia 2016 r. 3. Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. 4. Pouczenie o podstawowych prawach i obowiązkach wynikających z ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym, 5. Oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2015 r. wizytatora H. W., 6. Oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2015 r. wizytatora B. P., 7. Notatkę urzędową z dnia [...] sierpnia 2015 r.. W piśmie z [...] marca 2016 r. skarżąca przesłała swoje wyjaśnienia twierdząc, że nie otrzymała żadnego zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Wskazała, że kontrole przeprowadzone wcześniej, tj. w latach 2006 i 2011 nie ujawniły żadnych nieprawidłowości. Skarżąca zaznaczyła, że nie akceptowała terminu wizytacji na [...] sierpnia 2015 r., ponieważ; "w tym terminie musiała być w [...]" . W rozmowie telefonicznej z wizytatorką proponowała dowolny termin po wakacjach. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów podejmując uchwałę o skreśleniu W. P. z listy podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych uznała, że skarżąca - pomimo wcześniej ustalonego z wizytatorką B. P. terminu przeprowadzenia czynności, nie poddała się kontroli a zatem uchybiła obowiązkowi z art. 26 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 u.b.r. W złożonym odwołaniu skarżąca podnosiła, że materiał zebrany w sprawie jest niezgodny ze stanem faktycznym. Wskazała, że nie uzgodniono terminu kontroli o czym wizytatorzy wiedzieli. W odpowiedzi na e-maile, w dniu [...] i [...] sierpnia 2015 r. skarżąca powiadomiła wizytator B. P., że termin [...] sierpnia jest niemożliwy ze względu na pobyt w [...] z ważnych powodów. Rozpoznając odwołanie Komisja Nadzoru Audytowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdziła, że zgodnie z art. 54 ust. 1 pkt 5 u.b.r. skreślenie podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych z listy następuje w razie niepoddania się kontroli, o której mowa w art. 26 ust. 2 lub 10 oraz art. 74 ust. 1 u.b.r. Niepoddanie się przez skarżącą - podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych, kontroli, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.b.r., stanowiło obligatoryjną przesłankę skreślenia z listy. Wyjaśniono, że brzmienie art. 54 ust. 1 pkt 5 o.b.r. "skreślenie podmiotu następuje w razie niepoddania się kontroli" nie pozostawia organowi luzu decyzyjnego. Jednocześnie organ przywołał inne przepisy, a mianowicie; art. 75 ust. 5 u.b.r., zgodnie z którym do przeprowadzenia kontroli, mają zastosowanie przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm., dalej również: u.s.d.g.). Przepis ten, poprzez art. 26 ust. 13 u.b.r., znajduje zastosowanie w odniesieniu do przeprowadzanej przez KKN kontroli, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.b.r. Natomiast przepis art. 79 ust. 4 u.s.d.g. stanowi, że kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia. Organ odwoławczy przypomniał, że na podstawie art. 85 u.b.r. Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 15 stycznia 2010 r. w sprawie kontroli wykonywania zawodu przez biegłych rewidentów i działalności podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych (Dz.U. Nr 16, poz. 83, dalej: rozporządzenie). Zgodnie z § 4 rozporządzenia, o zakresie i terminie kontroli organ kontroli zawiadamia pisemnie kontrolowanego. W związku z treścią cytowanych wyżej KNA stwierdziła, że obowiązek pisemnego zawiadomienia strony o terminie kontroli został zrealizowany. Jak wynika z akt sprawy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] zostało doręczone stronie [...] sierpnia 2015 r. w trybie zastępczym, zgodnie z art. 44 k.p.a. na właściwy adres. Natomiast po upływie 7 dni, tj. [...] sierpnia 2015 r. wizytatorzy podjęli próbę kontroli , jednakże budynek, w którym znajduje się siedziba skarżącej, był zamknięty. Fakt ten organ uznał za zachowanie wypełniające znamiona niepoddania się kontroli przez podmiot uprawniony, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.b.r. (notatka z dnia [...] sierpnia 2015 r.). Wizytator KKN ustalała ze skarżącą termin kontroli w ten sposób, że w dniu [...] czerwca 2015 r. kontaktowała się mailowo i w dniach [...],[...] i [...] sierpnia 2015 r. W mailu z dnia [...] sierpnia 2015 r. wskazała, że "podczas naszej pierwszej rozmowy zaakceptowała Pani ten termin i taką informację skierowałam do Krajowej Komisji Nadzoru". W tej sytuacji organ uznał, że termin kontroli został ustalony ze skarżącą. Termin ten, przypadał w okresie pomiędzy 7 a 30 dniem od doręczenia stronie zawiadomienia z dnia [...] lipca 2015 r. o zamiarze wszczęcia kontroli. W konsekwencji niepoddanie się kontroli spełniało przesłankę, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 5 u.b.r. bowiem zawiadomienie o kontroli było doręczone stronie z zachowaniem trybu z art. 79 ust 4 u.s.d.g., jak i § 4 rozporządzenia. Ponadto w zawiadomieniu o kontroli także zakreślono przedmiot kontroli. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów kwestionujących doręczenie skarżącej zawiadomienia o kontroli KNA uznała je za niezasadne. Co do argumentu strony o przełożeniu terminu kontroli, KNA uznała, że skoro skarżąca jest przedsiębiorcą wykonującym zawód zaufania publicznego oraz członkiem samorządu zawodowego biegłych rewidentów, zatem winna być gotowa poddać kontroli prowadzoną przez siebie działalność. Ponadto nie musiała osobiście uczestniczyć w kontroli i mogła upoważnić inną osobę do asystowania wizytatorom w trakcie wykonywanych czynności stosownie do art. 80 u.s.d.g. W tych okolicznościach sprawy, w ocenie organu skarżąca nie przedstawiła powodów wymaganych do usprawiedliwienia swego działania, polegającego na uniemożliwieniu przeprowadzenia planowanej kontroli. Organ przywołał wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2015 r. (sygn. akt VI SA/Wa 3898/14) oraz z dnia 9 kwietnia 2008 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 617/07) świadczące o tym , że organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy dotyczy okoliczności wyjaśnionej w postępowaniu. Na poparcie swego stanowiska KNA powołała się także na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2015 r. (sygn. akt VI SA/Wa 499/15), z dnia 9 września 2015 r. (sygn. akt VI SA/Wa 3898/14). W. P. w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze zarzuciła: 1. istotne naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji poprzez: a. zastosowanie art. 54 ust. 1 pkt 5 u.b.r. i skreślenie skarżącej z listy podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych - w sytuacji gdy, nie zaistniała przesłanka niepoddania się kontroli o której mowa w art. 26 ust. 2 lub 10 oraz art. 74 ust. 1 u.b.r., jako że: i. Skarżąca - podczas uzgodnień z wizytatorem B. P. poprzedzających zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z [...] lipca 2015 r. - poinformowała, że z ważnych względów osobistych data kontroli zaproponowana przez wizytatora na dzień [...] sierpnia 2015 r. nie jest możliwa, przy czym skarżąca zadeklarowała możliwość kontroli w każdy dzień, łącznie z weekendami, począwszy od [...] września 2015 r. tj. 7 dni po dacie zaproponowanej przez wizytatora; ii. Skarżąca była przygotowana do kontroli w okresie po [...] września 2015 r. to jest w okresie przewidzianym w rocznym planie kontroli na rok 2015 i w okresie o którym mowa w art. 79 ust. 4 u.s.d.g. iii. wizytator B. P. wprowadziła w błąd organ kontroli i wskazała, że uzgodniła ze skarżącą termin wizytacji w dniu [...] sierpnia 2015 r. - pomimo, te skarżąca kilkukrotnie w rozmowach telefonicznych i za pośrednictwem korespondencji elektronicznej informowała wizytatora, że wizytacja w dniu [...] sierpnia 2015 r. będzie niemożliwa z uwagi na ważne powody rodzinne skarżącej i wyjazd do [...], a będzie możliwa w każdy dzień kalendarzowy po [...] września 2015 r. iv. Organ kontroli wyznaczył datę kontroli na dzień [...] sierpnia 2015 r. pod wpływem błędu wywołanego przez wizytatora B. P., która niezgodnie ze stanem faktycznym wskazała że taką datę uzgodniła ze skarżącą; v. Organ kontroli popełnił w toku kontroli następujące uchybienia uniemożliwiające skarżącej ochronę swoich praw w toku kontroli: 1. celowo przeprowadzono wyłącznie jedną czynność kontrolną - w dniu [...] sierpnia 2015 r., co do którego skarżąca informowała uprzednio wizytatora na piśmie, że będzie nieobecna; 2. nie doręczono skarżącej kopii notatki wizytatorów z [...] sierpnia 2015 r., co uniemożliwiło skarżącej złożenie sprzeciwu w toku kontroli; 3. nie kontynuowano kontroli w terminie wnioskowanym przez skarżącą ani nie wydano postanowienia w przedmiocie stwierdzenia niepoddania się kontroli; 4. pomimo, że [...] sierpnia 2015 r. skarżąca była nieobecna, a zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z [...] lipca 2015 r. zostało zwrócone do organu kontroli jako niedoręczone - co potwierdzało dotychczasowe twierdzenia skarżącej o planowanej nieobecności - organ nie podjął żadnych działań i dopiero po zakończeniu 2015 r. poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia z listy. b. istotne naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: i. niezastosowanie art. 6 w zw. z 8 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 1 u.s.d.g. - poprzez celowe przystąpienie przez organ kontroli, działający poprzez wizytatora B. P. do kontroli w dniu [...] sierpnia 2015 r., w sytuacji gdy B. P. miała pewność, że skarżąca nie może uczestniczyć w tej kontroli w tym dniu, a jednocześnie miała pewność, że skarżąca może poddać się kontroli począwszy od [...] września 2015 r., to jest w terminie o 7 dni kalendarzowych później; ii. niezastosowanie art. 9 k.p.a. - poprzez niewskazanie w treści zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, skutków niepoddania się kontroli przez skarżącą wynikających z art. 54 ust. 1 pkt 5 u.b.r. iii. niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i wydanie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy postępowanie przed Krajową Izbą Biegłych Rewidentów w przedmiocie skargi W. P. z dnia [...] stycznia 2017 roku na B. P. nie zostało zakończone do chwili obecnej; iv. naruszenie art. art. 7, 77, 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy i nierozpoznanie wszystkich zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu od decyzji I instancji polegające na: 1. bezpodstawnym przyjęciu, że skarżąca nie poddała się kontroli, w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, iż wizytator celowo podjął działania kontrolne w dniu, co do którego miał pewność, że skarżącej nie będzie w biurze; 2. niewyjaśnieniu na jakiej podstawie przyjęto za wiarygodne wyjaśnienia B. P. o ustaleniu daty kontroli na dzień [...] sierpnia 2015 r., a zarzuty skarżącej uznano za "niezasadne, niepoparte żadnymi dowodami" - w sytuacji gdy twierdzenia B. P. nie znajdują żadnego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a zarzuty skarżącej znajdują potwierdzenie w korespondencji elektronicznej z [...] i [...] sierpnia 2015 roku; 3. niewyjaśnieniu uchybień organu kontroli uniemożliwiających skarżącej podjęcie środków ochrony prawnej w toku tej kontroli; 4. niewyjaśnieniu okoliczności i przyczyn bezczynności organu kontroli w okresie od [...] sierpnia 2015 r. do [...] stycznia 2016 r. (data zawiadomienia o niepoddaniu się kontroli) uniemożliwiającej skarżącej podjęcie środków ochrony prawnej w toku kontroli. Skargę oparto na następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: 1. Nie zaistniała okoliczność, że skarżąca nie poddała się kontroli, jako że skarżąca wskazała swoją pełną dostępność dla celów kontroli, w każdy dzień kalendarzowy począwszy od [...] września 2015 r. - co zawierało się zarówno w okresie przewidzianym w planie kontroli na rok 2015, jak i w okresie obliczonym zgodnie z art. 79 ust. 4 u.s.d.g. 2. Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z [...] lipca 2015 r. nie zawierało pouczenia o skutkach niepoddania się kontroli. 3. W okresie od [...] sierpnia 2015 r. do [...] stycznia 2016 r. organ kontroli pozostawał w bezczynności, co uniemożliwiło skarżącej podjęcie środków ochrony prawnej w toku kontroli jeszcze w roku 2015. 4. Komisja Nadzoru Audytowego wydała zaskarżoną decyzję, pomimo niezakończenia postępowania wyjaśniającego ze skargi W. P. z dnia [...] stycznia 2017 r. na wizytator B. P. Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego w całości wobec braku istnienia przesłanki podmiotowej w tym postępowaniu w postaci niepoddania się kontroli przez skarżącą oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały obszernie omówione. W odpowiedzi na skargę KNA wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz.U.2016.718 j.t.). Rozpoznając sprawę pod tym kątem Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona. Spór pomiędzy stronami postępowania w istocie dotyczy prawidłowości powiadomienia skarżącej o kontroli ustalonej przez organ na dzień [...] sierpnia 2015 r. Organ stoi na stanowisku, że skarżąca została powiadomiona o terminie kontroli, zaś strona skarżąca podnosi, że nie była zawiadomiona o planowanej kontroli, wobec czego kontrola nie powinna być w ogóle przeprowadzona jak również nie zaistniała przesłanka niepoddania się kontroli, o której mowa w art. 26 ust. 2 lub 10 oraz art. 74 ust. 1 u.b.r. W pierwszym rzędzie należy podkreślić, że zgodnie z art. 75 ust. 5 u.b.r. do przeprowadzenia kontroli, mają zastosowanie przepisy rozdziału 5 u.s.d.g. Na podstawie art. 54 ust. 1 pkt 5 u.b.r. w zw. z art. 55 ust. 1 u.b.r. KRBR dokonuje skreślenia podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych z listy w razie niepoddania się kontroli, o której mowa w art. 26 ust. 2 lub 10 oraz art. 74 ust. 1 tej ustawy. Należy zauważyć, że rozstrzygnięcie ma charakter związany, tzn. jeżeli zostanie ustalone wystąpienie przesłanek określonych art. 54 ust. 1 pkt 5 u.b.r., organ ma obowiązek wydania decyzji o skreśleniu. Dla skutecznego przeprowadzenia kontroli konieczne jest zawiadomienie przedsiębiorcy o kontroli. Stosownie do art. 79 ust. 1 u.s.d.g. organ kontroli ma obowiązek zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli. Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia. (art. 79 ust. 4). Zawiadomienie o kontroli - poza określonym czasem, w którym powinno być doręczone - musi spełniać szereg wymogów formalnych tj. zawierać: oznaczenie organu, datę i miejsce wystawienia, oznaczenie przedsiębiorcy, wskazanie zakresu przedmiotowego kontroli i podpis osoby upoważnionej do zawiadomienia. W rozpoznawanej sprawie w dniu [...] lipca 2015 r. do skarżącej zostało wysłane, na adres wskazany na liście podmiotów uprawnionych, za potwierdzeniem odbioru, zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli. Powyższa korespondencja w dniu [...] sierpnia 2015 r., wróciła z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Organ przyjął, że zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z [...] lipca 2015 r. nr [...] zostało doręczone skarżącej [...] sierpnia 2015 r. w trybie zastępczym, zgodnie z art. 44 k.p.a. na właściwy adres. Jednakże wysłane do skarżącej pisemne zawiadomienie o terminie kontroli wezwanie wróciło do organu z ww. adnotacją awizo dopiero w dniu [...] sierpnia 2015 r., a zatem po [...] sierpnia 2015 r. kiedy to przeprowadzono nieskuteczną próbę kontroli. W konsekwencji na dzień [...] sierpnia 2015 r. organ - przystępując do spornej kontroli - nie miał żadnej pewności czy wysłane do skarżącej pisemne zawiadomienie o kontroli zostało doręczone skarżącej prawidłowo czy też nie. Brak zawiadomienia o kontroli niewątpliwie w istotny sposób wypływa na jej wynik. Uniemożliwia bowiem przedsiębiorcy należyte przygotowanie do czynności kontrolnych. Niemniej jednak skoro ustawa o swobodzie działalności gospodarczej stanowi, że skuteczne zawiadomienie jest koniecznym warunkiem przeprowadzenia kontroli, przed jej wszczęciem kontrolujący jest zobowiązany posiadać dowód doręczenia przedsiębiorcy stosownego zawiadomienia.( por. wyrok WSA w Gdańsku z 8 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 100/14). Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 marca 2016 r. podzielając powyższy pogląd wskazał, że przepis art. 79 ust.1 u.s.d.g. ma fundamentalne znaczenie z punktu widzenia ochrony praw przedsiębiorcy w postępowaniu kontrolnym, a nawet szerzej - z punktu widzenia skuteczności ochrony działalności gospodarczej w procesie kontroli przedsiębiorców. Ochronie uprawnień kontrolowanego służy uprzedzenie go o zamierzonej kontroli i wskazanie jej zakresu. ( sygn. akt II GSK 2060/14). Z akt sprawy wynika, że na dzień [...] sierpnia 2015 r. organ nie dysponował dowodem skutecznego doręczenia skarżącej pisemnego zawiadomienia o kontroli. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności nie można podzielić stanowiska organu, że obowiązek pisemnego zawiadomienia strony o terminie kontroli, został zrealizowany. W świetle cytowanych wyżej przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej trudno zaakceptować działanie organu, który przy pomocy korespondencji mailowej próbował uzgadniać ze skarżącą termin kontroli. Takie działanie organu podejmowane w celu zorganizowania zaplanowanej kontroli jest dopuszczalne ale nie może ono zastępować obowiązku pisemnego zawiadomienia strony. Ponadto, jak wynika z akt sprawy skarżąca w odpowiedzi na e-maile organu kierowane do niej w dniu [...] i [...] sierpnia 2015 r. powiadomiła wizytator B. P., że termin [...] sierpnia jest niemożliwy ze względu na pobyt w [...] z ważnych powodów. Jednocześnie słusznie skarżąca podnosi w skardze, że wizytatorka nie sporządziła żadnej notatki urzędowej na okoliczność rozmów telefonicznych przeprowadzonych ze skarżącą na temat uzgodnień dotyczących terminu kontroli. W konsekwencji należało uwzględnić zarzut skargi dotyczący naruszenia art. art. 7, 77, 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że skarżąca nie poddała się kontroli. Wbrew argumentom organu skoro skarżąca nie została prawidłowo powiadomiona o terminie kontroli, zatem nie można uznać, że stan faktyczny, na którym organ oparł swoje rozstrzygnięcie był ustalony prawidłowo. Idąc tym tokiem rozumowania Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji poprzez zastosowanie art. 54 ust. 1 pkt 5 u.b.r. i skreślenie skarżącej z listy podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych - w sytuacji gdy, nie zaistniała przesłanka niepoddania się kontroli o której mowa w art. 26 ust. 2 lub 10 oraz art. 74 ust. 1 u.b.r. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.. W oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 p.p.s.a., Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 697 zł, w tym kwotę 200 zł, stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi, i kwotę 480 zł, poniesioną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) oraz kwotę 17 zł, poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Wskazania do dalszego postępowania wynikają z zawartych przez Sąd w niniejszym wyroku rozważań.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło