VI SA/Wa 1155/17

WyrokWSA w Warszawie2017-09-12

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Ewa Frąckiewicz, Aneta Lemiesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej może zostać nałożona, jeśli organ nie ustalił, czy przejazd stanowił jedno integralne działanie kierującego, czy też składał się z kilku przejazdów w rozumieniu przepisów?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, umarzając jednocześnie postępowanie administracyjne. Uznał, że organ błędnie interpretował przepis art. 13k ust. 1 ustawy o drogach publicznych, przyjmując, że przejazd pod każdą bramownicą rejestrującą stanowi odrębne naruszenie. Brak ustalenia, czy przejazd był jednym integralnym działaniem kierującego, stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 13k ust. 1 u.d.p.), mające wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo, nowelizacja ustawy o drogach publicznych z 2014 r. spowodowała konieczność umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej. Kontrola wykazała, że pojazd ciężarowy kierowany przez skarżącego zarejestrowano na bramownicy, a na koncie użytkownika brakowało środków na opłatę. Skarżący twierdził, że środki były na koncie, a problem wynikał z systemu. Po uchyleniu decyzji przez WSA i rozpoznaniu skargi kasacyjnej przez NSA, sprawa wróciła do WSA. WSA, ponownie rozpoznając sprawę, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, umarzając jednocześnie postępowanie.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. B. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. B. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] lutego 2014 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD") - po rozpatrzeniu wniosku Pana A. B. ("skarżący") o ponowne rozpoznanie sprawy - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł., z tytułu nieuiszczenia przez skarżącego opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej. Ww. decyzja zapadła w następujących okolicznościach: W dniu [...] lipca 2012 r. około godziny 11:30 na odcinku drogi krajowej nr [...] w [...], inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej samochód ciężarowy marki [...], o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...], o numerze rejestracyjnym [...] i dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Pojazdem tym kierował skarżący. Powodem zatrzymania było nieuiszczenie opłaty za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych. Wygenerowany został bowiem incydent z bramownicy nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., o godzinie 16:57:11, o numerze [...]. W wyniku kontroli stwierdzono, że pojazd został wyposażony w urządzenie viabox służące do poboru opłaty elektronicznej nr [...]. Skarżący wyjaśnił, że incydent prawdopodobnie powstał z winy systemu, ponieważ zgodnie z informacją uzyskaną od pracodawcy konto zostało zasilone bezpośrednio po wcześniejszej informacji o kończących się środkach. Na podstawie informacji oraz dostarczonych dokumentów z firmy K. Sp. z o.o., odpowiedzialnej za obsługę krajowego systemu elektronicznego poboru opłat, jak również zeznań Koordynatora Wsparcia Technicznego tej firmy ustalono, że opłata elektroniczna za przejazd w dniu [...] lipca 2012 r. o godz. 16:57:11 nie została uiszczona, z powodu braku wystarczających środków na koncie użytkownika. Doładowanie konta nastąpiło w dniu [...] lipca 2012 r. o godzinie 09:25, a więc po zaistniałym incydencie. Użytkownik nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia viabox, a przejazd został udokumentowany zdjęciem z bramownicy. Nieuiszczenie opłaty nie było spowodowane awarią systemu viatoll ani bramownicy. GITD podkreślił, iż ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260, dalej "u.d.p."), w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej, są one bowiem nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń, a wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Stwierdził również, że zestawienia opłat dołączone do akt sprawy nie dowodzą uiszczenia opłaty, bowiem stanowią jedynie zestawienie opłat, jakie powinny być uiszczone za przejazd po wskazanym odcinku drogi, gdyby na koncie użytkownika znajdowały się wystarczające środki pieniężne. Dodał również, że w trakcie przejazdu, istniejące w pojeździe urządzenie viabox informuje kierowcę, o tym czy opłata elektroniczna została pobrana, poprzez odpowiednią liczbę potwierdzeń (sygnałów) dźwiękowych, a kierowca miał możliwość sprawdzenia, czy posiada środki odpowiednie do uiszczenia opłaty, posiadał również informację o tym, czy opłata elektroniczna jest pobierana. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ("WSA") w Warszawie A. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. oraz wypełnienie przesłanek art. 417 kc. Ponadto zarzucił naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy to jest: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. , art. 107 § 3 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3519/14, WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2012 r., stwierdzając, że ww. decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Zdaniem WSA w Warszawie materiał dowodowy zebrany w sprawie nie przedstawiał pełnej sekwencji czynności, które pozwoliłyby na jednoznaczne stwierdzenie, czy opłata elektroniczna rzeczywiście została poniesiona, czy też do realizacji powyższego obowiązku nie doszło z przyczyn leżących po stronie podmiotu zobowiązanego do wnoszenia opłat. Za niewyjaśnioną uznał kwestię występowania w dacie i godzinie spornego przejazdu, na koncie przypisanym użytkownikowi drogi, środków finansowych wystarczających na pokrycie opłaty za przejazd. Zdaniem Sądu I instancji wątpliwości budzi bowiem, powoływanie się na twierdzenia przedstawiciela operatora odpowiedzialnego za obsługę krajowego systemu poboru opłat, co do braku środków finansowych na koncie użytkownika w sytuacji, gdy skarżący konsekwentnie podnosił, że na koncie były stosowne środki, a przedstawiciel operatora wskazał, że trwają prace nad udoskonaleniem funkcjonalności wyświetlania salda przyznając, że system ten nie funkcjonuje prawidłowo. W ocenie Sądu I instancji, o ile niepobranie stosownej opłaty wynika z błędów leżących po stronie systemu poboru opłat, to wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 13 k ust.1 pkt 1 u.d.p., za brak opłaty elektronicznej jest w istocie konsekwencją niedopełnienia obowiązku należytego zabezpieczenia systemu poboru opłat przez organ realizujący program rządowy ViaTOLL. Zaniechanie dokonania powyższych ustaleń narusza przepis art. 80 k.p.a. Gdyby bowiem skarżący wykazał, że w chwili spornego przejazdu posiadał na koncie środki umożliwiające pobranie przez system poboru opłat, kwoty należnej za ten przejazd, nie byłoby podstaw do nakładania kary pieniężnej za przejazd drogą płatną bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Natomiast przyjęcie za dowody stwierdzeń firmy K., nie popartych właściwą dokumentacją, nie można uznać za prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, do którego przeprowadzenia jest zobowiązana Inspekcja Transportu Drogowego. Zdaniem Sądu I instancji organ nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości wszystkich istotnych okoliczności, a w szczególności nie uzyskał niebudzących wątpliwości dowodów, co do braku uiszczenia spornej opłaty. W ocenie Sądu takimi dowodami mogą być dokumenty księgowe Spółki K., w tym przedstawiające sekwencje zdarzeń od ostatniego uznania rachunku wierzyciela, a także protokół oględzin urządzenia ujawnionego w kontrolowanym pojeździe, który wyjaśniłby prawidłowość jego działania w trakcie spornego przejazdu. W skardze kasacyjnej wniesionej od ww. wyroku GITD wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zaskarżono ww. wyrok w całości zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uznaniu przez Sąd I instancji, że organ naruszył powyższe przepisy, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów skarżącego, podczas gdy stan faktyczny sprawy został ustalony należycie, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawiał żadnych wątpliwości, że system elektronicznego poboru opłat działał prawidłowo, a także że w chwili wykonywania spornego przejazdu na koncie użytkownika nie było środków pieniężnych, co stanowiło bezpośrednią przyczynę nieuiszczenia opłaty elektronicznej za wskazany przejazd, przy czym zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne wyjaśniające motywy zapadłego rozstrzygnięcia, natomiast organ dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego nie przekroczył zasad swobodnej oceny dowodów; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiającej się w uznaniu, iż zeznania przedstawiciela K. sp. z o.o. wskazywały na to, że system elektronicznego poboru opłat nie funkcjonuje prawidłowo, podczas gdy w zeznaniach świadka M. K. mowa była tylko o błędach w zakresie wyświetlania salda konta na panelu użytkownika, co nie przesądza o wadliwości funkcjonowania samego systemu poboru opłat. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, A. B. wniósł o jej oddalenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny ("NSA") w wyroku z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1441/15, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. NSA wskazał, że stosownie do treści art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2012 poz. 1137), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3000 złotych. Natomiast w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. z 2011 r. Nr 91, poz. 524) została uregulowana procedura wnoszenia i rozliczania opłaty związanej z uiszczaniem opłaty elektronicznej. W ww. rozporządzeniu wskazano warunki, jakie należy spełnić przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu po drodze płatnej. Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: - zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną, zwaną dalej "umową", - odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie, - instaluje urządzenie w pojeździe, - wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, - ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2. W myśl § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia wniesienie opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości. Natomiast zgodnie z ust. 2 tego przepisu przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 4 tego rozporządzenia. Z powyższego wynika, że obowiązek wniesienia opłaty elektronicznej zaktualizował się przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, i to w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości. Z akt sprawy wynika, że system pozwalający na uiszczanie opłat działał prawidłowo, a skarżący miał możliwość ewentualnego uiszczenia opłaty przed rozpoczęciem planowanego przejazdu. Jednocześnie zauważyć należy, że w toku postępowania organ uzyskał informacje od firmy K. sp. z o.o., odpowiedzialnej za obsługę krajowego systemu elektronicznego poboru opłat, co do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, jak również uzyskał pełną dokumentację dotycząca operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika w dniu [...] lipca 2012 r. Z powyższych dokumentów wynika, że całość kwoty istniejącej na koncie została wyczerpana w dniu [...] lipca 2012 r. o godzinie 14:05. Za przejazd w niniejszej sprawie, realizowany w tym dniu o godzinie 16:57:11, opłata nie była uiszczona, bowiem na koncie użytkownika nie było żadnych środków pieniężnych. Natomiast doładowanie konta po zarejestrowanym incydencie miało miejsce w dniu [...] lipca 2012 r. o godzinie 9:25 na kwotę 1800 zł. Nadto, w aktach sprawy znajdują się dokumenty spółki K. Sp. z o.o. przedstawiające sekwencje kolejnych zdarzeń, w tym ściągnięcia opłat z rachunku użytkownika, ze wskazaniem z jakiego tytułu dana opłata jest ściągana, aż do wykazania stanu konta z chwili spornego przejazdu. Ponadto z akt sprawy wynika, iż w toku postępowania administracyjnego dopuszczono dowód z zeznań świadka M. K., Koordynatora Wsparcia Technicznego spółki K. Zeznania powyższe wskazują na błędy w zakresie wyświetlania salda konta na panelu użytkownika. W związku z powyższym należy zauważyć, że w postępowaniu o wymierzenie kary na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., ustalenia stanu faktycznego muszą odnosić się do okoliczności objętych dyspozycją powołanego przepisu. Natomiast w sprawie, ustalone zostały fakty mające znaczenie z punktu widzenia odpowiedzialności skarżącego za naruszenie opisane w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że w miejscu i czasie wskazanym w zaskarżonej decyzji skarżący wykazywał przewóz i nie uiścił stosownej opłaty, czym naruszył przepisy prawa. W ramach postępowania o nałożenie kary z tytułu przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, gdy z przepisów prawa wynika obowiązek jej uiszczenia, organ nakładający karę jest zobligowany do dokonania tylko tych ustaleń, które pozwolą na stwierdzenie, że została wypełniona dyspozycja art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Wskazana odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Dodać należy, że w obowiązującym stanie prawnym ustawodawca nie przewidział żadnych przypadków wyłączenia odpowiedzialności kierującego pojazdem w sytuacji wypełnienia dyspozycji art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Nie ustanowił też przesłanek jego stosowania, ani też nie uzależnił dopuszczalności nakładania na jego podstawie kary pieniężnej, od jakichkolwiek innych, niż określone nim, prawnych warunków. Z przepisu art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. wynika więc, że kreowana na jego gruncie odpowiedzialność ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co oznacza, że jest ona niezależna od winy sprawcy naruszenia oraz od przyczyn, z powodu których do naruszenia tego doszło (uzasadnienie wyroku NSA z 18 marca 2015 r., II GSK 1456/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego NSA uznał, że wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania są zasadne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji winien uwzględnić powyższe rozważania. Ponadto nakazano ocenę, czy w sprawie nie zaistniała kumulacja kar pieniężnych za jeden czyn polegający na przejeździe danym odcinkiem drogi krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, na co mogą wskazywać równolegle toczące się wobec skarżącego postępowania w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, zbieżne czasowo z incydentem określonym w niniejszym postępowaniu. Podkreślić bowiem należy, że za przejazd dla potrzeb stosowania art. 13k ust. 1 u.d.p. należy uznać jedno działanie tego samego kierującego, polegające na poruszaniu się określonym pojazdem po drodze płatnej, integralne pod względem czasu i miejsca, wykonywane nieprzerwanie, na tej samej drodze płatnej (postanowienie TK z dnia 10 września 2014r., P 36/13,wyrok z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1588/13 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - ponownie rozpoznając sprawę - zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Istotną okolicznością mającą wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ma fakt, że była już ona przedmiotem rozpoznania przez NSA. Zastosowanie zatem znajdzie art. 190 p.p.s.a., który stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Nie budzi przy tym wątpliwości, że wykładnia prawa, o której mowa w ww. przepisie, obejmuje zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. Związanie wykładnią dokonaną w wyroku sądu kasacyjnego oznacza zaś, że sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, która została mu przekazana przez sąd kasacyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a., nie może stosować postanowień art. 134 § 1 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w ww. przepisie, podlegają bowiem zawężeniu do granic w jakich rozpoznał skargę kasacyjną NSA i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1117/05). NSA w wiążącym wyroku wskazał, że w sprawie ustalone zostały fakty mające znaczenie z punktu widzenia odpowiedzialności skarżącego za naruszenie opisane w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika bowiem, że w miejscu i czasie wskazanym w zaskarżonej decyzji (tj. w dniu [...] lipca 2012 r. o godzinie 16:57:11) skarżący wykonał przejazd na odcinku granica m. [...] - węzeł [...] samochodem ciężarowym marki [...], o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...], o numerze rejestracyjnym [...] i dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Skarżący nie uiścił stosownej opłaty z ww. tytułu. NSA wskazał także, że z akt sprawy wynika, że system pozwalający na uiszczanie opłat działał prawidłowo, a skarżący miał możliwość ewentualnego uiszczenia opłaty przed rozpoczęciem planowanego przejazdu. W tym też kontekście podnieść należy, że podstawę nałożenia na stronę kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej stanowił art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Zgodnie z tym przepisem, za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty, wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Wynikającą z przywołanego przepisu prawną przesłanką wymierzenia kary pieniężnej, jest przejazd określonym pojazdem samochodowym, określoną drogą krajową lub jej odcinkiem bez uiszczenia wymaganej opłaty. Wykonywanie przejazdu w tak określonych warunkach, a więc z naruszeniem obowiązku uiszczenia za ten przejazd wymaganej opłaty, stanowi czyn podlegający karze administracyjnej. Jak jednak wynika z wiążącego w sprawie wyroku NSA, przez przejazd w rozumieniu art. 13 ust. 1 u.d.p. nie można rozumieć przejazdu pod jedną tzw. bramownicą rejestrującą. Liczba przejazdów bez uiszczenia opłaty nie może być określana liczbą rejestracji przejazdu przez kolejne bramownice. Za przejazd dla potrzeb stosowania art. 13k ust. 1 u.d.p. należy traktować jedno działanie tego samego kierującego, polegające na poruszaniu się określonym pojazdem po drodze płatnej, integralne pod względem czasu i miejsca (wykonywane nieprzerwanie, na tej samej drodze płatnej). Przyjmując tę interpretację art. 13k ust. 1 u.d.p., którą Sąd podziela, należy stwierdzić, że organ nakładający karę pieniężną określił sporny przejazd wskazując jedynie odcinek drogi płatnej (bramownicę), która zarejestrowała przejazd i czas tej rejestracji, nie ustalił natomiast skąd i dokąd przemieszczał się kierujący pojazdem i czy przejazd na tym odcinku można uznać za jeden bądź kilka przejazdów w wymiarze czasowym. Ustalenie tych okoliczności faktycznych, było niezbędne do skontrolowania przez Sąd prawidłowości zastosowania przez organ art. 13k ust. 1 u.d.p. rozumianego w sposób wyżej przedstawiony, jako że w sprawie skarżącego wygenerowany został także incydent z bramownicy nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., o godzinie 15:58:34, o numerze [...] (sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 1233/17). W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, doszło do mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia przez organ art. 13k ust. 1 u.d.p., poprzez jego błędną interpretacje opierającą się na przyjęciu, iż przejazd w rozumieniu tego przepisu to w istocie, przejazd pod każdą bramownicą rejestrującą. W konsekwencji też organy nie dokonały niezbędnych i wyczerpujących ustaleń faktycznych pozwalających na rozstrzygniecie niniejszej sprawy, naruszając art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie w sprawie. W kwestii umorzenia postępowania administracyjnego należy wskazać, że 2 stycznia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych, ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym (Dz. U z 2014 r. poz. 1310). W myśl art. 4 tej ustawy nie wszczyna się postępowania administracyjnego na podstawie art. 13k ust. 1 lub 2 ustawy, o której mowa w art. 1, a wszczęte umarza się, jeżeli naruszenie zostało popełnione przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W konsekwencji powyższej zmiany przepisów Sąd uznał, że skoro popełnienie naruszenia miało miejsce w [...] lipca 2012 r., czyli przed wejściem w życie wymienionej noweli, zatem w przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd organ byłby obowiązany do umorzenia postępowania administracyjnego z powodu braku podstaw prawnych do kontynuowania postępowania dowodowego i ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy . Mając na uwadze wskazane okoliczności WSA w Warszawie uznał, że ze względu na istotną zmianę stanu prawnego nie ma w chwili obecnej konieczności dokonywania ustaleń faktycznych wskazanych w wyroku NSA, a mianowicie badania skąd i dokąd przemieszczał się kierujący pojazdem i czy przejazd na tym odcinku można uznać za jeden bądź kilka przejazdów w wymiarze czasowym. Stosownie zatem do treści art. 145 § 3 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w jego § 1 pkt 1 i pkt 2, Sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. W rozpoznawanej sprawie z uwagi na naruszenie przepisu prawa materialnego (art. 13k ust. 1 u.d.p), mające wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Ponieważ stwierdzone naruszenia dotyczą całości postępowania administracyjnego Sąd stwierdził, że istnieją uzasadnione podstawy do jednoczesnego umorzenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 4 wymienionej ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych, ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło