VI SA/Wa 1160/19
WyrokWSA w Warszawie2019-10-03
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ukończenie szkolenia teoretycznego na licencję pilota liniowego (ATPL) w zatwierdzonym ośrodku szkolenia lotniczego jest wystarczające do spełnienia wymogu posiadania wiedzy teoretycznej dla licencji pilota zawodowego (CPL) w celu zdjęcia ograniczenia "LAPL only" z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego (FI(A))?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ukończenie szkolenia teoretycznego na licencję ATPL w zatwierdzonym ośrodku szkolenia nie jest wystarczające do spełnienia wymogu posiadania wiedzy teoretycznej dla licencji CPL. Wymóg ten może być spełniony jedynie poprzez zdanie państwowego egzaminu teoretycznego w rozumieniu art. 99 ust. 1 Prawa lotniczego. Szkolenie w ośrodku jest procesem nabywania wiedzy, a egzamin państwowy stanowi jej weryfikację, gwarantującą wysoki i jednolity poziom bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego.Stan faktyczny
Skarżący, H. M., posiadający licencję pilota turystycznego (PPL(A)) i uprawnienie instruktora szkolenia ogólnego (FI(A)) z ograniczeniem "LAPL only", wnioskował o zdjęcie tego ograniczenia. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego odmówił, uznając, że skarżący nie spełnił wymogu posiadania wiedzy teoretycznej dla licencji pilota zawodowego (CPL), ponieważ nie zdał państwowego egzaminu teoretycznego, mimo ukończenia szkolenia teoretycznego na licencję ATPL w zatwierdzonym ośrodku. Skarżący wniósł skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant st. ref. Agnieszka Dzięcioł po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2019 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zdjęcia ograniczenia z uprawnienia instruktora szkolenia oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "Prezes ULC" lub "organ"), na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 2 oraz art. 96 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1183 z późn. zm., dalej jako: "Pl") oraz FCL.915.FI lit. b pkt. 2 w zw. z FCL.310 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz. U. L 311 z 25.11.2011, dalej: "Rozporządzeniem nr 1178/2011" oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: "kpa"), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 31 stycznia 2019 r. nr [...] H. M. (dalej także jako: "wnioskodawca", "skarżący" lub "strona") o wpis uprawnienia [...] do licencji [...] odmówił H. M. zdjęcia ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego FI(A)R w licencji pilota turystycznego samolotowego PPL(A) nr [...] z powodu niespełnienia wymagania określonego w FCL.915.FI lit. b pkt 2 ppkt i Rozporządzenia nr 1178/2011.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Wnioskiem Nr [...] z 31 stycznia 2019 r. skierowanym do Urzędu Lotnictwa Cywilnego H. M. wniósł o zdjęcie ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego FI(A)R w licencji pilota turystycznego samolotowego nr [...] Do wniosku dołączył zaświadczenie o ukończeniu szkolenia teoretycznego do licencji pilota liniowego samolotowego nr [...] , wystawione przez Ośrodek Szkolenia Lotniczego [...] , opłatę za wpis uprawnienia do licencji, kserokopię licencji, kserokopię orzeczenia lotniczo - lekarskiego, oraz wydruk dokumentujący listę lotów strony.
Pismem z 6 lutego 2019 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w postaci zaświadczenia z egzaminu teoretycznego, potwierdzającego spełnienie wymagania dotyczącego wiedzy teoretycznej dla licencji CPL.
Pismem z dnia 21 lutego 2019 r. strona zarzuciła, że Prezes ULC nieprawidłowo utożsamia kwestię zdania egzaminu teoretycznego na licencję pilota zawodowego CPL, z kwestią spełnienia wymogu określonego w FCL.915.FI lit. b pkt 2 ppkt i Rozporządzenia nr 1178/2011, tj. posiadania wiedzy teoretycznej dla licencji CPL. Na poparcie swojej tezy strona wskazała szereg przepisów odnoszących się do szkolenia lotniczego na licencję pilota zawodowego samolotowego. Ponadto wnioskodawca wskazał, że jego zdaniem przedłożone przez stronę zaświadczenie o ukończeniu szkolenia teoretycznego na licencję ATPL poświadcza posiadanie przez wnioskodawcę wiedzy teoretycznej dla licencji CPL.
Zawiadomieniem z 28 lutego 2019 r. Prezes ULC poinformował stronę o zakończeniu postępowania w sprawie, wraz z informacją, że na dzień wysłania zawiadomienia strona nie udowodniła spełnienia wymogów do zdjęcia ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego FI(A)R w licencji pilota turystycznego samolotowego nr [...] oraz że na podstawie art. 10 § 1 Kpa, strona ma możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia się w sprawie w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego zawiadomienia. Zawiadomienie zostało odebrane przez stronę 8 marca 2019 r. W wyznaczonym terminie strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa.
Jak wskazano powyżej, decyzją z [...] marca 2019 r. Prezes ULC odmówił H. M. zdjęcia ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego FI(A)R w licencji pilota turystycznego samolotowego PPL(A) nr [...] z powodu niespełnienia wymagania określonego w FCL.915.FI lit. b pkt 2 ppkt i Rozporządzenia nr 1178/2011.
Organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, iż ukończenie szkolenia teoretycznego do licencji ATPL spełnia wymogów dotyczący potwierdzenia wiedzy teoretycznej dla licencji CPL.
Prezes ULC powołał w tym zakresie treść FCL.915.FI lit. b pkt. 2 i Rozporządzenia nr 1178/2011, zgodnie z którym: "(...) dodatkowo w przypadku uprawnienia FI(A) posiadać co najmniej licencję PPL(A) oraz spełnić wymagania dotyczące wiedzy teoretycznej dla licencji CPL, z wyjątkiem instruktora FI(A) szkolącego jedynie do licencji LAPL(A)". Zdaniem organu powyższy przepis wskazuje wprost, że osoba ubiegająca się o uprawnienie FI musi w przypadku uprawnienia FI(A) posiadać co najmniej licencję PPL(A) oraz spełnić wymagania dot. wiedzy teoretycznej dla licencji CPL. Powyższego przepisu nie można jednak interpretować w oderwaniu od innych, określonych ww. częścią Rozporządzenia nr 1178/2011. Zgodnie zaś z FCL.310 Rozporządzenia nr 1178/2011 - "Osoba ubiegająca się o licencję CPL wykazuje podczas egzaminów, że posiada wiedzę odpowiednią dla nadawanych uprawnień w zakresie następujących przedmiotów (...)". Zdaniem Prezesa ULC powyższe oznacza, iż wykazanie się odpowiednią wiedzą nie może nastąpić w żaden inny sposób niż poprzez zdanie egzaminu państwowego w rozumieniu art. 99 ust. 1 Pl. Szkolenie w Ośrodku Szkolenia Lotniczego jest bowiem procesem nabywania takiej wiedzy, zaś egzamin - stanowi jej weryfikację. Jednocześnie zgodnie z AMC1 do FCL.025 lit. b Rozporządzenia nr 1178/2011 przez egzamin rozumiemy - wykazanie się posiadaną wiedzą w jednym lub większej ilości testów. Reasumując, organ stwierdził, że wykładnia celowościowa i systemowa ww. przepisów jasno wskazuje, iż spełnienie wymagania dotyczącego wiedzy teoretycznej do licencji CPL, może nastąpić jedynie w formie zdania egzaminu teoretycznego przed Lotniczą Komisją Egzaminacyjną w ww. zakresie. Powyższa wykładnia pozostaje także w zgodzie z przepisami art. 96 ust. 1 pkt 6 i 7 Pl oraz § 7 ust. 1 w zw. z § 34 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 2 września 2013 r. w sprawie licencjonowania personelu lotniczego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 839 z późn. zm., dalej: "r.l.p.l.").
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący, zarzucając jej naruszenie:
1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy i polegające na naruszeniu art. 6 w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej w wyniku uznania, że skarżący ubiegając się o zdjęcie ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego FI(A)R zobowiązany jest do zdania egzaminu państwowego, na licencję CPL, przy uwzględnieniu, że skarżący posiada licencję PPL(A) oraz ukończył w zatwierdzonym ośrodku szkolenia (ATO - Approved Training Organisation) szkolenie teoretyczne na licencję ATPL(A) w formie szkolenia modułowego, o którym mowa w Dziale B Dodatku 3 do Części FCL Załącznika I do Rozporządzenia Komisji nr 1178/2011 – w sytuacji, gdy szkolenie na licencję ATPL(A) zawiera w sobie program szkolenia na licencję CPL, a żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie wymaga, aby pozytywne załatwienie (uwzględnienie) wniosku skarżącego przez Prezesa ULC uzależnione było od zdania przez skarżącego państwowego egzaminu na licencję CPL,
2. przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy i polegające na:
- naruszeniu regulacji FCL.915.FI lit. b pkt 2 ppkt i) zawartej w Załączniku I do Rozporządzenia nr 1178/2011 poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na błędnym przyjęciu, że spełnienie wymagań dotyczących wiedzy teoretycznej dla licencji CPL powinno nastąpić przez zdanie egzaminu państwowego w rozumieniu art. 99 ust. 1 Pl - w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że spełnienie wymagań dotyczących wiedzy teoretycznej dla licencji CPL powinno nastąpić przez zaliczenie w zatwierdzonym ośrodku szkolenia, zgodnie z Dodatkiem 3 do Części FCL Załącznika I do Rozporządzenia nr 1178/2011 (do czego odsyła regulacja FCL.315 zawarta w Załączniku 1 do Rozporządzenia nr 1178/2011), szkolenia teoretycznego na licencję CPL lub licencję, która zawiera w sobie licencję CPL, a więc w szczególności — jak to wynika z regulacji FCL.505 lit. a pkt 1 zawartej w załączniku I do Rozporządzenia nr 1178/2011- szkolenie na licencje ATPL(A),
- naruszeniu regulacji FCL.310 zawartej w Załączniku I do Rozporządzenia nr 1178/2011 poprzez zastosowanie tego przepisu w powiązaniu z regulacją FCL.915.FI lit. b pkt 2 zawartą w Załączniku 1 do Rozporządzenia 1178/2011 - w sytuacji gdy regulacja FCL.310 zawarta w Załączniku I do Rozporządzenia nr 1178/2011 określa zakres wiedzy weryfikowanej podczas egzaminu na licencję CPL u osoby ubiegającej się o taką licencję, a tymczasem skarżący nie ubiega się o licencję CPL, lecz jako posiadacz licencji PPL(A) ubiega się jedynie o zdjęcie ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego FI(A)R. a zatem w niniejszej sprawie było podstaw do zastosowania tego przepisu,
- naruszeniu art. 96 ust. 1 pkt 6 i 7 Pl poprzez zastosowanie ww. przepisu i stwierdzenie, że konkluzja, iż wykazanie się wiedzą teoretyczną dla licencji CPL w rozumieniu regulacji FCL.915.FI lit. b pkt 2 ppkt i zawartej w Załączniku I do Rozporządzenia nr 1178/2011 nie może nastąpić w żaden inny sposób niż poprzez egzamin państwowy w rozumieniu art. 99 ust. 1 Pl, pozostaje w zgodzie z ww. przepisem art. 96 ust. 1 pkt 6 i 7 Pl — w sytuacji, gdy powyższy przepis dotyczy wydawania licencji, a skarżący nie ubiega się o licencję CPL, lecz jako posiadacz licencji PPL(A) ubiega się jedynie o zdjęcie ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego FI(A)R
- naruszenie 7 ust. 1 w zw. z 34 ust. 2 r.l.p.l. — poprzez zastosowanie ww. przepisów i stwierdzenie, że konkluzja, iż wykazanie się wiedzą teoretyczną dla licencji CPL w rozumieniu FCL.915.FI lit. b pkt 2 ppkt i zawartej w Załączniku I do Rozporządzenia nr 1178/2011 nie może nastąpić w żaden inny sposób niż poprzez egzamin państwowy w rozumieniu art. 99 ust. 1 Pl, pozostaje w zgodzie z ww. przepisami § 7 ust. 1 w zw. z 34 ust. 2 r.l.p.l. — w sytuacji, gdy powyższe przepisy dotyczą wydawania licencji, a skarżący nie ubiega się o licencję CPL, lecz jako posiadacz licencji PPL(A) ubiega się jedynie o zdjęcie ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego FI(A)R,
3. naruszenie interesu prawnego skarżącego poprzez wydanie decyzji odmawiającej skarżącemu zdjęcia ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego FI(A)R w licencji pilota turystycznego samolotowego nr [...] — w sytuacji, gdy skarżący spełnił ustawowe przesłanki do uzyskania zdjęcia tego ograniczenia, a w szczególności spełnił wymagania dotyczące wiedzy teoretycznej dla licencji CPL poprzez ukończenie w zatwierdzonym ośrodku szkolenia (ATO) szkolenia teoretycznego na licencję ATPL(A).
Ponadto skarżący wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Dodatkowo Prezes ULC dodał, iż skarżący przed wszczęciem postępowania administracyjnego dotyczącego zdjęcia ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego FI(A)R, rozpoczął zdawanie egzaminów teoretycznych w wymaganym zakresie. Skarżący podszedł do zdawania pierwszego przedmiotu w dniu 8 marca 2018 r. Pełne zaliczenie powyższego egzaminu otrzymuje się w momencie zaliczenia wszystkich czternastu wymaganych przedmiotów. Skarżący kilkukrotnie podejmował próbę zaliczenia dziewięciu z nich. W ciągu 5 miesięcy, skarżącemu udało się zaliczyć wyłącznie dwa z czternastu wymaganych przedmiotów. Do ostatniego egzaminu kandydat przystąpił 13 lipca 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Prezesa ULC z [...] marca 2019 r., mocą której organ odmówił H. M. zdjęcia ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego FI(A)R w licencji pilota turystycznego samolotowego PPL(A) nr [...] z powodu niespełnienia wymagania określonego w FCL.915.FI lit. b pkt 2 ppkt i Rozporządzenia nr 1178/2011.
Zgodnie z FCL.915.FI lit. b i Rozporządzenia nr 1178/2011 "Osoba ubiegająca się o uprawnienie FI musi: (...)
b) dodatkowo, w przypadku uprawnienia FI(A):
1) posiadać co najmniej licencję CPL(A); lub
2) posiadać co najmniej licencję PPL(A) oraz:
(i) spełnić wymagania dotyczące wiedzy teoretycznej dla licencji CPL, z wyjątkiem instruktora FI(A) szkolącego jedynie do licencji LAPL(A)".
. Powyższy przepis wskazuje wprost, że osoba ubiegająca się o uprawnienie FI musi w przypadku uprawnienia FI(A): albo posiadać co najmniej licencję CPL(A) (przy czym nie jest to przypadek naszego skarżącego), albo posiadać łącznie co najmniej licencję PPL(A) oraz spełnić wymagania dotyczące wiedzy teoretycznej dla licencji CPL.
Z kolei w myśl FCL.310 CPL Rozporządzenia nr 1178/2011 - egzaminy z wiedzy teoretycznej:
"Osoba ubiegająca się o licencję CPL wykazuje podczas egzaminów, że posiada wiedzę odpowiednią dla nadawanych uprawnień w zakresie następujących przedmiotów:
–prawo lotnicze,
–ogólna wiedza o statku powietrznym - konstrukcja płatowca / systemy / zespół napędowy,
–ogólna wiedza o statku powietrznym - oprzyrządowanie,
–masa i wyważenie,
–osiągi,
–planowanie i monitorowanie lotu,
–człowiek - możliwości i ograniczenia,
–meteorologia,
–nawigacja ogólna,
–radionawigacja,
–procedury operacyjne,
–zasady lotu,
–łączność w lotach z widocznością (VFR)".
Zgodnie zaś z FCL.315 CPL Rozporządzenia nr 1178/2011 – szkolenie:
"Osoba ubiegająca się o licencję CPL musi zaliczyć szkolenie teoretyczne i szkolenie w locie w zatwierdzonym ośrodku szkolenia, zgodnie z dodatkiem 3 do niniejszej części".
A zatem warunkiem ubiegania się o licencję CPL jest wcześniejsze zaliczenie szkolenia teoretycznego i szkolenia w locie w zatwierdzonym ośrodku szkolenia.
Nie ma wątpliwości, iż skarżący zaliczył szkolenie teoretyczne w zakresie wymaganym dla licencji CPL w zatwierdzonym ośrodku szkolenia, natomiast nie wykazał się zdaniem egzaminu teoretycznego państwowego w rozumieniu art. 99 ust. 1 Pl. Podkreślić przy tym należy, iż zaliczenie szkolenia teoretycznego jest warunkiem przystąpienia do tego egzaminu (cytowany wcześniej FCL.315 CPL Rozporządzenia nr 1178/2011). Spór w sprawie dotyczy zatem w istocie tego, czy przepis FCL.915.FI lit. b pkt. 2 i Rozporządzenia nr 1178/2011 w zakresie ustanowienia dla kandydatów wymogu "spełnienia wymagań dotyczących wiedzy teoretycznej dla licencji CPL" ustanawia w istocie jedynie wymóg zaliczenia szkolenia teoretycznego w zakresie wymaganym dla licencji CPL w zatwierdzonym ośrodku szkolenia (jak chciałby skarżący) czy też wymóg zdania państwowego egzaminu teoretycznego w rozumieniu art. 99 ust. 1 Pl i wykazania tym samym dopiero w efekcie zdania tego egzaminu, że posiada wiedzę odpowiednią dla nadawanych uprawnień (jak uważa organ).
Zdaniem Sądu, rację w tej mierze należy przyznać organowi. Sąd podziela pogląd organu, iż spełnienia wymagań dotyczących wiedzy teoretycznej dla licencji CPL nie może nastąpić w żaden inny sposób niż poprzez zdanie egzaminu państwowego w rozumieniu art. 99 ust. 1 Pl. Szkolenie w zatwierdzonym ośrodku szkolenia jest bowiem procesem nabywania takiej wiedzy, zaś egzamin państwowy - stanowi jej weryfikację. Oceny Sądu nie zmienia fakt, iż skarżący zdał wewnętrzny egzamin teoretyczny w zatwierdzonym ośrodku szkolenia. Celem bowiem egzaminu wewnętrznego jest jedynie weryfikacja wiedzy szkolonego kursanta pod kątem, czy jest on gotowy – zdaniem zatwierdzonego ośrodka szkolenia - przystąpić do egzaminu państwowego. Powyższe wynika zresztą z treści samego zaświadczenia o zdaniu egzaminu wewnętrznego dostarczonego przez wnioskodawcę do organu. Różnice w zakresie trudności zdania egzaminów wewnętrznych w zatwierdzonym ośrodku szkolenia a egzaminów państwowych widać zresztą na tle niniejszej sprawy. Skarżący zdał wewnętrzny egzamin w zatwierdzonym ośrodku szkolenia, natomiast – mimo wielokrotnych prób – nie może zdać państwowego egzaminu. W ciągu 5 miesięcy, skarżącemu udało się zaliczyć wyłącznie dwa z czternastu wymaganych przedmiotów. Co istotne, skarżący początkowo nie kwestionował wykładni prawa przez organ. Przed złożeniem wniosku w sprawie, tj. przed wszczęciem postępowania administracyjnego dotyczącego zdjęcia ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego FI(A)R, wnioskodawca rozpoczął bowiem zdawanie egzaminów teoretycznych w wymaganym zakresie. Pełne zaliczenie powyższego egzaminu otrzymuje się w momencie zaliczenia wszystkich czternastu wymaganych przedmiotów. Skarżący kilkukrotnie podejmował próbę zaliczenia dziewięciu z nich, jak wskazano, zdał tylko dwa egzaminy na czternaście.
Sąd wskazuje także, iż zgodnie z AMC1 do FCL.025 lit. b Rozporządzenia nr 1178/2011 przez egzamin rozumieć należy - wykazanie się posiadaną wiedzą w jednym lub większej ilości testów. Reasumując, Sąd potwierdza ustalenia organu, że wykładnia celowościowa i systemowa ww. przepisów jasno wskazuje, iż spełnienie wymagania dotyczącego wiedzy teoretycznej do licencji CPL, może nastąpić jedynie w formie zdania egzaminu teoretycznego przed Lotniczą Komisją Egzaminacyjną w ww. zakresie.
Sąd dodaje, iż powyższe rozumienie przepisów Rozporządzenia nr 1178/2011 potwierdza jego tytuł, w którym podkreśla się, iż zostało ono wydane w celu ustanowienia wymagań technicznych i procedur administracyjnych odnoszących się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008. Z kolei w motywie pierwszym Rozporządzenia nr 1178/2011 podkreślono, iż Rozporządzenie (WE) nr 216/2008 ma na celu ustanowienie i utrzymanie wysokiego, jednolitego poziomu bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego w Europie. Rozporządzenie to określa środki realizacji tego celu, a także pozostałych celów w zakresie bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego. Zdaniem Sądu, to właśnie zdanie egzaminu państwowego, a nie tylko wewnętrznego egzaminu w zatwierdzonym ośrodku szkolenia gwarantuje utrzymanie wysokiego, jednolitego poziomu bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego w Europie.
Warto przy tym zwrócić uwagę na prawomocnego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. VI SA/Wa 1449/17, w którym Sąd ten stwierdził, że: "Wymaganie od instruktorów szczególnej wiedzy i umiejętności praktycznych na danych kategoriach statków powietrznych ma być gwarancją zachowania odpowiednego poziomu zasad bezpieczeństwa. Wiedza i doświadczenie instruktorów jest bowiem przekazywana kolejnym kandydatom na członków personelu lotniczego i ma istotny wpływ na szeroko rozumiane bezpieczeństwo lotów". Pogląd ten tutejszy Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własny.
Dlatego też Sąd nie podziela zarzutu skarżącego, iż zaskarżona decyzja odmowna Prezesa ULC narusza przepisy postępowania w postaci art. 6 w z zw. z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie tej decyzji bez podstawy prawnej, co wynika z uznania, że skarżący ubiegając się o zdjęcie ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego F1(A)R zobowiązany jest do zdania egzaminu państwowego na licencję CPL, przy uwzględnieniu, że skarżący posiada licencję PPL(A) oraz ukończył w ATO szkolenie teoretyczne na licencję ATPL(A) w formie szkolenia modułowego, o którym mowa w Dziale B Dodatku 3 do Części FCL Załącznika I Rozporządzenia nr 1178/2011. Skarżący podniósł, iż szkolenie na licencję ATPL(A) zawiera w sobie program szkolenia na licencję CPL, a żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie wymaga, aby pozytywne załatwienie (uwzględnienie) wniosku skarżącego przez Prezesa ULC uzależnione było od zdania przez skarżącego państwowego egzaminu na licencję CPL. W efekcie, zdaniem strony, powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik spraw, albowiem gdyby to ww. naruszenia nie doszło, Prezes ULC wydałby decyzję uwzględniającą wniosek skarżącego.
Po pierwsze, Sąd wskazuje, iż gdyby zaskarżona decyzja Prezesa ULC została wydana bez podstawy prawnej, wówczas byłaby to podstawa do stwierdzenia jej nieważności, a nie uchylenia. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, jednakże takiego wniosku w skardze nie wniósł.
Dodatkowo jednak Sąd wskazuje, iż zarzut ten jest niezasadny. Skarżący twierdzi, iż przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie wymagają, aby pozytywne załatwienie (uwzględnienie) wniosku skarżącego przez Prezesa ULC uzależnione było od zdania przez skarżącego państwowego egzaminu na licencję CPL.
Jak wskazano, w myśl FCL.915.FI lit. b i Rozporządzenia nr 1178/2011 "Osoba ubiegająca się o uprawnienie FI musi: (...)
b) dodatkowo, w przypadku uprawnienia FI(A):
1) posiadać co najmniej licencję CPL(A); lub
2) posiadać co najmniej licencję PPL(A) oraz:
(i) spełnić wymagania dotyczące wiedzy teoretycznej dla licencji CPL, z wyjątkiem instruktora FI(A) szkolącego jedynie do licencji LAPL(A)".
A zatem, wbrew twierdzeniom strony, skarżący winien albo posiadać co najmniej licencję CPL(A) albo spełnić wymagania dotyczące wiedzy teoretycznej dla licencji CPL, czyli zdać państwowy egzamin teoretyczny dla licencji CPL. W ocenie Sądu, nie jest konieczne zdawanie całości tego egzaminu, tj. łącznie z częścią praktyczną. Natomiast Sąd podziela pogląd organu, iż wykazanie przez wnioskodawcę, iż spełnia on wymagania dotyczące wiedzy teoretycznej dla licencji CPL, może nastąpić tylko w formie zdania w tym zakresie egzaminu państwowego. Niewystarczające jest przy tym ukończenie szkolenia i zdanie wewnętrznego egzaminu w zatwierdzonym ośrodku szkolenia. Zarzut ten uznać zatem należy za bezzasadny.
Z tych samych powodów niezasadny okazał się zarzut naruszenia regulację FCL.915.FI lit. b pkt 2 ppkt i) zawartej w Załączniku I do Rozporządzenia nr 1178/2011 poprzez błędną wykładnie tego przepisu polegającą na błędnym przyjęciu, że spełnienie wymagań dotyczących wiedzy teoretycznej dla licencji CPL powinno nastąpić przez zdanie egzaminu państwowego w rozumieniu art. 99 ust. 1 Pl.
Bezzasadny okazał się także zarzut naruszenia prawa materialnego w zakresie regulacji FCL.310 zawartej w Załączniku 1 do Rozporządzenia nr 1178/2011 poprzez zastosowanie tego przepisu w powiązaniu z regulacją FCL.915.FI lit. b pkt 2 zawartą w Załączniku I do Rozporządzenia 1178/2011. Skarżący wskazał, że regulacja FCL.310 zawarta w Załączniku T do Rozporządzenia nr 1178/2011 określa zakres wiedzy weryfikowanej podczas egzaminu na licencję CPL u osoby ubiegającej się o taką licencję, a tymczasem skarżący nie ubiega się o licencję CPL, lecz jako posiadacz licencji PPL(A) ubiega się jedynie o zdjęcie ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego FI(A)R. Dlatego, zdaniem strony, w niniejszej sprawie nie było zatem podstaw do zastosowania tego przepisu.
Jak wskazano powyżej, w myśl FCL.310 CPL Rozporządzenia nr 1178/2011 - egzaminy z wiedzy teoretycznej: "Osoba ubiegająca się o licencję CPL wykazuje podczas egzaminów, że posiada wiedzę odpowiednią dla nadawanych uprawnień w zakresie następujących przedmiotów:
–prawo lotnicze,
–ogólna wiedza o statku powietrznym - konstrukcja płatowca / systemy / zespół napędowy,
–ogólna wiedza o statku powietrznym - oprzyrządowanie,
–masa i wyważenie,
–osiągi,
–planowanie i monitorowanie lotu,
–człowiek - możliwości i ograniczenia,
–meteorologia,
–nawigacja ogólna,
–radionawigacja,
–procedury operacyjne,
–zasady lotu,
–łączność w lotach z widocznością (VFR)".
Przepis ten określa zatem zakres wiedzy teoretycznej, który winna posiąść osoba ubiegająca się o licencję CPL.
Skoro skarżący musi spełnić wymagania dotyczące wiedzy teoretycznej dla licencji CPL, to nie może kwestionować zakresu wiedzy wymaganej dla otrzymania tej licencji.
Zarzut ten zatem jest bezzasadny.
Sąd nie uznał także za zasadne zarzutów:
- naruszenia 7 ust. 1 w zw. z 34 ust. 2 r.l.p.l. — poprzez zastosowanie ww. przepisów i stwierdzenie, że konkluzja, iż wykazanie się wiedzą teoretyczną dla licencji CPL w rozumieniu FCL.915.FI lit. b pkt 2 ppkt i zawartej w Załączniku I do Rozporządzenia nr 1178/2011 nie może nastąpić w żaden inny sposób niż poprzez egzamin państwowy w rozumieniu art. 99 ust. 1 Pl, pozostaje w zgodzie z ww. przepisami § 7 ust. 1 w zw. z 34 ust. 2 r.l.p.l. — w sytuacji, gdy powyższe przepisy dotyczą wydawania licencji, a skarżący nie ubiega się o licencję CPL, lecz jako posiadacz licencji PPL(A) ubiega się jedynie o zdjęcie ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego FI(A)R,
- naruszenie interesu prawnego skarżącego poprzez wydanie decyzji odmawiającej skarżącemu zdjęcia ograniczenia LAPL only z uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego ograniczonego FI(A)R w licencji pilota turystycznego samolotowego nr [...] — w sytuacji, gdy skarżący spełnił ustawowe przesłanki do uzyskania zdjęcia tego ograniczenia, a w szczególności spełnił wymagania dotyczące wiedzy teoretycznej dla licencji CPL poprzez ukończenie w zatwierdzonym ośrodku szkolenia (ATO) szkolenia teoretycznego na licencję ATPL(A).
Zarzuty te w istocie dotyczą wykładni FCL.915.FI lit. b pkt 2 ppkt i zawartej w Załączniku I do Rozporządzenia nr 1178/2011, która została dokonana powyżej.
Strony w sprawie złożyła dowody z wykładni przepisów prawa dokonanej przez Departament Legislacyjny Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (Prezes ULC) oraz przedstawicieli Komisji Europejskiej (skarżący). Sąd wskazuje, iż zasadniczo złożone dokumenty nie tyle są dowodami, gdyż nie zostały złożone na okoliczność nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego przez organ, ile wykazaniem przez strony swoich racji prawnych, tj. która z nich dokonuje właściwej wykładni prawa. Sąd podnosi, iż w przypadku wątpliwości odnośnie wykładni przepisów unijnych, właściwym do ich wykładni organem nie jest żaden z powyższych organów unijnych, ale Sąd, który w razie wątpliwości prawnych (których nie posiadał) może skierować stosowny wniosek o pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości UE. W niniejszej sprawie Prezes ULC dokonał wykładni przepisu FCL.915.FI lit. b pkt 2 ppkt i zawartej w Załączniku I do Rozporządzenia nr 1178/2011, uwzględniając treść AMC1 do FCL.025 lit. b Rozporządzenia nr 1178/2011. Zdaniem Sądu, ta wykładnia jest prawidłowa, a Sąd dodatkowo w jej dokonaniu uwzględnił tytuł oraz motyw pierwszy tego Rozporządzenia.
Z uwagi na bezzasadność skargi, Sąd ją oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło