VI SA/Wa 1164/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-08
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód netto miesięcznie oscyluje wokół kwoty 1800 zł, a która otrzymuje jednorazowe wpłaty z tytułu umów ubezpieczenia, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego i tym samym uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której miesięczny dochód netto oscyluje wokół kwoty 1800 zł, a jednorazowe wpłaty na rachunek bankowy z tytułu umów ubezpieczenia nie zmieniają jej ogólnej sytuacji finansowej, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W takiej sytuacji zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA.Stan faktyczny
A. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej. Skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jego jedynym dochodem jest zasiłek rehabilitacyjny w wysokości 1790 zł netto miesięcznie. W przeszłości uzyskiwał dochody z pracy, a na rachunku bankowym odnotował jednorazowe wpłaty z tytułu umów ubezpieczenia.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego A. R. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego A. R. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 8 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: 1. zwolnić skarżącego A. R. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego A. R. adwokata.
A. R. (dalej też jako "skarżący") złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłanych dokumentów wynika, iż skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe (wyjaśnił, że nadal pozostaje co prawda w związku małżeńskim, lecz toczy się sprawa rozwodowa). Aktualnie jedynym źródłem dochodów skarżącego jest świadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu zasiłku rehabilitacyjnego w wysokości 1 790 złotych netto miesięcznie. W latach 2015 i 2016 dochód skarżącego z tytułu należności ze stosunku pracy wyniósł odpowiednio: 44 158 złotych i 26 323 złotych. Skarżący przedłożył nadto wyciąg z rachunku bankowego.
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej też jako "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje przy tym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W niniejszej sprawie dochód netto skarżącego oscyluje wokół kwoty tysiąca ośmiuset złotych. Uwzględniając zwykłe wydatki na bieżące funkcjonowanie skarżącego, uznać należy, iż jego dochód nie pozwala mu na poczynienie oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Skarżący co prawda odnotował na rachunku dwukrotnie saldo przekraczające 2 800 i 4 700 złotych, jednakże okoliczność ta wynikała z przelania mu środków z tytułu umów ubezpieczenia (odpowiednio 1 121 i 2 500 złotych), z założenia przeznaczonych na pokrycie szkód. Finalnie więc saldo na rachunku skarżącego wyniosło około 1300 złotych. Tak więc, jednorazowe wpłaty nie zmieniły jego sytuacji finansowej.
Tymczasem, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, z woli ustawodawcy jedynymi przesłankami warunkującymi możliwość przyznania prawa pomocy jest sytuacja materialna skarżącego. Prawo pomocy wiąże się bowiem ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Brak środków finansowych nie może stanowić bariery uniemożliwiającej stronie dochodzenie swych naruszonych praw przed sądem (sygn. akt I GZ 444/13).
Zatem, mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację majątkową skarżącego, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Tym samym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło