VI SA/Wa 1177/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-03
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Piotr Borowiecki, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk) stanowi wystarczającą przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bez indywidualnej oceny ryzyka?Ratio decidendi
Samo skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości nie jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. Organ administracji ma obowiązek przeprowadzić indywidualną ocenę ryzyka, uwzględniając całokształt zachowania i cechy osobowe posiadacza broni, a nie opierać się wyłącznie na fakcie skazania za czyn nieujęty wprost w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak oceny takich okoliczności jak nienaganny tryb życia czy opinie środowiskowe stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący R. C. uzyskał pozwolenia na broń palną bojową i myśliwską. Po skazaniu prawomocnym wyrokiem sądu za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk), organy Policji (Komendant Wojewódzki Policji, Komendant Główny Policji) cofnęły mu te pozwolenia, uznając, że stanowi on zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Skarżący kwestionował zasadność cofnięcia pozwoleń, argumentując, że przestępstwo to nie jest bezpośrednio związane z użyciem broni i nie wyczerpuje znamion art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę indywidualnej oceny ryzyka.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone decyzje Komendanta Głównego Policji oraz utrzymane nimi w mocy decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz R. C. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Asesor WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Protokolant M. S. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skarg R. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia (...) lipca 2005 r. nr (...) i z dnia (...) lipca 2005 r. nr (...) w przedmiocie cofnięcia pozwoleń na broń palną bojową i broń myśliwską 1. uchyla zaskarżone decyzje, oraz utrzymane nimi w mocy decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w G; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz R. C. kwotę 2 040,09 zł (dwa tysiące czterdzieści złotych dziewięć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 863/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1766/05 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Powyższe miało miejsce w następującym stanie faktycznym i prawnym:
pismem z dnia 18 sierpnia 2005 r. skarżący, R. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową oraz z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską. Jak wynika z przedstawionych przez organ akt administracyjnych skarżący decyzją z dnia [...] stycznia 1999 r., uzyskał pozwolenie na posiadanie broni palnej, natomiast decyzją, z dnia [...] lipca 1999 r. pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej.
W wyniku uzyskania informacji o wyroku Sądu Rejonowego w Gdańsku XIV Wydział Grodzki z dnia 17 września 2004 r. sygn. akt XIV K 1246/04 na mocy, którego skarżący został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk, Komendant Wojewódzki Policji w G. wszczął z urzędu postępowania administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwoleń na broń. W piśmie z dnia 1 maja 2005 r. skierowanym do organu skarżący stwierdził, że wszczęcie postępowań administracyjnych w sprawie cofnięcia mu pozwoleń na broń jest bezprzedmiotowe. Powołał się na okoliczność, że w dniu 15 marca 2005 r. zdał pozytywnie test psychologiczny dla osób posiadających pozwolenie na broń. Ponadto w sprawie karnej dobrowolnie poddał się karze, a zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu stwierdzona w czasie kontroli nie była spowodowana świadomym nadużywaniem alkoholu, lecz musiała być spowodowana używaniem leków.
W kolejnym piśmie z dnia 12 maja 2005 r. skarżący podniósł, że w czasie zatrzymania przez Policję nie miał przy sobie broni, a żeby uniknąć skomplikowanych procedur w sprawie karnej dobrowolnie poddał się karze. Czyn, za który został skazany, nie wyczerpuje według skarżącego znamiona czynu określonego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - dalej ubia (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), a więc postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Do akt sprawy załączył pozytywną opinię z Wojskowego Koła Łowieckiego Nr [...] w G., którego jest członkiem.
Decyzjami z dnia [...] maja 2005 r. i z dnia [...] maja 2005 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w G. cofnął skarżącemu posiadane przez niego pozwolenia na broń w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia powołując się na skazujący wyrok karny wydany przez Sąd Rejonowy w Gdańsku. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że osoba, która dopuściła się czynu zabronionego w stanie nietrzeźwości, nie daje gwarancji bezpiecznego używania broni, a więc zachodzi obawa, że broń może być przez nią użyta w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ podkreślił przy tym, że jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego, a więc tłumaczenie skarżącego, że nie spożywał alkoholu lecz zażywał leki, które dały określony wynik badania alkomatem, nie mogą być uwzględnione. Nie ma natomiast znaczenia okoliczność, że skarżący w chwili kontroli nie miał przy sobie broni.
W odwołaniach od powyższych decyzji wniesionych do Komendanta Głównego Policji pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi l instancji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania i wniósł o ich uchylenie.
Decyzjami z dnia [...] lipca 2005 r. i [...] lipca 2005 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniu stwierdził, że skazanie za czyn z art. 178a § 1 kk daje uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. Zdaniem organu lekceważenie przepisów dotyczących zakazu prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości świadczy o tym, że zachowanie skarżącego może być nieodpowiedzialne i niebezpieczne dla otoczenia. Natomiast okoliczność, że skarżący prowadził dotychczas nienaganny tryb życia i cieszy się dobrą opinią, nie może mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia i podważyć uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. Za niezasadny uznał też zarzut naruszenia przez organ l instancji przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 kpa.
W skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji. Stwierdził, że organ dokonał błędnej interpretacji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. Skarżący został bowiem skazany za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie za jedno z przestępstw, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. Organ powinien więc wszechstronnie rozważyć, czy zachodzi w stosunku do skarżącego obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustalenia poczynione w postępowaniu karnym powinny być w tym przypadku tylko jednym z dowodów w postępowaniu administracyjnym (i to nie najważniejszym). Podkreślił, że decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń wydana była w ramach uznania administracyjnego, a więc organ powinien poprzedzić ją zgromadzeniem całego materiału dowodowego i jego wszechstronnym rozważeniem. Sam fakt skazania skarżącego za przestępstwo z art. 178a § 1 kk. nie oznacza, że stwarza on zagrożenie dla społeczeństwa poprzez fakt posiadania broni. W ocenie pełnomocnika skarżącego powinien istnieć związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem prawa, a faktem posiadania broni, natomiast skarżący w momencie popełnienia zarzucanego mu czyny nie posiadał przy sobie broni.
W odpowiedzi na skargi Komendant Główny Policji wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Na rozprawie w dniu 1 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządził połączenie do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw ze skarg R. C. na decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] i z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] prowadzonych pod sygnaturami akt VI SA/Wa 1766/05 i VI SA/Wa 1767/05 i prowadzić je dalej pod sygnaturą VI SA/Wa 1766/05. Działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd I instancji oddalając skargi uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2005 r. i z dnia [...] lipca 2005 r. oraz utrzymane nimi w mocy decyzje [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] maja 2005 r. i z dnia [...] maja 2005 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do dokonania przez organ administracji oceny stanu faktycznego jako wyczerpującego przesłanki określone w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art.15 ust. 1 pkt 6 ubia.
Wyjaśniono, iż art. 18 ust. 1 pkt ubia 2 stanowi, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
W ocenie Sądu I instancji przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia wymienia tylko przykładowo jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego - prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazuje na to użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności skazanym (...)". Zatem katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty (niewyczerpujący). Nie sposób, zdaniem Sądu, podzielić więc argumentacji pełnomocnika skarżącego, że skoro zachowanie skarżącego w dniu 8 maja 2004 r., wyczerpujące znamiona czynu zabronionego z art. 178a § 1 kk nie jest stricte przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu czy mieniu (według systematyki przepisów kodeksu karnego) oraz nie zostało popełnione w związku z użyciem broni, to przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie znajduje do niego zastosowania. Zauważono, iż przestępstwo objęte przepisem art. 178 a § 1 kk, usytuowane jest wprawdzie w rozdziale XXI kk. zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", jednak przedmiotem ochrony tego przepisu jest życie i zdrowie człowieka. Tego rodzaju zachowanie (tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości) często wywołuje tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwo ludzi. Właśnie takie konsekwencje wskazanego wyżej zachowania, jego waga społeczna oraz nagminność legły u podstaw ratio legis zakwalifikowania prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości jako przestępstwa.
Sąd uznał, iż wypełnienie przesłanki zaliczenia skarżącego do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia, musiało skutkować, zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, cofnięciem pozwolenia na broń przez właściwy organ. Obowiązek taki nakłada bowiem na organ cyt. wyż. przepis art. 18 ust. 1 pkt 2, stanowiąc, iż "właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń (...)". Dodano także, iż podnoszone przez pełnomocnika skarżącego okoliczności dotyczące dotychczasowego nienagannego trybu życia skarżącego, w tym pozytywna opinia wydana przez Wojskowe Koło Łowieckie [...], którego skarżący jest członkiem, nie mogły mieć wpływu na decyzje organów Policji w niniejszej sprawie. Organ nie miał też obowiązku przeprowadzania wywiadu środowiskowego o skarżącym przed wydaniem decyzji. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wyrok jaki zapadł w sprawie karnej w stosunku do skarżącego pozwalał organowi na uznanie, że jest on osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo z art. 178 a § 1 kk był bowiem przesłanką do oceny osoby skarżącego w kontekście okoliczności składających się na bezpieczne posiadanie i korzystanie z broni. Konkludując Sąd l instancji wyjaśnił, że twierdzenie skarżącego, iż "incydent" prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości niezwiązany z użyciem broni nie może dyskwalifikować go jako osoby uprawnionej do dysponowania bronią, jest w świetle całokształtu powyższych wywodów nieuzasadnione, a zaskarżone decyzje nie noszą cech dowolności. Organ poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz należycie uzasadnił treść rozstrzygnięcia. Analizując niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik skarżącego, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego w związku z błędną wykładnią oraz niewłaściwym zastosowaniem przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a..
Mając na uwadze wskazane podstawy wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie uprzednio zaskarżonych decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania alternatywnie wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie w przedmiocie zasądzenia kosztów procesu.
W ocenie pełnomocnika skarżącego analiza zapadłego rozstrzygnięcia prowadzi do konkluzji, iż organy administracji i Sąd l instancji dokonały błędnej wykładni, a następnie niewłaściwie zastosowały, ewentualnie uznały za prawidłowe niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia do stanu faktycznego, przy którego ustalaniu organy administracyjne l i II instancji naruszyły przepisy postępowania nie dopuszczając lub nie przeprowadzając z własnej inicjatywy dowodów pozwalających na wyczerpujące rozpatrzenie okoliczności sprawy objętej postępowaniem prowadzonym przez organ l instancji. Powyższe stanowisko pełnomocnik skarżącego obszernie uzasadnił w treści skargi podnosząc w konkluzji, iż uznanie skarżącego prawomocnym wyrokiem Sądu za winnego przestępstwa z art. 178 a § 1 kk nie może automatycznie skutkować (co miało miejsce w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy l i II instancji, a także postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym przez Sąd l instancji) tezą, iż stwarza on swoim postępowaniem zagrożenie dla społeczeństwa poprzez sam fakt posiadania broni.
Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 863/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wyższej instancji przyjął, iż w niniejszej sprawie samo prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości nie może być wystarczającą przesłanką do uznania, że sprawca tego czynu stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt. 6 ubia), choć sama jazda pojazdem mechanicznym pod wpływem alkoholu jest czynem wymagającym napiętnowania. Sąd dodał, iż o tym czy obawa taka zachodzi powinna decydować ocena dotychczasowego zachowania oraz cech osobowych posiadacza broni (v. wyrok NSA dnia z 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06 niepublikowany). Popełnienie po raz pierwszy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (rozdział XXI Kodeksu Karnego) w okolicznościach tej sprawy nie wystarcza do uznania, iż taka obawa, o jakiej mowa w art. 18 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. ust. 1 pkt. 6 ubia jest uzasadniona. Organy nie mogą stosować takiej wykładni cytowanego przepisu, że każda osoba skazana winna mieć cofnięte pozwolenie na broń. Każdą sprawę należy indywidualizować. Istotne jest czy osoba ta posługiwała się bronią, czy zagrażała zdrowiu lub życiu innych osób, a zatem czy całokształtem swego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. W ocenie Sądu, gdyby przyjąć za zasadne stanowisko prezentowane w zaskarżonych decyzjach oraz wyroku Sądu l instancji, to należałoby uznać, że każde przestępstwo popełnienie w stanie nietrzeźwości, powodowałoby cofnięcie pozwolenia na broń. Jak podkreślił NSA byłaby to kolejna kara dodatkowa, której jednak przepisy nie przewidują.
W konkluzji NSA stwierdził, iż Sąd orzekający w I instancji nie wykonał w sposób należyty obowiązku kontroli o jakiej mowa w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 p.p.s.a., bowiem nie zauważył, że zaskarżone decyzje wydane zostały bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz bez rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i w tej sytuacji oddalił wniesioną skargę wychodząc z błędnego założenia, iż podnoszone przez skarżącego okoliczności, nie mają znaczenia dla bytu przedmiotowej sprawy. Tym samym zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. z art. 7 i 77 kpa.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę ponownie związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA.
Oceniając przedmiotową sprawę w świetlne wyżej przedstawionych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga R. C. na decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową oraz z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 18 ust.1 pkt 2 ubia, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia a więc osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową i broń myśliwską był fakt skazania go prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Gdańsku w XIV Wydziale Grodzkim z dnia 17 września 2004 r. sygn. akt XIV K 1246/04 na cztery miesiące pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres 2 lat za to, że w dniu 8 maja 2004 r. w G. na ulicy S. prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny, będąc w stanie nietrzeźwości, gdzie przy pierwszym badaniu na urządzeniu typu Alcotest 7410 stwierdzono u niego 0,31 mg/dm 3 alkoholu w wydychanym powietrzu, a przy drugim badaniu 0,28 mg/dm 3 alkoholu w wydychanym powietrzu tj. występek z art. 178 a § 1 kk.
Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy warto przypomnieć, iż decyzja wydana w oparciu o art.18 ust. 1 pkt 2 ubia jest decyzją mającą charakter związania administracyjnego, co oznacza że organ administracji w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą (w przedmiotowej sprawie jest to stan opisany w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia) ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Należy jednak dodać, iż art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy nie formułuje stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający w dużej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy przesłanka, od której spełnienia uzależnione jest zastosowanie normy prawa (art. 18 ust. 1 pkt 2 ubia – cofnięcie pozwolenia na broń) istnieje, czy nie.
Ocena czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ubia, jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, musi zostać wydana w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Do jednych z takich dowodów należą orzeczenia sądów karnych, w szczególności dotyczące skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub informacje o toczących się postępowaniach karnych w takich sprawach. Należy uznać, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia eksponując, poprzez użycie słów "w szczególności", skazanie za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (lub toczące się postępowania w takich sprawach), a więc precyzując stan faktyczny, od którego zależy zastosowanie normy prawnej wobec osoby – posiadacza broni, której skazanie lub postępowanie karne dotyczy, przesądził o tym, iż co do takich osób jest uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co skutkować musi cofnięciem pozwolenia na broń. W rozpatrywanej sprawie skarżący został skazany za przestępstwo (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości – art. 178 a § 1 kk) zaliczane do kategorii przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Przestępstwo to nie zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. W takim przypadku organ nie może opierać się wyłącznie na fakcie skazania za takie przestępstwo, a ma obowiązek przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe umożliwiające dokonanie oceny istnienia bądź nieistnienia "uzasadnionej obawy", o której traktuje art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. Co do uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ubia dotyczy ona przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych), czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne). Należy pamiętać, iż pozwolenie na broń wydawane jest przez Policję po wszechstronnym i starannym badaniu czy nie zachodzą przeciwwskazania, o których mowa w art. 15 ust. 1 uiba. Cofnięcie takiego pozwolenia powinna poprzedzać również wnikliwa procedura. Przemawia za tym również ochrona nabytego uprawnienia (porównaj wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r. sygn. akt II OSK 128/05 niepublikowany). Dlatego też wyroki skazujące za czyny inne niż w przepisie wyszczególnione można traktować jako jeden z dowodów koniecznych dla wydania wspomnianej oceny, ale nie jako dowód jedyny i wyłączny.
Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06 oraz przywołanym w nim wyroku NSA z dnia 9 października 2001 r. sygn. akt III SA 866/02 przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym, w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.
W świetle dokonanych wywodów nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza istnienie w przypadku skarżącego przesłanek z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. W ocenie Sądu organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzje cofające skarżącemu pozwolenie na broń, błędnie uznał, iż w niniejszej sprawie prawomocny wyrok sądu karnego, skazujący osobę posiadającą pozwolenie na broń, za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia posiadanych przez skarżącego ww. pozwoleń. Sąd nie podzielił argumentu organu, iż skazanie za czyn z art. 178 a § 1 kk daje uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubisa, natomiast lekceważenie przepisów dotyczących zakazu prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości świadczy o tym, że zachowanie skarżącego może być nieodpowiedzialne i niebezpieczne dla otoczenia. Ponadto nie zgodził się z twierdzeniem organu, iż okoliczność, że skarżący prowadził dotychczas nienaganny tryb życia i cieszy się dobrą opinią, nie może mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia i zniweczyć uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia.
Należy pamiętać, iż jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 kpa zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, a zwłaszcza przepisy o postępowaniu dowodowym. Nakładają one na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 kpa). Powyższe nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji brak jest m. in. odniesienia do dotychczasowego nienagannego trybu życia skarżącego oraz pozytywnej opinii wydanej przez Wojskowe Koło Łowieckie [...], którego członkiem jest skarżący. Ponadto z niezrozumiałych względów zrezygnowano z przeprowadzenia wywiadu środowiskowego o skarżącym, który uwidoczniłby jak postrzegany jest skarżący w najbliższym otoczeniu zarówno rodziny, jak też sąsiadów, czy też w środowisku zawodowym oraz jaki wpływ na jego życie miał fakt skazania.
W związku z powyższym organy orzekające w sprawie winny mieć na uwadze wytyczne Sądu i w tym zakresie uzupełnić materiał dowodowy oraz dokonać kompleksowej oceny postawy skarżącego jako osoby korzystającej z pozwolenia na broń. Swoją opinię w kwestii ewentualnego istnienia obawy, użycia broni przez skarżącego w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub z porządkiem publicznym organy winny uzasadnić w sposób odpowiadający rygorom przepisów ustawy o broni i amunicji i przepisów procesowych w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa.
Reasumując Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje zostały wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło