VI SA/Wa 118/13
WyrokWSA w Warszawie2013-03-27
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia opieki zdrowotnej, powinien ograniczyć kontrolę do oceny oferty skarżącego, czy też powinien porównać oferty wszystkich uczestników konkursu, a także czy odmowa udostępnienia akt sprawy zawierających oferty innych oferentów narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia opieki zdrowotnej, nie może ograniczyć kontroli do oceny oferty skarżącego, lecz musi porównać oferty wszystkich uczestników konkursu, aby zbadać, czy zasada równego traktowania została zachowana. Odmowa udostępnienia akt sprawy zawierających oferty innych oferentów, mimo powoływania się na ochronę danych osobowych i tajemnicę przedsiębiorstwa, narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz prawo do zapoznania się z aktami sprawy (art. 73 § 1 k.p.a.), co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca spółka Z. z siedzibą w L. wniosła skargę na decyzję Prezesa NFZ utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ, która oddaliła odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie okulistyki. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasad postępowania, w tym nierówne traktowanie i brak obiektywnej oceny ofert. Organy odmówiły udostępnienia skarżącej ofert innych oferentów, powołując się na ochronę danych osobowych i tajemnicę przedsiębiorstwa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. staż. Katarzyna Skurzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi Z. z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego Z. z siedzibą w L. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Z. siedzibą w L. (skarżącą w niniejszej sprawie), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Dyrektor NFZ), oddalającą odwołanie skarżącej od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie okulistyki na obszarze gminy [...] - [...].
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] grudnia 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert nr [...] w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie okulistyki na terenie gminy [...] - [...] na okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2014 r.
W przedmiotowym postępowaniu zostało złożonych 13 ofert. Oferta skarżącej po uzupełnieniu braków formalnych została przekazana do oceny w części niejawnej postępowania konkursowego.
Komisja konkursowa sporządziła ranking końcowy ofert. Na skutek ich uszeregowania w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów komisja dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym. W konsekwencji uszeregowania ofert w ww. sposób, oferta skarżącej zajęła 7 pozycję w rankingu końcowym i nie została wybrana bowiem komisja konkursowa wybrała oferty plasujące się na pozycjach od 1 do 6, ze względu na niewystarczającą ilość środków finansowych przeznaczonych na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania.
Od rozstrzygnięcia postępowania skarżąca wniosła odwołanie wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia konkursu ofert i wydanie decyzji nakazującej ponowne przeprowadzenie postępowania konkursowego. Zarzuciła naruszenie zasad przeprowadzenia postępowania zawartych w art. 134, 142, ust. 6, art. 148 pkt 1 i 2 ustawy - poprzez niezastosowanie ustawowych kryteriów oceny ofert, ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Wskazała również na naruszenie zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania świadczeniodawców, wyboru oferty, uczciwości i obiektywizmu.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 142 ust. 5 pkt 1, art. 154 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) oddalił odwołanie skarżącej.
W uzasadnieniu wskazał, iż fakt zakwalifikowania oferty do części niejawnej postępowania oznacza jedynie, iż oferta nie podlega odrzuceniu na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Fakt spełniania wymaganych warunków określonych przepisami prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy, nie skutkuje wybraniem oferty celem zawarcia umowy, a jedynie pozwala na dokonanie, na podstawie art. 148 ustawy o świadczeniach oraz Zarządzenia Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy. Kryteria oraz zasady oceny mają charakter obiektywny, są znane wszystkim oferentom w chwili wszczęcia postępowania konkursowego, nie ulegają zmianie aż do zakończenia postępowania. Organ podkreślił, że spełnienie warunków wskazanych w zarządzeniach Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nie skutkuje dokonaniem wyboru oferty w rozstrzygnięciu konkursu ofert i zawarciem z nim umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Jest jedynie warunkiem zakwalifikowania jej do części niejawnej i może być podstawą w przypadku uzyskania wysokiej oceny łącznej i sklasyfikowania na wysokiej pozycji uzyskanej w wyniku porównania z innymi ofertami, do wybrania oferty w rozstrzygnięciu.
W oparciu o ww. kryteria na podstawie złożonych i wczytanych zapytań ofertowych (tj. odpowiedzi udzielonych przez oferentów na pytania zawarte w formularzach ofertowych) i ankiet (oświadczeń złożonych w ankietach ofertowych) dokonuje się oceny ofert, ich porównania i na tej podstawie sporządza się ranking otwarcia. Ranking powstaje przy pomocy systemu informatycznego w kolejności malejącej łącznej liczby punktów oceny. Z rankingu otwarcia wynika, że oferta złożona przez skarżącą uzyskała ogółem 74, 015 pkt, w tym za ofertę cenowa - 20, 000 punktów; kompleksowość - 5,000 punktów, jakość - 43,015 punktów, dostępność - 6,00 punktów. Oferta, która znalazła się na pierwszej pozycji uzyskała łącznie 85,682 punktów. Przy ofercie, która znalazła się na 6 pozycji w rankingu wyczerpały się środki finansowe, które organ przeznaczył na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania - zgodnie z ogłoszeniem konkursu ofert. Ostatnia wybrana oferta z pozycji 6 otrzymała 75,568 pkt.
Organ podkreślił, że zasady, według których prowadzone było przedmiotowe postępowanie określone są wprost w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej, oraz aktach wykonawczych. Zasady te były znane wszystkim oferentom biorącym udział w postępowaniu, w tym również skarżącej, która oświadczył, że zapoznał się z warunkami postępowania oraz z warunkami zawierania umów.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wnosząc o jej uchylenie, unieważniania rozstrzygnięcia konkursowego oraz nakazanie ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- prawa materialnego, tj.
- art. 142 ust. 5 ustawy o świadczeniach poprzez niewłaściwą wykładnię skutkującą naruszeniem zasady jawności postępowania konkursowego,
- art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 7 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a. oraz art. 32 Konstytucji RP poprzez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące nierozpoznaniem zarzutu naruszenia niniejszego przepisu w postępowaniu konkursowym poprzez niezapewnienie równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz poprzez prowadzenie postępowania w sposób niegwarantujący zachowania uczciwej konkurencji;
- art. 148 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące naruszeniem zasady równości wobec prawa oraz zasady prawdy materialnej;
- art. 148 pkt 1 i 2 w zw. z art. 142 ustawy o świadczeniach przez dowolną ocenę kryterium dostępności oraz o ocenę okoliczności mających wpływ na punktację przyjmując kryterium jakości;
- prawa procesowego, tj. fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego określonych w przepisach art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 oraz § 2 k.p.a. jak również art. 73, art. 77 § 1 i § 4, art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 73 w zw. z art. 74 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące brakiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, w ten sposób, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie udostępnił skarżącej pełnych akt sprawy tj. uzasadnienia otrzymanej punktacji oraz ofert oferentów postępowania konkursowego, których oferty zostały wybrane w niniejszym postępowaniu;
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Prezes NFZ na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał ww. decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że przedmiot badania organów obu instancji jest skonkretyzowany do określonego podmiotu (skarżącej) i do określonych czynności komisji, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu. Oznacza to, iż organy obu instancji nie prowadzą ponownie. postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powielają zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, lecz zobowiązane są zbadać, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego.
Organ wskazał, że fakt nie przedstawienia skarżącej ofert innych oferentów, wynika z aktów prawnych takich jak ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Fundusz nie może więc udostępniać wszystkich dokumentów związanych z prowadzonym postępowaniem konkursowym, a w szczególności dokumentacji dotyczącej innych uczestników postępowania.
Udostępnianie skarżącej danych innych oferentów w postępowaniu administracyjnym, wywołałoby zdaniem organu sytuację, w której jeden z konkurentów w postępowaniu konkursowym wszedłby w posiadanie pełnej informacji o pozostałych oferentach, którzy nie będąc stronami postępowania administracyjnego wszczętego na podstawie art. 154 ustawy o świadczeniach nie mieliby takiej możliwości. W takiej sytuacji skarżąca znalazłby się w pozycji uprzywilejowanej w odniesieniu do pozostałych świadczeniodawców, zarówno tego, który został wybrany, jak i innych biorących udział w postępowaniu konkursowym. W ten sposób równe traktowanie stron w postępowaniu konkursowym i symetria pozycji uczestników biorących udział w postępowaniu przekształciłaby się w asymetrię ich sytuacji prawnej i stanowiłoby naruszenie równego traktowania tych samych podmiotów w ramach postępowania administracyjnego oraz obejście zasady równości stron w postępowaniu konkursowym.
Organ podniósł, że oferta skarżącej nie została wybrana, mimo, że spełniała wszystkie wymagania formalnoprawne i warunki wynikające z obowiązujących przepisów bowiem wybrane zostały oferty, które uzyskały wyższą ocenę punktową. Dokonanie wyboru tych ofert wyczerpało środki finansowe, które zostały przeznaczone na świadczenia będące przedmiotem postępowania, w sposób uniemożliwiający wybranie kolejnych ofert.
Organ podkreślił, że [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia nie naruszył w toku postępowania konkursowego zasad określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, oraz zarządzeniach wydanych przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Skarżącej został więc zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania poprzez umożliwienie zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem oraz wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań, a tym samym nie został w toku postępowania naruszony jej interes prawny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] listopada 2012 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie
- prawa materialnego tj. art. 148 ust. 1 i 2 w związku z art. 142 ustawy o świadczeniach poprzez dokonanie dowolnej oceny okoliczności mających wpływ na punktację, w wyniku czego w odniesieniu do kryteriów jakości i dostępności przyznano skarżącej odpowiednio tylko: 43,015 punktów; 6,00 punktów, a tym samym doprowadzono do naruszenia zasady równości wobec prawa oraz zasady prawdy materialnej;
- art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach w związku z art. 7 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą jego wykładnię, skutkującą niezapewnieniem równego traktowania świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu konkursowym i nie gwarantującą zachowanie uczciwej konkurencji;
- prawa procesowego tj. przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i 2 k.p.a., jak również art. 73, art. 77 § 1 i § 4, art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 73 w związku z art. 74 k.p.a., skutkujące nie wyjaśnieniem stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego i interesu obywateli, uznając za zasadną odmowę udostępnienia skarżącej pełnych akt.
Skarżąca podkreśliła, że kryteria ocen ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od oferentów były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, jednak organ II instancji nie ustalił i nie wykazał, że te kryteria i zasady punktowania zostały prawidłowo i obiektywnie zastosowane przy ocenie oferty złożonej przez skarżącą i innych uczestników postępowania. Organy nie wyjaśniły wszystkich podstaw rozstrzygnięcia konkursu i ograniczyły się jedynie do porównania ocen punktowych przyznanych poszczególnym oferentom bez jakiegokolwiek uzasadnienia i podania podstaw przyznania skarżącej określonej ilości punktów na tle innych oferentów. Zdaniem skarżącej w postępowaniu winno dojść do ujawnienia wszelkich okoliczności związanych z punktacją, a tego zabrakło w niniejszej sprawie.
Skarżąca wskazała, że zgadza się ze stanowiskiem organu dotyczącym zakazu ujawniania informacji objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, jednak jej zdaniem zakaz ten obowiązuje jedynie co do informacji wyraźnie zastrzeżonych przez oferenta jako tajemnica przedsiębiorstwa i zweryfikowanych przez komisję konkursową - czy, zgodnie z zapisami ustawy, wskazane informacje są de facto zastrzeżoną tajemnicą przedsiębiorstwa. Zarówno zatem uchybienie obowiązkowi zbadania informacji, co do których oferent deklaruje, iż są tajemnicą przedsiębiorstwa, jak i utajnienie całej oferty mimo braku zastrzeżenia oferenta o tajemnicy przedsiębiorstwa jest rażącym naruszeniem zasady jawności postępowania konkursowego.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wnosząc o oddalenie skargi jako bezzasadnej podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozpoznał sprawę objętą odwołaniem skarżącej od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] stycznia 2012 r. w zakresie - jak podał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wynikającym z art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach błędnie jednak uznając, iż w świetle powołanych przepisów przedmiotem jego badania jest przedmiot skonkretyzowany do określonego podmiotu (odwołującego się) i do określonych czynności Komisji konkursowej, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu, a następnie stwierdzenie, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu odwołującego.
Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 powołanej ustawy. Natomiast stosownie do art. 154 ust. 1 i 3 świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania i po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie, od której to decyzji przysługuje odwołanie do Prezesa NFZ.
Postępowanie wszczęte wskutek odwołania jest zatem, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. II GSK 121/12 postępowaniem administracyjnym dwuinstancyjnym kończącym się wydaniem w końcowej instancji decyzji administracyjnej i pełni ono funkcję postępowania kontrolnego w stosunku do postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w tym przypadku kontroli postępowania konkursowego.
Uwzględnić przy tym należy, że przedmiotem kontroli w tym administracyjnym postępowaniu jest rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy, która polega na dokonaniu wyboru świadczeniodawców, z którymi zostaną zawarte umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i jednocześnie wskazanie świadczeniodawców niezakwalifikowanych do zawarcia umów.
Tak więc odwołanie dotyczy całego rozstrzygnięcia o wyborze świadczeniodawcy i nie ma podstaw, jak niezasadnie przyjął organ, do ograniczenia środka zaskarżenia wyłącznie do "sprawy" wnoszącego odwołanie, rozumianej jako rozpatrzenie okoliczności dotyczących oceny jego tylko oferty z punktu widzenia zgodności z regułami przeprowadzania postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń. Postępowanie w formie konkursu jest bowiem postępowaniem opartym na zasadzie konkurencji i ustalenie wyniku konkursowego w postaci rankingu tej klasyfikacji zawierającej poszczególne oferty mieści w sobie porównanie ofert świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu.
Takie stanowisko i ocenę obowiązującego w tym względzie stanu prawnego zawarł w w/w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny.
Nie ma zatem podstaw do przyjęcia za uzasadnione przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiska organu co do ograniczenia zakresu kontroli do zbadania określonych czynności komisji podejmowanych w stosunku do odwołującego, a w takim tylko zakresie organ sprawę objętą odwołaniem rozpoznał odnosząc się jedynie (poza przytoczeniem ogólnych zasad postępowania) do punktacji, i porównania liczby punktów uzyskanych przez oferentów na różnych płaszczyznach oceny (kryteriach) bez zindywidualizowania niezbędnego w rozpatrywanej sprawie, oceny i bez wyjaśnienia z jakich przyczyn każdy z oferentów został oceniony przyznaniem tej, a nie innej liczby punktów.
Powołana ustawa w art. 134 ust. 1, którego naruszenie zarzuca skarżąca, nakłada na Fundusz obowiązek równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
Równe traktowanie w zakresie ocen ofert jest kwestią relacji między tymi ocenami, nie jest więc możliwe, jak stwierdził NSA w w/cyt. wyroku skontrolowanie respektowania zasady równego traktowania przy ustalaniu rankingu świadczeniodawców wyłącznie na podstawie weryfikacji oceny oferty odwołującego się dokonanej pod względem zgodności z wymaganiami stawianymi świadczeniodawcom. Narusza bowiem tę zasadę również prawidłowa ocena oferty odwołującego się w sytuacji, gdy ocena któregokolwiek z jego konkurentów wyżej uplasowanego w rankingu została bezpodstawnie zawyżona.
Jeżeli zatem organ I instancji (a także Prezes NFZ rozpatrujący odwołanie od decyzji dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ) ma obowiązek skontrolować rozstrzygnięcie takie z punktu widzenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców to musi porównać oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców i skontrolować te oceny z samymi ofertami, a zatem oceny i oferty powinny być załączone do akt kontrolowanego postępowania administracyjnego zaś stanowisko organu w tym zakresie winno znaleźć stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. swój wyraz w uzasadnieniu decyzji. Zaskarżona decyzja koncentruje się jednak na skarżącej i czynnościach podejmowanych w stosunku do niej.
Dla oceny prawidłowości postępowania dotyczącego zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej niezbędne jest, jak przyjmuje się w orzecznictwie (vide w/w wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011r., sygn. akt II GSK 10/10) szczegółowe wykazanie z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego, że uzyskanie ilości punktów przypadających na daną kategorię dokonane zostało na podstawie przyjętych i jednolitych dla wszystkich oferentów kryteriów.
Brak odniesienia się organu w takim zakresie czyni uzasadnionym zarzut niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i uniemożliwia sądowi pełną kontrolę zaskarżonej decyzji.
Nie jest bowiem przy tak ograniczonym zakresie rozpoznania odwołania możliwe wypowiedzenie się przez Sąd co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Wydanie decyzji powinno przy tym poprzedzać stosownie do art. 7 i 77 k.p.a. dokładne wskazanie stanu faktycznego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia i dokonanie jego wszechstronnej oceny. Podkreślić przy tym należy, że Sąd nie czyni własnych ustaleń, a jedynie dokonuje oceny zaskarżonego aktu w granicach określonych w art. 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych i kontrola Sądu jest możliwa tylko w ramach wyczerpującego ustalenia przez organ stanu faktycznego.
Kolejną istotną kwestią jest udostępnienie przez organy prowadzące postępowanie odwoławcze pełnych akt, w tym ofert innych podmiotów biorących udział w postępowaniu.
W niniejszej sprawie, mimo wniosku skarżącej w powyższym przedmiocie, organy odmówiły jej wglądu do ofert innych świadczeniodawców powołując się na przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych i ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Z cyt. wyżej wyroku NSA z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt. II GSK 121/12 wynika, że akta postępowania konkursowego powinny być przez organ rozpoznający odwołanie włączone stosownie do potrzeb tego postępowania w szczególności, gdy organ ma skontrolować zgodność rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, to musi nie tylko porównać oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, ale również skonfrontować te oceny z samymi ofertami. W takiej sytuacji oferty i oceny ofert powinny być włączone do akt postępowania administracyjnego.
Naczelny Sad Administracyjny w powołanym orzeczeniu podkreślił, że nie dopatruje się w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej dostatecznych podstaw prawnych do wyłączenia stosowania w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym przez organy Funduszu przepisów art. 73-74 k.p.a. Potrzebę ochrony informacji obejmujących np. tajemnicę przedsiębiorstwa lub ochrony danych osobowych można bowiem zaspokoić i korzystając z innych odpowiednich regulacji prawnych np. odpowiednio art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Sąd w niniejszym składzie podzielił powyższy pogląd i uznał, że skarżąca zasadnie zarzuca, że organy Funduszu, odmawiając wglądu do akt innych podmiotów biorących udział w konkursie naruszyły wynikającą z art. 10 § 1 k.p.a. zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i możliwość skutecznej obrony jej praw. Poza tym organy odmawiając skarżącej przejrzenie akt sprawy, a takie jej uprawnienie wynikało z art. 73 § 1 k.p.a. powinny wydać postanowienie w trybie art. 74 § 2 k.p.a. W takim jedynie przypadku strona ma realną możliwość poddania wydanego rozstrzygnięcia kontroli organu wyższego rzędu poprzez złożenie zażalenia a następnie ewentualnej skargi do sądu administracyjnego.
W świetle powyższego uznać zatem należy, iż wskutek
naruszenia art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a także 73 § 1 k.p.a. i art. 74 § 2 k.p.a. decyzja nosi znamiona wadliwości i skutkuje w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uwzględnieniem skargi.
W tym stanie rzeczy Sąd nie wdawał się w ocenę pozostałych zarzutów skargi i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 po myśli art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach orzeczono uwzględniając art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło