VI SA/Wa 1194/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi B. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej p o s t a n a w i a: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Postanowieni em z dnia 18 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez B. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2014 r. oddalającego skargę tej spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], wydaną w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Na powyższe postanowienie WSA w Warszawie skarżąca spółka złożyła w dniu 27 listopada 2015 r. zażalenie, w którym zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia oraz poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, pismem Sądu z dnia 7 stycznia 2016 r. przesłano stronie skarżącej urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej (PPPr) i wezwano stronę do wypełnienia przedmiotowego formularza przez osobę uprawnioną do reprezentowania spółki - w terminie 7 dni - pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej w dniu 23 stycznia 2016 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki - k. 221 akt sądowych). W tej sytuacji, termin do nadesłania wypełnionego formularza wniosku upływał w dniu 30 stycznia 2016 r. W wyznaczonym powyżej terminie skarżąca spółka nie nadesłała wypełnionego formularza. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 1 kwietnia 2016 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy (art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Powyższe zarządzenie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 23 kwietnia 2016 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki - k. 226 akt sądowych). W piśmie procesowym z dnia 28 kwietnia 2016 r. strona skarżąca wniosła sprzeciw od zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Do złożonego sprzeciwu strona skarżąca ponowie nie załączyła wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, ograniczając swoją argumentację wyłącznie do zarzutów dotyczących zasadności odrzucenia zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2015 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Strona skarżąca uznała, że dokonując oceny prawidłowości doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej Sąd naruszył przepis art. 73 p.p.s.a. poprzez błędne jego zastosowanie. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 257 p.p.s.a., pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, z uwagi na niezłożenie go na urzędowym formularzu. Skarżąca spółka w piśmie z dnia 29 lipca 2016 r. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Sądu, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że przyczyną niezłożenia w terminie urzędowego formularza PPPr był brak wiedzy prawniczej co do bezwzględnego charakteru terminu wskazanego w wezwaniu Sądu z dnia 7 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z przepisem art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według wzoru ustalonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przez sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 86 § 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu nie jest jednak dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Z kolei, jak stanowi przepis art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W świetle przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, należy wyraźnie wskazać, ze ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje żadnego terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a zatem wniosek ten (w prawem przepisanej formie) strona może złożyć na każdym etapie postępowania sądowego, do czasu jego prawomocnego zakończenia. Warto zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2012 r., wydanym w sprawie sygn. akt I FZ 525/11, stwierdził jednoznacznie, iż przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają terminów, które zawężałyby czas, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, ani nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie w toku postępowania. W konsekwencji, NSA uznał, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest więc bezcelowe. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt II GZ 104/13, stwierdzając, że jeżeli możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest ograniczona żadnym terminem, to tym samym nie jest możliwe uchybienie takiemu terminowi, a co za tym idzie - również przywrócenie uchybionego terminu. W takiej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy (por. również: M. Jagielska, J. Jagielski i P. Gołaszewski /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015, komentarz do art. 243 p.p.s.a.). W związku z powyższym, Sąd uznał, że wniosek skarżącej spółki z dnia 29 lipca 2016 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny z mocy ustawy i w konsekwencji podlega odrzuceniu. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 88 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.