VI SA/Wa 12/13
WyrokWSA w Warszawie2013-04-05
Skład orzekający: Urszula Wilk, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej o określeniu terminu zakończenia negocjacji dotyczących zmiany warunków współpracy, które zostały ustalone decyzją administracyjną, może zostać wydane na podstawie art. 27 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie Prezesa UKE zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Przepis art. 30 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, który stanowi o odpowiednim stosowaniu art. 27 P.t. do zmian umów o dostępie telekomunikacyjnym, nie ma zastosowania do negocjacji mających na celu zmianę warunków współpracy ustalonych decyzją administracyjną, a nie umową. Decyzja administracyjna nie jest umową i jej zmiana nie podlega procedurze przewidzianej dla zmian umownych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. Sp. z o.o. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezes UKE), które określiło termin zakończenia negocjacji między M. Sp. z o.o. a T. S.A. dotyczących zmiany warunków współpracy w zakresie rozliczeń za zakończenie połączeń głosowych, ustalonych wcześniej decyzją Prezesa UKE. Skarżąca spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, argumentując m.in., że procedura określona w art. 27 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego ma zastosowanie jedynie do zmian umów, a nie do negocjacji zastępujących decyzję administracyjną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Prezesa UKE na rzecz skarżącej kwotę zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia terminu zakończenia negocjacji 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz skarżącej M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej jako "Prezes UKE"), na podstawie art. 27 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 i art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. nr 171, poz. 1800 ze zm.) dalej jako "P.t." oraz art. 123 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku T.S.A. z siedzibą w W. dalej jako "T." o wydanie postanowienia określającego termin zakończenia negocjacji pomiędzy T. a M.Sp. z o.o. z siedzibą w W. dalej jako "M." dotyczących zmiany warunków współpracy określonych w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] sierpnia 2009 r. zastępującej umowę o połączeniu sieci pomiędzy T. a M. w zakresie rozliczeń za zakończenie połączeń głosowych w sieci M. postanowił określić na dzień [...] listopada 2012 r. termin zakończenia negocjacji rozpoczętych w dniu [...] września 2012 r. wraz z doręczeniem M. wniosku T. o zmianę warunków współpracy określonych w decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r.
W uzasadnieniu Prezes UKE podał, że dnia [...] września 2012 r. T. wystąpiła do M. z wnioskiem o zmianę warunków współpracy określonych w zakresie rozliczeń za zakończanie w sieci M.
W dniu [...] września 2012 r. T. na podstawie art. 27 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 P.t. zwróciła się do Prezesa UKE o wydanie postanowienia określającego na dzień [...] października 2012 r. termin zakończenia negocjacji pomiędzy T. a M., dotyczących zmiany warunków współpracy określonych w decyzji zgodnie z projektem aneksu załączonym do wniosku.
Prezes UKE zawiadomił strony o wszczęciu w dniu [...] września 2012 r. postępowania administracyjnego o wydanie postanowienia określającego termin zakończenia negocjacji pomiędzy T. a M. dotyczących zmiany warunków współpracy określonych w decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz zwrócił się do M. o przedstawienie w terminie 7 dni stanowiska w przedmiocie wniosku T.
Organ wskazał, że M. przedstawiając swoje stanowisko w sprawie wskazała, że brak jest podstaw do skracania terminu negocjacji między stronami, ponieważ w chwili obecnej toczy się postępowanie konsultacyjne dotyczące projektu decyzji w sprawie określenia znaczącej pozycji rynkowej M., a stawki MTR w sieci M.wskazane w tej decyzji są "projektowane", co uzasadnia kontynuowanie prowadzenia negocjacji a nie ich skracanie. Ponadto zdaniem M. – T. nie ma jeszcze utrwalonego stanowiska negocjacyjnego, co wynika z zastrzeżenia o możliwości jego zmiany w zależności od zmian sytuacji regulacyjnej.
Następnie Prezes UKE wskazał na treść przepisu art. 27 ust. 1 oraz art. 30 ust. 1 P.t. oraz podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi przypadek realizujący hipotezę normy zawartej w powołanych przepisach, co daje Prezesowi UKE podstawę do wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Stwierdził, że termin wskazany przez stronę wnioskującą o określenie terminu zakończenia negocjacji nie jest wiążący dla Prezesa UKE. Zdaniem organu określony przez Prezesa UKE w drodze postanowienia termin powinien być jedynie nie dłuższy niż 90 dni, licząc od dnia wystąpienia z wnioskiem o zawarcie umowy o dostępie telekomunikacyjnym, co wynika w jego ocenie z treści art. 27 ust. 1 P.t. Wywodził także, że brak jest w powołanym przepisie jakichkolwiek innych ograniczeń, na które wskazuje M. w swoim stanowisku i które miałyby skutkować koniecznością odmowy określenia terminu zakończenia negocjacji.
Innymi słowy, w ocenie organu, termin ten nie musi być zbieżny z terminem wnioskowanym przez stronę negocjacji i może być zarówno dłuższy jak i krótszy w stosunku do wskazanego we wniosku.
Następnie Prezes UKE wskazał, że określając termin zakończenia negocjacji, nie decyduje o zasadności prowadzonych negocjacji, ani też nie angażuje się w spór co do istoty sprawy. Podkreślił, że określając ten termin, nie ingeruje w przebieg toczących się pomiędzy stronami rozmów oraz zasadność i zakres współpracy, jaki strony, po zakończeniu negocjacji, ewentualnie ustalą.
Jednocześnie jednak Prezes UKE podkreślił, że obowiązany jest ocenić zasadność wniosku o określenie terminu negocjacji. Przy czym powołując się na stanowisko doktryny organ wywodził, że przepis art. 27 ust. 1 P.t. nie określa kryteriów na podstawie których powinna być podjęta decyzja w sprawie skrócenia terminu negocjacji, jednak Prezes UKE powinien uwzględniać ogólne cele określone w art. 189 ust. 2 P.t.
W ocenie organu, aby uwzględnić cele polityki regulacyjnej określone w art. 189 ust. 2 P.t., należy się odnieść do przedmiotu toczących się między T. a M. negocjacji, tj. rozliczeń międzyoperatorskich. Uznał, że dotyczą one zatem kwestii zasadniczych we współpracy międzyoperatorskiej.
Podkreślił, że określenie terminu zakończenia negocjacji zmierza do przyspieszenia procesu uzgadniania warunków współpracy stron w zakresie rozliczeń za zakańczanie połączeń głosowych w sieci M. lub do rozstrzygnięcia kwestii spornych w drodze decyzji administracyjnej.
Prezes UKE stwierdził następnie, że szybkie rozstrzygnięcie kwestii spornych dotyczących rozliczeń z tytułu świadczonych usług umożliwi sprawną współpracę stron, co z kolei przyczyni się do poprawy stanu konkurencji na krajowym rynku telekomunikacyjnym.
Wobec powyższego zdaniem organu, określenie terminu zakończenia negocjacji jest w pełni uzasadnione.
Podkreślił także, że określając termin zakończenia negocjacji wziął również pod uwagę stopień zaawansowania negocjacji uznając, że okres do prowadzenia negocjacji, który rozpoczął się wraz z doręczeniem wniosku T. do M. w dniu [...] września 2012 r. jest wystarczający, by strony mogły pozytywnie zakończyć negocjacje.
Prezes UKE zaznaczył także, że nawet po upływie terminu wyznaczonego postanowieniem, strony mogą nadal prowadzić negocjacje, co w efekcie może skutkować ustaleniem warunków współpracy w oparciu o umowę cywilną. Termin wyznaczony przez Prezesa UKE daje natomiast stronom prawo do wystąpienia do Prezesa UKE, z wnioskiem o rozstrzygnięcie kwestii spornej w terminie krótszym niż 90 dni od dnia wystąpienia przez T. z wnioskiem o zmianę warunków współpracy określonych w decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z dnia Prezesa UKE z dnia [...] października 2012 r. wniosła Mo.Sp. z o.o. zwana dalej "skarżącą", "skarżącą spółką".
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
• art. 27 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 P.t. poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie skrócenia negocjacji dotyczących zmiany zasad współpracy stron, w sytuacji gdy wskazane przepisy uprawniają Prezesa UKE do zastosowania tej procedury jedynie w przypadku zmiany zasad współpracy ustalonych umownie;
• art. 27 ust. 1 P.t. poprzez wydanie postanowienia wyznaczającego termin następujący po upływie terminu wnioskowanego przez TP.
Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności przepisów:
• art. 6 K.p.a w zw. z art. 27 ust. 1 i art. 30 ust. 1 P.t. poprzez działanie Prezesa UKE poza ustawowo określonymi kompetencjami;
• art. 11 oraz art. 124 § 2 i art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a. - poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się Prezes UKE przy wyznaczeniu terminu skracającego negocjacje pomiędzy skarżącą spółką a P.;
• art. 7 oraz art. 80 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieodniesienie się do stanowiska zaprezentowanego w toku postępowania przez skarżącą spółkę;
• art. 6 oraz art. 9 K.p.a. w zw. z art. 125 § 3 K.p.a. poprzez brak doręczenia spółce pouczenia o możliwości zaskarżenia postanowienia do sądu administracyjnego;
• art. 8 i 10 K.p.a. w zw. z art. 27 ust. 4 P.t. poprzez nieuzasadnione skrócenie spółce terminu na przedstawienie jej stanowiska w sprawie wniosku TP.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Prezesa UKE oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Rozwijając w uzasadnieniu zarzuty skargi skarżąca na wstępie podkreśliła, że nie łączy ją żadna umowa z TP o dostępie telekomunikacyjnym, a negocjacje, których dotyczy wniosek złożony w niniejszej sprawie, prowadzone są celem zmiany zasad współpracy ustalonej pomiędzy zainteresowanymi podmiotami w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] sierpnia 2009 r.
Oznacza to, jak dalej wywodziła skarżąca, że T. nie mogła w ich toku i na podstawie art. 27 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 P.t. złożyć wniosku o wyznaczenie przez Prezesa UKE terminu na zakończenie negocjacji. Z całą zaś pewnością Prezes UKE nie powinien takiego wniosku uwzględnić, gdyż był on pozbawiony podstaw prawnych. Poprawnym zakończeniem postępowania administracyjnego powinno być więc jego umorzenie ze względu na bezprzedmiotowość.
Jak bowiem skarżąca podkreślała z niebudzącym wątpliwości brzmieniem art. 30 ust. 1 P.t. - przepisy art. 26-28 i 33 Prawa telekomunikacyjnego (w tym również art. 27 ust. 1) stosuje się odpowiednio jedynie do zmian umów o dostępie telekomunikacyjnym.
Na poparcie swojego stanowiska powołała pogląd prof. UW dr hab. Stanisława Piątka wyrażony w Komentarzu do Prawa Telekomunikacyjnego (wyd. 2, Warszawa 2005) wedle którego art. 30 stanowi wyłącznie o zmianie treści umowy, dlatego działanie mające na celu wyeliminowanie decyzji nie jest objęte jego dyspozycją. Decyzja administracyjna nie jest umową, a jedynie ją zastępuje. Strony negocjujące umowę, która ma zastąpić decyzję, nie mogą zatem odwoływać się do Prezesa UKE w celu skrócenia okresu negocjacji, nie są związane terminem 90 dni ani też nie mogą występować do Prezesa o wydanie nowej decyzji o dostępie telekomunikacyjnym.
W ocenie skarżącej spółki nie można dojść do przekonania, niezależnie od rodzaju zastosowanej wykładni, że przepisy art. 27 ust. 1 w zw. z treścią art. 30 ust. 1 P.t. mogły by być podstawą wydania postanowienia w niniejszej sprawie.
Podkreśliła, że negocjowane porozumienie miałoby finalnie zastąpić część decyzji, powodując tym samym jej częściowe wygaśnięcie. Przedmiotowe negocjacje nie dotyczą więc zmiany umowy pomiędzy T. i skarżącą spółką - co byłoby konieczne dla stwierdzenie możliwości zastosowania omawianych przepisów przez Prezesa UKE, a wygaśnięcia postanowień decyzji wskazanych w dołączonym do wniosku T. projekcie porozumienia.
Zatem skarżone postanowienie zostało wydane w ocenie skarżącej z rażącym naruszeniem prawa - jasnych i nie budzących wątpliwości przepisów art. 27 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 P.t. Tym samym Prezes UKE wykroczył jej zdaniem poza swoje ustawowe uprawnienia, a zatem w pełni uzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 6 K.p.a., pozostającego w związku z wyżej przytoczonymi przepisami P.t.
Alternatywnie skarżąca wskazała na naruszenie przez Prezesa UKE przepisu 27 ust. 1 P.t. poprzez wyznaczenie terminu zakończenia negocjacji po upływie terminu wnioskowanego przez T.
Podkreśliła, że zgodnie z treścią pisma T. wszczynającego postępowanie, termin na zakończenie negocjacji winien być wyznaczony na dzień [...] października 2012 r. Nie zgodziła się ze stanowiskiem Prezesa UKE jakoby nie był on związany datą wskazaną przez T. Skarżąca podkreśliła, że niniejsze postępowanie toczyło się na wniosek, a nie z urzędu, co oznacza, że to wnioskodawca był wyłącznym dysponentem żądania zakreślenia okresu negocjacyjnego. Sformułowanie wniosku przez TP w określony sposób wyznaczyło, zdaniem skarżącej granice rozpatrzenia sprawy przez organ. W ocenie skarżącej nie jest prawidłowy pogląd, że Prezes UKE może na podstawie art. 27 ust. 1 P.t. wyznaczyć jakikolwiek termin mieszczący się w okresie 90 dni od rozpoczęcia negocjacji. Podkreślała, że termin - 90 dniowy, przewidziany przez ustawodawcę w art. 27 ust. 1 P.t., wiąże Prezesa UKE w tym znaczeniu, że nie może się on przychylić się do prośby podmiotu o zakreślenie terminu przekraczającego ten okres. Za absolutnie nieprawidłowe skarżąca uznała stanowisko, zgodnie z którym przy wniosku o wyznaczenie terminu krótszego aniżeli ustawowy limit 90 dni, przepis art. 27 ust. 1 P.t. uprawniałby Prezesa UKE do rozstrzygania poza wnioskiem i wyznaczenia na zakończenie negocjacji daty odmiennej od wnioskowanej, wypadającej po wnioskowanym terminie, a przed upływem 90 dni od rozpoczęcia negocjacji.
W ocenie skarżącej ze względu na upływ, w dniu wydawania postanowienia -terminu wnioskowanego przez T., organ winien był umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Podkreślała, że T. jako wnioskodawca i wyłączny dysponent proponowanego terminu, a zarazem także podmiot profesjonalny, działający na rynku telekomunikacyjnym od wielu lat – winien ponieść konsekwencje zawnioskowania terminu niemożliwego do wyznaczenia, w postaci zakończenia sprawy jej umorzeniem.
Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania – skarżąca w pierwszej kolejności wskazała na brak pouczenia o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego, co narusza przepis art. 125 § 3 K.p.a. Powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2011 r. o sygn. akt II GSK 246/10 – skarżąca podniosła, że nie może być wątpliwości, iż skarżone postanowienie - stanowi postanowienie, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) dalej jako "p.p.s.a." tj. rozstrzyga sprawę co do istoty.
Skarżąca zarzuciła także, że uzasadnienie postanowienia nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 124 § 2 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 125 K.p.a., a jego braki stanowią o naruszeniu zasady przekonywania wyrażonej przez ustawodawcę w art. 11 K.p.a.
Skarżąca podkreślała, że organ zupełnie nie wyjaśnił powodów dla których uznał, że procedura wyznaczania terminu zakończenia negocjacji ma zastosowanie w przypadku negocjacji dotyczących zmiany warunków decyzji administracyjnej, a nie wyłącznie umowy. Podkreśliła, że w tym zakresie brak jest nawet najbardziej lakonicznego uzasadnienia prawnego postanowienia.
Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, że w niniejszej sprawie Prezes UKE jedynie w sposób lakoniczny i niepełny odniósł się do celów regulacyjnych zawartych w art. 189 ust. 2 P.t. Zarzuciła, że w uzasadnieniu skarżonego postanowienia zaledwie powołano omawiany przepis, bez wskazania i rozwinięcia jego treści normatywnej. Prezes UKE zaprezentował też ogólnikowe stwierdzenie, że szybkie rozstrzygnięcie kwestii spornych poprawi stan konkurencji na rynku krajowym, zarazem pomijając uwagi skarżącej odnośnie tego, że w zasadzie na dzień złożenia wniosku przez T. nie został jeszcze nawet ustalony zakres stanowiska spółki wobec proponowanej treści porozumienia.
Skarżąca zarzuciła także, że organ nie wyjaśnił dokładnie przesłanek, którymi kierował się przy wyznaczeniu konkretnej daty dla zakończenia negocjacji w danym przypadku. Jak podkreślała w uzasadnieniu postanowienia zawarto jedynie wzmiankę o stopniu zaawansowania negocjacji pomiędzy operatorami. Nie wzięto zaś pod uwagę pisma skarżącej wyjaśniającego, że toczy się postępowanie konsultacyjne projektu decyzji w sprawie określenia znaczącej pozycji spółki, a stawki MTR dla sieci skarżącej są na etapie ustalania, co uzasadnia kontynuowanie negocjacji między stronami.
Ponadto skarżąca dodała, że Prezes UKE naruszył w postępowaniu normę wynikającą z art. 27 ust. 4 P.t., gdyż w zawiadomieniu z dnia [...] września 2012 r. zobowiązał ją do przedstawienia stanowiska w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, podczas gdy zgodnie z przywołanym przepisem w sprawach dotyczących wniosków z art. 27 P.t. - termin na przedstawienie stanowiska strony wynosi 14 dni. Zakreślony przez organ termin, jak skarżąca wskazała w sposób istotny ograniczył jej możliwości prezentacji argumentacji oraz obrony jej interesów w niniejszej sprawie. W ten sposób doszło również do istotnego naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie.
Zdaniem organu w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna, albowiem zaskarżone postanowienie nie dotyczy samodzielnej kwestii i nie rozstrzyga o istocie autonomicznej sprawy. Jednocześnie Prezes UKE wyraził pogląd, że gdyby jednak przyjąć zaskarżalność postanowień wydanych na podstawie art. 27 ust. 1 P.t. – to właściwszą drogą byłoby ich zaskarżanie odwołaniem do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, gdyż zapadają w sprawie spornej w rozumieniu art. 206 ust. 2 P.t. i jako takie mieszczą się w definicji sprawy cywilnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.").
Rozpoznając sprawę z punktu widzenia powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie Prezesa UKE zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przed przystąpieniem do przedstawienia powodów, które legły u podstaw podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia na wstępie wyjaśnić należy, że Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przyjął, że kwestia określenia terminu zakończenia negocjacji o zawarcie umowy o dostępie telekomunikacyjnym stanowi sprawę sądowoadministracyjną w rozumieniu art. 1 p.p.s.a.
Postanowienie wydane na podstawie art. 27 ust. 1 P.t. jest bowiem władczym rozstrzygnięciem organu regulacyjnego o terminie zakończenia negocjacji o zawarcie umowy o dostępie telekomunikacyjnym, a wobec tego, że na etapie jego wydawania nie toczy się żadne inne postępowanie administracyjne, zdaniem Sądu nie ma ono charakteru wpadkowego, lecz rozstrzyga sprawę co do istoty. Zatem mieści się ono w katalogu postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Podkreślić przy tym należy, że stanowisko to jest wyrażone w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 23 lutego 2011 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 246/10, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie przesądził, że na postanowienia wydane na podstawie art. 27 ust. 1 P.t. służy skarga do sądu administracyjnego).
Stosownie do art. 27 ust. 1 P.t. Prezes UKE może, na pisemny wniosek każdej ze stron negocjacji o zawarcie umowy o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie połączenia sieci albo z urzędu, w drodze postanowienia, określić termin zakończenia negocjacji o zawarcie tej umowy, nie dłuższy niż 90 dni, licząc od dnia wystąpienia z wnioskiem o zawarcie umowy o dostępie telekomunikacyjnym.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 P.t. Prezes UKE podejmuje decyzję o dostępie telekomunikacyjnym w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 27 ust. 2 i 2b, biorąc pod uwagę następujące kryteria:
1) interes użytkowników sieci telekomunikacyjnych;
2) obowiązki nałożone na przedsiębiorców telekomunikacyjnych;
2a) rozwój nowoczesnej infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym promowanie efektywnego inwestowania w dziedzinie infrastruktury oraz technologii innowacyjnych;
3) promocję nowoczesnych usług telekomunikacyjnych;
4) charakter zaistniałych kwestii spornych oraz praktyczną możliwość wdrożenia rozwiązań dotyczących technicznych i ekonomicznych aspektów dostępu telekomunikacyjnego, zarówno zaproponowanych przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych będących stronami negocjacji, jak też mogących stanowić rozwiązania alternatywne;
5) zapewnienie:
a) integralności sieci oraz interoperacyjności usług,
b) niedyskryminujących warunków dostępu telekomunikacyjnego,
c) rozwoju konkurencyjnego rynku usług telekomunikacyjnych;
6) pozycje rynkowe przedsiębiorców telekomunikacyjnych, których sieci są łączone;
7) interes publiczny, w tym ochronę środowiska;
8) utrzymanie ciągłości świadczenia usługi powszechnej.
2. Prezes UKE podejmuje decyzję o zapewnieniu podmiotom, o których mowa w art. 4 pkt 1, 2, 4, 5, 7 i 8, dostępu telekomunikacyjnego w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 27 ust. 2 i 2b, biorąc pod uwagę kryteria, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, pkt 5 lit. a i c oraz pkt 6-8, oraz potrzeby obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także specyficzny charakter zadań wykonywanych przez te podmioty.
3. Decyzja o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie połączenia sieci może zawierać postanowienia, o których mowa w art. 31 ust. 2 i 3.
4. Decyzja o dostępie telekomunikacyjnym zastępuje umowę o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie objętym decyzją.
5. W przypadku zawarcia przez zainteresowane strony umowy o dostępie telekomunikacyjnym, decyzja o dostępie telekomunikacyjnym wygasa z mocy prawa w części objętej umową.
6. Decyzja o dostępie telekomunikacyjnym może zostać zmieniona przez Prezesa UKE na wniosek każdej ze stron, której ona dotyczy, lub z urzędu, w przypadkach uzasadnionych potrzebą zapewnienia ochrony interesów użytkowników końcowych, skutecznej konkurencji lub interoperacyjności usług.
7. W sprawach dochodzenia roszczeń majątkowych, z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków wynikających z decyzji o dostępie telekomunikacyjnym, właściwa jest droga postępowania sądowego.
8. Prezes UKE wydaje decyzję o dostępie telekomunikacyjnym obejmującą wszystkie ustalenia niezbędne do zapewnienia dostępu telekomunikacyjnego, jeżeli jedną ze stron jest przedsiębiorca telekomunikacyjny, na którego został nałożony obowiązek na podstawie art. 34 i art. 45.
W myśl art. 30 ust. 1 P.t. do zmian umów o dostępie telekomunikacyjnym stosuje się odpowiednio przepisy art. 26-28 i 33.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że przepis art. 30 P.t. ma zastosowanie do zmian umów dokonywanych przez strony, nie ma on natomiast zastosowania do negocjacji w celu zawarcia umowy powodującej wygaśnięcie w całości lub w części decyzji administracyjnej o dostępie telekomunikacyjnym. Wobec tego, że przepis art. 30 P.t. stanowi wyłącznie o zmianie treści umowy, działanie mające na celu wyeliminowanie decyzji nie jest objęte jego dyspozycją. Decyzja administracyjna nie jest umową, a jedynie ją zastępuje. Strony negocjujące umowę, która ma zastąpić decyzję, nie mogą odwoływać się do Prezesa UKE w celu skrócenia okresu negocjacji (por. Prawo telekomunikacyjne, Komentarz, dr hab. Stanisław Piątek prof. Uniwersytetu Warszawskiego, wydanie 2, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2005 r., str. 289).
Podobny pogląd prezentuje Maciej Rogalski w Komentarzu do art. 30 ustawy – Prawo telekomunikacyjne, stan prawny na dzień 1 czerwca 2010 r. według którego w trybie art. 30 mogą być zmieniane tylko umowy o dostępie telekomunikacyjnym zawierane przez strony. Tryb ten nie ma zastosowania do zmiany umów o dostępie w drodze decyzji administracyjnych.
Z językowego brzmienia przepisu art. 30 ust. 1 P.t. nie wymagającego żadnych zabiegów interpretacyjnych wprost wynika, że zakresem jego unormowania objęte są wyłącznie zmiany istniejących umów o dostępie telekomunikacyjnym. Zatem zawarte w tym przepisie odesłanie do przepisów art. 26, 27, 28 i 33 P.t. oznacza, że przepisy te mają odpowiednie zastosowanie do sytuacji, gdy umowy te mają być zmieniane. Przy czym taki zakres regulacji omawianego przepisu znajduje również potwierdzenie w przepisie art. 28 P.t., który po pierwsze w ust. 6 reguluje tryb zmiany decyzji o dostępie telekomunikacyjnym stanowiąc, że w przypadkach w nim wymienionych Prezes UKE na wniosek lub z urzędu może zmienić decyzję o dostępie telekomunikacyjnym, a po drugie w ust. 5 normuje kwestie zawarcia umowy o dostępie telekomunikacyjnym, w warunkach funkcjonowania w obrocie decyzji o takim dostępie stanowiąc, że wówczas decyzja o dostępie telekomunikacyjnym wygasa z mocy prawa w części objętej umową.
Powołane przepisy rozróżniają zatem sytuacje zmiany zawartych umów o dostępie telekomunikacyjnym, zmiany decyzji o dostępie telekomunikacyjnym oraz zawarcia umowy o dostępie telekomunikacyjnym, uregulowanym już w akcie administracyjnym zastępującym umowę.
Innymi słowy czym innym jest sytuacja zmiany zawartych umów o dostępie telekomunikacyjnym, a czym innym ich zawieranie na etapie, gdy wydana została przez organ regulacyjny decyzja w tym przedmiocie. W tej ostatniej bowiem sytuacji nie dochodzi do zmiany umowy, lecz do swoistego zastąpienia decyzji umową przez wygaśnięcie jej z mocy prawa (art. 28 ust. 5 P.t.), gdy zainteresowane strony bez władczej ingerencji organu regulacyjnego uzgodnią kwestie związane z dostępem telekomunikacyjnym. Natomiast gdy nie osiągną konsensusu wówczas każda z nich może wystąpić do Prezesa UKE o jej zmianę w trybie art. 28 ust. 6 P.t.
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Prezes UKE określając na podstawie art. 27 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 P.t. termin zakończenia negocjacji pomiędzy T. a M. dotyczących zmiany warunków współpracy określonych w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] sierpnia 2009 r. zastępującej umowę o połączeniu sieci pomiędzy T. a M. w zakresie rozliczeń za zakańczanie połączeń głosowych w sieci M. naruszył wymienione przepisy przez błędne ich zastosowanie.
Mianowicie organ ustalając, że warunki współpracy o połączeniu sieci pomiędzy T. a M.w zakresie rozliczeń za zakańczanie połączeń głosowych w sieci M. (dostęp telekomunikacyjny) określone zostały w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz jednocześnie podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie dopuścił się błędu w subsumcji polegającego na podciągnięciu ustalonego stanu faktycznego pod hipotezę niewłaściwych przepisów prawa.
W niniejszej sprawie niesporne jest, że warunki współpracy o połączeniu sieci pomiędzy T. a M. w zakresie rozliczeń za zakańczanie połączeń głosowych w sieci M. (dostęp telekomunikacyjny) określone zostały w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] sierpnia 2009 r. Jak wskazano wyżej do zawarcia umowy o dostępie telekomunikacyjnym w sytuacji gdy dostęp ten określony został decyzją administracyjną nie stosuje się przepisu art. 30 ust. 1 P.t. zawierającego odesłanie m.in. do przepisu art. 27 ust. 1 P.t.
Stwierdzenie, że w warunkach rozpoznawanej sprawy nie zachodził przypadek umożliwiający zastosowanie przez organ regulacyjny przepisu art. 27 ust. 1 P.t. czyni bezcelowym w ocenie Sądu odnoszenie się do zarzutów skargi kwestionujących przyjęty przez organ termin zakończenia negocjacji, a także wskazujących na naruszenia przepisów postępowania.
Rozpoznając ponownie wniosek TP o określenie terminu zakończenia negocjacji organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu.
Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a, zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło