VI SA/Wa 1204/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-28
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Grażyna Śliwińska, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej może być nałożona na kierującego pojazdem, jeśli na koncie użytkownika systemu Viatoll brakowało środków, nawet jeśli urządzenie pokładowe (viaBox) funkcjonowało prawidłowo?Ratio decidendi
Kara pieniężna za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej jest wymierzana kierującemu pojazdem, jeśli na koncie użytkownika brakowało środków, co stanowi naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Kwestia sprawności urządzenia viaBox jest drugorzędna w stosunku do braku środków na koncie. Uzupełnienie środków po dokonaniu przejazdu nie konwaliduje stwierdzonego naruszenia. Obowiązek ponoszenia opłaty nie jest uzależniony od otrzymywania powiadomień o niskim saldzie, a strona ma obowiązek samodzielnie dbać o stan środków na koncie.Stan faktyczny
Skarżący, kierowca autobusu, został ukarany karą pieniężną za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Kontrola wykazała brak środków na koncie Pre-Pay (Viatoll) w momencie przejazdu. Skarżący kwestionował ustalenia organu, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia zasady prawdy obiektywnej, braku możliwości wypowiedzenia się co do dowodów, niesprawności urządzenia viaBox, braku środków na koncie oraz nieprawidłowego oznakowania drogi. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary, wskazując na obiektywne stwierdzenie naruszenia i brak podstaw do odstąpienia od nałożenia kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej "GITD") decyzją z [...] lutego 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej K.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260, dalej u.d.p.) oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 z późn. zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 dalej u.t.d.), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego przez Pana A. O., utrzymał w mocy decyzję GITD z [...] czerwca 2013 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych.
W decyzji I instancji organ wskazał, że [...] czerwca 2013 r., o godzinie 09:00 na płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] na granica miast K. – M., w miejscowości G., został zatrzymany do kontroli autobus marki [...] o numerach rejestracyjnych [...], którego dopuszczalna masa całkowita wynosiła 9200 kg. i którym kierował Pan A. O. (dalej: "Strona", "Kierowca", "Skarżący"). W chwili kontroli Kierowca wykonywał przejazd od strony K. w kierunku M.. Czynności kontrolne wykazały, iż w chwili kontroli nie było środków na koncie Pre-Pay co zostało potwierdzone przez Pana S. w firmie K. oraz że w systemie EPO został zarejestrowany przejazd [...] czerwca 2013 r., o godzinie 08:55:08, pod bramownicą [...], nie mając środków na koncie Pre- Pay. Kontrola wykazał również incydenty [...] czerwca i [...] czerwca 2013 r., jednak kierowca zeznał, że nie prowadził wówczas pojazdu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Strona podniosła, że organ kontrolny stwierdził jedynie na podstawie danych otrzymany z centralnego systemu, że opłata elektroniczna nie została pobrana, doszło zatem do naruszenia zasady prawdy obiektywnej. W protokole, jak również w wydanej decyzji, nie wskazano czy zarzucane naruszenie zostało dokonane o godzinie 08:55:08 czasu UTC czy może czasu lokalnego. Strona dodała, że nie była w stanie wnieść do protokołu żadnych wyjaśnień popartych dowodami, ponieważ dopiero w trakcie kontroli dowiedziała się o rzekomym naruszeniu - w postaci nieuiszczenia opłaty elektronicznej, a nie mogła skorzystać z dostępu do konta viaToll i sprawdzić wiarygodność stawianych zarzutów. Strona zarzuciła, że nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych. Zdaniem Strony, urządzenie pokładowe viaBox przez cały okres przejazdu po drodze objętej elektronicznym poborem opłat było prawidłowo zamontowane w pojeździe, umożliwiając prawidłowe naliczenie i pobranie opłaty elektronicznej. Urządzenie funkcjonowało prawidłowo, nie przesyłało żadnego rodzaju informacji dotyczących niskiego salda czy braku środków na koncie, saldo dostępnych środków natomiast, w rzeczonym dniu, było dodatnie i wynosiło 106,22. Została zatem pobrana opłata w kwocie 0,68 zł za bramkę droga do S. – W. o godzinie 08:55, jak również za bramki poprzednie oraz następne. Strona podkreśliła, że materiał dowodowy, który powinien posiadać organ administracji publicznej wymierzając karę pieniężną, powinien zawierać nie tylko dane pochodzące z bramownicy, ale również stanowisko Strony. Strona dodała, że zapis zarejestrowany przez bramownicę nie jest dowodem potwierdzającym sporne naruszenie ponieważ nie odpowiada ona urządzeniom bramowym, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, a które stosuje się do oznaczenia obiektów w skrajni drogi, w celu ostrzeżenia kierujących pojazdami o ograniczeniu skrajni oraz ochrony niektórych obiektów, szczególnie podpór wiaduktów i ich konstrukcji nad jezdnią. Strona ponadto zarzuciła, że nie przedstawiono jej identyfikatora urządzenia DSRC zainstalowanego w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego jak również nie przedstawiono jej identyfikatora bramownicy, która zarejestrowała naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty. Nie wyjaśniono jej również kim jest Pan S., dlaczego został powołany w sprawie, jakie jest pełnione przez niego stanowisko służbowe w firmie K. oraz nie przedstawiono jej żadnej stosownej dokumentacji potwierdzającej zeznania Pana S. i tym samym Strona nie mogła ocenić ich zasadności ani się do nich odnieść. Strona uznała, że w związku licznymi błędami wykazanymi w protokole kontrolnym, w tym błędnie ustalonym czasie rozpoczęcia i zakończenia kontroli oraz nr urządzenia pokładowego viaBox, zachodzi uzasadnione podejrzenie, że rzekome naruszenie jest spowodowane błędem systemu viaToll lub urządzenia DSRC. Strona zakwestionowała także uprawnienia do przeprowadzenia kontroli Młodszego Kontrolera Ruchu Drogowego ponieważ stosownie do treści art. 131 ust. 1 u.d.p. do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, są upoważnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.
GITD w decyzji II instancji wskazał, że z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kontrolowany pojazd samochodowy poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Organ stwierdził, że okoliczności podniesione przez Stronę nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, ponieważ ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków i nieuiszczenie opłaty elektronicznej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń.
GITD wezwał podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat – K. Sp. z o.o, do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy opłata za przejazd [...] czerwca 2013 r. została uiszczona. K. Sp. z o.o., w piśmie z [...] lipca 2013 r. wskazała, iż opłata elektroniczna za sporny przejazd nie została uiszczona. Saldo konta użytkownika wynosiło 0 zł. Operator przedstawił wykaz operacji opłat uiszczonych i nieuiszczonych oraz wskazał, iż bramownice i system działały prawidłowo, Użytkownik natomiast nie składał reklamacji. GITD stwierdził, że korzystający zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej musi zapewnić odpowiednią ilość środków na koncie Viatoll przed wjazdem na płatne odcinki dróg. Uzupełnienie środków na koncie Viatoll po dokonaniu przejazdu, nie konwaliduje stwierdzonego podczas kontroli naruszenia. Organ dodał, że fakt uzupełnienia środków dopiero po dokonaniu przejazdu został potwierdzony przez K. Sp. z o.o. w piśmie, w którym operator wskazał, iż konto użytkownika zostało doładowane [...] czerwca 2013 r. o godz. 13:31 kwotą 120 zł. GITD podkreślił, że w trakcie przejazdu urządzenie viaBox informuje kierowcę, czy posiada on wystarczające środki na koncie użytkownika. Ponadto, Użytkownik może sprawdzić poziom środków pieniężnych na koncie poprzez naciśnięcie przycisku na urządzeniu, w każdym punkcie Dystrybucji i Punkcie Obsługi Klienta lub za pośrednictwem Telefonicznego Centrum Obsługi Klienta Viatoll. GITD wyjaśnił, że Strona była jednocześnie osobą kontrolowaną, zatem brała bezpośredni udział w przeprowadzonej kontroli i miała zapewnioną możliwość zgłaszania uwag do protokołu kontroli.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 marca 2014 r., Skarżący wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego:
- art. 7, art. 8, art. 10 i art. 77 K.p.a. - poprzez nieuwzględnienie przy podejmowaniu jakichkolwiek ustaleń błędu po stronie firmy K. Sp. z o.o.,
- art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. - poprzez nieuwzględnienie i odmówienie wiarygodności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia argumentom i wnioskom dowodowym Skarżącego i opieranie - "dawanie wiary" ustaleniom podmiotu odpowiedzialnego za obsługę systemu Viatoll,
- art. 13i pkt. 4a u.d.p., w związku z naruszeniem § 3 ust. 1 oraz ust. 2 pkt. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu, zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. Nr 133, poz. 773),
- § 2 pkt 11 ww. rozporządzenia, poprzez niedokonanie sprawdzenia urządzenia viaBox bezpośrednio przez kontrolującego,
- dokonanie błędne] subsumpcji stanu faktycznego do art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.
W uzasadnieniu skargi, Skarżący podniósł, że włączył urządzenie viaBox podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę, wprowadził do urządzenia prawidłowe dane o rodzaju pojazdu oraz używał urządzenie zgodnie z przeznaczeniem, a w związku z tym organy naruszyły art. 13i ust 4a u.d.p., ponieważ Skarżący nie naruszył obowiązków nałożonych na kierowcę. Ponadto w trakcie kontroli nie dokonano bezpośrednio sprawdzenia urządzenia pokładowego viaBox, a jedynie skanowania pojazdu na obecność tego urządzenia, co stoi w sprzeczności z kontrolą mobilną wyrażoną w § 2 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r., w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. Nr 133, poz. 773). Skarżący dodał, że w sprawie nie zostało wyjaśnione kim jest Pan S. z firmy K. sp. z o.o., jak i nie przedstawiono mu żadnej dokumentacji potwierdzającej zeznania Pana S., do której Skarżący mógłby się odnieść. Skarżący też stwierdził, że zachodzą poważne wątpliwości co do autentyczności generowanych zapisów przez firmę K. sp. z o.o., ponieważ jego pracodawca jako zarejestrowany Użytkownik w systemie Viatoll, nie uzyskał pomimo prośby szczegółowego wykazu opłat uiszczonych i nieuiszczonych zarejestrowanych na koncie użytkownika za okres od [...] do [...] czerwca 2013 r. Skarżący zarzucił, że organ wydając decyzję nie dokonał analizy konta w systemie Viatoll i nie przeprowadził żadnych czynności zmierzających do ustalenia czy system oraz urządzenie viaBox działały poprawnie. Skarżący zakwestionował również fakt, iż to on powinien być stroną postępowania w niniejszej sprawie, a nie jego pracodawca. Skarżący zarzucił, że organ nie zażądał od firmy K. potwierdzeń dokumentujących, że Spółka przesłała Użytkownikowi informacje ostrzegawcze przez wybrany kanał komunikacji przy zawieraniu umowy (np. za pośrednictwem telefonu komórkowego, telefonu stacjonarnego, poczty e-mail) o minimalnym saldzie na koncie lub braku środków, zgodnie z założeniami Ogólnych Warunków Umowy. Zdaniem Skarżącego, również brak jednoznacznej dokumentacji fotograficznej oraz brak wskazania zapisu ewidencyjnego rejestrującego incydent pod bramownicą [...], stoi w sprzeczności z zasadą prawdy materialnej. Organ nie ustosunkował się również do przesłanego salda z konta Viatoll, z którego wynika, że urządzenie viaBox po kontroli [...] czerwca 2013 r. zostało wymienione. Skarżący dodał, że organ w kwalifikacji prawnej czynu dokonał błędnej subsumpcji stanu faktycznego do art. 13k ust 1 pkt 1 u.d.p., podczas gdy stwierdzone naruszenie jest niedopełnieniem obowiązku określone w art 13i ust 4b u.d.p. Niezależnie od powyższego, Skarżący wskazał, że korzystając z możliwości jaką dał ustawodawca w art 13k ust 3 u.d.p., z ostrożności procesowej, uiścił w inny sposób opłatę elektroniczną.
W piśmie z [...] listopada 2014 r., Skarżący powtórzył część zarzutów oraz argumentacji podniesionej w skardze i dodatkowo podniósł kwestię prawidłowego oznakowania przedmiotowego płatnego odcinka drogi krajowej nr [...] tabliczką T-34, domagając się przeprowadzenia dowodu z dokumentacji potwierdzającej okres w jakim zostały zamontowane znaki informacyjne na tej drodze i wyrażając wątpliwość co do oznakowania drogi w dniu kontroli [...] czerwca 2013 r. Skarżący wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu ze zdjęcia z bramownicy kontrolnej potwierdzające sporny przejazd, ze wskazania nazwy oraz nr ID odcinka, którym przejechał przedmiotowy autobus w momencie stwierdzonego naruszenia, wykazu mailowych powiadomień o niskim saldzie na koncie, wysłanych przez K. sp. z o.o., do Użytkownika zgodnie z zawartą umowa oraz protokołu przesłuchania Pana S..
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja I instancji, nie naruszają prawa w stopniu dającym podstawy do ich uchylenia.
W świetle art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13ha ust. 1 u.d.p., korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłaty elektronicznej za przejazdy po drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012, poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Z art. 13ha ust. 1, ust. 3 u.d.p. jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6 tej ustawy wynika, że powyższa opłata elektroniczna pobierana jest za przejazd po płatnych drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, jak również autobusem. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej zawartej w art. 13ha ust. 6 u.d.p. w dniu 22 marca 2011 r. zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia opłatę elektroniczną pobiera się na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy A i S oraz klasy GP i G - określonych w załączniku nr 1 i 2 do tego rozporządzenia. Z kolei z art. 13hc u.d.p. wynika, że uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i. Wprawdzie na podstawie ust. 2 art. 13hc, podmioty pobierające opłaty elektroniczne z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat mogą umożliwić użytkownikom dróg krajowych uiszczanie tych opłat bez konieczności instalacji urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jednak obecnie funkcjonujący system nie przewiduje takiego rozwiązania. W przypadku nieuiszczenia należnej opłaty elektronicznej ma zastosowanie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., zgodnie z którym za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.
W niniejszej sprawie do naruszenia obowiązku zapłaty opłaty elektronicznej doszło na drodze krajowej nr [...] na między miastami K. – M., w miejscowości G.. Odcinek ten został wymieniony jako podlegający opłacie elektronicznej, w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., w pkt 3 lit. f: droga krajowa nr [...] na odcinku granica m. K. – M. (połączenie z drogą ekspresową [...]). Ustalenia dotyczące naruszenia zostały dokonane podczas kontroli [...] czerwca 2013 r., a następnie zostały potwierdzone przez firmę K. Sp. z o.o., w piśmie z [...] lipca 2013 r., w którym wskazano, iż opłata elektroniczna za sporny przejazd nie została uiszczona, gdyż saldo konta użytkownika wynosiło 0 zł. Z wykazu operacji opłat uiszczonych i nieuiszczonych wynika, że na koncie Użytkownika nie było środków co najmniej od [...] czerwca 2013 r., a konto to zostało doładowane [...] czerwca 2013 r. o godz. 13:31 kwotą 120 zł.
Należy podkreślić, że z treści przytoczonego powyżej przepisu art. 13k u.d.p., jednoznacznie wynika, iż karę pieniężną za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej, czy też za naruszenie innych obowiązków związanych z tym przejazdem, wymierza się kierującemu pojazdem samochodowym. Organ zatem prawidłowo ustalił stronę przedmiotowego postępowania.
Skarżący zarzucił w skardze organowi, błędy w ustaleniach stanu faktycznego podnosząc przede wszystkim wątpliwości odnoszące się do wadliwości urządzenia viaBox, w które był wyposażony zatrzymany do kontroli autobus oraz odnoszące się do ustaleń co do braku środków pieniężnych na koncie Użytkownika. W ocenie Sądu ta druga kwestia ma kluczowe znaczenie ponieważ ustalenie braku środków pieniężnych na koncie Użytkownika, przesądza o naruszeniu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. i czyni drugorzędną kwestię sprawności urządzenia. W kwestii braku środków pieniężnych na koncie Użytkownika, Skarżący podniósł zatem, że zachodzą poważne wątpliwości co do autentyczności generowanych zapisów przez firmę K. sp. z o.o., ponieważ jego pracodawca jako zarejestrowany Użytkownik w systemie Viatoll, nie uzyskał pomimo prośby szczegółowego wykazu opłat uiszczonych i nieuiszczonych zarejestrowanych na koncie użytkownika za okres od [...] do [...] czerwca 2013 r. Organ natomiast, wydając decyzję nie dokonał analizy konta w systemie Viatoll i nie przeprowadził żadnych czynności zmierzających do ustalenia czy system oraz urządzenie viaBox działały poprawnie.
Zdaniem Sądu, GITD podjął jednak czynności zmierzające do analizy konta w systemie Viatoll w niniejszej sprawie, poprzez pozyskanie od operatora systemu, wykazu operacji opłat uiszczonych i nieuiszczonych przez Użytkownika. Nieuzyskanie przez pracodawcę Skarżącego takiego wykazu, nie jest w ocenie Sądu, okolicznością podważającą wiarygodność wykazu otrzymanego przez organ, dlatego też Sąd nie uwzględnił załączonej do skargi korespondencji mailowej w tej kwestii. Skarżący nie uzyskał wykazu, który różniłby się od wykazu pozyskanego przez organ, nie przedstawił również innych dowodów, które mogłyby zanegować dokumentację posiadaną przez organ, np. poświadczenie zasilenia konta Użytkownika w okresie pomiędzy [...], a [...] czerwca 2013 r. w którym zgodnie z omawianym wykazem opłat uiszczonych i nieuiszczonych przez Użytkownika, saldo na jego koncie wynosiło 0 zł. Wpłata 120 zł, miała miejsce [...] czerwca 2013 r., ale o godz. 13:31, a więc po dokonanej kontroli i ustaleniu przez Inspekcję Transportu Drogowego, spornego naruszenia. Na organy prowadzące postępowanie administracyjne, przepisy K.p.a. nakładają obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie oznacza on jednak obowiązku poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy strona nie przedstawia dowodów na ich poparcie, czy też nie uprawdopodabnia okoliczności potwierdzających jej twierdzenia. W niniejszej sprawie organ dysponował dowodami, z których wynikało, że Skarżący przejechał płatnym odcinkiem drogi krajowej nie posiadając środków pieniężnych na koncie Użytkownika, a Skarżący w ocenie Sądu, nie podważył wiarygodności tych dowodów. W postępowaniu administracyjnym na stronie, również spoczywa ciężar wskazania i przynajmniej uprawdopodobnienia konkretnych faktów i zdarzeń z których wywodzi ona określone, korzystne dla siebie skutki prawne.
Powyższe odnosi się również, do podnoszonej przez Skarżącego niesprawności urządzenia viaBox. Zwrot tego urządzenia operatorowi systemu po ustaleniu przez Inspekcję Transportu Drogowego spornego naruszenia, nie dowodzi jego niesprawności. Tym bardziej, że Skarżący nie podnosił tej kwestii w trakcie kontroli, a we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wskazał, że dokonał zwrotu tego urządzenia. We wniosku tym Skarżący twierdził, że urządzenie funkcjonowało prawidłowo, nie przesyłało żadnego rodzaju informacji dotyczących niskiego salda, czy braku środków na koncie, saldo natomiast w tym dniu było dodatnie i wynosiło 106,22 zł. Również w tej kwestii, Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych Skarżącego, gdyż nie wyjaśniłyby one żadnych istotnych wątpliwości, a z paragonu potwierdzającego zwrot urządzenia viaBox, można by wywieść zgoła odmienny wniosek co do jego niesprawności, niż wywodzi Skarżący.
Trudno zgodzić się ze Skarżącym, że w niniejszej sprawie miałaby jakiekolwiek znaczenie dokumentacja fotograficzna z bramownicy, która zarejestrowała sporny w sprawie incydent, skoro fakt dokonania przejazdu w tym miejscu i czasie przez Skarżącego zatrzymanym do kontroli autobusem, nie budzi wątpliwości.
Niejasny jest zarzut Skarżącego, naruszenia przepisu § 2 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r., w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, zgodnie z którym poprze kontrolę mobilną, rozumie się kontrolę prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej dokonywaną bezpośrednio przez kontrolującego. Jak wynika z § 3 ust. 3 pkt 4 tego rozporządzenia, kontrola prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej może być dokonywana m.in. przez sprawdzenie, czy kierujący pojazdem uiścił opłatę elektroniczną i czy uiścił ją w pełnej wysokości, co zostało wykonane w niniejszej sprawie.
Zgodzić się należy ze Skarżącym, iż w sprawie nie zostało wyjaśnione kim jest Pan S., poza tym, że jest on pracownikiem firmy K. Sp. z o.o. Rozstrzygnięcie jednak organów w niniejszej sprawie nie opierały się jedynie na wyjaśnieniach pracownika, a ustalenia dokonane w trakcie kontroli wynikające również z systemu Viatoll, zostały później potwierdzone przez firmę K. Sp. z o.o. w ww. piśmie z [...] lipca 2013 r. Dlatego też, zdaniem Sądu, braki co do wyjaśnienia kwestii Pana S., nie są na tyle istotne aby mogły mieć taki też wpływ na wynik sprawy.
Nie można się natomiast zgodzić, iż okolicznością uwalniającą Skarżącego od obowiązku ponoszenia opłaty elektronicznej i zapewnienia przez Użytkownika środków pieniężnych na koncie Viatoll, jest brak mailowych powiadomień przez K. Sp. z o.o., o niskim saldzie na koncie. Obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej nie jest uzależniony od postanowień umowy cywilnoprawnej, w podniesionym przez Skarżącego zakresie. Zgodzić się ponadto należy z organem, że Skarżący miał inne możliwości uzyskania wiadomości o stanie salda na koncie.
Sąd nie zgadza się z zarzutem Skarżącego, iż organ dokonał niewłaściwej subsumpcji stanu faktycznego i że stwierdzone naruszenie nie jest naruszeniem art. 13 ust. 1 pkt 3 lecz art. 13i ust. 4b u.d.p., a w związku z tym w grę wchodziła kara wymierzana na podstawie art. 13k ust. 2 pkt 2 u.d.p., co dawało też podstawę do zastosowania art. 13k ust. 3 u.d.p.
Z art. 13i ust. 4b u.d.p. wynika, że kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie, służące do poboru opłaty elektronicznej, w przypadku stwierdzenia niesprawności tego urządzenia, jest obowiązany do niezwłocznego zjechania z drogi objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej. W przypadku nie wywiązania się z tego obowiązku, kierującemu pojazdem samochodowym wymierza się, na podstawie art. 13k ust. 2 pkt 2 u.d.p., karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. W ocenie Sądu, powyższa regulacja ma zastosowanie gdy spełnione są kumulatywnie dwie przesłanki skutkujące przedmiotową odpowiedzialnością administracyjną: w przypadku niesprawności urządzenia viaBox, co wprost wynika z przytoczonego przepisu i braku środków pieniężnych na koncie Viatoll. Brak środków pieniężnych na koncie Viatoll, uniemożliwia pobór opłaty elektronicznej niezależnie od stanu technicznego urządzenia Viabox, dlatego przy braku tych środków, dochodzi do naruszenia art. 13 ust. 1 pkt 3, a kara pieniężna wymierzana jest na podstawie art. 13k ust. 1 u.d.p. Oznacza to również, że nie ma w takiej sytuacji zastosowania art. 13k ust. 3 u.d.p., zgodnie z którym kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nie wymierza się, gdy kierujący uiścił w inny sposób opłatę elektroniczną. Przepis ten ma zastosowanie tylko w przypadku naruszenia obowiązków związanych z urządzeniem viaBox albo obowiązku zjechania z drogi objętej opłatą elektroniczną w przypadku niesprawnego urządzenia viaBox. Nie ma on zastosowania w przypadku naruszenia obowiązku z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Zapłata zatem przez Skarżącego opłaty elektronicznej w inny sposób niż poprzez urządzenie viaBox, nie uwalnia go od poniesienia kary pieniężnej wymierzonej na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.
Podstaw do uwzględnienia skargi nie daje również, podniesiona przez Skarżącego w piśmie z [...] listopada 2014 r., wątpliwość co do prawidłowego oznaczenia drogi krajowej informującego kierującego pojazdem, iż wjeżdża na płatny odcinek tej drogi. Brak oznakowania płatnego odcinaka drogi sam w sobie nie może stanowić o braku obowiązku ponoszenia opłaty elektronicznej za przejazd po takiej drodze. Obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej nie wynika z oznakowania drogi lecz z przepisów ustawy o drogach publicznych. Okoliczność nieoznakowania płatnego odcinaka drogi, może mieć istotne znaczenie wówczas gdy strona uprawdopodobni, iż nie wiedziała, że odcinek drogi, po którym się przemieszczała, podlegał opłacie elektronicznej. Kwestię tę wnikliwie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1467/12. W niniejszej sprawie z okoliczności faktycznych wynika, że Skarżący w dniu dokonania spornego naruszenia, miał pełną świadomość, iż poruszał się płatnym odcinkiem drogi krajowej nr [...], dlatego ustalenie przez organ prawidłowości oznakowania drogi, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięci a sprawy.
Należy również podkreślić, iż trudno uznać za wnioski dowodowe, których przedmiotem są dokumenty nieistniejące, jak np. zdjęcie z bramownicy – co wynika z dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych sprawy, protokół z przesłuchania Pana S. – z opisu w protokole kontroli można się domyślić, że chodzi o ustalenia telefoniczne z pracownikiem operatora systemu, czy też korespondencja mailowa – w odniesieniu do której sam Skarżący wskazuje, że nie istnieje. Sąd zatem potraktował przedmiotowe "wnioski", jako argumentację wzmacniającą zarzuty skargi, do których odniósł się powyżej.
W ocenie Sądu GITD, nie naruszył w niniejszej sprawie, przepisów postępowania: art. 7, art. 8, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący brał czynny udział w postępowaniu. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na wyczerpującym materiale dowodowym, w oparciu o który doszło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Podnoszone przez Skarżącego twierdzenia dotyczące błędów, a nawet zamierzonych działań operatora systemu Viatoll, na niekorzyść Skarżącego, nie zostały poparte uprawdopodabniającymi dowodami. Dlatego też, zdaniem Sądu, GITD wyważył interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także nie prowadził postępowanie w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wbrew twierdzeniom Skarżącego.
Sąd nie stwierdził również naruszenia przez GITD, przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło