VI SA/Wa 1207/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-11
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Piotr Borowiecki, Izabela Głowacka - Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną do hurtowni farmaceutycznej stanowi podstawę do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki z powodu utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki?Ratio decidendi
Sprzedaż produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną do hurtowni farmaceutycznej stanowi naruszenie przepisów Prawa farmaceutycznego, w szczególności art. 86 ust. 1 i art. 96 ust. 1, które określają zakres działalności apteki. Takie działanie prowadzi do utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki, co obliguje organ do cofnięcia zezwolenia na jej prowadzenie na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej z powodu sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny cofnął zezwolenie, a Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca podnosiła, że nie ponosi odpowiedzialności, sprzedaż do hurtowni nie była zakazana, a sankcja była nieproporcjonalna. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że sprzedaż do hurtowni stanowiła naruszenie przepisów i podstawę do cofnięcia zezwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oddala skargę w całości
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez P. A. (zwaną dalej także skarżącą) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego nr [...] z dnia [...] września 2014 r., wydanej w przedmiocie cofnięcia zezwolenia nr [...] z dnia [...] września 2010 r., zmienionego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., udzielonego na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie A.", położonej w [...] przy ul. [...] na rzecz P. A. i H. C. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Jako podstawa wydania zaskarżonej decyzji wskazany został art. 115 pkt 4 w zw. z art. 65 ust. 1, 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 8, 9, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 96 ust. 1 oraz art. 37 ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. nr 45 poz. 281, z późn. zm.) zwanej dalej "Prawo farmaceutyczne" oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p..a
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu [...] czerwca 2014 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego wpłynęło pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] w przedmiocie przekazania pisma Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., w którym organ ten zawarł informację dotyczącą nieprawidłowości w hurtowni farmaceutycznej – A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], poprzednia nazwa A. Sp. z o.o. Hurtownia ta nabywała produkty lecznicze od podmiotów, które nie były ujęte w rejestrze zezwoleń na prowadzenie hurtowni, w tym znajdowała się m.in. przedmiotowa apteka, prowadzona przez P. A. i H. C.
Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny zawiadomił panią P. A. i pana H. C. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego nr [...] z dnia [...] września 2010 r., zmienionego decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r" udzielonego na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie A.", położonej w [...] przy ul. [...]. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny wezwał strony do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie oraz załączenia kserokopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wszystkich faktur sprzedaży do hurtowni farmaceutycznej A. Sp. z o.o. (obecnie A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], ul. [...]) za okres od [...] października 2011 r do chwili obecnej. Ponadto wezwał do wskazania innych hurtowni farmaceutycznych, do których przedsiębiorcy prowadząc aptekę, dokonywali sprzedaży produktów leczniczych.
W piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. pani P. A. i pan H. C. przyznali, że dokonywali sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej A. Sp. z o.o. Oświadczyli także, że nie prowadzili sprzedaży produktów leczniczych do jakichkolwiek innych hurtowni farmaceutycznych. W wyjaśnieniach strona wskazała, że prowadzenie sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej przez aptekę w myśl obowiązującego prawa jest dopuszczalne i nie stanowi naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa, co wynika wprost z literalnego brzmienia przepisów Prawa farmaceutycznego. Strony wniosły o umorzenie postępowania w całości. Jednocześnie strony podniosły, że spółka cywilna, jaką tworzą przedsiębiorcy tj. p. P. A. i pan H. C., poddawana jest przekształceniu polegającym na zmianie udziałowców poprzez wystąpienie z niej pana H. C. Strony wskazały również, że wszelkie decyzje w zakresie objętym postępowaniem o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki były podejmowane przez pana H. Zdaniem strony pani P. A. jako drugi udziałowiec spółki nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji opisanej sytuacji. Do pisma zostały dołączone kopie faktur VAT, potwierdzone za zgodność z oryginałem, sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni "A." Sp. z o.o.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny włączył do prowadzonego postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na aptekę Protokół z kontroli apteki ogólnodostępnej o nazwie "A." położonej w [...] przy ul. [...] przeprowadzonej w dniach od [...] września 2012 r. do [...] października 2012 r. wraz z załącznikami. Wśród włączonych do postępowania dokumentów znajduje się oświadczenie złożone przez stronę w dniu [...] września 2012 r., że do kontroli zostały przedstawione wszystkie dokumenty zakupu i sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych dotyczących Apteki "[...]" P. A. H. C." oraz oświadczenie p. H. C. z dnia [...] października 2012 r., że "Apteka [...] P. A. , H. C." nie sprzedaje produktów leczniczych do A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] ul. [...].
W dniu [...] lipca 2014 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego wpłynęło pismo Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...] w przedmiocie pozytywnie zaopiniowanego wniosku o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie Apteki "[...]" P. A. i H. C..
W dniu [...] lipca 2014 r. p. H. C. złożył wniosek o częściowe wygaszenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w [...] przy ul. [...] poprzez wykreślenie jego osoby, w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności w zakresie współprowadzenia apteki. Ponadto w złożonym wniosku p. H. C. oświadczył, że ponosi wyłączną odpowiedzialność za sprzedaż asortymentu do hurtowni farmaceutycznej. Do wniosku została dołączona adnotacja zawierająca oświadczenie w sprawie kontynuacji prowadzenia apteki przez dotychczasowego wspólnika spółki cywilnej - panią P. A.
W dniu [...] sierpnia 2014 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w [...] wpłynęło pismo pana S. L. - pełnomocnika p. P. A., w którym złożono wniosek o umorzenie postępowania względem pani P. A., wobec wzięcia odpowiedzialności za zakwestionowaną przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego działalność przez p. H. C..
Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. organ poinformował stronę o zakończeniu prowadzenia postępowania dowodowego i zamiarze wydania decyzji kończącej postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia zezwolenia.
Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] cofnął przedsiębiorcy P. A. i H. C. zezwolenie nr [...] z dnia [...] września 2010 r., zmienione decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie Apteka "[...]" P. A. i H. C., położonej w [...].
Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyła pani P. A., reprezentowana przez pełnomocnika - pana S. L. W odwołaniu wniesiono o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w I instancji, względnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano m.in., że skarżąca nie ponosi odpowiedzialności na gruncie prawa administracyjnego za działania zakwestionowane przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, a jedynym przedsiębiorcą który działał w sposób zakwestionowany przez organ był pan H. C.. Podniesiono, iż nie doszło do jednoznacznego naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa, w tym Prawa farmaceutycznego, ponieważ przepisy wprost nie zakazują kupowania produktów leczniczych od podmiotów niebędących hurtowniami. Uznano, że obrót produktami leczniczymi prowadzony był w aptece w sposób prawidłowy. Decyzja w przedmiocie cofnięcia zezwolenia stanowi pogwałcenie podstawowych zasad prawa tj. zasady legalizmu, zasady proporcjonalności oraz zasady harmonizowania interesu publicznego z interesem indywidulanym. Stwierdzono także, że decyzja została podjęta pomimo braku udziału skarżącej w sprawie wydania opinii przez Okręgową Radę Aptekarską.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Główny Inspektor Farmaceutyczny w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. podniósł, co następuje:
Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgromadzonego przez organ I instancji, w szczególności faktur od nr [...] do nr [...] - wystawionych od listopada 2011 roku do grudnia 2011 roku, faktur nr [...] wystawionej w styczniu 2012 roku oraz faktur od nr [...] do [...] - wystawionych od stycznia 2012 roku do grudnia 2012 roku (zestawienie szczegółowe nr faktur i ich wartości zawarte przez organ I instancji w tabeli nr 1 uzasadnienia decyzji) przedsiębiorca - pani P. A. i pan H. C., prowadzący aptekę "[...] P. A. , H. C." w [...] przy ul. [...], w okresie od listopada 2011 roku do grudnia 2012 roku dokonywali sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej, do której apteka nie jest uprawniona.
Z analizy tych faktur wynika, że jako sprzedawca podana została Apteka "[...]" P. A. , H. C. s.c. ul. [...], [...], NIP: [...], zaś odbiorcą była hurtownia farmaceutyczna A. Sp. z o.o. ul. [...], [...]. Łączna wartość sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej opiewała na kwotę ok. 350000 złotych. Poza tym z treści faktur wynika, że przedmiotem sprzedaży były m.in. produkty lecznicze, które są wydawane na podstawie recepty Rp.
Główny Inspektor Farmaceutyczny podkreślił, że sam przedsiębiorca w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. potwierdził, że spółka dokonywała sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni - A. Sp. z o.o. Zdaniem organu II instancji [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny prawidłowo uznał, że oświadczenia przedsiębiorcy, które zostały złożone podczas kontroli planowej apteki przeprowadzonej w okresie od dnia [...] września 2012 r. do dnia [...] października 2012 r., w których pan H. C. wskazał, że nie dokonywano sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej należy uznać za niewiarygodne.
Następnie Główny Inspektor Farmaceutyczny przytoczył treść przepisów prawnych dotyczących obrotu produktami leczniczymi. I tak zgodnie z art. 65 ust. 1 Prawa farmaceutycznego obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie. Prawo farmaceutyczne przewiduje dwie formy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi: detaliczny i hurtowy.
Zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy, obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1.
Ustawa - Prawo farmaceutyczne - w art. 72 ust. 3 - definiuje obrót hurtowy jako wszelkie działanie polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym, lub z aptekami lub zakładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności.
Obrót hurtowy produktami leczniczymi ma miejsce m. in. wtedy, gdy ich nabywcą jest którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 72 ust. 3 ustawy – Prawo farmaceutyczne.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, jak podkreślił Główny Inspektor Farmaceutyczny, że apteka ogólnodostępna o nazwie Apteka "[...] P. A. H. C." zlokalizowana w [...] przy ul. [...] dostarczała produkty lecznicze do hurtowni farmaceutycznej. Jest to podmiot wymieniony w art. 72 ust. 3 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Należy stwierdzić, że w/w apteka prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi, w tym lekami wydawanymi na receptę .
Art. 72 ust. 1 Prawa farmaceutycznego stanowi, że obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne.
Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy, podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej wymaga uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego.
Strona nie posiada zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej co powoduje, że nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi.
Dokonywanie przez przedmiotową aptekę sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej stanowi naruszenie art. 87 ust. 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne, zgodnie z którym apteki ogólnodostępne przeznaczone są do:
1) zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8;
2) wykonywania czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2.
Art. 86 ust. 1 ustawy stanowi, że apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2.
Użyte w art. 86 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne sformułowanie "w szczególności" należy wiązać z treścią art. 86 ust. 9, zgodnie z którym Minister Zdrowia może określić inne rodzaje działalności aptek niż wskazane w art. 86 ust. 2 - 5 i 8. W związku z faktem, iż takie rozporządzenie nie zostało wydane, nie ma też podstaw do innych działalności apteki niż wyżej wskazane.
Innymi słowy art. 86 ust. 2 - 5 i 8 (z uwzględnieniem art. 72 ust. 5) ustawy - Prawo farmaceutyczne stanowi numerus clausus usług jakie świadczyć mogą apteki.
Mając powyższe na uwadze, Główny Inspektor Farmaceutyczny stwierdził, że w aptece-ogólnodostępnej nie może być prowadzona działalność inna niż określona w art. 86 ust. 2, 5 i 8 ustawy - Prawo farmaceutyczne. W aptece ogólnodostępnej nie może być prowadzona działalność polegająca na dokonywaniu sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych.
Należy również zdaniem organu II instancji zwrócić uwagę na art. 96 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, zgodnie z którym produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych:
1) na podstawie recepty;
2) bez recepty;
3) na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów.
Apteka ogólnodostępna jest uprawniona do wydawania produktów leczniczych i wyrobów medycznych wyłącznie w trybie określonym w art. 96 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Dokonywanie przez aptekę ogólnodostępną sprzedaży produktów leczniczych, wyrobów medycznych do hurtowni farmaceutycznych narusza powyższy przepis.
Zgodnie z art. 37ap ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne, organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.
Art. 101 pkt 4 ww. ustawy stanowi, że wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki. Powyższe oznacza, że wojewódzki inspektor farmaceutyczny udziela zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej wtedy, gdy wnioskodawca daje rękojmię należytego prowadzenia apteki. Rękojmia należytego prowadzenia apteki jest warunkiem uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Przepis 101 pkt 4 ustawy - Prawo farmaceutyczne wymaga zatem aby wnioskodawca, niezależnie od tego czy jest osobą fizyczną czy osobą prawną, dawał rękojmię należytego prowadzenia apteki. Bierze się przy tym pod uwagę sposób prowadzenia działalności, przestrzeganie przepisów prawa w zakresie jej prowadzenia i wagę naruszeń dokonanych przez dany podmiot. Niewątpliwie zdaniem Głównego Inspektora Farmaceutycznego dokonywanie sprzedaży na rzecz hurtowni farmaceutycznych stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami prowadzenia apteki ogólnodostępnej. Potwierdza to wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 160/12, w którym Sąd stwierdził: "W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, w sposób nie budzący wątpliwości, organy wykazały, iż apteka ogólnodostępna dostarczała produkty lecznicze do innej apteki ogólnodostępnej oraz do hurtowni farmaceutycznej oraz zaopatrywała się w produkty lecznicze w innych aptekach. Ponadto, z apteki były wydawane (sprzedawane podmiotom nieuprawnionym) produkty lecznicze podlegające wydawaniu na receptę. (...) Należy podkreślić, iż skarżąca naruszyła fundamentalne zasady działania apteki ogólnodostępnej."
Rękojmię należytego prowadzenia apteki musi dawać również przedsiębiorca, który uzyskał zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej i podjął działalność gospodarczą w tym zakresie. Postępowanie przedsiębiorcy naruszające przepisy regulujące prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu apteki ogólnodostępnej świadczy o tym, że przedsiębiorca ten nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki. Utrata rękojmi oznacza, że przedsiębiorca przestał spełniać jeden z warunków określonych przepisami prawa wymaganych do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu na prowadzenie apteki. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, występuje przesłanka uzasadniająca cofnięcie zezwolenia, określona w art. 37ap ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Przedsiębiorca - pani P. A. , prowadziła działalność objętą zezwoleniem z naruszeniem powyżej wymienionych przepisów regulujących prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Wskazuje to, iż nie daje ona rękojmi należytego prowadzenia apteki i tym samym przestała spełniać jeden z warunków wymaganych do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu na prowadzenie apteki.
Organ II instancji podkreślił, że iż w orzecznictwie wskazuje się, że "pojęcie rękojmi należytego wykonywania zawodu należy rozumieć całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących danego zawodu, składającej się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego" (wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 1999 r., II SA 879/99). "Na wizerunek ten [...] składają się takie cechy charakteru, jak: szlachetność, prawość, uczciwość, sumienność i bezstronność łącznie" (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2001 r., II SA 959/00). Ponadto zaznacza się, że "o nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Na rękojmię [...] składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie [...]. Pojęcie "rękojmi" to uroczyste poręczenie, zagwarantowanie, zapewnienie, że z racji posiadanych cech zawód zaufania publicznego [...] będzie wykonywany prawidłowo. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu [...] jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2006 r., VI SA/Wa 499/06; z dnia 12 lutego 2007 r., VI SA/Wa 2084/06).
Reasumując, Główny Inspektor Farmaceutyczny podkreślił, że sprzedaż produktów leczniczych prowadzonych na podstawie zezwolenia na prowadzenie apteki "[...] P. A. H. C." do podmiotu nieuprawnionego, spowodowała utratę rękojmi należytego prowadzenia apteki.
Następnie organ II instancji stwierdził, że biorąc pod uwagę powołane powyżej przepisy oraz orzecznictwo Sądu administracyjnego, zarzuty zawarte przez stronę w odwołaniu w pkt 4 i 5 nie zasługują na uwzględnienie. Ustawodawca w przepisach ustawy - Prawo farmaceutyczne, przytoczonych powyżej, określił w jaki sposób i na jakich zasadach może odbywać się obrót produktami leczniczymi w aptekach. Nie jest więc zasadne twierdzenie strony, iż brak jest przepisów, które zabraniają sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych. Zarówno organ I instancji jak też w organ odwoławczy w niniejszej decyzji przedstawił zarówno przepisy jak też argumentację dotyczącą ich zastosowania. Ponadto nie można podzielić poglądu strony, iż zakazu dotyczącego sprzedaży produktów leczniczych przez aptekę do hurtowni farmaceutycznej obecnie nie ma i wprowadza go dopiero projekt nowelizacji prawa farmaceutycznego. Główny Inspektor Farmaceutyczny, podkreślił, iż uregulowany przez ustawę Prawo farmaceutyczne zakaz w zakresie sprzedaży produktów leczniczych z apteki do hurtowni w obecnym stanie prawnym istnieje i wynika z przepisów, w szczególności z art. 96 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, zgodnie z którym produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych: na podstawie recepty; bez recepty; na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów. Ewentualne wprowadzenie nowego przepisu, na który powołuje się strona tj. art. 86a do ustawy - Prawo farmaceutyczne może jedynie wzmocnić i potwierdzić istniejący już zakaz wydawania produktów leczniczych innym podmiotom niż pacjenci. Ponadto, zdaniem organu II instancji, nie można twierdzić, iż wyłącznym przepisem sankcjonującym relacje handlowe pomiędzy apteką a hurtownią farmaceutyczną jest art. 88 ust. 5 pkt 5 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Przede wszystkim przywołany przez stronę przepis odnosi się do katalogu zadań kierownika apteki i dotyczy kwestii związanych z wykonywaniem przez kierownika apteki ustawowych zadań z zakresu ochrony zdrowia. Nadto, jak wyżej wskazano, nie jest on jedynym przepisem sankcjonującym działania aptek.
Przechodząc do zarzutów strony, zawartych w odwołaniu od decyzji, w pkt 2, iż zasadnym jest rozdzielenie solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej w sferze prywatnoprawnej oraz indywidualnej odpowiedzialności w sferze prawa administracyjnego Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazał, że Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] prawidłowo cofnął zezwolenie pani P. A. i H. C. Jak słusznie wskazał organ I instancji zezwolenie na prowadzenie przedmiotowej apteki zostało udzielone dwóm przedsiębiorcom, którzy zdecydowali, że będą prowadzić aptekę w ramach spółki cywilnej pod nazwą "[...]" P. A., H. C. spółka cywilna. Oznacza to, że przedsiębiorcy ci mieli jedno wspólne zezwolenie pozwalające im na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Uprawnienia i obowiązki wynikające z udzielonego zezwolenia na prowadzenie apteki dotyczyły przedsiębiorców prowadzących wspólnie aptekę ogólnodostępną. Nadto w myśl art. 860 ustawy - Kodeks cywilny przez umowę Spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony. Ponadto zgodnie z art. 864 ustawy - Kodeks cywilny, za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie. Przy czym w świetle wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2004 r. I CK 150/03 "Zobowiązaniami spółki są wszelkie zobowiązania powstałe w czasie trwania spółki w związku z działaniami podejmowanymi dla osiągnięcia przez nią określonego w umowie celu gospodarczego. Tytuł powstania zobowiązania jest obojętny...". Należy także podkreślić, iż orzekanie o odpowiedzialności wspólników nie jest oparte na zasadzie winy i dlatego nie ma znaczenia ustalenie przyczynienia się do powstania zaistniałej sytuacji. Fakt, na który powołuje się strona, iż nie wiedziała o nieprawidłowościach w działaniu Apteki nie ma żadnego znaczenia dla odpowiedzialności obojga wspólników - przedsiębiorców wspólnie prowadzących aptekę, z tytułu naruszenia przepisów ustawy - Prawo farmaceutyczne.
Odnośnie zarzutów zawartych w pkt 3 odwołania organ II instancji wskazał, iż fakt niewydania decyzji nakazującej bądź zakazującej określonego zachowania nie wpływa na ocenę prawidłowości cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Art. 120 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne nie znajduje zastosowania wtedy, gdy wystąpiły okoliczności świadczące o tym że przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. W przedmiotowej sprawie wystąpiły okoliczności świadczące o tym, że strona przestała spełniać jeden z warunków określonych przepisami prawa wymaganych do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu na prowadzenie apteki z uwagi na fakt, że utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki. Wobec powyższego organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy dotyczące cofnięcia zezwolenia.
Główny Inspektor Farmaceutyczny podniósł, że strona zarzuca także, iż organ I instancji niezgodnie z przepisami ustawy – Prawo farmaceutyczne nałożył na skarżącą sankcję w postaci cofnięcia zezwolenia za sprzedaż suplementów diety oraz wyrobów medycznych, skoro w świetle przepisów obrót nimi nie podlega zasadom określonym w przedmiotowej ustawie. Jak wskazał organ II instancji zgodnie z art. 87 ust. 2 pkt 1 ustawy apteki ogólnodostępne przeznaczone są do zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8. Z kolei art. 86 ust. 8 ustawy stanowi, iż w aptekach ogólnodostępnych na wydzielonych stanowiskach można sprzedawać produkty określone w art. 72 ust. 5 posiadające wymagane prawem atesty lub zezwolenia, pod warunkiem, że ich przechowywanie i sprzedaż nie będą przeszkadzać podstawowej działalności apteki. Tak więc, sprzedaż tych produktów nie może odbiegać od norm określonych w art. 68 ust. 1, w którym wskazano, że w aptekach może być prowadzony obrót detaliczny. Ponadto literalne brzmienie przepisu 72 ust. 5 wskazuje, iż jedynie hurtownie farmaceutyczne mogą prowadzić obrót hurtowy m.in. suplementami diety.
Zdaniem Strony, zawartym w pkt 6 odwołania doszło do naruszenia przepisu prawa procesowego tj. art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 106 § 2 k.p.a. poprzez zasięgnięcie przez organ opinii bez poinformowania o tym strony. Ponadto wskazano, iż doszło do naruszenia art. 106 § 5 k.p.a. Odnosząc się do powyższego zarzutu organ II instancji stwierdził, że nie ma obowiązku przekazywania stronie dokumentów zbieranych w trakcie prowadzonego postępowania, natomiast strona ma prawo wglądu do akt. Ponadto organ przed wydaniem decyzji wezwał stronę do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału, czym spełnił obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, natomiast to, czy strona skorzysta z tego prawa jest jej prawem, a nie obowiązkiem i organ administracji nie może nakazać stronie aby ta korzystała z jej uprawnień.
Zdaniem Głównego Inspektora Farmaceutycznego przepis art. 106 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania w sytuacji prowadzenia przez organ inspekcji farmaceutycznej postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki i uzyskania opinii samorządu aptekarskiego w tym zakresie, albowiem zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych brak jest materialno-prawnego przepisu wskazującego wprost na obowiązek uzyskiwania opinii właściwego miejscowo organu samorządu aptekarskiego w przypadku cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego albowiem ani przepisy ustawy z dnia - Prawo farmaceutyczne ani powołane wyżej przepisy ustawy o izbach aptekarskich nie przewidują obowiązku organu zasięgnięcia opinii samorządu aptekarskiego w przypadku wszczęcia postępowania o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Zasadnie zatem organ zauważył (...), że przepis prawa materialnego musi taki obowiązek na konkretny podmiot nakładać wprost, przy czym - co nie budzi wątpliwości w doktrynie - obowiązku danego organu administracji państwowej nie można domniemywać. Taki obowiązek, albo istnieje, albo nie istnieje i w tym względzie winien wynikać wprost z przepisu. Taką podstawą z pewnością nie jest i nie może być przykładowy katalog uprawnień przysługujący izbom aptekarskim (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 711/12). W świetle powyższego według oceny organu II instancji, nie było obowiązku prawnego, zgodnie z którym strona powinna zostać poinformowana o tym, iż Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] wystąpił do Okręgowej Izby Aptekarskiej o wydanie opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej prowadzonej przez Stronę.
Na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2015 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją wydaną w I instancji oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania w sprawie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 37ap ust. 1 pkt 3 i art. 103 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 45, poz. 271 ze zm., dalej: "Prawo farmaceutyczne") poprzez pominięcie prawidłowej procedury stwierdzania uchybień w zakresie obrotu produktami leczniczymi;
2. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego poprzez nadużycie wynikającego z niego upoważnienia i wydanie decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie Apteki z pominięciem trybu stwierdzania uchybień w zakresie obrotu produktami leczniczymi;
3. art. 7 in fine ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej jako "k.p.a.") poprzez cofnięcie zezwolenia to jest zastosowanie najbardziej dotkliwej możliwej sankcji wobec Skarżącej w sytuacji, w której sankcja ta była nieproporcjonalna wobec skali stwierdzonych naruszeń;
4. art. 7 w zw. z art. 8, art. 10 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przyczyn, dla których GIF odstąpił od trybu przewidzianego w art. 103 ust. 2 pkt 1 i art. 120 ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego;
5. art. 8, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. art. 37ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego poprzez odniesienie skutków prawnych stwierdzonych naruszeń do Skarżącej mimo, że ta nie ponosi na gruncie prawa administracyjnego żadnej odpowiedzialności za działania zakwestionowane przez WIF i GIF, a jedynym przedsiębiorcą, który działał w sposób zakwestionowany przez organy inspekcji był pan H. C.;
6. art. 106 w zw. z art. 10, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez akceptację nieprawidłowego współdziałania z organami samorządu aptekarskiego - zwrócenia się o wydanie opinii do Okręgowej Rady Aptekarskiej (dalej jako "ORA") bez umożliwienia Skarżącej czynnego udziału we wszczętym postępowaniu wpadkowym;
7. art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ograniczenie postępowania odwoławczego do weryfikacji prawidłowości rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z uchybieniem przysługującemu Skarżącej prawu do ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracyjny orzekając w sprawie nie naruszył prawa materialnego i obowiązujących przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz utrzymana nią w mocy decyzja wydana przez organ I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną przesłanką cofnięcia skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w [...] jest przepis art. 37 ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego, który stanowi, iż organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.
Z kolei zgodnie z art. 101 pkt 4 Prawa farmaceutycznego wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.
Użycie w art. 37 ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego określenia "cofa zezwolenia" oznacza, iż ww. wskazana sytuacja obliguje właściwy organ do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia. Zdaniem Sądu, cofnięcie zezwolenia na podstawie art. 37 ap ust. 1 jest niezależne od zastosowania regulacji zawartych w art. 120 ust. 1 pkt 2 i 103 Prawa farmaceutycznego i ma zastosowanie do wszystkich zezwoleń wydanych na gruncie ustawy Prawo farmaceutyczne.
Pojęcie rękojmi należytego prowadzenia apteki nie ma definicji ustawowej. W doktrynie wskazuje się, że "dla udzielenia odpowiedzi w przedmiocie rękojmi należytego prowadzenia apteki można skorzystać z dorobku orzecznictwa odnoszącego się do rękojmi należytego wykonywania zawodu, tym bardziej, że Naczelny Sąd Administracyjny kilkakrotnie stwierdzał, iż orzecznictwo dotyczące poszczególnych zawodów, w których wymagana jest rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu, znajduje zastosowanie ogólnie do pojęcia "rękojmi", z uwzględnieniem cech szczególnych danego zawodu (chodzi nie tylko o wiedzę i wysokie kwalifikacje, ale o sumienność i rzetelność)" (M. Kulesza, Opinia prawna odnośnie do rękojmi należytego prowadzenia apteki. Biuletyn Informacyjny, Okręgowa Izba Aptekarska w Warszawie, luty 2004 r., s. 27; por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 1999 r., II SA 879/99). W orzecznictwie wskazuje się, że "pojęcie rękojmi należytego wykonywania zawodu należy rozumieć całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących danego zawodu, składającej się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego" (wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 1999 r., II SA 879/99). "Na wizerunek ten [...] składają się takie cechy charakteru, jak: szlachetność, prawość, uczciwość, sumienność i bezstronność łącznie" (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2001 r., II SA 959/00). Ponadto zaznacza się, że "o nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Na rękojmię [...] składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe, zachowanie [...]. Pojęcie "rękojmi" to uroczyste poręczenie, zagwarantowanie, zapewnienie, że z racji posiadanych cech zawód zaufania publicznego [...] będzie wykonywany prawidłowo. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu [...] jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2006 r., VI SA/Wa 499/06; z dnia 12 lutego 2007 r., VI SA/Wa 2084/06). Przesłanki rękojmi nie należy przy tym utożsamiać z wymaganiem odnoszącym się do kwalifikacji zawodowych (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2001 r., II SA 959/00; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2006 r., VI SA/Wa 499/06). Z drugiej strony jednak "nie można przyjąć, że rękojmia [w ogóle] nie wiąże się z wiedzą praktyczną konieczną do wykonywania zawodu" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2006 r., VI SA/Wa 499/06). Brak odpowiednich umiejętności czy też dostatecznej praktyki może bowiem mieć wpływ na poziom świadczonych usług, a przez to nie stanowić gwarancji należytego wykonywania zawodu (Marta Koremba, komentarz do art. 101 p.f., LEX).
W ocenie Sądu, iż konieczność posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki nie jest badana wyłącznie na etapie wydawania zezwolenia na otwarcie nowej apteki. Przedsiębiorca posiadający już zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej musi ją posiadać przez cały okres zezwolenia a obowiązki nałożone na niego ustawą Prawo farmaceutyczne wyznaczają granice, w jakich może poruszać się prowadząc reglamentowaną działalność.
Zgodnie z art. 65 ust. 1 Prawa farmaceutycznego, obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie. Ustawa przewiduje dwie formy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi: detaliczny i hurtowy. Zgodnie z art. 68 ust. 1 Prawa farmaceutycznego, obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1.
Inne przepisy ustawy określają obrót hurtowy i tak zgodnie z art. 72 ust. 1 obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych. Obrotem hurtowym jest wszelkie działanie polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym lub z aptekami lub zakładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności (art. 72 ust. 3 Prawa farmaceutycznego).
Prowadzenie obrotu z innymi uzasadniał zatem zarzut, iż skarżąca prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi, który wymaga odrębnego zezwolenia.
Art. 86 ust. 1 Prawa farmaceutycznego stanowi, że apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2. Jak stanowi art. 87 ust. 2 Prawa farmaceutycznego apteki ogólnodostępne przeznaczone są do:
1) zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8,
2) wykonywanie czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2.
Stosownie do art. 96 ust. 1 Prawa farmaceutycznego produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych:
1) na podstawie recepty,
2) bez recepty,
3) na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, w sposób nie budzący wątpliwości organy wykazały, że apteka ogólnodostępna dostarczała produkty do hurtowni farmaceutycznej, przez co naruszyła fundamentalne zasady działania apteki ogólnodostępnej. Takie działanie obligowało organ do cofnięcia zezwolenia.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącej tj. naruszenia art. 8, 80, 107 § 3 w zw. z art. 37 ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego należy podnieść, że zezwolenie na prowadzenie przedmiotowej apteki zostało udzielone dwóm przedsiębiorcom, którzy zdecydowali, że będą wspólnie prowadzić aptekę w ramach spółki cywilnej pod nazwą "[...]" P. A. , H. C. spółka cywilna. Zgodnie z art. 860 kc przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony. Natomiast w myśl art. 864 kc za zobowiązanie spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie. Sąd podzielił pogląd organu, że fakt, na który powołuje się strona, że nie wiedziała o nieprawidłowościach w działaniu apteki nie ma żadnego znaczenia dla odpowiedzialności obojga wspólników - przedsiębiorców wspólnie prowadzących aptekę z tytułu naruszenia przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne.
Odpowiadając na zarzut skarżącej odnośnie zaakceptowania przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego nieprawidłowego współdziałania z organami samorządu aptekarskiego – zwrócenia się o wydanie opinii do Okręgowej Rady Aptekarskiej bez umożliwienia skarżącej czynnego udziału we wszczętym postępowaniu wpadkowym Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 106 k.p.a. przewidujący współdziałanie organów przy wydawaniu decyzji.
Zgodnie bowiem z § 1 ww. artykułu "jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ/wyrażenia opinii albo zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Z przepisu tego wynika, że obowiązek współdziałania nakładany jest przepisem prawa materialnego, natomiast w Prawie farmaceutycznym brak jest takiego uregulowania, które uzależniałoby obowiązek zasięgnięcia opinii organów samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Przepisy art. 29 ust. 5 i art. 7 ust. 2 ustawy o izbach aptekarskich są normami kompetencyjnymi, na podstawie których samorząd aptekarski wydaje opinie w sprawach udzielania lub cofania koncesji, które mogą posłużyć jako opinie biegłego.
Wbrew twierdzeniom skarżącej nie doszło też do naruszenia art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Organ II instancji ponownie rozpoznał i rozstrzygnął sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w toczącym się postępowaniu.
W tym stanie rzeczy uznając zarzuty skargi za niezasadne Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło