VI SA/Wa 1211/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi H.Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [..] po rozpoznaniu odwołania H. Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Transportowe - zwanej dalej skarżącą, od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 83840 zł, utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję. Do powyższych rozstrzygnięć organów obu instancji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] września 2008 r. w na drodze powiatowej nr [...] w G. zatrzymany został do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Powyższym pojazdem członowym skarżąca wykonywała transport drogowy dwóch kontenerów na trasie G. -L. Kierowcą był K. C. Po dokonaniu pomiaru ważenia w punkcie pomiarowym w P. stwierdzono przekroczenie: - dopuszczalnych nacisków osi na drodze, na której jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach do 8 t o 10 ton i 420 kg dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych. Zmierzony nacisk pojedynczej osi napędowej wynosił 18 ton 420 kg.; - dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy o 22140 kg. Waga zważonego pojazdu członowego wynosiła 64140 kg - dopuszczalnych nacisków osi na drodze, na której jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t: dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3m i nie większej niż 1,4m o 16,32 t. Powyższe okoliczności potwierdzają załączone do akt sprawy: protokół kontroli oraz protokół z ważenia pojazdu. Kierowca nie podając przyczyny nie podpisał protokołu. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca K. C. zeznał, iż sam podjął decyzję o załadowaniu kontenerów wiedząc, że ładunek będzie przekraczał dopuszczalną ładowność. Wskazał, że nie ma uwag co do sposobu przygotowania przez inspektorów punktu pomiaru nacisków osi oraz co do sposobu wykonanego pomiaru nacisków osi. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 83840 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Organ wskazał w uzasadnieniu, iż protokoły z zatrzymania i kontroli oraz ważenia pojazdu kierowca nie podpisał po konsultacji ze swoim przełożonym. Pomiaru dokonano w miejscu spełniającym wymogi geodezyjne określone przez właściwe przepisy oraz przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych posiadających legalizacje Urzędu Miar. Organ stwierdził następujące naruszenie parametrów pojazdu: 1) łączna masa zespołu pojazdów 64,14 t - przekroczenie o 22,14 t - za co nałożył karę pieniężną 1440 zł, 2) nacisk 38,12 t na potrójnej osi – przekroczenie o 16,32 t - za co nałożył karę pieniężną 65000 zł, 3) nacisk 18,42 t na pojedynczej osi napędowej – przekroczenie o 10,42 t – za co nałożył karę pieniężną 17400 zł. W ocenie organu proces ważenia został przeprowadzony w sposób prawidłowy. Organ wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz sposób obliczania wysokości kary za poszczególne naruszenia. W odwołaniu od tej decyzji organu I instancji strona wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego - art. 75 § 1 k.p.a. poprzez dopuszczenie - w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego - dowodu sprzecznego z prawem, polegającego na przeprowadzeniu pomiarów w punkcie ważenia pojazdów, który nie odpowiadał wymaganiom określonym w § 7 ust. 1, § 8 i § 9 oraz § 27 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r., w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdu w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń, wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Wskazał, że podczas kontroli oraz w toku prowadzonego postępowania organ nie przedstawił dodatkowych dokumentów, świadczących o wykonaniu na tym stanowisku, pomiarów potwierdzających spełnianie warunków, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. Dowodzi to faktu, iż organ nie dysponuje stosownym dokumentem, potwierdzającym, iż ww. miejsce ważenia pojazdów poddane zostało odpowiednim badaniom i w dniu kontroli spełniało wszystkie wymagania określone w ww. akcie prawnym. W dalszej części dowodziła, iż miejsce ważenia nie spełnia także innych wymagań technicznych, których spełnienia, od punktu pomiarów, wymaga powołane powyżej rozporządzenie. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 2, art. 40c ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), lp. 6 pkt 6 lit. d) i e), pkt 7 lit. d) i e) oraz lp. 9 pkt 11 lit. c) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), zaskarżoną decyzję utrzymał w całości w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że wyjaśnienia skarżącej zawarte w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia odwołania. Podkreślił, że rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r., w sprawie wymagań którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdu w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych dotyczy wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu. Wagi te, jak i miejsca, w których mogą one się znajdować muszą odpowiadać dość surowym rygorom technicznym, gdyż cała procedura ważenia odbywa się bez zatrzymywania pojazdów. Tymczasem ważenia dokonano na wagach przenośnych do pomiarów statycznych; w trakcie takiego ważenia pojazd znajdujący się na wadze jest unieruchomiony. Powyższe przepisy nie mają więc zastosowania w niniejszej sprawie i miejsce ważenia nie podlega ocenie pod kątem zgodności z wymogami określonymi w ww. akcie prawnym. Podkreślił, że wagi użyte w trakcie kontroli winny w dniu kontroli spełniać jedynie wymogi określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (obecnie kwestie te reguluje rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 26, poz. 152). Rozporządzenie to nie wprowadzało szczególnych warunków dla miejsca, na którym miało być wykonywane ważenie przy pomocy wag nieautomatycznych. Co więcej, w obowiązujących przepisach brak jest uregulowania procedury ważenia za pomocą wag nieautomatycznych przez organy kontrolne. Mimo to, w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników, Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiednie organy. Tak też było w niniejszej sprawie - miejsce przeprowadzenia ważenia w miejscowości Przejazdowo legitymuje się dokumentem zatwierdzającym wydanym przez właściwe organy, po przeprowadzeniu odpowiednich pomiarów przez uprawnionego geodetę. Dokonane przezeń pomiary wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej dla wag do pomiarów dynamicznych (pojazdów w ruchu), co oznacza, że na takim miejscu mogłyby również być dokonywane pomiary dynamiczne. Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jej uchylenie, umorzenie postępowania i zwrot wpłaconej kary. Podtrzymała i powtórzyła wszystkie zarzuty opisane w odwołaniu. W opinii skarżącej, przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, powołane przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego do oceny zgodności procesu ważenia, odnoszą się wyłącznie do wag i nie obejmują całego procesu ważenia. Wbrew stanowisku organu w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r., w sprawie wymagań którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdu w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych zostały określone wymagania zarówno do samych wag, jak i do miejsca ważenia. W jego ocenie rozporządzenie powinno mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Skarżąca na poparcie swojej argumentacji powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 455/08. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumentację zaprezentowaną w trakcie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa. Główny zarzut skargi, podobnie jak i odwołanie od decyzji, wydanej w I instancji sprowadza się do kwestionowania wyników ważenia, na podstawie których na skarżącą nałożona została kara pieniężna z uwagi na to, że miejsce ważenia pojazdów w miejscowości P. nie odpowiadało wymogom określonym w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345). Dlatego też skarżąca kwestionuje wyniki uzyskane podczas pomiarów dokonanych przez organ kontrolny. Ustosunkowując się do tego zarzutu Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie zostały potwierdzone w głównej mierze w protokole kontroli z dnia [...] września 2008 r. Z protokołu tego wynika, iż kierowca został pouczony o zasadach kontroli nacisków osi i masy pojazdu przy użyciu wag samochodowych, o przysługujących mu prawach w czasie kontroli. Odczytu wskazań pomiarowych dokonano w obecności kierowcy pojazdu, miał on możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wag ze świadectwami legalizacji, zapoznał się z legitymacją służbową kontrolującego. Treść protokołu została odczytana kierującemu pojazdem. Kierowca wprawdzie bez podania powodów odmówił podpisania protokołu to jednak nie zgłosił żadnych uwag do przebiegu samej kontroli. Jej prawidłowość potwierdził także w trakcie przesłuchania przeprowadzonego przez inspektorów transportu drogowego w miejscu ważenia. Wymaga podkreślenia, iż miejsce ważenia legitymuje się dokumentem, potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów, wydanym przez uprawnionego geodetę, który zatwierdził to miejsce do kontroli pojazdów po przeprowadzeniu stosownych pomiarów w dniu [...] kwietnia 2008 r. Ponadto, co istotne, procedurę ważenia w trakcie kontroli wykonano dwukrotnie, wybierając bardziej korzystny dla przedsiębiorcy wynik. Powyższe ustalenia dowodzą, iż wbrew twierdzeniom skarżącej zachowana została procedura ważenia pojazdu. Przedmiotowego pomiaru nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu dokonano za pomocą wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych, które w dniu kontroli posiadały ważną legalizację. Ze znajdujących się w aktach świadectw legalizacji wynika, że w dniu ważenia wagi te odpowiadały wymaganiom zawartym w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. Nr 183, poz. 1791). Obecnie obowiązujący akt prawny dotyczący tej materii to rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152). Zgodzić się należy z organem, że zarówno rozporządzenie z 2003 r. jak i z 2008 r. nie przewidywało szczególnych wymogów dotyczących miejsca ważenia za pomocą wag nieautomatycznych. Niezasadnie - zdaniem organu - skarżąca powołuje się na rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, albowiem akt ten dotyczy wyłącznie ważenia wagami do pomiaru pojazdów w ruchu i nie ma zastosowania w przypadku ważenia pojazdów za pomocą wag nieautomatycznych, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Wprawdzie rozporządzenie z 25 września 2007 r. przewiduje dwa rodzaje ważenia: statyczne i dynamiczne, ale za pomocą wag do ważenia pojazdów w ruchu. Stąd też wymogów co do miejsca ważenia, przewidzianych w ww. rozporządzeniu nie można przekładać na ważenie za pomocą wag nieautomatycznych. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, inspekcja drogowa, aby zapewnić dokładność ważenia, korzysta z miejsc odpowiednio wypoziomowanych i zatwierdzonych przez odpowiednie organy. W niniejszej sprawie organ dysponował protokołem z pomiaru pochylenia terenu. W tym miejscu należy podkreślić, iż stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 maja 2008 r. - sygn. akt VI SA/Wa 455/08, na które powołuje się skarżąca, zostało podważone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 810/08 uchylił powyższe orzeczenie, opowiadając się za poglądem, zgodnie z którym rozporządzenie Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z 10 lutego 2004 r. - obecnie zastąpione przez rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych - dotyczy tylko i wyłącznie wymagań metrologicznych wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu. Nie ma zatem zastosowania - jak stwierdził NSA - do oceny legalności pomiarów nacisków osi i masy całkowitej nieruchomego pojazdu dokonanego przy pomocy przenośnych wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych. Sąd w niniejszym postępowaniu podzielił całkowicie poglądy zawarte w cytowanym wyroku NSA. Ponadto należy wskazać, iż stanowisko dotyczące braku podstaw do zastosowania cyt. rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. znalazło potwierdzenie w orzecznictwie WSA w Warszawie (vide: wyrok z dnia 6 kwietnia 2009 r., sygn. akt VISA/Wa 2580/08 i wyrok z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt VISA/Wa 26/09). W tym stanie rzeczy nie znajdując podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji Sąd orzekł o oddaleniu skargi na mocy art. 151 p.p.s.a. Obie decyzje zostały wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego, z zachowaniem reguł wynikających z procedury administracyjnej.