VI SA/Wa 122/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Grażyna Śliwińska Sędziowie : Asesor WSA Izabela Głowacka – Klimas Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant: Paweł Muszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi K. W. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich. 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], z dnia [...] marca 2004 roku; 2. stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu. Krajowa Rada Radców Prawnych uchwałą z dnia [...] października 2004 nr [...], działając na podstawie art.33 ust.1 i 3 w związku z art.31 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 1982 r. nr 19 poz. 145 oraz Dz. U. z 1989 r. Nr 33, poz. 175) oraz na podstawie art. 138 § l k.p.a. po rozpoznaniu odwołania skarżącego K. W. od uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] marca 2004 roku w sprawie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. Krajowa Rady Radców Prawnych ustaliła, iż Pan K. W. przystąpił do konkursu zorganizowanego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...] w oparciu o przepis art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych i zgodnie z § 22-25 Regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich, wydanego na podstawie art. 60 pkt. 8 powołanej ustawy. W wyniku tego postępowania Pan K. W. uzyskał 59,5 punktów, a więc zdaniem Rady poza limitem ustalonym na 120 punktów i nie został dopuszczony do drugiego etapu konkursu. W odwołaniu z dnia [...] maja 2004 r. Pan K. W. zakwestionował poprawność przeprowadzonego egzaminu powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r., sygn. akt P 21/02 (Dz. U. Nr 34 poz.303). Krajowa Rada Radców Prawnych powołując się na uzasadnienie powołanego wyroku Trybunał uznała, że "przepisy dotychczasowe, także w zakresie orzeczenia o ich niezgodności z Konstytucją - do czasu zakwestionowania ich przez Trybunał - korzystały z domniemania konstytucyjności z wszelkimi jego następstwami co do podjętych w oparciu o nie uchwał i decyzji organów samorządu zawodowego". Skargę na tę uchwałę wniósł Pan K. W. zarzucając naruszenie norm prawa materialnego w postaci błędnej wykładni przepisu art. 33 ustawy o radcach prawnych poprzez przyjęcie, ze spełnienie wszystkich warunków stosowanego przepisu nie jest wystarczające do wydania uchwały w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich; naruszenie norm prawa materialnego w postaci błędnej subsumpcji poprzez wadliwe przyjęcie związku pomiędzy podstawą prawną rozstrzygnięcia a okolicznościami, które w zaistniałej sytuacji nie są wiążące dla sprawy (wynik konkursu) oraz poparte tegoż niezasadnymi merytorycznie argumentami (konstrukcją "domniemania konstytucyjności" regulaminów); naruszenie norm prawa procesowego, w szczególności art. 107 § l i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), poprzez: nieprecyzyjne określenie podstawy - prawnej (dotyczy uchwały Rady OIRP w [...]), uzasadnianie decyzji wynikami konkursu na aplikanta radcowskiego przeprowadzonego na podstawie regulaminów KURP i Rady OIRP w [...] (konstrukcja "domniemania ich konstytucyjności"), co sugeruje, ze stanowiły one podstawę prawną wydania przedmiotowej uchwały Rady OIRP w [...], podczas gdy uchwala ta powołuje się wyłącznie na przepis art. 33 ustawy o radcach prawnych, brak w uzasadnieniu wyjaśnienia zastosowania podstawy - prawnej wydania przedmiotowych uchwał; naruszenie ogólnych zasad wyrażonych w przepisach art. 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego. Wniósł o dokonanie kontroli zgodności z prawem wydania przedmiotowych decyzji, uchylenie ich i zobligowanie Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] do wydania zasadnej uchwały w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich. Wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. wszedł w życie 4 marca 2004r. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw z 2004r. nr 34. W ocenie skarżącego w tym też dniu utracił moc niekonstytucyjny przepis a także wydana na jego podstawie w/w uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych. Zdaniem skarżącego konsekwencją stwierdzenia braku powszechnie obowiązującej mocy obowiązujących przepisów jest niemożność stanowienia przez nie podstawy prawnej uchwał podejmowanych w przedmiocie udzielenia wpisu na listę aplikantów radcowskich lub jej odmowy. Zdaniem skarżącego spełnił on wszystkie ustawowo wyznaczone warunki wpisu na listę aplikantów radcowskich określone w przepisie art.33 ust.1 ustawy o radcach prawnych. Krajowa Rada Radców Prawnych wniosła o oddalenie skargi podnosząc argumenty zawarte w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą wydania Uchwał organów obu instancji był konkurs na aplikację radcowską, który został przeprowadzony w oparciu regulamin postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i Rad Okręgowych Izb Radców Prawnych w należących do ich właściwości indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich - §22-25². Regulamin postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i Rad Okręgowych Izb Radców Prawnych w należących do ich właściwości indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich wydany był na podstawie delegacji zawartej w art. 60 pkt. 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych (Dz.U. Nr 19 poz. 145 ze zm.). W dniu 18 lutego 2004 roku Trybunał Konstytucyjny rozpoznał połączone pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie zgodności z konstytucją niektórych przepisów prawa o adwokaturze oraz ustawy o radcach prawnych dotyczących naboru na aplikacje adwokackie i radcowskie. W zakresie dotyczącym zgodności z Konstytucją niektórych przepisów ustawy o radcach prawnych, związanych z naborem na aplikację radcowską, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2004 roku, sygn. akt P 21/02, opublikowanym w Dz.U. z 4 marca 2004 roku orzekł, że art. 60 pkt 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych (Dz.U. Nr 19, poz. 145 ze zm.) jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez to, że dopuszcza co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczenia, natomiast art. 60 pkt 8b ustawy, o której jest mowa wyżej, nie jest niezgodny z art. 17 Konstytucji. W obszernym uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny podał motywy powyższego rozstrzygnięcia i dodatkowo wskazał, że ograniczenia konstytucyjnie gwarantowanych wolności i praw obywatelskich powinny być unormowane w aktach prawnych o randze ustawowej. Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepisy zaskarżonej ustawy nie określały przesłanek i zakresu przeprowadzenia konkursów na aplikacje, umożliwiając dowolne normowanie tych kwestii w aktach prawnych wewnątrzkorporacyjnych, zostały one uznane za niezgodne z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 1 podpunkt b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) zobowiązuje Sąd do uchylenia decyzji w razie naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, organ w oparciu o przepisy korporacyjne zgodne z Konstytucją RP ponownie przeprowadzi postępowanie w sprawie wpisu skarżącego na listę aplikantów radcowskich. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Stosownie do przepisu art. 152 p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.