VI SA/Wa 1222/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-29
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Pamela Kuraś - Dębecka, Olga Żurawska – Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca zdany egzamin prokuratorski, ale nieposiadająca odpowiedniej praktyki zawodowej po jego zdaniu, może zostać wpisana na listę radców prawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpis na listę radców prawnych wymaga nie tylko zdania egzaminu prokuratorskiego, ale także wykazania się odpowiednią praktyką zawodową, która daje rękojmię należytego wykonywania zawodu. Sama praktyka zdobyta przed egzaminem lub czynności o charakterze pomocniczym po egzaminie nie są wystarczające, jeśli nie są bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej w rozumieniu ustawy o radcach prawnych.Stan faktyczny
Skarżąca E. L. złożyła wniosek o wpis na listę radców prawnych, powołując się na zdany egzamin prokuratorski i praktykę zawodową. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych odmówiła wpisu, uznając, że skarżąca nie wykazała się odpowiednią praktyką i doświadczeniem. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych i Ministra Sprawiedliwości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując ocenę jej praktyki zawodowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2009 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych oddala skargę
Decyzją z [...] maja 2009 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 5 i art. 25 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1059, z późn. zm., dalej jako u.r.p.) utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie z [...] marca 2009 r., Nr [...] oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z [...] listopada 2008 r., Nr [...] o odmowie wpisu E. L. (dalej jako skarżąca) na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
[...] października 2008 r. skarżąca złożyła wniosek o wpis na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], na podstawie art. 24 zw. z art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p., powołując się na złożony egzamin prokuratorski w dniach od [...],[...],[...]-[...],[...]-[...] października 2007 r. oraz praktykę w okresie od [...] marca 2003 r. do [...] września 2003 r. w Centrum Onkologii [...] na stanowisku stażysta w dziale zamówień publicznych, a następnie od [...] września 2003 r. do [...] października 2003 r. na stanowisku inspektora ds. zamówień publicznych, od [...] listopada 2003 r. do kwietnia 2006 r. w E. jako asystent biura, od kwietnia 2006 r. do [...] października 2007 r. w I. Sp. z o.o. asystent biura/referent prawny i od [...] listopada 2007 r. i nadal A. - funkcjonariusz.
Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych po rozpatrzeniu powyższego wniosku podjęła uchwałę odmawiającą wpisu skarżącej na listę radców prawnych. Podstawą uchwały było przyjęcie przez Radę stanowiska, iż skarżąca nie wykazała się praktyką, stażem i doświadczeniem zawodowym mogącym wskazywać, iż jej umiejętności dają rękojmię należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Rada wzięła pod uwagę przede wszystkim, iż z dokumentów załączonych przez skarżącą wynika bardzo ograniczony zakres przedmiotowy wykonywanych przez nią czynności, związanych z praktycznym stosowaniem prawa. Wykonywane w okresie zatrudnienia czynności nie obejmowały swoim zakresem wszystkich dziedzin prawa przewidzianych aplikacją radcowską. Również fakt odbycia aplikacji prokuratorskiej, odbiegającej zasadniczo w zakresie przedmiotowym od programu aplikacji radcowskiej nie daje – w ocenie organu – podstaw do przyjęcia, iż skarżąca będzie wykonywała właściwie zawód radcy prawnego.
W odwołaniu od powyższej uchwały skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 24 ust. 2 c w związku z art. 24 ust. 1 pkt 6 u.r.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż z uwagi na niespełnienie przesłanki warunkującej wpis, polegającej na nieodbyciu w Rzeczypospolitej Polskiej aplikacji radcowskiej oraz niezłożeniu egzaminu radcowskiego, należy odmówić skarżącej wpisu na listę radców prawnych, w sytuacji gdy w październiku 2007 r. złożyła egzamin prokuratorski zwalniający ją w konsekwencji z obowiązku odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego;
2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezzasadnym przyjęciu, iż nie wykazała się odpowiednią praktyką, stażem i doświadczeniem zawodowym mogącym wskazywać, iż jej umiejętności dają rękojmię należytego wykonywania zawodu radcy prawnego w sytuacji gdy:
• jako podstawę odmowy wpisu na listę radców prawnych w uchwale wskazano art. 24 ust. 2 c w związku z art. 24 ust. 1 pkt 6 u.r.p., a więc przesłankę dotyczącą innej niż rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego wskazaną w uzasadnieniu uchwały;
• organ podejmujący uchwałę poza ogólnikowymi stwierdzeniami, iż pomimo odbycia aplikacji prokuratorskiej oraz złożenia dokumentacji odnośnie praktycznego stosowania prawa nie przedstawiła wystarczających dowodów dających rękojmię należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, nie uzasadnił w sposób co najmniej dostateczny swojego stanowiska, mimo iż tego rodzaju decyzja powinna być należycie umotywowana z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej oraz nie odnosząc się w najmniejszym nawet zakresie do przedstawionych dowodów, mimo iż podczas swojej kilkuletniej praktyki stosowania prawa skarżąca wykazała, iż wykonywała czynności, które wprost - zgodnie z dyspozycją art. 6 i 7 u.r.p. wchodzą w zakres czynności zawodu radcy prawnego.
Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych po rozpatrzeniu ww. odwołania uchwałą z [...] marca 2009 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ uzupełnił podstawę odmowy wpisu poprzez wskazanie całego ust. 1 art. 24 u.r.p. oraz art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p., uznając jednocześnie, że braki zaskarżonej uchwały w tym zakresie nie powodują jej wadliwości, jako że organ odniósł się do tych przepisów.
Organ wskazał, że w ramach tzw. "przepływu międzyzawodowego" należy badać czy osoba ubiegająca się o wpis posiadała, w drodze praktyki zawodowej nabytej po złożonym innym egzaminie prawniczym, doświadczenie w świadczeniu pomocy prawnej upoważniającej do przyjęcia, że z chwilą wpisu na listę zawodową daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
W ocenie organu skarżąca takiej praktyki nie zdobyła, albowiem po złożeniu egzaminu prokuratorskiego podjęła służbę w A., gdzie wykonuje czynności polegające na bieżącym stosowaniu przepisów prawa. Zdaniem organu sam wymiar praktyki zawodowej wykonywanej przez okres kilkunastu miesięcy, zarówno ze względu na zbyt krótki okres jaki upłynął od złożonego egzaminu prokuratorskiego, jak i na zasadniczo odmienny od radcowskiego profil przygotowania zawodowego skarżącej, a także ze względu na zakres wykonywanych czynności zawodowych, które praktycznie nie pozostają w związku ze świadczeniem pomocy prawnej, nie może być uznany za odpowiedni w rozumieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2006 r. Organ zaakcentował, że z załączonego przez skarżącą zaświadczenia wydanego przez A. nie wynika, by skarżąca w ogóle zajmowała się zawodowo czynnościami "pomocy prawnej" np. wykonując czynności obsługi prawnej A. bądź którejkolwiek z jej komórek organizacyjnych.
W odwołaniu od powyższej uchwały skarżąca zarzuciła obrazę prawa materialnego tj. art. 24 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p. poprzez dowolną i wadliwą wykładnię tych przepisów oraz bezzasadne uznanie, że w aktualnym stanie prawnym, powstałym na skutek opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2006 r. sygn. K 30/06, na listę radców prawnych może być wpisana osoba, która zdała egzamin prokuratorski, a nadto daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego poprzez wykazanie legitymowania się praktyką w zawodzie prawniczym zdobytą po egzaminie prawniczym.
Powołaną na wstępie decyzją Ministra Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.
W uzasadnieniu swojej decyzji podał, że rozstrzygnięcie Prezydium KRRP jest prawidłowe pod względem faktycznym i prawnym. Minister, rozważając zarzuty odwołania na gruncie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w sprawie sygn. akt K 30/06 z 8 listopada 2006 r., wskazał, że w toku postępowania o wpis na listę radców prawnych osoby wymienionej w art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p., samorząd radcowski mógł badać czy konkretna osoba ubiegająca się o wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Przesłankami oceny były dla osób ubiegających się o wpis, a zwolnionych z wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, m. in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem zawodu prawniczego.
Powołując się również na orzecznictwo sądów administracyjnych Minister stwierdził, że przedmiotem oceny kandydata w zakresie wpisu, powinien być między innymi praktyczny kontakt osoby z wykonywaniem danego zawodu prawniczego. Przez pojęcie to rozumie się faktyczne wykonywanie czynności zawodowych.
Niezależnie od powyższego organ zauważył, że ustawa z 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy -Prawo o notariacie (Dz. U. z 2009 r., Nr 37, poz. 286) - która weszła w życie 25 marca 2009 r., zmieniła dotychczasową treść art. 25 u.r.p. Przepis ten uregulował w odmienny sposób kryteria, na podstawie których oceniana będzie praktyka kandydata, niezbędna do uzyskania wpisu na listę radców prawnych. Przepis art. 25 ust. 1 pkt 4 u.r.p. określił, że wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się do osób, które po zdanym egzaminie sędziowskim w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii lub spółce o których mowa w art. 8 ust. 1 u.r.p. Natomiast zgodnie z ust. 5 cytowanego artykułu do okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, w przypadku aplikacji sądowej pozaetatowej lub aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej zalicza się proporcjonalnie okres trwania tych aplikacji przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji zalicza się 1/4 miesiąca. Nowelizacja ta, w odniesieniu do omawianego zakresu spraw, nie zawiera przepisów przejściowych, zatem zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, w sytuacji gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, to organy stosujące prawo powinny poprzez zastosowanie reguł wykładni rozważyć, które przepisy należałoby zastosować do konkretnej sprawy. Odnosząc się zatem do realiów niniejszego postępowania, Minister Sprawiedliwości dokonał oceny sytuacji prawnej skarżącej, przy uwzględnieniu treści przepisu art. 25 u.r.pr., zarówno sprzed, jak i po wskazanej nowelizacji.
W ocenie Ministra Sprawiedliwości, skarżąca co prawda od 2003 r. wykonywała czynności w zakresie świadczenia pomocy prawnej, niemniej jednak zgodnie ze wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego do oceny rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego decydujący jest wyłącznie okres po [...] października 2007 r., tj. od chwili zdania przez skarżącą egzaminu prokuratorskiego. W ocenie organu zakres przedmiotowy wykonywanych czynności związanych z praktycznym stosowaniem prawa przez skarżącą jest bardzo ograniczony. Wykonywane przez nią w okresie zatrudnienia czynności sprowadzały się do czynności prawnych o charakterze pomocniczym bez możliwości podejmowania decyzji o sposobie rozwiązywania kwestii prawnych.
Zdaniem organu skarżąca nie spełnia również przesłanek wskazanych w art. 25 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 5 u.r.p., który wszedł w życie z dniem 25 marca 2009 r.
Zdała wprawdzie egzamin prokuratorski po 1 stycznia 1991 r., jednakże w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat, nie wykonywała wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii lub spółce, o których mowa w art. 8 ust. 1 u.r.p.
W związku z powyższym – w ocenie organu – skarżąca nie spełnia zarówno przesłanki określonej w art. 25 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., będącej dotychczas podstawą do wpisu na listę radców prawnych, jak i wymagań objętych ustawowymi przesłankami wpisu na listę radców prawnych wynikających ze znowelizowanego art. 25 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 5 u.r.p.
W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania:
- art. 7 k.p.a., który wymaga aby organ administracji publicznej rozstrzygając sprawę, wziął w szczególności pod uwagę zasadę ogólną wyrażoną w cytowanym artykule, a wymagającą uwzględnienia słusznego interesu stron;
- art. 8 k.p.a. przez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów Państwa, wyrażające się w błędnej wykładni przepisów prawa prowadzącej do dowolności rozstrzygnięć administracyjnych, podczas gdy organ administracji powinien przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody;
- art. 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez nienależyte rozpoznanie i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, podczas gdy obowiązek zgromadzenia, wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, niezbędnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy oraz przeprowadzenia, całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę, a także błędną ocenę tych okoliczności w szczególności, w świetle złożenia przez skarżącą szeregu dowodów w postaci dokumentacji i zaświadczeń obrazujących zakres świadczonej przez nią pomocy prawnej. Organy podejmujące zaskarżone uchwały, poza ogólnikowymi stwierdzeniami, iż pomimo odbycia aplikacji prokuratorskiej oraz złożenia dokumentacji odnośnie praktycznego stosowania przez nią prawa, przyjęły że skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów dających rękojmię należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, a ponadto nie uzasadniły w sposób co najmniej dostateczny swojego stanowiska, mimo iż tego rodzaju decyzja powinna być należycie umotywowana z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organy orzekające przyjęły za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej;
co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego rozstrzygnięcia i
2. naruszenie prawa materialnego tj.
- art. 24 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p. w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji ustawy o radcach prawnych ustawą z 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie poprzez dowolną i wadliwą wykładnię tych przepisów oraz bezzasadne uznanie, że w stanie prawnym powstałym na skutek opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2006 r. sygn. K 30/06 na listę radców prawnych może być wpisana jedynie osoba, która zdała egzamin prokuratorski, a nadto daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego poprzez wykazanie legitymowania się praktyką w zawodzie prawniczym zdobytą po egzaminie prawniczym.
W konsekwencji skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości z [...] maja 2009 r. nr [...] oraz poprzedzającej w/w decyzję uchwały nr [...] podjętej przez Prezydium Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie z [...] marca 2009 r. oraz uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] nr [...] z [...] listopada 2008 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innym słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm. dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Niewątpliwie punktem wyjścia w rozpoznawanej sprawie jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2006 r., sygn. akt K 30/06, w którym Trybunał orzekł, iż art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361 z późn. zm.), w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP.
W ocenie Trybunału umożliwienie dostępu do zawodu radcy prawnego osobom bez praktycznego doświadczenia (po odbyciu innej niż radcowskiej aplikacji oraz złożeniu egzaminu) stwarza niebezpieczeństwo nienależytego wykonywania zawodu.
W ocenie Sądu, omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego należy odczytywać jako przesądzenie, że niedopuszczalne, bo naruszające konstytucyjną zasadę sprawowania przez samorząd zawodowy pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu radcy prawnego, jest wprowadzenie do tego zawodu osób, które wprawdzie zdały egzamin adwokacki, radcowski, sędziowski, prokuratorski lub notarialny ale nie wykonywały później realnie żadnego zawodu prawniczego (por. wyrok WSA z 20 listopada 2006 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1601/06 (Lex nr 306525).).
Tytułem uzupełnienia trafnej argumentacji Ministra należy przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w uzasadnieniu wyroku z 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 552/08. W nawiązaniu do ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego NSA wyraził pogląd, iż "Niekonstytucyjność normy prawnej pomijającej w swej części praktyczne doświadczenie zawodowe kandydata po zdanym egzaminie, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2, w stanie prawnym w chwili wydania zaskarżonej decyzji, nakazywała dostosować ocenę rękojmi należytego wykonywania zawodu przez kandydata w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. poprzez jej rozszerzenie o staż praktyczny w innym zawodzie po zdanym egzaminie, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2".
NSA w swoich dalszych rozważaniach wyraźnie zaakcentował, że okres praktyki może być liczony po zdaniu egzaminów określonych w art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p.
W tych okolicznościach – w ocenie Sądu – uznać należy, że Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, którego stanowisko zaaprobował Minister Sprawiedliwości, zasadnie uznało, że koncepcja przepływu międzyzawodowego opiera się przede wszystkim na tym, iż w pierwszej kolejności należy mieć status zawodowy w ramach danego zawodu, który następnie poprzez odpowiednią praktykę i doświadczenie zostanie sprofilowany (dostosowany) do zawodu radcy prawnego, w takim zakresie jaki wynika z art. 6 u.r.p. Stanowisko powyższe jest zgodne z poglądem wyrażonym w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który zwrócił uwagę, że przed dokonaniem wpisu na listę radców prawnych należy zbadać, czy osoba ubiegająca się o wpis może wykazać się stażem i doświadczeniem zawodowym, profilującym umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem. Logika powyższego stanowiska jest jasna i w ocenie sądu przekonywująca. Najpierw należy nabyć odpowiednie kwalifikacje, które następnie mogą być dostosowywane do innego profilu powinności zawodowych.
Z tych też względów stanowisko organów wyrażone w uchwale Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych i decyzji Ministra Sprawiedliwości o braku odpowiedniej praktyki zawodowej nie budzi zastrzeżeń Sądu. Ocena tej praktyki nie jest z pewnością oceną dowolną. Zasadnie została ona ograniczona do zatrudnienia skarżącej w A., albowiem po zdaniu egzaminu prokuratorskiego skarżąca została funkcjonariuszem tej służby i pełni ją do chwili obecnej. Z wydanego przez A. Delegatura w [...] wynika, że skarżąca wykonuje czynności polegające na bieżącym stosowaniu przepisów prawa. W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, że czynności te nie pozostają w związku ze świadczeniem pomocy prawnej, a jeżeli przyjąć, że niektóre z nich taki związek wykazują to w bardzo ograniczonym zakresie. Z uzyskanego zaświadczenia nie wynika, aby skarżąca wykonywała takie czynności, które profilowałyby jej umiejętności zdobyte na aplikacji prokuratorskiej, która jak to również zauważył Trybunał Konstytucyjny zakresem przedmiotowego kształcenia różni się od aplikacji radcowskiej. W konsekwencji oznacza to, jak słusznie uznały organy, że skarżąca nie wykazała się wymaganą praktyką w zawodzie prawniczym, czego konsekwencja był brak możliwości pozytywnego rozpoznania jej wniosku.
W tym kontekście nie mają znaczenia podnoszone w skardze okoliczności odwołujące się do doświadczenia prawniczego skarżącej, nabytego przed zakończeniem aplikacji prokuratorskiej.
Niezasadne są również zarzuty naruszenia prawa procesowego, zwłaszcza dotyczące ustalenia stanu faktycznego. Zwrócić przy tym należy uwagę, że skarżąca nie wskazuje jakich istotnych okoliczności nie uwzględnił organ oceniając jej praktykę zawodową po zdanym egzaminie prokuratorskim. Prowadzi to do wniosku, że organ stan faktyczny istotny z punktu widzenia wykładni przepisów prawa materialnego, mających w sprawie zastosowanie, ustalił w sposób prawidłowy. Organ swoje stanowisko uzasadnił przesłankami dostatecznie zindywidualizowanymi, dokonując prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną wydanej decyzji.
Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszył obowiązku uwzględnienia słusznego interesu strony. W przedmiotowej sprawie interes skarżącej nie mógł zostać zaspokojony, skoro nie spełniała ona jednego z wymogów warunkujących wpis na listę radców prawnych.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd uznając, że w sprawie niniejszej nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło