VI SA/Wa 1229/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2005 r. sprawy ze skargi P. w B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2005r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania P. z P. w B. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] kwietnia 2004r. umarzającej postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do celów ochrony osobistej B. M. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] grudnia 1998r. wydano B. M. pozwolenie na broń palną krótką do ochrony osobistej. Komendant Wojewódzki Policji w G. zawiadomieniem z dnia 4 grudnia 2001r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia B. M. posiadanego pozwolenia na w/w broń palną ze względu na prowadzone postępowanie w sprawie postrzelenia z posiadanej broni w dniu 15 listopada 2001r. J. D., który w wyniku odniesionych obrażeń zmarł. Decyzją z dnia [...] października 2004r. Komendant Wojewódzki Policji w G. umorzył wszczęte postępowanie. Odwołanie od tej decyzji złożył P. w B., które rozpoznał Komendant Główny Policji wydając decyzję z dnia [...] listopada 2004r. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż prowadzone postępowanie w sprawie postrzelenia z broni trzech osób, w tym jednej ze skutkiem śmiertelnym zostało zakończone wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] lipca 2003r. sygn. akt [...] uniewinniającym B. M. od popełnienia zarzucanych mu czynów i stwierdzającym, iż działał w warunkach obrony koniecznej. W zakresie zarzutu posiadania 23 sztuk naboi bez pozwolenia sąd umorzył postępowanie z uwagi na znikomą szkodliwość czynu. Organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazał, iż należy sprawdzić, czy osoby składające zeznania ukazujące B. M. w złym świetle kierowały się pobudkami osobistymi lub sympatią wobec zabitego przez niego napastnika a także sprawdzić, jaką opinię ma obecnie Pan M. w miejscu zamieszkania. Ponadto w uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji uznał za bezzasadny podnoszony w odwołaniu zarzut, iż organy Policji nie sprawdziły stanu fizycznego i psychicznego B. M.. Posiadane orzeczenia lekarskie i psychologiczne wyłączają zaliczenia go do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. W wyniku podjętych działań organy Policji stwierdziły, iż ze względu na upływ czasu przechowywania dokumentacji w archiwum nie ma możliwości ustalenia, czy B. M. jako policjant prowadził przeciwko wskazanym w decyzji osobom (S., G., K., G.) dochodzenia lub czynności. Ustalono, jedynie, iż w 1992 roku wszczęte było dochodzenie przeciwko S. i innym podejrzanym w związku ze znieważeniem funkcjonariuszy Policji podczas wykonywania czynności służbowych a także, iż w 1993 roku Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia [...] marca 1993r. skazał A. S. oskarżonego o czyn z art. 166 k.k., tj., grożenie zabójstwem B. M. na karę trzech miesięcy pozbawienia wolności. Uzyskano opinię wystawioną przez Komendanta Komisariatu Policji w M. o B. M., w której stwierdzono, iż posiadanie broni nie będzie stanowiło zagrożenia dla interesu bezpieczeństwa publicznego. B. M. przesłał dwie pozytywne opinie dotyczące jego osoby: z dnia [...] listopada 2001r. podpisaną przez dyrektora Agencji Ochrony Mienia i Osób w S. oraz z dnia [...] listopada 2001r. wystawioną przez Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów [...]. Ponadto, przesłał postanowienie Sądu Najwyższego z dnia [...] stycznia 2005r. sygn. akt [...] o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w G. z dnia [...] stycznia 2004r., sygn. akt [...] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] lipca 2003r., sygn. akt [...] Komendant Wojewódzki Policji w G. jako organ I instancji powiadomił strony postępowania o zakończeniu czynności w postępowaniu w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową i wyznaczył termin siedmiu dni na zapoznanie się z materiałami zebranymi w sprawie i wypowiedzenia się. B. M. jak i P. w B. zapoznali się z aktami sprawy nie wnosząc żadnych uwag. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. [...] Komendant Wojewódzki Policji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej B. M. uznając, iż wszczęte postępowanie jest bezprzedmiotowe. Z powyższą decyzją nie zgodził się P. w B. i złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania, w dniu [...] maja 2005r. podjął decyzję wskazaną na wstępie. W uzasadnieniu wskazał, iż jeden ze zeznań świadków, Pan A. G., pracujący w 1995r. w barze "[...]" w M. jako ochroniarz, do protokółu w dniu [...] lutego 2002r. oraz w dniu [...] lipca 2004r. zeznał, że w 1995r. znajdujący się pod wpływem alkoholu Pan M. groził klientom baru, że ich zabije, a po wyprowadzeniu go z baru przez zeznającego, wyjął broń i wycelował najpierw w jego kierunku, a potem w kierunku mężczyzny, który wyszedł z baru. Kolejny świadek, Pan R. K. w protokole z dnia [...] stycznia 2002r. i z dnia [...] sierpnia 2004r. opisał, jak w restauracji "[...]" w M. w 1998 lub 1999r. nietrzeźwy Pan M. przystawił mu broń pod brodę wtedy, gdy odmówił on podania mu ręki na powitanie. Innych świadków tego wydarzenia zeznający nie wskazał, choć w barze było wiele osób. Nie potrafił też wyjaśnić, dlaczego nie zgłosił sprawy organom Policji. Podobne wydarzenie opisał w protokole z dnia [...] stycznia 2002r. oraz z dnia [...] lipca 2004r. Pan G.. W listopadzie 2001r. nietrzeźwy według niego Pan M. przystawił pistolet do głowy osoby siedzącej obok niego w barze "[...]". Także wówczas, choć rzecz miała miejsce w miejscu publicznym, nikt z obecnych, w tym także zeznający i obsługa, nie zgłosili o wydarzeniu organom Policji. Wszystkim powyższym wydarzeniom p. M. zaprzeczył. Wyraził przypuszczenie, iż świadkowie, wobec których w przeszłości jako policjant podejmował interwencje, składając fałszywe zeznania, chcieli się na nim zemścić. Faktu tego nie udało się uprawdopodobnić. Z pisma otrzymanego z PK w M. wynika bowiem, iż w archiwum tej jednostki brak jest jakichkolwiek dokumentów na temat prowadzenia w przeszłości przez p. M. postępowań wobec wyżej wymienionych osób (przepisy o archiwizacji przewidują ich przechowywanie tylko przez okres 5 lat, a wydarzenia, o których wspomniał w swoim oświadczeniu p. M. miały miejsce wcześniej). Wyjątek stanowi tu p. K. S., który do protokołu z dnia [...] lutego 2002r. i [...] sierpnia 2004r. zeznał, iż w 1992r. p. M. bezzasadnie użył broni wobec niego i jego kolegi. Z akt sprawy wynika jednak, iż świadek ten prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] marca 1993r. sygn. akt [...] został uznany winnym wygłaszania gróźb pobicia p. M., za co skazano go na 3 miesiące pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata. Poddaje to w wątpliwość jego wiarygodność i bezstronność w sprawie dotyczącej cofnięcia p. M. pozwolenia na broń. Wskazał ponadto, iż w jego ocenie fakt nie potwierdzenia w toku postępowania, by trzej z czterech wyżej wymienionych świadków zeznawali przeciwko p. M. z pobudek osobistych, nie przesądza jednak o prawdziwości ich zeznań. Zważyć bowiem należy, iż choć wszystkie opisywane przez świadków wydarzenia miały miejsce w miejscach publicznych, w których często znajdowali się oni wraz z innymi znajomymi, to nie potrafią oni wskazać innych świadków, mogących potwierdzić ich zeznania. Sam zainteresowany, P. M., konsekwentnie im zaprzecza. W tym stanie rzeczy podniesiony w odwołaniu argument o kategoryczności i braku wewnętrznej spójności zeznań świadków nie może przesądzić, jak chce tego skarżący, o ich wiarygodności, a tym samym fałszywości zeznań p. M.. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwała również na jednoznaczną ocenę zasadności użycia przez p. M. broni przed barem "[...]" w M. w 1992 r. I tak według przesłuchanego w dniu [...] stycznia 2002r. świadka, Pana H. S., użycie broni przez p. M. miało na celu wyłącznie uspokojenie bijących się klientów baru (k. 120). Sprawy tej - wbrew ocenie wyrażonej przez skarżącego w odwołaniu - nie wyjaśniło przesłuchanie w dniu [...] lutego 2002r. ówczesnego przełożonego strony, Pana A. R., który nie potrafił wyjaśnić, czy przeprowadził z nią rozmowę dyscyplinującą na tę okoliczność (w aktach osobowych Pana M. jest tylko notatka służbowa z przebiegu postępowania wyjaśniającego). On sam twierdzi, iż postępowania dyscyplinarnego wobec niego nie prowadzono, przeciwnie, za podjęcie interwencji został przez p. R. pochwalony. Dowodu w sprawie bezzasadności użycia przez p. M. broni gazowej przed barem "[...]" nie stanowi również notatka sporządzona przez policjantów, którzy prowadzili postępowanie wyjaśniające w tej sprawie. Jakkolwiek bowiem zawiera ona opinię, iż sytuacja, w jakiej strona znalazła się , nie wymagała użycia broni, to nie wiadomo, na podstawie jakich ustaleń opinię tę sformułowano. Co więcej opinia ta (ani negatywna - jak twierdzi odwołujący - opinia bezpośredniego przełożonego strony) nie stanowiła przeszkody w późniejszym wydaniu p. M. pozwolenia na broń palną krótką. W efekcie jedyną nie budzącą wątpliwości okolicznością jest wydarzenie z dnia [...] grudnia 1998r., kiedy to po anonimowym telefonie, iż Pan M. groził bronią palną w jednym z lokali w M., wymienionemu odebrano broń (znajdował się wtedy poza lokalem, na ulicy, wracał do domu). Ponieważ nie ustalono osoby zgłaszającej ani poszkodowanej, Prokuratura umorzyła postępowanie w sprawie gróźb przy użyciu broni. W tym stanie rzeczy Komendant Wojewódzki Policji w S., właściwy w tym czasie do załatwiania spraw dotyczących broni, uznał, iż opisywane wydarzenie nie daje podstaw do cofnięcia pozwolenia na broń (k. 171). Oceniając stanowisko tego organu Komendant Główny Policji stwierdził, iż nie naruszało ono prawa. Ówcześnie obowiązująca ustawa z 1961 roku o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. nr 43, poz. 6 ze zm.) nie przewidywała obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia w przypadku ujawnienia, że osoba legitymująca się pozwoleniem na broń, posiada broń będąc pod wpływem alkoholu. Zważywszy zatem, iż organy Policji nie dysponowały innymi materiałami stawiającymi osobę p. M. w złym świetle, miały prawo uznać wydarzenie za incydentalne i nie budzące obaw co do dalszego bezpiecznego posiadania przez niego broni. Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej opisane okoliczności organ stwierdził, że nie mogą one stanowić przesłanek do cofnięcia p. M. pozwolenia na broń. Z wyjątkiem wydarzenia z 1998 r., kiedy to zatrzymano broń Panu M., nie zostały one bowiem wystarczająco udokumentowane. Zważywszy zatem, ze strona im zaprzecza, a osoby zeznające nie potrafią wskazać innych świadków, pomimo, iż wskazane przez nie incydenty miały miejsce w miejscach publicznych, gdzie często przebywały z innymi znajomymi, organy Policji nie mogą uznać tych dowodów za wystarczające przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń. Wskazał ponadto, że także sąd powszechny rozpatrujący sprawę karną p. M. wyraził pewne wątpliwości co do wartości dowodowej ich zeznań, m. in. z tego powodu, że część tych osób ma istotne powody, żeby nie być obiektywnymi w stosunku do oskarżonego w związku z wykonywanymi przez niego uprzednio czynnościami służbowymi. Jest faktem, iż obecnie obowiązująca ustawa z 1999 roku o broni i amunicji, obliguje organy Policji do cofania pozwoleń w przypadku ujawnienia, iż dana osoba posiada broń znajdując się pod wpływem alkoholu, jednakże przepisów tej ustawy nie można stosować w odniesieniu do wydarzenia sprzed 7 lat, jak chce tego skarżący. Z wyjaśnień Komendanta KP w M. wynika, iż sprawa była znana KWP w S., który to organ nie uznał jej za przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. Od tego czasu organy Policji nigdy nie były powiadamiane, że p. M. nosi broń znajdując się pod wpływem alkoholu, czy grozi bronią innym. Jedyne wydarzenie, w którym użył broni, to obrona własna w czasie napadu, jaki miał miejsce w listopadzie 2001r. Był wówczas trzeźwy, a sąd powszechny, w tym II instancji uznał, że nie naruszył prawa, jakkolwiek skutkiem zastosowanej obrony była śmierć jednego z napastników. Organ odwoławczy wskazał, iż poza tym ostatnim wydarzeniem, wszystkie pozostałe zaistniały w czasie, gdy ustawa o broni i amunicji nie obowiązywała (weszła w życie z dniem 20 marca 2000r.), a zatem jej przepisy nie mają do nich zastosowania. Objęcie zatem tymi przepisami stanów faktycznych zaistniałych przed ich wejściem w życie oznaczałoby naruszenie przez organy Policji naczelnej zasady prawa polskiego, tj. nie działania prawa wstecz. Ustawodawca na takie działanie organom Policji nie pozwolił poprzez wprowadzenie odpowiedniej regulacji w ustawie. Wprost przeciwnie - zgodnie z dyspozycją art. 53 - nakazał stosowanie przepisów dotychczasowych, tj. ustawy z 1961 roku, o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, pod warunkiem jednak, że na jej podstawie wszczęto postępowanie administracyjne i nie zostało ono zakończone decyzją ostateczną do czasu wejścia w życie nowej ustawy, tj. ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji. Rozpatrywanej sprawy przepis ten nie dotyczy. Postępowanie zostało bowiem wszczęte pod rządami nowego aktu prawnego, tj. ustawy o broni i amunicji. W konkluzji Komendant Główny Policji stwierdził, że w świetle zebranego materiału dowodowego brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, iż p. B. M. spełnia przesłanki cofnięcia mu pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zarówno bowiem w miejscu zamieszkania, jak i w organizacji społecznej, której jest członkiem (Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów [...]) cieszy się dobrą opinią, a naruszeń obowiązującego porządku prawnego się nie dopuszcza. Na powyższą decyzję P. w B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzucił naruszenie: art. 105 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy umorzenia postępowania podczas, gdy stan prawny umożliwiał wydanie decyzji merytorycznej, naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całości zgromadzonego materiału dowodowego i na zaniechaniu wskazania przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom świadków, w tym w szczególności świadka K. G., co miało w jego ocenie istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na niezastosowaniu art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), pomimo zaistnienia przesłanek uzasadniających obligatoryjne cofniecie pozwolenia na broń palną bojową wydanego B. M.. Ponadto poddał w wątpliwość wydanie decyzji o umorzeniu postępowania zamiast decyzji odmawiającej cofnięcia przedmiotowego zezwolenia. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie. Podniósł, iż wbrew twierdzeniu skarżącego postępowanie stało się bezprzedmiotowe bowiem ustała przesłanka, która zdecydowała o wszczęciu postępowania – uniewinnienie Pana M.. Organ wnikliwie rozpatrzył zeznania świadków wskazanych przez skarżącego a ich oceny nie można nazwać dowolną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna. Bezsporne w sprawie jest uzyskanie przez B. M. pozwolenia na broń palną krótką do ochrony osobistej. Posiadaną broń B. M. użył zgodnie z celem, na który uzyskał pozwolenie na broń, tj. w obronie własnej. Postrzelenie trzech osób, w tym jednej ze skutkiem śmiertelnym, było podstawą w 2001 roku do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową. Postępowanie karne w sprawie postrzelenia trzech osób zostało zakończone: Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia [...] lipca 2003r. sygn. akt [...] uniewinnił B. M. od popełnienia zarzucanych mu czynów i stwierdził, iż działał w warunkach obrony koniecznej Wyrok ten stał się prawomocny, po rozstrzygnięciu apelacji przez Sąd Apelacyjny w G. z dnia [...] stycznia 2004r., sygn. akt [...] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w S., również kasacja od tego wyroku postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia [...] stycznia 2005r. sygn. akt [...] jako oczywiście bezzasadna została oddalona. Skoro jedyna podstawa dla wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń ustała, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i organ - w ocenie Sądu - prawidłowo podjął decyzję o jego umorzeniu. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Skoro wszczęte postępowanie zmierzało do cofnięcia pozwolenia a brak jest podstaw do podjęcia takiej decyzji – postępowanie jest bezprzedmiotowe. Prawomocny wyrok sądu stwierdzający, iż postrzelenie nastąpiło w warunkach obrony koniecznej jest potwierdzeniem, że posiadacz broni użył jej zgodnie z celem, który został określony w pozwoleniu na broń. Organ nie mógł wydać decyzji merytorycznej, o odmowie cofnięcia pozwolenia na broń, jak chce tego skarżący, bowiem taki wniosek o cofnięcie pozwolenia nie został złożony, takiego postępowania organ nie prowadził. W ramach wszczętego postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń a związanego z postrzeleniem osób zostały ujawnione inne zdarzenia, które na skutek wniosków skarżącego, składanych w ramach prowadzonego postępowania, były także przedmiotem oceny organów Policji. Zdarzenia te, w ocenie organu, nie mogły stanowić podstawy dla cofnięcia pozwolenia na broń, co szczegółowo uzasadnił organ w zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania. Postępowanie, jakie prowadziły organy Policji było prowadzone wnikliwie i z zachowaniem praw stron tego postępowania. Wszystkie zgłaszane przez skarżącego wnioski były rozpatrywane i oceniane z punktu widzenia innych ew. podstaw dla cofnięcia posiadanego pozwolenia na broń. Zawarcie w decyzji o umorzeniu postępowania dodatkowego uzasadnienia, dlaczego inne zdarzenia również nie stanowią podstawy dla cofnięcia pozwolenia nie stanowi naruszenia przepisów w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja pomimo stwierdzonego uchybienia, odpowiada prawu, co w świetle art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje oddaleniem skargi.