VI SA/Wa 1240/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-10
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Jacek Fronczyk, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uchylenia decyzji administracyjnej prawomocnym wyrokiem sądu i ponownego rozpoznania sprawy przez organ w zmienionym stanie prawnym, należy stosować nowe przepisy, jeśli ustawodawca nie zawarł przepisów intertemporalnych?Ratio decidendi
W przypadku braku przepisów intertemporalnych, gdy sprawa administracyjna jest w toku (np. po uchyleniu decyzji przez sąd), należy stosować nowe przepisy obowiązujące w chwili wydania decyzji, nawet jeśli wnioskodawca spełniał warunki według poprzednich regulacji. Zasada 'lex posterior derogat legi priori' oraz bezpośredniego skutku ustawy nowej nakazuje stosowanie aktualnego stanu prawnego do zdarzeń ciągłych lub trwających.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wpis do ewidencji instruktorów techniki jazdy. Po odmowie i utrzymaniu jej w mocy przez organy, wyrokiem WSA uchylono decyzje, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra. W ponownym postępowaniu Wojewoda odmówił wpisu, powołując się na nowe przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że nowe przepisy nie zawierają regulacji przejściowych i należy stosować aktualny stan prawny. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasad postępowania i stosowanie prawa wstecz.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji instruktorów techniki jazdy oddala skargę w całości
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania D. A. (zwanej dalej "skarżącą" lub "stroną"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., znak [...], odmawiającej wpisu do ewidencji instruktorów techniki jazdy prowadzonej przez Wojewodę [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżąca pismem z dnia [...] listopada 2011 r. wniosła do Wojewody [...] o wpis do ewidencji instruktorów techniki jazdy na podstawie przepisu § 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 10 kwietnia 2008 r. w sprawie wymagań dotyczących prowadzenia ośrodka doskonalenia techniki jazdy, egzaminowania kandydatów na instruktorów techniki jazdy, postępowania z dokumentacją związaną z prowadzeniem szkoleń oraz wzorów stosowanych dokumentów (Dz. U. Nr 77, poz. 458).
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Wojewoda [...] odmówił wpisu strony do ewidencji instruktorów techniki jazdy.
Od decyzji tej strona wniosła odwołanie do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, który decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Od ww. decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1316/12, uchylił ww. decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r.
WSA w ww. wyroku wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ przeanalizuje treść i oceni zgromadzony materiał dowodowy, w tym również przedłożone przez stronę w toku postępowania sądowoadministracyjnego dokumenty, które zostały doręczone organowi przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. i podejmie decyzję w zakresie ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego.
Od ww. wyroku WSA Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014 r. (sygn. akt. II GSK 35/13) Sąd ten oddalił, uznając stanowisko WSA przedstawione w wyroku z dnia 20 września 2012 r. za prawidłowe oraz zwrócił uwagę na wskazówki odnośnie dalszego prowadzenia postępowania w tej sprawie.
W związku z powyższym, po otrzymaniu akt postepowania Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. zawiadomił stronę o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia sprawy, dotyczącej wpisu do ewidencji instruktorów techniki jazdy, tj. do dnia [...] grudnia 2014 r.
Kolejnym pismem z dnia [...] października 2014 r., Wojewoda [...] wezwał stronę do przedłożenia:
1) zaświadczenia o ukończeniu szkolenia podstawowego, które jest wymagane w przypadku osoby nieposiadającej uprawnień instruktora techniki jazdy,
2) oświadczenia o posiadaniu wykształcenia średniego,
3) oświadczenia o nieskazaniu wyrokiem sądu za:
a) przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji,
b) przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej,
c) przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów,
d) prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie po użyciu innego podobnie działającego środka,
e) przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu,
f) przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności,
4) aktualnej fotografii,
5) dowodu uiszczenia opłaty za egzamin według stawek określonych w załączniku nr 8 do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 16 stycznia 2013 r. w sprawie doskonalenia techniki jazdy (Dz. U. z 2013 r., poz. 91),
6) dowodu uiszczenia opłaty ewidencyjnej w wysokości 50 zł.
Jednocześnie w ww. piśmie Wojewoda poinformował stronę o prawie do składania pisemnych wyjaśnień, wniosków oraz dowodów, a także zgłoszonych żądań oraz o prawie do zapoznania się z posiadanym materiałem dowodowym w sprawie.
W odpowiedzi na ww. pismo strona w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. wystąpiła o rozpatrzenie wniosku z dnia [...] listopada 2011 r., powołując się na treść ww. wyroków sądowych. Jednocześnie uzupełniła ww. wniosek o:
1) oświadczenie o posiadaniu wykształcenia wyższego,
2) oświadczenie o nieskazaniu wyrokiem sądu za przestępstwa określone w piśmie Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r.,
3) aktualną fotografię,
4) dowód uiszczenia opłaty ewidencyjnej za wpis i wydanie legitymacji instruktora doskonalenia techniki jazdy.
Dodatkowo skarżąca zauważyła, że pozostałe punkty pisma organu mają zastosowanie do osób, które złożyły wniosek o wpis do ewidencji instruktorów techniki jazdy po [...] stycznia 2013 r. [...] i nie mają nic wspólnego z uzupełnieniem wniosku strony o aktualne informacje w zakresie danych umieszonych w tej ewidencji.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. Wojewoda zawiadomił stronę o zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Jednocześnie poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. strona przedłożyła następujące kopie dokumentów:
1) zaświadczenie o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej wystawione w dniu [...] listopada 2004 r. przez Prezydenta Miasta [...] (nr [...]);
2) zaświadczenie o nadaniu numeru identyfikacyjnego REGON wystawione w dniu [...] listopada 2004 r. przez Urząd Statystyczny w [...] Oddział w [...] (nr [...]);
3) zaświadczenie o nadaniu numeru identyfikacyjnego REGON wystawione w dniu [...] sierpnia 2011 r. przez Urząd Statystyczny w [...] Oddział w [...] (nr [...])
4) rachunków nr [...] oraz [...] wystawionych przez Ośrodek Kursowego Szkolenia Kierowców "[...]".
Jednocześnie strona wyjaśniła, że zaświadczenie, w którym jest zawarty nr [...] obejmujące w swym zakresie "Pozaszkolne formy edukacji z zakresu nauki jazdy i pilotażu" obejmuje również swoim zakresem zajęcia z doskonalenia techniki jazdy i jest to kontynuacja zaświadczeń przedstawiających nr [...]. W zakresie tej klasyfikacji Ośrodek Kursowego Szkolenia Kierowców "[...]" prowadził zajęcia z doskonalenia techniki jazdy co potwierdzają zachowane kopie rachunków.". Dodatkowo strona wskazała, że dokumenty przedstawiające prowadzenie doskonalenie techniki jazdy przez Ośrodek Kursowego Szkolenia Kierowców "[...]" zostały złożone na dowód prowadzenia takich szkoleń przez ówczesnego pracodawcę.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Wojewoda [...] odmówił wpisu strony do ewidencji instruktorów techniki jazdy ze względu na fakt, że ponowne rozpatrzenie wniosku z dnia [...] listopada 2011 r. powinno nastąpić zgodnie z aktualnym stanem prawnym, tj. na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 poz. 155, zwanej dalej "ustawą o kierujących pojazdami"), a nie w oparciu o przepisy obowiązujące w przedmiotowym zakresie w dacie wydania ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Wojewoda wskazał, że wpis do przedmiotowej ewidencji mógł nastąpić po spełnieniu wymagań określonych przepisami ustawy o kierujących pojazdami i przedłożeniu kompletu dokumentów (potwierdzających spełnienie określonych wymagań), czego strona nie uczyniła.
Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, zarzucając w szczególności niewykonanie ww. wyroków sądowych.
Minister Infrastruktury i Rozwoju po rozpoznaniu odwołania uznał, że zasadna była odmowa wpisu strony do ewidencji instruktorów techniki jazdy. Wskazał, że stan prawny, w oparciu o który strona domagała się wpisu do ewidencji instruktorów techniki jazdy, uległ istotnej zmianie. Akty prawne, które regulują tę kwestię od dnia 19 stycznia 2013 r., to przede wszystkim ustawa o kierujących pojazdami i rozporządzenie MTBiGM z dnia 16 stycznia 2013 r. Akty te nie zawierają przepisów intertemporalnych, które regulowałyby kwestie dokonywania wpisów do ewidencji instruktorów techniki jazdy w przypadku, gdy postępowanie w przedmiocie takiego wpisu zostało wszczęte przed wejściem w życie tych aktów prawnych, co oznacza, że zastosowanie znajduje zasada bezpośredniego działania zmienionych przepisów "nowej ustawy".
Kolejnym argumentem zdaniem organu, który uzasadnia bezpośrednie stosowanie "nowej ustawy" - ustawy o kierujących pojazdami - w przedmiotowej sprawie jest okoliczność, że ewidencja, o której mowa w art. 115j ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 stycznia 2013 r.), na mocy art. 130 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami została przekształcona w ewidencję, o której mowa art. 117 ust. 2 pkt 8 tej ustawy. Wobec uchylenia podstawy prawnej funkcjonowania dotychczasowej ewidencji na mocy przepisu art. 125 ustawy o kierujących pojazdami, wpisu do ewidencji, o której mowa w art. 115j ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, od dnia 19 stycznia 2013 r. już nie można dokonać. Od tego dnia funkcjonuje bowiem ewidencja prowadzona na podstawie przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Organ odwoławczy dodał, że zakres danych podlegających wpisowi do "nowej" ewidencji, w porównaniu do "starej" uległ znacznemu rozszerzeniu. Z tego też powodu nie jest możliwe dokonanie wpisu o treści zgodnej z wnioskiem strony lecz jedynie zgodnie z zakresem "nowej" ewidencji.
W ocenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju wskazane powyżej okoliczności prawne i faktyczne dają podstawę do uznania, że Wojewoda [...] rozpatrując ww. wniosek strony z dnia [...] listopada 2011 r. prawidłowo zastosował przepisy aktualnie obowiązujące w dniu orzekania. Ze zgromadzonych w sprawie akt wynika, że strona nie spełniła warunków wymaganych do wpisu do ewidencji instruktorów techniki jazdy określonych w art. 117 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, w szczególności nie ukończyła kursu dla osób ubiegających się o uprawnienia instruktora techniki jazdy oraz nie złożyła z wynikiem pozytywnym egzaminu z wiedzy teoretycznej i umiejętności praktycznych przed komisją egzaminacyjną powołaną przez ministra właściwego do spraw transportu. Strona w ramach przeprowadzonego ponownie postępowania administracyjnego nie przedłożyła jednak dokumentów potwierdzających spełnienie tych warunków, do czego została w prawidłowy sposób wezwana przez organ I instancji.
Na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju dnia [...] marca 2015 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie podstawowych zasad postepowania administracyjnego, w szczególności art. 6, art.7, art. 8, art.35 oraz art. 138 k.p.a.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie jej wniosku lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ administracji, z zobowiązaniem tego organu do uwzględnienia zaleceń i uwag zawartych w wyroku sądu administracyjnego z dnia 20 września 2012 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Skarżąca wskazała, że organy administracji nie uwzględniły treści tego wyroku, oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i w rezultacie utrzymały swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, tj. odmówiły dokonania wnioskowanego wpisu. Jedynym efektem procedowania obu instancji była faktyczna zmiana podstawy prawnej decyzji tych organów, bowiem w związku z wejściem w życie z dniem 19 stycznia 2013r. ustawy o kierujących pojazdami, która uchyliła w tym zakresie przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, wniosek który strona złożyła w dniu [...] listopada 2011 r. nie został załatwiony zgodnie z obowiązującymi w dniu jego złożenia przepisami, gdyż potraktowano go tak, jakby wniosek złożono na nowo, w związku z czym oceniony został wg. zmienionych, nowych przepisów.
Skarżąca podkreśliła, że w zaskarżonej decyzji wskazano jako podstawę prawną rozpoznania wniosku - art. 117 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, który to przepis wprowadza szereg nowych wymogów. W ocenie skarżącej takie postępowanie organów administracji narusza podstawowe zasady prawa w zakresie jego stabilności i organy te w sposób rażący dopuściły się obrazy wskazanych na wstępie artykułów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto orzekające w sprawie organy administracji mimo długotrwałego postępowania i wnikliwej kontroli tego postępowania przez sądy obu instancji wraz z zawartymi we wskazanych wyrokach zaleceniami i wskazówkami, nie wykonały tych wyroków, pominęły zawarte w nich ustalenia i znalazły nowy powód dla nieuwzględnienia złożonego kilkadziesiąt miesięcy temu przez stronę wniosku. Zaskarżona decyzja, jako podstawowy argument uzasadniający stanowisko organów przyjęte w przedmiotowej sprawie, wskazuje na wejście w życie nowych przepisów, wprowadzających odmienne od dotychczasowych, nieistniejące w dniu złożenia przez stronę wniosku, wymogi uzasadniające wpis do ewidencji instruktorów techniki jazdy. Dopuszczając do tak długiej zwłoki w rozstrzyganiu sprawy, organy administracji swoim działaniem stworzyły wymogi, których trzy i pół roku temu strona nie mogła przewidzieć, a tym samym spełnić.
Skarżąca wskazała na podstawową, obowiązującą w państwie prawa zasadę "lex retro non agit", która jej zdaniem nie miała dla orzekających w sprawie organów administracji żadnego znaczenia.
W ocenie skarżącej zastosowanie obowiązujących aktualnie przepisów prawa materialnego do rozpoznania jej wniosku złożonego w okresie obowiązywania poprzednich regulacji prawnych narusza zasady Konstytucji RP w zakresie praw nabytych i skutkuje działaniem prawa wstecz, co w rażący sposób narusza prawo. Skarżąca na poparcie swojego stawiska powołała się na orzecznictwo sądowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, ma miejsce kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności podejmowanych przez organy rozstrzygnięć.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwaną dalej "p.p.s.a.".
Dokonując oceny prawnej według wyżej wymienionych kryteriów Sąd uznał, iż skarga okazała się niezasadna.
Istota problemu prawnego badanej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii stosowania nowych przepisów obowiązujących w chwili wydania skarżonej decyzji, jak wywodzi organ, czy też przepisów obowiązujących w chwili zdarzenia będącego przedmiotem żądania strony tj. złożenia wniosku o wpis do ewidencji instruktorów techniki jazdy, jak wywodzi strona. Dodać należy, iż chodzi o sytuację, w której miało miejsce uchylenie pierwotnej decyzji organu administracji prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego i ponowne rozpoznanie sprawy przez organ w nowym (zmienionym) stanie prawnym, gdy ustawodawca w przedmiotowym zakresie nie zawarł żadnych regulacji przejściowych dotyczących spraw będących "w toku".
Na wstępie rozważań podkreślenia wymaga, że zgodnie z ogólną zasadą prawa intertemporalnego w razie wątpliwości, czy należy stosować ustawę dawną czy nową, pierwszeństwo ma ustawa nowa. Jest ona związana z regułą kolizyjną "lex posterior derogat legi priori", która ma zastosowanie, gdy "lex posteriori" nie jest hierarchicznie niższa niż "lex priori". Stosowanie tej zasady uzasadniane jest domniemaniem, że ustawa nowa powinna być lepszym odbiciem aktualnych stosunków normatywnych, bardziej dostosowanym do aktualnego stanu prawnego. Jest ona wyrazem woli ustawodawcy powziętej później, niż wola ustawodawcy, której wyrazem był wcześniejszy akt normatywny.
Przedstawione podejście interpretacyjne była rozważane szeroko nie tylko w orzecznictwie sądowym, ale także, co należy podkreślić, Trybunału Konstytucyjnego. Odnośnie konsekwencji zmian regulacji prawnych, z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wynika, że zakres obowiązywania nowego przepisu należy analizować funkcjonalnie, tj. w ścisłym związku z jego stosowaniem w czasie. Ma to szczególne znaczenie wówczas, gdy brak jest oddzielnych przepisów intertemporalnych. W takim bowiem przypadku - wbrew potocznym intuicjom - nie zachodzi brak regulacji kwestii intertemporalnej (luka co do przepisów intertemporalnych). Sytuacja taka przesądza natomiast o bezpośrednim skutku ustawy nowej. Tak więc i wobec braku regulacji intertemporalnej kwestia międzyczasowa jest rozstrzygnięta, tyle że na korzyść zasady bezpośredniego stosowania ustawy zmieniającej (por. orzeczenie z dnia 11 kwietnia 1994 r., K 10/93, OTK 1994 nr 1, poz. 7; wyrok TK z dnia 1 lipca 2003 r., P 31/02, OTK ZU-A 2003 nr 6, poz. 58).
Ponadto w swej praktyce orzeczniczej, w zakresie obowiązywania zasady "lex retro non agit", Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę na konieczność rozróżnienia pojęcia retrospektywności, zwanej też retroaktywnością pozorną od rzeczywistej retroaktywności prawa. W przypadku bowiem tej pierwszej nowo ustanowione normy nie są stosowane do zdarzeń zaistniałych przed ich wejściem w życie, ale tylko – w sposób prospektywny – modyfikują sytuację podmiotów, wprowadzając zmianę na przyszłość. Nie dochodzi zatem do retroaktywnego pogorszenia sytuacji prawnej adresatów nowo ustanowionych norm, a tym samym do naruszenia art. 2 Konstytucji (por. E. Morawska, Klauzula państwa prawnego w Konstytucji RP na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Toruń 2003, s. 355; vide: wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 listopada 1999 r., sygn. akt K 13/99, OTK ZU 7(29)/1999, s.778 oraz z dnia 31 marca 1998 r., sygn. akt K 24/97, OTK ZU 2/1998, s.90).
W ocenie Trybunału, o retroaktywności nie można również mówić wówczas, gdy nowo ustanowione normy regulują prospektywnie następstwa tzw. zdarzeń w toku. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w sytuacji, gdy zdarzenia zapoczątkowane pod rządami dawnych przepisów mają charakter ciągły i trwają nadal, to z chwilą wejścia w życie nowych przepisów, stosuje się do nich właśnie te nowe przepisy. Przy czym nie dochodzi w żadnym przypadku do naruszenia zasady retroaktywności. O takim naruszeniu można byłoby mówić tylko wówczas, gdyby nowej ustawie nadano moc obowiązującą wobec stosunków prawnych zaistniałych i trwających w czasie – do wejścia tej ustawy w życie. To rozróżnienie retroaktywności i retrospektywności przepisów prawa Trybunał uznał za konieczne, gdyż w przeciwnym wypadku ustawodawca nie mógłby dokonywać jakichkolwiek zmian czy nowelizacji aktów normatywnych, zwłaszcza wówczas, gdyby nowa regulacja z jakichś powodów, była mniej korzystna dla zainteresowanych podmiotów – adresatów tych norm (por. E. Morawska, Klauzula państwa prawnego w Konstytucji RP na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Toruń 2003, s. 355-356; vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 1998 r., sygn. akt K 24/97, OTKZUnr2(17)/1998 s. 90).
Analizując sporne zagadnienie warto też zwrócić uwagę na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że do stosunków prawnych, które powstały pod rządami dawnego prawa i trwają nadal pod rządami nowych regulacji, należy stosować nowe prawo. W jednym z wyroków NSA stwierdził, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa (por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 266/09, LEX nr 1330770). W innym zaś zauważył, że w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowe rozporządzenie (w treści uwzględniającej nowelizację) ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jego wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej treści rozporządzenia (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 443/09, LEX nr 596825).
Mając na względzie powyższe rozważania stwierdzić należy, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy organ administracji prawidłowo zastosował nowe prawo, przyjmując za podstawę prawną rozpoznania wniosku strony skarżącej - art. 117 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, który to przepis wprowadza szereg nowych wymogów do spełnienia przez instruktorów techniki jazdy. Z uwagi na brak przepisów przejściowych ww. ustawy, regulacja ta stała się przepisem powszechnie obowiązującym z chwilą jej wejścia w życie i obowiązywała w dacie wydania skarżonych decyzji. Okoliczność, iż tym przypadku organ ponownie rozpatrywał sprawę, po uchyleniu pierwotnej decyzji tego organu odmawiającej stronie wpisu do ewidencji instruktorów techniki jazdy, nie może mieć znaczenia w nowym stanie prawnym. Była to bowiem sytuacja w toku, inaczej mówiąc stan faktyczny otwarty, do którego należało w świetle Konstytucji, orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także stanowiska doktryny – zastosować przepisy nowego prawa.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło