VI SA/Wa 1250/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-07
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Małgorzata Grzelak, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, utrzymując w mocy decyzję odmawiającą uwzględnienia protestu w sprawie niezakwalifikowania do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 95n ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który przewiduje możliwość kwalifikacji świadczeniodawcy niespełniającego ogólnych kryteriów, po uzyskaniu pozytywnej opinii ministra właściwego do spraw zdrowia, gdy wymaga tego zabezpieczenie dostępu do świadczeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes NFZ nieprawidłowo zinterpretował i zastosował art. 95n ust. 3 ustawy o świadczeniach. Sąd stwierdził, że choć przepisy KPA nie mają zastosowania do tego postępowania, organ nie może działać dowolnie. Uzasadnienie decyzji musi być jasne, zindywidualizowane i odnosić się do argumentacji strony. Organ odwoławczy nie wykazał, w jaki sposób rozumie pojęcie "zabezpieczenia właściwego dostępu do świadczeń" i nie przeanalizował wystarczająco twierdzeń skarżącej o konieczności jej włączenia do systemu dla zapewnienia tego dostępu. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. nie została zakwalifikowana do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (systemu PSZ). Po wyczerpaniu drogi protestu i odwołania, decyzją Prezesa NFZ utrzymano w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ odmawiającą uwzględnienia protestu. Spółka zaskarżyła decyzję Prezesa NFZ, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie art. 95n ust. 3 ustawy o świadczeniach i brak analizy potrzeb zdrowotnych województwa, co miało skutkować ograniczeniem dostępu pacjentów do świadczeń kardiologicznych i sercowo-naczyniowych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia i zasądził od Prezesa NFZ na rzecz A. Spółka Akcyjna zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. ref. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. Spółka Akcyjna z siedzibą w U. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2017 r. [...] w przedmiocie oddalenia protestu w sprawie niezakwalifikowania do systemu szpitalnego zabezpieczenia świadczenia opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz A. Spółka Akcyjna z siedzibą w U. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzje Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2017 r. odmawiającą uwzględnienia protestu wobec niezakwalifikowania do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej A. S.A z siedzibą w U.
Powyższe rozstrzygnięcia wydano na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 95n ust. 9 pkt 1 oraz art. 95n ust. 16 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r.. poz. 1793, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach".
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie prawnym i okolicznościach faktycznych.
Odwołujący nie zestal zakwalifikowany do żadnego poziomu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, zwanego dalej "systemem PSZ".
W dniu [...] lipca 2017 r. do [...] Odwołujący złożył protest w przedmiocie niezakwalifikowania A. S.A. - G. (G.) do systemu PSZ. Odwołujący wniósł o dokonanie kwalifikacji G. do systemu PSZ w myśl przepisu art. 95n ust. 3 ustawy o świadczeniach, bądź w oparciu o przesłanki wynikające z art. 95m ust. 7 i 8 ustawy o świadczeniach.
W uzasadnieniu protestu Odwołujący wskazał na wielokrotne zwracanie się do dyrektora [...] z wnioskiem o uwzględnienie G. przy tworzeniu wykazu podmiotów leczniczych kwalifikujących do "sieci szpitali", również na etapie projektu ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Poz. 844), zwanej daiej "ustawą o zmianie", zmieniającej ustawę o świadczeniach w przedmiocie wprowadzenia "sieci szpitali".
Odwołujący zarzucił dyrektorowi [...] zaniechanie wystąpienia z wnioskiem do ministra właściwego ds. zdrowia o wydanie pozytywnej opinii, o której mowa w art. 95n ust. 3 ustawy o świadczeniach.
Odwołujący wskazał na potrzebę właściwego zabezpieczenia na terenie województwa pomorskiego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie kompleksowego leczenia schorzeń sercowo-naczyni owych. Na tej podstawie uznał, że w przypadku G. może mieć zastosowanie art. 95m ust. 7 i 8 lub art. 95n ust. 3 ustawy o świadczeniach, stanowiący o możliwości wpisania do sieci szpitali - podmiotu posiadającego mniejszą liczbę profili systemu [...] Odwołujący zawarł dane dotyczące wskaźników zabezpieczenia chorób układu krążenia na terenie województwa [...] oraz struktury G. Wskazano, że G. stanowi szczególnie istotny punkt na mapie potrzeb zdrowotnych województwa. W opinii Odwołującego zabezpiecza on prawidłową dostępność do świadczeń i stanowi odpowiedź na realne potrzeby lokalnej populacji. Zawarto również informacje na temat potencjału organizacyjnego G.
Dyrektor P. wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., odmawiającą uwzględnienia protestu, powołując się na niespełnienie warunków określonych w art. 95m ust. 7 i 8 ustawy o świadczeniach oraz warunków określonych w § 2 ust. 4 pkt 1 oraz ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 czerwca 2017 r. w sprawie określenia szczegółowych kryteriów kwalifikacji świadczeniodawców do poszczególnych poziomów systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1163).
Wskazano również, że w sprawie nie ma zastosowania art. 95n ust. 3 w/w ustawy ze względu na zabezpieczenie na terenie województwa pomorskiego świadczeń w zakresie:
- kardiologia - hospitalizacja,
- anestezjologia i intensywna terapia - hospitalizacja,
- chirurgia naczyniowa - hospitalizacja.
- kardiochirurgia - hospitalizacja.
Od powyższej decyzji, na podstawie art. 95n ust. 8 ustawy o świadczeniach. A. S.A. złożyła pismem z dnia 19 lipca 2017 roku odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
W uzasadnieniu odwołania świadczeniodawca podniósł tożsame argumenty, które były zawarte w proteście, uzupełnione o dodatkowe uzasadnienie w przedmiocie braku odniesienia się do dokonanej przez Odwołującego analizy oraz braku argumentów i dowodów na temat zawartej przez dyrektora [...] informacji o zabezpieczeniu świadczeń na terenie województwa [...]. Odwołujący ponownie przedstawił dane dotyczące wskaźników zabezpieczenia chorób układu krążenia na terenie województwa pomorskiego, struktury oraz potencjału organizacyjnego G., podkreślając jednocześnie, że jest jednym z nielicznych funkcjonujących w Polsce wysokospecjalistycznych ośrodków wysokoprofilowych nastawionych na leczenie chorób sercowo-naczyniowych. Zdaniem Odwołującego wykluczenie G. z systemu PSZ spowodowało, że potrzeby województwa z zakresu kardiochirurgii i chirurgii naczyniowej będą musiały zostać zaspokojone przez jeden podmiot, tj. Uniwersyteckie Centrum Kliniczne.
W ocenie Odwołującego dyrektor [...] miał uzasadnioną podstawę do wystąpienia do Ministra Zdrowia o wydanie opinii w przedmiocie zasadności uwzględniania G. w wykazie świadczeniodawców zakwalifikowanych do systemu PSZ, a następnie dokonania kwalifikacji podmiotu do tzw. sieci szpitali w trybie wynikającym z art. 95n ust. 3 ustawy o świadczeniach.
Zdaniem Odwołującego dyrektor [...] nie pochylił się nad analizą przedstawioną w proteście, a uzasadnienie decyzji było zbyt lakoniczne, tj. ograniczające się jedynie do wskazania braku spełnienia warunków ogólnych przez G. umożliwiających kwalifikację do systemu PSZ,
Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes Funduszu decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r.. uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2017 r. w całości i przekazał ją do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na brak uzasadnienia wyjaśniającego przyczyny nieuwzględnienia protestu.
Dyrektor [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. odmawiającą uwzględnienia protestu. Dyrektor [...] wskazał, że dokonał ponownej analizy właściwego zabezpieczenia świadczeń na terenie województwa [...], według której brak jest przesłanek do wpisania Odwołującego zarówno do systemu PSZ jak i złożenia wniosku do Ministra Zdrowia, o którym stanowi art. 95n ust. 3 ustawy o świadczeniach.
Wskazano w jakich zakresach świadczeń G. udziela świadczeń w ramach umowy z [...], tj.: kardiologia - hospitalizacja, anestezjologia i intensywna terapia - hospitalizacja, chirurgia naczyniowa - hospitalizacja oraz kardiochirurgia hospitalizacja. Powyższe zostało również zestawione z profilami systemu PSZ określonymi w art. 951 ust. 2 pkt 1-3 oraz ust. 4 pkt 1-3 ustawy o świadczeniach, kwalifikującymi do poszczególnych poziomów zabezpieczenia, co zobrazowało, że G. nie kwalifikuje się do żadnego z nich.
W uzasadnieniu zawarto dane dotyczące obecnej dostępności do oddziałów: kardiologicznych, kardiologii inwazyjnej, chirurgii naczyniowej oraz kardiochirurgii na terenie województwa pomorskiego. Na podstawie danych sprawozdawczych za rok 2016 wskazano udział procentowy wartości realizacji świadczeń w G. w poszczególnych zakresach w stosunku do ogólnej wartości realizacji tych świadczeń w województwie pomorskim oraz najczęstsze przyczyny hospitalizacji u danego świadczeniodawcy.
Dyrektor [...] podkreślił również, że planując zabezpieczenie świadczeń na terenie województwa [...] kieruje się koniecznością zapewnienia równomiernego dostępu do świadczeń jak i ich kompleksowości. Wskazano, że potencjalnie brakuje ośrodka w północno-zachodniej części województwa [...] {konieczność transportu pacjentów z odleglejszych powiatów województwa wyłącznie do ośrodków zlokalizowanych w G.). Wskazano, że dostęp do świadczeń będzie zabezpieczony poprzez placówki zakwalifikowane do sieci, jak i te wyłonione w ramach nowych postępowań konkursowych.
Dyrektor [...] wskazał również na fakt. że długi okres aneksowania umów szpitalnych uniemożliwił wyznaczenie nowych obszarów zabezpieczenia co utrwaliło istniejący stan rzeczy na terenie województwa [...], tj. udzielanie takich samych Świadczeń przez ośrodki położone w niewielkiej odległości od siebie.
Dyrektor [...] wskazał na przesłanki wprowadzanych zmian w systemie ochrony zdrowia związanych z siecią szpitali, tj. m.in. poprawę dostępu do świadczeń specjalistycznych, poprzez zapewnienie kompleksowości i koordynacji świadczeń ambulatoryjnych, szpitalnych i rehabilitacyjnych, optymalizację liczby oddziałów specjalistycznych i stworzenie mechanizmu przenoszącego wąskospecjalistyczne profile do szpitali specjalistycznych wieloprofilowych.
W ocenie dyrektora [...] podmioty zakwalifikowane do sieci będą w stanie zapewnić od dnia 1 października 2017 r. dostępność do wskazanych świadczeń z uwagi m.in. na wieloprofilowe struktury szpitalne. Dyrektor [...] wskazał, że opierając się na świadomym i racjonalnym kształtowaniu zabezpieczenia dostępu do świadczeń skorzystał z przyznanego mu w ustawie o świadczeniach uprawnienia i podjął decyzję o niezakwalifikowaniu Odwołującego do wykazu świadczeniodawców zakwalifikowanych do poszczególnych poziomów systemu PSZ oraz uznał, że nie zachodzą podstawy do skorzystania z uprawnienia wystąpienia do Ministra Zdrowia z wnioskiem o zakwalifikowanie Odwołującego do sieci szpitali.
Od powyższej decyzji, na podstawie art. 95n ust. 8 ustawy o świadczeniach. A. S.A. złożyła odwołanie do Prezesa Funduszu.
W odwołaniu Odwołujący zarzucił dyrektorowi [...]. że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji zostało wydane na podstawie nieprawdziwych danych, wprowadzających w błąd i niemających znaczenia, co skutkowało błędnymi wnioskami co do zabezpieczenia na terenie danego województwa dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie leczenia schorzeń sercowo-naczyniowych. W ocenie Odwołującego doszło do naruszenia art. 95n ust. 8 ustawy o świadczeniach, polegającego na niezakwalifikowaniu do jednego z poziomów systemu PSZ świadczeniodawcy posiadającego umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie leczenia szpitalnego, w trybie hospitalizacji, który nie spełnia ogólnych kryteriów kwalifikacji do systemu PSZ. mimo iż uwzględnienie go jest niezbędne dla prawidłowego zabezpieczenia dostępu do świadczeń na terenie województwa [...].
Odwołujący wskazał jaką populację pacjentów miał pod swoją opieką na poszczególnych oddziałach w roku 2015 (łącznie 3 224) i 2016 (łącznie 2 918). Wskazał, że przejęcie pacjentów G. od dnia 1 października 2017 r. przez inne ośrodki będzie niewykonalne.
W ocenie Odwołującego dyrektor [...] zaniżył dane dotyczące odsetka pacjentów leczonych na oddziale kardiologicznym w G. w stosunku do pacjentów leczonych na oddziałach kardiologicznych w województwie pomorskim - powinno być 6.7% a nie 4%. Odnośnie informacji o najczęstszych przyczynach hospitalizacji w ramach oddziału kardiologii, tj. grupach JGP: E27 i E23. które stanowią 71% udziału ogólnej liczby grup JGP w oddziale kardiologicznym, wskazano, że udzielane świadczenia są determinowane rozpoznaniem i wynikają ze schorzeń, na jakie cierpią pacjenci trafiający do G. Zdaniem Odwołującego niezrozumiałym jest utożsamianie struktury udzielanych świadczeń z właściwym ich zabezpieczeniem na terenie województwa.
Odwołujący powołał się na wypowiedź Prezesa Funduszu z posiedzenia Komisji Zdrowia z dnia 21 marca 2017 r., które odnosiły się do pewnej kwalifikacji do sieci szpitali tych podmiotów; które zabezpieczają dostępność do świadczeń z zakresu schorzeń sercowo-naczyniowych dla minimum 200 000 mieszkańców danego województwa, a przy tym wykonały przynajmniej 400 zabiegów PCI oraz spełniają wymagania akredytacyjne PTK - Odwołujący wskazał, że spełnia wszystkie te kryteria.
Zdaniem Odwołującego zarzut braku kompleksowości w udzielaniu świadczeń z zakresu schorzeń sercowo-naczyniowych jest chybiony. G. udziela świadczeń łącznie w trzech obszarach medycyny sercowo-naczyniowej, tj. w ramach oddziału kardiologicznego, oddziału chirurgii naczyniowej oraz oddziału kardiochirurgii, a także dodatkowo w zakresie intensywnej terapii (OITM), co stanowi wprost o najwyższej kompleksowości leczenia pacjentów dotkniętych schorzeniem sercowo-naczyniowym. Co więcej, jest to jeden z kilku tak wysoko wyspecjalizowanych ośrodków w kraju, szczycących się wybitnie niskim wskaźnikiem śmiertelności, doskonale wykształconym personelem i wyposażeniem na miarę określenia najnowocześniejszego w kraju.
W ocenie Odwołującego 1/5 całości świadczeń udzielanych w zakresie chirurgia naczyniowa w województwie nie jest wartością małą i próba wypełnienia luki po ośrodku nie odbędzie się bez szkody dla pacjentów na tym obszarze. Stwierdzanie najniższej liczby hospitalizacji w 1 półroczu 2017 r. jest nieobiektywne w stosunku do np. zakwalifikowanego do sieci szpitali Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego, którego wartość umowy na zakres chirurgia naczyniowa przewyższa wartość umowy G. o niemal 6 milionów.
Zdaniem Odwołującego powoływanie się na usytuowanie dwóch ośrodków chirurgii naczyniowej w G. w niewielkiej odległości od siebie jest nieuzasadnione z punktu widzenia zabezpieczenia świadczeń na terenie całego województwa. Bowiem poza UCK i G. świadczeń na oddziale chirurgii naczyniowej udzielają jeszcze jedynie dwa podmioty: w G. i w S. G. zostało wpisane do Wykazu szpitali pierwszego wyboru dla województwa [...].
Nowy ośrodek w północno-zachodniej części województwa, na który zdaniem Odwołującego wskazał dyrektor [...] w wydanej decyzji, miałby powstać w Wejherowie, do którego odległość z C. czy G. jest większa niż do G. Według wyliczeń Świadczeniodawcy odsetek pacjentów z powiatów: m. G. m. S., w., s., c., stanowi 38% ogólnej liczby pacjentów na Oddziale Kardiochirurgii G., a reszta chorych (62%) to byli chorzy ze wschodniej i południowej części województwa [...] oraz z województwa [...]o - skąd dojazd do W. jest znacznie dalszy niż do G. Ponadto odwołujący wskazał że w opinii Konsultanta Krajowego ds. Kardiochirurgii nie ma potrzeby tworzenia nowego ośrodka kardiochirurgii. Wskazano, że wybudowanie szpitala, jego wyposażenie i nauka współpracy nowego personelu to proces długotrwały obarczony ryzykiem wyższego odsetka śmiertelności. Odwołujący podniósł, że Dyrektor [...] nie wskazał, co stanie się w tym czasie z 33% pacjentów kierowanych na kardiochirurgię z całego województwa i dotychczas przyjmowanych przez G. w przypadku braku jego kwalifikacji do PSZ i pozostawieniu jednego podmiotu udzielającego świadczeń z zakresu kardiochirurgii na tym terytorium.
Zdaniem Odwołującego zgodnie z treścią uzasadnienia decyzji, jej brzmienie nic jest powodowane właściwym zabezpieczeniem dostępu do świadczeń, a świadomym kumulowaniem kapitału na poczet przeznaczenia go w formie ryczałtu włączonemu w późniejszym czasie do PSZ nowemu, nieistniejącemu jeszcze ośrodkowi. Dyrektor [...] zauważa potrzebę utworzenia placówki, tym samym przyznaje, że zabezpieczenie nie jest prawidłowe. Odwołując) zarzuca dyrektorowi [...]. że ten zakłada kwalifikację do tzw. sieci szpitali placówki, która jeszcze nie funkcjonuje. Wskazuje jednocześnie, że podmiot; ubiegające się o kwalifikację musiały spełnić szereg restrykcyjnych warunków, by ją uzyskać, m.in. musiały wykazać udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie umowy zawartej z Oddziałem Wojewódzkim NFZ przez ostatnie 2 lata kalendarzowe.
Odwołujący zarzucił również użycie nieprawdziwych, zaniżonych danych w odniesieniu do zabiegów kardiochirurgicznych, umniejszając przez to znaczeniu tego oddziału dla właściwego zabezpieczenia świadczeń z zakresu kardiochirurgii na terenie województwa [...] Pominięto zupełnie bardzo istotne zabiegi na zastawkach i przegrodach serca. Ponownie zarzucono G. wykonywanie jedynie wybranych grup JGP. Uzasadnienie takiej struktury udzielonych świadczeń jest takie samo, jak w przypadku procedur kardiologicznych: wynika z najczęściej wykrywanych u pacjentów schorzeń.
Odwołujący wskazał na inne zalety G., tj. stałość w obsadzie personelu, szkolenie kadry, brak problemu z personelem specjalistycznym, ośrodek o charakterze ponadregionalnym. Odwołujący odwołał się również do map potrzeb zdrowotnych, które wskazują na konieczność rozszerzania dostępu do świadczeń z zakresu chorób sercowo- naczyniowych.
Odwołujący wskazuje, że jeśli wskutek wprowadzenia systemu PSZ wzrośnie wskaźnik śmiertelności - dojdzie do zajść śmiertelnych spowodowanych wykluczeniem pacjentów z kolejki bądź zbyt długim czasem oczekiwania na udzielenie świadczenia przez niewydolność zakwalifikowanych podmiotów, mogą pojawić się w stosunku do Narodowego Funduszu Zdrowia roszczenia odszkodowawcze ze strony bliskich poszkodowanych z tytułu niewłaściwego zabezpieczenia dostępności do opieki medycznej na terenie województwa. Zdaniem Odwołującego utrzymanie w mocy zaskarżanej decyzji równoznaczne będzie z narażeniem życia i zdrowia pacjentów. Odwołujący zarzucił Narodowemu Funduszowi Zdrowia protekcjonizm względem ośrodka w Wejherowie, zarzucając łamanie zasad uczciwej konkurencji i równości podmiotów starających się o finansowanie, a także ingeruje w mechanizm) wolnego rynku tłumiąc dążenie do podnoszenia jakości świadczonych usług.
Po rozpatrzeniu odwołania Prezes NFZ decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzje Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2017 r. odmawiającą uwzględnienia protestu wobec niezakwalifikowania do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej A. S.A z siedzibą w U.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Prezes NFZ wskazał, że w toku postępowania przeanalizowano wszystkie przesłanki przewidziane do zastosowania obniżenia kryteriów kwalifikacji do ew. zakwalifikowania Odwołującego do jednego z poziomów systemu PSZ. Przeprowadzona analiza wykazała, że żadne z przedmiotowych kryteriów nie ma zastosowania, czego skutkiem jest niezakwalifikowanie do żadnego z poziomów szpitali systemu PSZ, z uwagi na niespełnienie warunków określonych w art. 95m ust. 7 i 8 ustawy o świadczeniach oraz warunków określonych w rozporządzeniu PSZ.
Odnośnie zawartego w odwołaniu zarzutu dotyczącego ,,naruszenia art. 95n ust. 8 u.ś.o.z. polegającego na niezakwalifikowaniu do jednego z poziomów systemu zabezpieczenia świadczeniodawcy posiadającego umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej u zakresie leczenia szpitalnego, w trybie hospitalizacji, który nie spełnia ogólnych kryteriów kwalifikacji do PSZ, mimo. iż uwzględnienie tego świadczeniodawcy w systemie zabezpieczenia jest niezbędne dla prawidłowego zabezpieczenia na terenie danego województwa dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie leczenia schorzeń sercowo-naczyniowych.", organ wskazał, że ww. art. 95n ust. 8 ustawy oświadczeniach stanowi o prawie świadczeniodawcy do złożenia odwołania do Prezesa Funduszu, z czego Odwołujący skutecznie skorzystał.
Organ stwierdził, że brak kwalifikacji do systemu PSZ, nie ogranicza podmiotom możliwości ubiegania się o kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia, szczególnie w zakresach, w których dostępność nie jest w pełni zagwarantowani przez podmioty zakwalifikowane do "sieci szpitali". Organ odwoławczy powtórzył za organem I instancji, że rosnące zapotrzebowanie na świadczenia w zakresie kardiochirurgii, uzasadnione potrzebami zdrowotnymi może zostać zaspokojone poprzez wykorzystanie istniejącego potencjału w placówkach, które zostały zakwalifikowane do sieci szpitali i zapewniają zabezpieczenie właściwego dostępu do tych świadczeń zarówno w ramach umów zawartych w PSZ, jak i w ramach nowych postępowań konkursowych.
Organ podkreślił, że Dyrektor oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie porównania planu zakupu świadczeń zdrowotnych ze świadczeniami zdrowotnymi, które będą wykonywane przez świadczeniodawców w ramach systemu PSZ przeprowadzi konkursy ofert na świadczenia zdrowotne, w zakresie których potrzeby zdrowotne na terenie danego województwa nie będą właściwie zaspokojone.
Jak sama nazwa wskazuje, system PSZ dotyczy wskazania tych podmiotów, które tworzą sieć szpitali zasadniczych gwarantujących ciągłość i kompleksowość świadczeń nie tylko na poziomie leczenia szpitalnego, ale także gwarantują dostęp do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej realizowanych w poradniach przyszpitalnych, rehabilitacji leczniczej, programów lekowych oraz nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. System PSZ, nie gwarantuje 100% zabezpieczenia świadczeń udzielanych w szpitalach, dlatego też został pozostawiony konkursowy tryb zawierania umów, który umożliwi zapewnienie dostępności w zakresach, które nie zostały zabezpieczone poprzez profile zabezpieczenia ujęte w wykazie świadczeniodawców zakwalifikowanych do poszczególnych poziomów systemu PSZ. Na potwierdzenie powyższego, przytoczono uzasadnienie do ustawy zmieniającej, tj. "PSZ stanowić ma podstawowy system zabezpieczenia świadczeń udzielanych w szpitalach, który nie p oknie jednak w pełni zapotrzebowania na te świadczenia. Dlatego, obok kontraktowania świadczeń opieki zdrowotnej w ramach PSZ zachowany zostanie również dotychczasowy tryb zawierania umów o udzielanie tych świadczeń. na zasadzie konkursów ofert lub rokowań. " W związku z tym niezakwalifikowanie danego szpitala do PSZ nie musi oznaczać, że będzie on pozbawiony możliwości udzielania świadczeń opieki zdrowotnej iv ramach umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. "
Zdaniem organu odwoławczego podnoszona przez Odwołującego kompleksowość w udzielaniu świadczeń przez G. dotyczy kompleksowości w ramach zakontraktowanych przez niego świadczeń, która jest bezsprzecznie istotna, jednak kompleksowość, o której mowa w ustawie o świadczeniach, oraz do której nawiązuje dyrektor [...], ma szerszy kontekst, tj. obejmuje ona inne poziomy opieki (rodzaje świadczeń) niż hospitalizacja, tj. miedzy innymi świadczenia realizowane w poradniach przyszpitalnych, które mają na celu monitorowanie leczenia pacjentów po odbytych hospitalizacjach, świadczenia rehabilitacyjne, programy lekowe, nocną i świąteczną opiekę zdrowotną. Jedną ze zmian wprowadzonych ustawą zmieniającą było m.in. poszerzenie i doprecyzowanie definicji kompleksowości, której istotą jest możliwość koordynacji udzielania świadczeń między poszczególnymi zakresami.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego łamania zasad uczciwej konkurencji i równości podmiotów, protekcjonizmu i kumulowania kapitału na poczet przeznaczenia go w formie ryczałtu włączonemu w późniejszym czasie do systemu PSZ nowemu, nieistniejącemu jeszcze ośrodkowi, tj. ośrodkowi w Wejherowie, organ odwoławczy wskazał, że wniosek taki stanowi daleko idącą nadinterpretację treści uzasadnienia decyzji dyrektora [...]. W treści uzasadnienia nie był bowiem wzmianki o tym, że ośrodkiem, na którego ew. potrzebę wskazuje dyrektor [...] jest ośrodek w W.. Jest jedynie mowa o hipotetycznym ośrodku w północno-zachodniej części województwa, co można odczytać jako zapowiedź utworzenia nowego podmiotu, lecz brak jest podstaw do przyjęcia za Odwołującym, że podmiot ten nie musiałaby spełnić ustawowych warunków kwalifikacyjnych.
Ponadto Prezes NFZ nie zgodził się z zarzutami odwołania, że w toku postępowania posłużono się nieprawdziwymi danymi.
Zdaniem organu w toku postępowania została przedstawiona analiza dostępności na chwilę obecną, tj. z uwzględnieniem umów obowiązujących przed ogłoszeniem postępowań konkursowych uzupełniających zabezpieczenie dostępu do świadczeń przez jednostki zakwalifikowane do systemu PSZ. Należy wskazać, że pełna analiza dot. zabezpieczenia dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej na terenie województwa pomorskiego będzie możliwa po przeprowadzeniu postępowań konkursowych w zakresach, które nie zostały w pełni zabezpieczone przez podmioty zakwalifikowane do systemu PSZ. Podkreślono, że wpisanie G. do "wykazu szpitali pierwszego wyboru dla województwa [...] o dla potrzeb realizacji zadań zespołów ratownictwa medycznego w systemie Państwowe Ratownictwo Medyczne dla województwa pomorskiego ", jak i przytoczona przez Odwołującego wypowiedź Prezesa Funduszu z posiedzenia Komisji Zdrowia z dnia [...] marca 2017 r,, nie stanowią warunków kwalifikacji do systemu PSZ i nie zostały ujęte w aktach prawnych, tj. ustawie o zmianie oraz rozporządzeniu PSZ, w oparciu, o które dokonywano kwalifikacji do poszczególnych poziomów systemu PSZ.
W związku z powyższym nie stanowią również "kryteriów specjalnych", umożliwiających warunkową kwalifikację do systemu PSZ podmiotu nie spełniając ego ogólnych kryteriów kwalifikacji.
W tych okolicznościach Prezes NFZ uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji było zasadne i należało utrzymać je w mocy.
Od powyższej decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2017 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
a) art. 95n ust. 9 u.ś.o.z. w zw. z art. 95n ust, 3 u.ś.o.z. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ odmawiającej uwzględnienia protestu Skarżącego na niezakwalifikowanie do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej w trybie przewidzianym w art. 95n ust. 3 u.ś.o.z., tj. z uwagi na konieczność zabezpieczenia dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej w danym zakresie na terenie województwa bez przeprowadzenia procedury przewidzianej w w/w przepisie, tj. bez wystąpienia do Ministra Zdrowia w celu uzyskania opinii, podczas gdy Prezes NFZ winien był uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi Oddziału;
b) art. 6 pkt 2 i 4 u.ś.o.z. i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. 2017 r. poz. 1318 j.t; dalej: u.p.p.) w zw. z art. 2 u.p.p. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora [...] naruszającej przepis art. 95n ust. 3 u.ś.o.z. w kontekście braku właściwego i rzetelnego zbadania stanu zabezpieczenia dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej na terenie województwa [...] oraz braku analizy Map potrzeb zdrowotnych, prowadzących do niezakwalifikowania podmiotu do systemu zabezpieczenia, co w efekcie skutkuje ograniczeniem prawa pacjentów z terenu województwa pomorskiego do świadczeń zdrowotnych odpowiadających aktualnie wiedzy medycznej, a to stanowi naruszenie obowiązku nałożonego w tym zakresie na organy władzy publicznej oraz Narodowy Fundusz Zdrowia;
W związku z powyższym, skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od Organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, określającym formy działania organów administracji publicznej.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości kognicja wojewódzkiego sądu administracyjnego. Kwestię powyższą przesądził w wiążący sposób (art. 190 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 maja 2018 r. (sygn. akt: II GSK 919/18), stwierdzając, że skoro mamy do czynienia z jednostronnym rozstrzygnięciem organu administracji państwowej o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawnej dla indywidualnego oznaczonego podmiotu i konkretnej sprawy, podjętego przez organ w sferze stosunków zewnętrznych, to rozstrzygnięcie takie odpowiada cechom decyzji administracyjnej.
Skoro tak, to konsekwencją jest wynikający z treści art. 190 p.p.s.a. obowiązek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zastosowania się do ww. wykładni prawa procesowego dokonanego przez Naczelny Sąd Administracyjny i dokonanie merytorycznej oceny zapadłych w sprawie rozstrzygnięć - decyzji administracyjnych.
Tak więc, należy zaznaczyć że do postępowania uregulowanego w art. 95n ust. 7 ("Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje, w terminie 7 dni od dnia otrzymania protestu, decyzję o: 1) uwzględnieniu protestu oraz: a) zakwalifikowaniu świadczeniodawcy do systemu zabezpieczenia lub b) zmianie kwalifikacji świadczeniodawcy do danego poziomu zabezpieczenia, lub c) zmianie wskazania profili systemu zabezpieczenia , zakresów lub rodzajów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, albo 2) odmowie uwzględnienia protestu") jak również w art. 95 n ust. 9 ( "Prezes Funduszu rozpatruje odwołanie, w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, i wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżona decyzję w całości albo w części i przekazuje ja do ponownego rozpatrzenia przez dyrektora oddziału Funduszu, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze."), w myśl pkt 2) ust. 16 ustawy o świadczeniach - Kodeks postępowania administracyjnego nie ma zastosowania.
Przepis ten stanowi bowiem, iż do postępowania, o którym mowa w:
1) ust. 1-4, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego;
2) ust. 5-10 i 12-14, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracownika i organu, pełnomocnictw, doręczeń, sposobu obliczania terminów, wydawania uwierzytelnionych odpisów lub kopii akt sprawy, sprostowań oraz stwierdzania nieważności.
Ustawa z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2017.844 dalej: ustawa zmieniająca) w art. 2 przewiduje, że "Tworzy się system podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, o którym mowa w art. 95l ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, zwany dalej "systemem zabezpieczenia". W myśl art. 4 i 5 ww. przepisu: "Działając na podstawie przepisów ust. 2 i 3 oraz 6, dyrektor oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia sporządza i ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej Narodowego Funduszu Zdrowia pierwszy wykaz świadczeniodawców zakwalifikowanych do poszczególnych poziomów systemu zabezpieczenia, obejmujący wskazanie:
1) świadczeniodawców zakwalifikowanych do poszczególnych poziomów systemu zabezpieczenia na terenie danego województwa;
2) dla każdego ze świadczeniodawców, o których mowa w pkt 1, wszystkich profili systemu zabezpieczenia, o których mowa w art. 95l ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, zakresów lub rodzajów, w ramach których będą oni udzielać świadczeń opieki zdrowotnej w systemie zabezpieczenia, zgodnie z art. 95m ust. 3 pkt 1 i 2 lit. b i c, ust. 10 i 11 oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 95m ust. 12 pkt 2 i 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
5. Wykaz, o którym mowa w ust. 4, ogłasza się dla terenu danego województwa w terminie do dnia 27 czerwca 2017 r. Wykaz obowiązuje od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 czerwca 2021 r.".
Wprowadzony do ustawy o świadczeniach na mocy przepisów ustawy zmieniającej Dział IVB zatytułowany: "System podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej" powstał w celu zapewnienia świadczeniobiorcom dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie: leczenia szpitalnego, świadczeń wysokospecjalistycznych, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej realizowanej w poradniach przyszpitalnych, rehabilitacji leczniczej, programów lekowych, leków stosowanych w chemioterapii oraz nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, przy jednoczesnym zagwarantowaniu ciągłości i kompleksowości udzielanych świadczeń oraz stabilności ich finansowania (art. 95l ust. 1 ustawy o świadczeniach, po nowelizacji). Przepisy art. 95 l i m zawierają ścisłe wskazówki dotyczące zakwalifikowania danego świadczeniodawcy do systemu (PSZ), na okres 4 lat, w zakresie zakładu leczniczego w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, prowadzonego dla danego województwa, przy czym kwalifikacja ta obejmuje włączenie danego świadczeniodawcy do danego poziomu zabezpieczenia Podstawowym kryterium kwalifikacji jest spełnianie warunku co do wymaganej liczby profili systemu zabezpieczenia określonego rodzaju wskazanych dla danego poziomu. (art. 95m ust. 5 w zw. z art. 95l ustawy o świadczeniach). Od powyższej zasady ustawa przewiduje wyjątki.
Jak wynika z przepisów znowelizowanej ustawy o świadczeniach, umieszczenie szpitala w wykazie oznacza dla niego gwarancję zawarcia umowy z NFZ, a także stosownych funduszy na działalność w formie ryczałtu. Ponadto, z informacji zawartych na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia, wynika również, że na funkcjonowanie tego systemu będzie przeznaczone ok. 93% środków, z których obecnie jest finansowane leczenie szpitalne. Zakwalifikowanie szpitala do sieci zapewnia więc danemu podmiotowi zawarcie umowy z Funduszem - bez konieczności uczestniczenia w postępowaniu konkursowym, o którym mowa w art. 139 ust. 1 ustawy o świadczeniach.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na treść art. 95n ust. 3 ustawy oświadczeniach, stanowiący podstawę ubiegania się skarżącej spółki o umieszczenie w ww. wykazie.
Zgodnie z przywołanym przepisem, "W przypadku gdy wymaga tego zabezpieczenie na terenie danego województwa właściwego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, świadczeniodawca, który w dniu ogłoszenia wykazu, o którym mowa w ust. 1, posiada umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie leczenia szpitalnego, dotycząca udzielania świadczeń w trybie hospitalizacji określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 3 Id, oraz nie spełnia pozostałych warunków kwalifikacji, o których mowa w art. 95m, może zostać zakwalifikowany do jednego z poziomów systemu zabezpieczenia, z wyłączeniem poziomu szpitali ogólnopolskich, przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, po uzyskaniu pozytywnej opinii ministra właściwego do spraw zdrowia".
Zdaniem organu, określona w art. 95n ust 3 ustawy o świadczeniach kompetencja dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu do wystąpienia o opinię do ministra właściwego do spraw zdrowia została określona w formie uprawnienia, nie zaś w formie działania obligatoryjnego. Innymi słowy, do wyłącznej gestii dyrektora należy ocena, czy zabezpieczenie na terenie danego województwa właściwego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej jest na tyle prawidłowe, że nie wymaga zastosowania powyższego trybu kwalifikacji świadczeniodawcy do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej.
W ocenie Sądu, stanowisko oraz sposób odniesienia się Prezesa NFZ do powyższej kwestii są nieprawidłowe. Przede wszystkim, mając na uwadze treść postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2018 r. (jak była już o tym mowa powyżej - wiążące dla Sądu w myśl art. 190 p.p.s.a.), nie sposób przyjąć, aby ustawodawca, kreując uprawnienie po stronie dyrektorów OW NFZ, wyłączył je spod jakiejkolwiek kontroli - tak opinii publicznej, jak i sądów administracyjnych. Taka zaś sytuacja zachodziłaby, gdyby przyjąć rozumowanie organu II instancji zakładające istnienie po stronie dyrektorów OW NFZ swoistej prerogatywy w zakresie stosowania powyższej normy prawnej, nie wymagającej żadnego wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ.
Wprawdzie do postępowań w przedmiocie odmowy uwzględnienia protestu w sprawie kwalifikacji do właściwego poziomu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej nie mają (co do zasady) zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), jednakże zdaniem Sądu, nie oznacza to całkowitej dowolności w podejmowaniu, jak również w uzasadnieniu wydanych w tych sprawach decyzji. Podkreślenia wymaga, iż zawierają one rozstrzygnięcie kwestii istotnej z punktu widzenia polityki zdrowotnej oraz dysponowania środkami publicznymi. Kontrola ze strony sądów administracyjnych musi być wobec tego możliwa nie tylko na płaszczyźnie stricte formalnej, ale również merytorycznej. Podstawowym wymogiem, jaki winno zatem spełniać uzasadnienie decyzji zapadłej w ww. przedmiocie jest jasność wywodu i zindywidualizowanie do okoliczności dotyczących danego podmiotu oraz podnoszonej przez dany podmiot argumentacji wykazującej spełnienie warunków włączenia go do systemu.
W niniejszej sprawie skarżąca podnosiła przede wszystkim, iż na terenie Województwa Pomorskiego przedmiotowa placówka (szpital kardiologiczny) służy bardzo dużej liczbie pacjentów i jej likwidacja spowoduje stan ograniczenia dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie leczenia kardiologicznego i sercowo-naczyniowego. W jej ocenie, kryterium stosowane w decyzji Dyrektora [...] z dnia [...] sierpnia 2017r. było całkowicie błędne i rażąco przeczy przesłance odpowiedniego dostępu. Zakładając, iż kryterium właściwego dostępu jest procent ogólnie udzielanych świadczeń w województwie, to - po pierwsze w sieci znalazły się szpitale o mniejszym procencie udzielanych świadczeń, po drugie - o dostępie nie może świadczyć liczba udzielanych świadczeń lecz przeliczenie wartości kontraktu na liczbę mieszkańców i liczba udzielanych świadczeń do liczby mieszkańców.
Rozumowanie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prowadzi natomiast do wniosku, iż w sieci powinny znaleźć się szpitale największe, bez względu na ich lokalizację, czyli wprost do systemu metropolitalnego. Powyższe jednak faktycznie nie ma nic wspólnego z dostępnością świadczeń medycznych.
Skarżąca podkreśliła, iż wbrew stanowisku organu, pojęcie "zabezpieczenia na terenie danego województwa właściwego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej" nie oznacza, że można uznać, iż zapewniony jest właściwy dostęp do świadczeń zdrowotnych w sytuacji, kiedy w części danego województwa rzeczywiście jest on zapewniony, natomiast w niektórych jego rejonach nie. Artykuł 95n ust. 3 ustawy o świadczeniach nakłada na dyrektorów oddziałów wojewódzkich NFZ obowiązek właściwego, tj. równomiernego i adekwatnego do potrzeb danej populacji, zabezpieczenia dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej.
Spółka osiągnęła najwyższy stopień specjalizacji w przedmiocie chorób sercowo-naczyniowych. Prowadzona przez nią placówka udziela bardzo dużej ilości świadczeń opieki zdrowotnej, a świadczenia te cechuje najwyższa jakość.
Zdaniem skarżącej, obydwie wydane w sprawie decyzje cechuje brak pogłębionego rozważenia sytuacji faktycznej i wzięcia pod uwagę, że z placówki korzysta wiele osób w tym również przyjezdnych, co też świadczy o jej wysokiej jakości. Organy nie przedstawiły skutków braku realizacji w ramach środków publicznych przez szpital skarżącej wszystkich świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie chorób sercowo-naczyniowych, oraz zaprzestania udzielania świadczeń przez tego świadczeniodawcę wykonującego tego rodzaju świadczenia na terenie Pomorza.
Powyższe argumenty, zdaniem Sądu, wymagają stosownej analizy i odniesienia się do nich w uzasadnieniu decyzji administracyjnej.
Temu zadaniu organ, w ocenie Sądu, nie sprostał, czego przyczyny można upatrywać w wadliwym zapatrywaniu na charakter praw i obowiązków organu na tle stosowania art. 95n ust. 3 ustawy o świadczeniach. Gros uzasadnienia poświęcił kwestii nie spełnienia przez skarżącą kryterium wskazanych przepisach ustawy o świadczeniach.
Podkreślenia jednak wymaga, że skarżąca nie kwestionowała okoliczności nie spełniania wszystkich warunków przewidzianych do kwalifikacji do systemu zabezpieczenia w trybie zwykłym, czemu dała wyraz ubiegając się o włączenie do systemu zabezpieczenia na podstawie art. 95n ust. 3 ustawy o świadczeniach. Tryb obrany przez nią przeznaczony jest bowiem dla podmiotów, które w dniu ogłoszenia wykazu posiadały umowę dotyczącą udzielania świadczeń wydaną na podstawie art. 31d ustawy o świadczeniach (sprzed nowelizacji), a które nie spełniają pozostałych warunków, o których mowa w art. 95m tej ustawy (po nowelizacji).
W odniesieniu do niezastosowania art. 95n ust. 3 ustawy o świadczeniach w stosunku do skarżącej organ wskazał jedynie na przyznaną przez ustawodawcę pełną dowolność działania, z czym, w ocenie Sądu, nie sposób się zgodzić.
Priorytetem w działaniu organu winna być, leżąca w interesie społecznym, transparentność w dysponowaniu środkami publicznymi, zwłaszcza w tak istotnej dziedzinie, jaką jest zapewnienie równego dostępu do profesjonalnie świadczonych usług w zakresie zaspokajania potrzeb zdrowotnych obywateli.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zadaniem organu będzie zatem przede wszystkim wyjaśnienie treści (wykładnia) pojęcia niedookreślonego "zabezpieczenia (...) właściwego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej". Brak wyjaśnienia sposobu rozumienia tego pojęcia przez organ czyni decyzję wyjętą spod możliwości dokonania prawidłowej kontroli ze strony sądów administracyjnych. Organ podda ponadto analizie wszelkie twierdzenia strony zmierzające do wykazania, iż nie jest możliwe prawidłowe zabezpieczenie dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej ze strony mieszkańców województwa pomorskiego bez umieszczenia skarżącej w wykazie, o którym mowa w art. 2 ust. 4 ustawy zmieniającej. Należy przy tym mieć na uwadze treść art. 68 ust. 2 Konstytucji RP przewidujący zasadę równego dostępu obywateli do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Zdaniem Sądu, wykładnia przepisu prawa materialnego powinna zakładać konieczność wypełnienia zawartej w powyższym przepisie dyrektywy.
Zaznaczenia wymaga, iż w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia uzasadnia eliminację zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie organ odwoławczy niezasadnie akceptując tylko pobieżne rozważenie przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia przesłanek stosowania art. art. 95n ust. 3 ustawy o świadczeniach, w szczególności zaś nie dokonanie wykładni pojęcia niedookreślonego zawartego w tym, przepisie, tym samym niezasadnie utrzymał ją w mocy.
Tak więc, organ raz jeszcze zbada spełnienie przez skarżąca przesłanek uzasadniających zastosowanie wobec niej przepisu art. art. 95n ust. 3 ustawy o świadczeniach.
Jeżeli stwierdzi fakt spełnienia przesłanek podmiotowych zastosowania ww. trybu wobec skarżącej, uznając argumenty strony za wymagające odniesienia w szerszej perspektywie, organ skorzysta z możliwości przewidzianej w ust. 3 art. 95n (in fine) ustawy o świadczeniach i przed wydaniem decyzji, zasięgnie opinii ministra właściwego do spraw zdrowia.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło