VI SA/Wa 1259/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-22
Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Pamela Kuraś-Dębecka, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad prawidłowo odmówił wydania zezwolenia na lokalizację sieci kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym drogi krajowej, powołując się na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz naruszenie przepisów odrębnych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że organ prawidłowo odmówił wydania zezwolenia na lokalizację sieci kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym drogi krajowej. Odmowa była uzasadniona potencjalnym zagrożeniem bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszeniem przepisów odrębnych (w tym rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dróg publicznych) dotyczących stateczności chodnika, systemu korzeniowego drzew oraz odległości od jezdni, a także brakiem wykazania przez wnioskodawcę szczególnego uzasadnienia dla takiej lokalizacji.Stan faktyczny
Gmina A. złożyła wniosek o zezwolenie na lokalizację sieci kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym drogi krajowej. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zezwolenia, a Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał tę decyzję w mocy. Organ odwoławczy uzasadnił odmowę potencjalnym zagrożeniem bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszeniem stateczności chodnika i systemu korzeniowego drzew oraz niezachowaniem wymaganych odległości od jezdni. Gmina A. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów procedury administracyjnej i błędne uznanie przesłanek odmowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Protokolant ref. Agnieszka Dzięcioł po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Gminy A. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na lokalizację sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami w pasie drogowym oddala skargę
VI SA/Wa 1259/18
UZASADNIENIE
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: "GDDKiA", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] maja 2018 r., działając na podstawie art. 39 ust. 3 w związku z art. 39 ust. 1a i art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm. - dalej: "u.d.p.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Gminy A. (dalej "skarżąca", "strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2018 r., znak: [...] wydaną z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad przez Zastępcę Dyrektora Oddziału w L. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na lokalizacje sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami w pasie drogowym drogi krajowej Nr [...] (ul. [...]) w m. A. - zgodnie z przebiegiem naniesionym na przedłożonym projekcie zagospodarowania terenu, sporządzonym na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500.
Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 9 stycznia 2018 r. Gmina A. wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwolenia na lokalizację sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami w pasie drogowym drogi krajowej Nr [...], ul. [...] w m. A.. Do wniosku został dołączony załącznik graficzny - plan zagospodarowania terenu sporządzony na kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 z naniesioną lokalizacją ww. sieci oraz przyłączy.
Zastępca Dyrektora Oddziału w L. GDDKiA wydał decyzję z dnia [...] lutego 2018 r., na mocy której odmówił zgody na ww. inwestycję.
Powyższą decyzję zaskarżyła strona skarżąca składając w dniu 7 marca 2018r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania w tej sprawie i rozpoznaniu ww. wniosku Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż podstawą prawną niniejszego rozstrzygnięcia jest art. 39 ust. 1 u.d.p. Treść powyższego przepisu należy odczytywać łącznie z definicją pasa drogowego, zawartą w art. 4 pkt 1 ww. ustawy. Z przepisów tych wynika zatem, że w obszarze pasa drogowego mogą znajdować się tylko obiekty i urządzenia związane z drogą i obsługą ruchu.
Zakaz w ww. zakresie ma charakter generalny, dotyczy m.in. wszystkich urządzeń uzbrojenia technicznego niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, niezależnie od tego kto jest ich zarządcą. W ust. 3 powołanego przepisu dopuszczono jednak wyjątki od wspomnianej zasady stwierdzając, ze cyt. "w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, (...) wydawanym w drodze decyzji administracyjnej".
Jak wskazano w decyzji, odpowiedzialność GDDKiA jako zarządcy drogi krajowej nr [...] nie jest jednak ograniczona do odpowiedzialności jedynie za ochronę bezpieczeństwa ruchu drogowego, ale także za utrzymanie drogi i wszystkich elementów wchodzących w skład pasa drogowego.
Inwestycja objęta wnioskiem przewiduje budowę kanału grawitacyjnego wraz z przyłączami w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w miejscowości A., tj. na terenie działki nr [...] (ul. [...]). Sieć kanalizacji sanitarnej zaprojektowano wzdłuż ww. drogi krajowej, w poboczu, poza jezdnią asfaltową. Inwestycja ta zaprojektowana jest do włączenia do istniejącej sieci na skrzyżowaniu ul. [...] z ul. [...] przez wybudowanie na sieci studni betonowej o średnicy 1200.
GDDKiA wskazał, iż przepis techniczno - budowlany regulujący kwestię umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą, którym jest m.in. § 140 ust. 1, ust. 6, ust. 7 i ust. 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r., poz. 124), wydany na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w ust. 1 stanowi, że umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą, nie może naruszać elementów technicznych drogi oraz nie może przyczyniać się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi a także nie może wpływać negatywnie na system korzeniowy drzew rosnących w pasie drogowym.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w analizowanej sprawie projektowana inwestycja, w miejscu przebiegającym wzdłuż drogi krajowej nr [...] naruszałaby zarówno stateczność chodnika, jak i system korzeniowy drzew rosnących wzdłuż ww. drogi krajowej. Ponadto umieszczenie w pasie drogowym ww. drogi krajowej urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą może przyczynić się do czasowego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. W przypadku awarii, konserwacji czy wymiany tych urządzeń, zachodzi konieczność ingerencji w pas drogowy z uwagi na potrzebę wykonania określonych robót (np. wykopu), a to z kolei może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego - z uwagi na przebywających w pasie drogowym pracowników wykonujących roboty, ustawione urządzenia techniczne lub pojazdy. W celu wyeliminowania takich sytuacji zarządca drogi nakazuje lokalizację wszelkich urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego poza pasem drogowym.
Reasumując GDDKiA stwierdził, że zadośćuczynienie żądaniu strony niniejszego postepowania jest niewspółmierne do zasady bezpieczeństwa ruchu, która to zasada jest dla organu sprawą priorytetową. Zarządca drogi krajowej nr [...] właśnie w celu zminimalizowania zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego w przyszłości, mając na uwadze dotychczasowe doświadczenia związane z istnieniem w pasie drogowym dróg krajowych urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą i będących tego następstwami negatywnych skutków w postaci występujących awarii i konieczności zajęcia pasa drogowego w celu jej usunięcia, w zgodzie z obowiązującymi przepisami stara się eliminować z otoczenia drogi wszelkie potencjalne przyczyny, które mogą wpłynąć na bezpieczeństwo ruchu.
Organ odwoławczy przypomniał następnie, iż obecnie obowiązujące przepisy ustawy o drogach publicznych, zakazują lokalizacji w pasie drogowym obiektów budowlanych i urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarzadzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, w sytuacji gdy taka lokalizacja spowodowałaby naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych. Z taką sytuacja mamy do czynienia na gruncie przedmiotowej sprawy, co zostało powyżej wykazane.
GDDKiA wskazał następnie, iż z uwagi na fakt, że infrastruktura techniczna w pasie drogowym niezwiązana z drogą powinna być lokalizowana w odległościach od drogi określonych w przepisach o drogach publicznych, umieszczenie sieci kanalizacji sanitarnej powinno odpowiada wymogom określonym w art. 43 ust. 1 lp. 3 lit. a tabeli ww. u.d.p. Zgodnie z ww. przepisem obiekty budowlane (a do takich należy sieć kanalizacji sanitarnej) przy drogach krajowych, w terenie zabudowy, powinny być usytuowane w odległości co najmniej 10,0 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. Tym samym strona powinna tak zaplanować lokalizacje omawianej inwestycji, aby zachowany został wymóg, o którym mowa wyżej. Tymczasem ze znajdującej się w aktach sprawy mapy do celów projektowych z zaznaczonym przebiegiem sieci kanalizacji sanitarnej wynika, że w niektórych miejscach omawiana inwestycja znajdowałaby się w bardzo bliskiej odległości od krawędzi jezdni ww. drogi krajowej tj. ok 4,0 m.
Podsumowując GDDKiA wskazał, iż w myśl art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p., uzasadniona jest odmowa wydania zezwolenia na lokalizacje powołanej inwestycji w pasie drogowym drogi krajowej nr [...]
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, Gmina A., zarzucając powyższej decyzji naruszenie:
1. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie bądź nieuwzględnienie przez organ wszystkich okoliczności w sprawie, zarówno w zakresie wystąpienia przesłanek do odmowy wydania decyzji lokalizacyjnej w myśl art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p., jak i w zakresie związanym z możliwością wydania decyzji w ramach tzw. uznania administracyjnego,
2. art. 39 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 39 ust. 1a u.d.p., poprzez błędne uznanie, że spełnione zostały wszystkie przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia na umieszczenie w kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na względzie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo rozwinęła i uzasadniła podniesione zarzuty.
Strona nie zgodziła się z argumentacją zawartą w uzasadnieniu wydanej decyzji wskazując, iż norma art. 39 ust.1a u.d.p odnosi się do art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p. i jest dopełnieniem zasady zakazu lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, polegającymi na wskazaniu wyjątku od niej.
Wskazał, iż przepis art. 39 ust.1a u.d.p. w świetle ogólnego zakazu z art. 39 ust.1 pkt u.d.p. ustanawia zasadę priorytetowego traktowania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury sieciowej. Organ administracji został ograniczony w możliwości odmowy lokalizacji urządzeń wskazanych w art.39 ust.1a u.p.d. Zgodnie z art. 39 ust.3 pkt 1 ww. ustawy zarządca drogi: "może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w ust. 1a, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu dróg".
Rozważając kwestie udzielenia zgody na lokalizację urządzeń kanalizacji sanitarnej GDDKiA powinien poruszać się w ramach wytyczonych wyłącznie przez ten przepis. Tylko wystąpienie jednej z wymienionych w ww. przepisie przesłanek negatywnych pozwala zarządcy drogi na wydanie decyzji odmownej.
Odnosząc się do pierwszej przesłanki negatywnej - zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego opisanej w art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p., skarżąca podniosła, że przepis art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p. w kwestii zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego nie odnosi się do sytuacji hipotetycznej. Sformułowanie zawarte w tym przepisie "jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego" ma wydźwięk jednoznaczny - organ administracji powołując sia na tę przesłankę musi mieć pewność jej wystąpienia. Tymczasem w postępowaniu, którego wynikiem jest wydanie zaskarżonej decyzji, nie przeprowadzono żadnego dowodu ani ustaleń pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie, iż wnioskowana lokalizacja sieci kanalizacyjnej spowoduje zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Rozważania organu w powyższym zakresie mają charakter hipotetyczny i nie potwierdzony w ramach postępowania żadną analizą.
Bez znaczenia - zdaniem strony - dla oceny sprawy w kwestii zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego jest brzmienie przywoływanego przez organ administracji § 140 ust. 1 ww. rozporządzenia. Art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p. jest przepisem rangi ustawowej, jego treść nie może być zmieniana poprzez zastosowanie przepisów rangi wykonawczej, wydanych na podstawie odrębnej ustawy. Jeżeli ustawodawca chciał dać "zielone światło" urządzeniom wymienionym w art. 39 ust.1a u.d.p. i wskazał, że ich lokalizacja nie może powodować zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego to wyłączył tym samym możliwość i potrzebę rozważań związanych z treścią § 140 ust. 1 ww. rozporządzenia w kwestii przyczyniania się infrastruktury technicznej do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu. Pomijając brak wykazania zagrożenia płynącego z realizacji wnioskowanej inwestycji, strona zauważyła, iż art. 39 ust. 3 pkt 1 mówi o sytuacji, w której "umieszczenie" urządzeń w pasie drogowym zagrażałoby bezpieczeństwu ruchu drogowego. Przepis ten nie odnosi się do prac związanych z umieszczeniem urządzeń ani też do prac konserwacyjnych czy związanych z usuwaniem awarii sieci.
Podsumowując skarżąca wskazała, iż w toku postępowania, GDDKiA nie wykazał wystąpienia negatywnej przesłanki przytoczonej w art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p. dającej podstawę do odmowy zezwolenia na umieszczenie urządzeń w pasie drogowym w postaci zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Odnosząc się do drugiej przesłanki negatywnej wymienionej w art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p., tj. naruszeniu wymagań wynikających z przepisów odrębnych skarżąca podniosła, iż zdaniem organu, projektowana inwestycja, w miejscu przebiegającym wzdłuż drogi krajowej nr [...] naruszałaby zarówno stateczności chodnika, jak i system korzeniowy drzew rosnących wzdłuż ww. drogi krajowej. Powyższa konstatacja nie jest jednak podparta żadną analizą czy opinią biegłego. W uzasadnieniu brak jest wskazania przesłanek na jakich oparte zostało powyższe twierdzenie. Tymczasem jak wynika z treści uzasadnienia, dokonując rozstrzygnięcia GDDKiA pominął podnoszony przez skarżącą fakt braku technicznej możliwości lokalizacji urządzeń kanalizacyjnych w innym miejscu. Jest to okoliczność bardzo istotna. W tym szczególnym przypadku nie ma bowiem innej możliwości posadowienia kanalizacji sanitarnej, gdyż musiałaby ona przebiegać po istniejącej zabudowie, wręcz po budynkach. Budynki zlokalizowane przy ul. [...] są połączone ze sobą w sposób uniemożliwiający przejścia przez podwórka za tymi budynkami. Taki charakter zabudowy wyklucza zlokalizowanie jakichkolwiek mediów od strony innej niż pas drogowy.
Rezygnując z zastosowania art. 7 k.p.a., organ administracji nie dokonał również uwzględnienia interesu społecznego w niniejszej sprawie. Wnioskodawca został potraktowany jak prywatny inwestor zainteresowany umieszczeniem reklamy w pasie drogowym. Tymczasem wnioskodawca jest jednostką samorządu terytorialnego, która działa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkańców. Potrzeb istotnych nie tylko dla mieszkańców ul. [...]. Jak wskazano bowiem we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - decyzja odmowna zamyka trwale bez jakichkolwiek możliwości na przyszłość drogę do skanalizowania terenów zlokalizowanych przy ul. [...]. Jej mieszkańcy skazani zostają na korzystanie ze zbiorników bezodpływowych na gromadzenie nieczystości. Stan techniczny tych zbiorników nie spełnia parametrów pozwalających na ich dalsze eksploatowanie bez wpływu na środowisko wodne, grozi skażeniem wód podziemnych i powierzchniowych. Kwestia ochrony środowiska została więc w niniejszej sprawie nie zauważona.
W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę, że wszystkie inne media jak prąd, woda, telefony, gaz zlokalizowane są w pasie drogowym ul. [...] (z braku innej fizycznej możliwości), skarżąca podniosła - iż w jej ocenie - odmowa zgody na lokalizację urządzeń kanalizacyjnych jest swoistym nadużyciem prawa.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną [art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a.")], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) stwierdza, że w działaniu organu nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak w procesie subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego.
Wobec podniesionych przez skarżącą zarzutów naruszenia przepisów procedury w procesie ustalania stanu faktycznego sprawy trzeba wskazać, że o skuteczności tego rodzaju zarzutów nie decyduje każde naruszenie przez organ administracji przepisów procesowych, ale jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Zatem dla ich uwzględnienia wymagane jest uprawdopodobnienie istnienia związku przyczynowego między podnoszonym w skardze naruszeniem, a treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) odmówił stronie wydania zgody na lokalizację w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w m. A. sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami, zgodnie z przebiegiem naniesionym na przedłożonym planie zagospodarowania terenu, sporządzonym na mapie sytuacyjno - wysokościowej w skali 1:500. Nie budzi przy tym wątpliwości, że projektowane przedsięwzięcie stanowi urządzenie niezwiązane z potrzebami ruchu drogowego.
Przechodząc do oceny podniesionych zarzutów należy w pierwszej kolejności wskazać, że przepisy ustawy o drogach publicznych regulując kwestie związane z korzystaniem z dróg publicznych różnych kategorii i zarządzaniem nimi, mają służyć ochronie samych dróg i urządzeń z drogą związanych oraz stworzeniu warunków optymalnie bezpiecznego i wygodnego ruchu drogowego. Ochronę drogi, rozumianą, jako opisane w art. 4 pkt 21 u.d.p. działania mające na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia klasy drogi, ograniczenia jej funkcji, niewłaściwego jej użytkowania oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu, sprawuje - zgodnie z art. 20 pkt 10 i 12 u.d.p., zarządca drogi - w tym przypadku (droga krajowa) - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.
Działania stanowiące ochronę drogi realizowane są w obrębie pasa drogowego. Pas drogowy w słowniku ustawowym u.d.p. definiowany jest, jako wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 u.d.p.).
Przechodząc do kwestii dotyczącej zasadności zastosowania przez organ art. 39 u.d.p. w pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że w przepisie art. 39 ust.1 i 1a u.d.p. sformułowana została zasada ochrony pasa drogowego, od której ustawodawca wprowadził określone wyjątki. Do katalogu tych wyjątków, zgodnie z art. 39 ust. 3 u.d.p., zaliczyć należy także szczególnie uzasadnione przypadki, w których lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie nie jest jednak wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 39 ust. 7 lub w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c udp (takiej umowy w przedmiotowej sprawie brak).
W myśl art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p. właściwy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w art. 39 ust. 1a u.d.p., wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji bądź rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu dróg.
Wbrew stanowisku skarżącej, takim przepisem odrębnym jest m.in. § 140 ust. 1 oraz ust. 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 124 dalej: rozporządzenie), będący przepisem techniczno - budowlanym wydanym na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Przepis ten w ust. 1 stanowi, że umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą nie może naruszać elementów technicznych drogi oraz nie może przyczyniać się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi, a także nie może wpływać negatywnie na system korzeniowy drzew rosnących w pasie drogowym.
Należy podzielić pogląd GDDiK, że w analizowanym przypadku umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z drogą w miejscu przebiegającym wzdłuż drogi krajowej nr [...] naruszałaby zarówno stateczność chodnika, jak i system korzeniowy drzew rosnących wzdłuż ww. drogi krajowej, a także może przyczynić się do czasowego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego (w związku z ewentualną koniecznością wykonania określonych robót - przykładowo wykopu - podczas napraw tych urządzeń w sytuacji awarii, konserwacji lub wymiany).
Wyjaśnienie organu w ww. zakresie jest jasne i logiczne. Niewątpliwie GDDKiA jest wyspecjalizowanym organem, który w zakresie swych kompetencji ma wiedzę na temat nie tylko zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, ale i wszystkich aspektów z tym ruchem związanych. Jest to pogląd znajdujący odzwierciedlenie w jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Należy przy tym podkreślić, że strona nie podała we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne, ani w toku tego postępowania argumentów, które zaprzeczałby ww. wywodom organu. Nie wskazała, że ww. okoliczności nie wystąpią. Skarżąca nie wykazała, że umieszczenie wnioskowanej inwestycji w pasie drogowym nie naruszy elementów techniczne drogi, ani nie przyczyni się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu.
Nie ulega wątpliwości, że w przypadku wyjątku od reguły zawartym w art. 39 ust.3 u.d.p., ciężar udowodnienia, że w konkretnej sprawie umieszczenie obiektów w pasie drogowym jest szczególnie uzasadnione obciąża wnioskodawcę. Tymczasem strona ww. zakresie ograniczyła się do przedłożenia wyłącznie dokumentu pn. Projekt techniczny ... (k. 58 akt adm).
Nie może także odnieść skutku argumentacja, że sam fakt konieczności wykonania robót celem umiejscowienia takich urządzeń w pasie drogowym nie może stanowić podstawy do odmowy wydania decyzji pozytywnej. Choć do zasady należy zgodzić się z tym twierdzeniem, to strona wydaje się niedostatecznie dostrzegać, że na gruncie rozpatrywanej sprawy organ akcentował zagrożenia jakie niesie za sobą także stan już po posadowieniu wzmiankowanych urządzeń, a nie tylko w chwili ich umieszczania w pasie drogowym.
Celne i przekonujące są także argumenty organu odnoszące się do treści § 140 ust. 9 ww. rozporządzenia, tj. że infrastruktura powinna być lokalizowana w odległościach od drogi określonych w przepisach o drogach publicznych.
Z uwagi na wynikający z projektu przebieg inwestycji organ słusznie ocenił, że warunki ustanowione w ww. zakresie w art. 43 ust. 1 lp. 3 lit. a tabeli u.d.p. nie zostałyby zachowane.
Pamiętać cały czas należy, że ustawodawca - w art. 39 ust. 1 u.d.p. - wprowadził zakaz podejmowania czynności, najogólniej mówiąc, szkodzących tej infrastrukturze. Zważywszy, że inaczej kształtuje się kwestia granic pasa drogowego w odniesieniu do gminnej drogi gruntowej, inaczej zaś w przypadku drogi krajowej, która wymaga z oczywistych względów wyposażenia w liczne urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także z potrzebami zarządzania tego rodzaju drogą. Tak więc to, czy określone urządzenia infrastruktury technicznej, niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego mogą być umieszczone w pasie drogowym, podlega każdorazowemu badaniu, przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności sprawy, rodzaju drogi, znajdujących się w pasie drogowym urządzeń technicznych, itp. (por. wyrok NSA z 27 maja 2008 r. , II GSK 135/08, opubl. w LEX pod poz. 467113). Rozstrzyganie związanych z tym wątpliwości praktycznych nie może nie uwzględniać innych regulacji prawnych odnoszących się do powstania i funkcjonowania drogi. Na gruncie niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że organ wywiązał się z obowiązku uwzględnienia konkretnych okoliczności dotyczących drogi krajowej nr [...] na odcinku objętym wnioskiem skarżącej wykazując, że w sprawie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość udzielenia zezwolenia, co wprost wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zdaniem WSA, organ zasadnie przyznał prymat interesowi społecznemu, którego wyznacznikiem jest bezpieczeństwo ruchu drogowego i obowiązek ograniczania liczby potencjalnych miejsc kolizji i zdarzeń drogowych.
Jednocześnie skarżąca nie przedstawiła dowodu na to, że skorzystała z możliwości, jaką daje art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121, ze zm.) i wystąpiła do Starosty o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania przez właścicieli z nieruchomości położonych w miejscu przebiegu planowanego urządzenia na potrzeby tejże inwestycji. Tym samym prawidłowy jest wniosek organu, że brak jest podstaw aby uznać, że umieszczenie spornej infrastruktury może się odbyć, zgodnie z prawem, wyłącznie w lokalizacji wskazanej we wniosku wszczynającym niniejsze postępowanie administracyjne.
Podsumowując, organ prawidłowo ustalił fakty mające znaczenie prawne dla podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia o odmowie uwzględnienia wniosku skarżącej w sprawie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia infrastruktury, o której mowa w art. 39 ust.1a u.d.p. W ocenie WSA, motywy podjętego rozstrzygnięcia zostały dostatecznie wyjaśnione a przytoczona na ten temat argumentacja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad jest wyczerpująca. Organ prawidłowo też wyłożył przepisy zastosowane w sprawie i bezbłędnie je zastosował. Tym samym zarzuty podnoszone w skardze okazały się bezpodstawne.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło