VI SA/Wa 1264/21
WyrokWSA w Warszawie2021-07-01
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Aneta Lemiesz, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oznaczenie słowne "BioBazar" może zostać zarejestrowane jako znak towarowy dla usług związanych z organizacją targów, promocją sprzedaży, edukacją, kawiarniami, kafeteriami, biorąc pod uwagę jego potencjalnie opisowy charakter?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oznaczenie "BioBazar" jest pozbawione dostatecznych znamion odróżniających, ponieważ ma charakter opisowy i rodzajowy. Element "Bio" wskazuje na naturalność i ekologię, a "Bazar" na miejsce sprzedaży, co w połączeniu bezpośrednio opisuje charakter oferowanych usług. Brak jest cech fantazyjności lub abstrakcyjności pozwalających na indywidualizację usług i odróżnienie ich od konkurencji. W związku z tym, odmowa udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy była zasadna.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. złożyła wniosek o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowny "BioBazar" dla usług związanych m.in. z organizacją targów, promocją, edukacją i kawiarniami. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia prawa ochronnego, uznając, że znak ma charakter opisowy i nie posiada dostatecznych znamion odróżniających. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując, że znak jest rozpoznawalny, fantazyjny i odróżnia jej usługi od konkurencji, powołując się na długotrwałe używanie marki. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Sygn. akt:
VI SA/Wa 1264/21
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2020 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny BioBazar zgłoszony w dniu 25 marca 2019 r. pod nr [...] przez M. SPÓŁKĘ Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w [...] (dalej: Skarżąca, Spółka).
Podstawą wydania decyzji o odmowie udzielenia prawa ochronnego na ww. znak towarowy był art. 1291 ust. 1 pkt 2, pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 776 z późn. zm. –dalej jako: P.w.p.)
Zgłoszony znak był przeznaczony do oznaczania następujących usług: 35: organizowanie targów w celach handlowych lub reklamowych, promocje sprzedaży dla osób trzecich, organizowanie wystaw w celach handlowych, zarządzanie w zakresie zamówień w handlu, udzielanie handlowych informacji i porad, badanie opinii publicznej; 41: edukacja, organizowanie i obsługa konferencji, organizowanie konkursów [edukacja lub rozrywka; 43: kawiarnie, punkty informacji konsumenckiej, kafeterie.
Spółka złożyła wniosek z dnia 25 marca 2020r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że zgłoszony znak towarowy jest wystarczająco charakterystyczny, aby docelowy krąg odbiorców identyfikował go z usługami świadczonymi przez Spółkę w zakresie żywności Eko. W jej ocenie zgłoszone oznaczenie nadaje się do pełnienia funkcji znaku towarowego in abstracto. Zdaniem Spółki, organ w sposób wadliwy wskazał grupę docelowych odbiorców - jako ogół społeczeństwa. Podniosła też, że zgłoszony znak wykazuje konkretną zdolność odróżniającą - będzie wskazywał na usługi, które wprost wiążą się z ekologicznym trybem życia, w szczególności z żywnością. Ekologiczny tryb życia generuje w jej ocenie konkretną grupę odbiorców ekologicznych towarów i usług. Taki odbiorca ma rozeznanie w oferowanych towarach i usługach, poszukuje produktu ekskluzywnego pod względem jakości oraz pochodzenia. Krąg odbiorców jest więc grupą uważną, racjonalną i ponadprzeciętnie uświadomioną; nie dokona przypadkowego zakupu, nie skorzysta z usług, które nie zrealizuje jego "wyjątkowych" (w stosunku do większości społeczeństwa) potrzeb. Towary i usługi z sektora ekologicznej żywności/trybu życia charakteryzują się wyższymi cenami, co także rzutuje na krąg odbiorców. Zdaniem Spółki, oznaczenie należy oceniać całościowo, a nie poszczególne jego elementy, nadto – błędne jest twierdzenie organu, iż oznaczenie BioBazar wskazuje tylko i wyłącznie na cechę towaru, dla którego został zgłoszony. W ocenie Spółki nie ma to znaczenie, bowiem jak wskazuje nauka prawa, jeżeli takie oznaczenie może spełniać funkcję odróżniającą, to fakt, że opisuje ono określone cechy towarów, nie wyłącza go od rejestracji (SPP T. 14B, red. Skubisz/Szczepanówska - Kozłowska). Według Spółki, zgłoszone oznaczenie stanowi charakterystyczne połączenie wyrazów. Cechuje się fantazyjnością oraz przekazem płynącym z określonego układu wyrazów. Nazwa BioBazar ma kojarzyć się z usługami, które dotyczą zdrowego ekologicznego stylu życia, w szczególności jedzenia. Marka BioBazar rozpoznawalna jest na rynku od co najmniej 2013 roku i jest bezpośrednio powiązana z działalnością Spółki, organizującą tego rodzaju targi żywnościowe oraz prowadzącą sklep internetowy ze zdrową żywnością. Używana jest w kontaktach gospodarczych. W zakresie organizacji targów oraz kawiarni Spółka posługuje się oznaczeniem BioBazar, które jest rozpoznawalne jako przypisane do jej działalności. W ocenie Spółki, znak towarowy nie kojarzy się z miejscem świadczenia usług, a pozwala odbiorcom na indywidualizację oferowanych przez nią usług. Jej zdaniem, elementy "Bio" oraz "Bazar" nie mogą być uznane za konkretnie opisowe, ponieważ określenie "Bio" rozumiane jako określenie związku znaczeniowego z życiem, żywym organizmem, procesem życiowym, nie jest właściwe wyłącznie dla określenia towarów i usług Spółki. Oznaczenie ma w jej ocenie co najwyżej charakter sugerujący, nie ma natomiast waloru opisowego, jest więc fantazyjne i abstrakcyjne. Posiada w związku z tym w jej ocenie zdolność rejestracyjną. Spółka wskazała na przykładowe rejestracje znaków, zawierających element "bio".
Organ, uzasadniając zaskarżoną decyzje, wskazał na treść art. 1291 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 3 P.w.p. przeidującą przesłanki, które muszą być spełnione, aby dane oznaczenie mogło pełnić funkcję znaku towarowego. Podstawową przesłanką udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy jest istnienie znamion odróżniających oznaczenia zgłoszonego do UP w celu udzielenia prawa ochronnego. Jest to ogół cech pozwalających zindywidualizować dany towar na rynku wśród towarów tego samego rodzaju pochodzących z innych przedsiębiorstw. Ta właściwość jest warunkiem spełnienia przez znak towarowy konstytutywnej dla niego funkcji oznaczenia źródła komercyjnego pochodzenia towaru od uprawnionego do znaku towarowego. Ustawa Prawo własności przemysłowej wskazuje, na jakiego rodzaju oznaczenia nie udziela się praw wyłącznych. Wyliczenie przesłanek uniemożliwiających udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, które ma miejsce w art. art. 1291 ww. ustawy ma charakter przykładowy, stanowi jednak wyraźnie, że nie ma dostatecznych znamion odróżniających oznaczenie, które składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przeznaczenia.
Zdaniem organu, zgłoszone oznaczenie nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, bowiem składa się w całości z elementów niewyróżniających, mogących służyć w obrocie do wskazania rodzaju, przeznaczenia, nabywania towarów i świadczenia usług, do oznaczania których został przeznaczony przedmiotowy znak towarowy.
Na mocy powołanego wyżej art. 1291 P.w.p. oznaczenia pozbawione dostatecznych znamion odróżniających, wyłączone są spod ochrony. W związku z tym nie posiadają bezwzględnej zdolności rejestrowej i niedopuszczalna jest ich rejestracja. Pod pojęciem oznaczenia, które nie nadaje się do odróżniania towarów i / lub usług, do oznaczania których zostało zgłoszone należy rozumieć znaki nie wykazujące żadnych cech charakterystycznych i nie pozwalające zidentyfikować towaru i / lub usługi jako pochodzącego z określonego źródła. Ponadto udzielenie prawa ochronnego na dany znak towarowy nie może prowadzić do monopolizacji oznaczenia które służy do przekazywania informacji o cechach towaru czy usługi.
Oceny, czy dane oznaczenie posiada dostateczne znamiona odróżniające, dokonuje Urząd w toku postępowania o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy. Przedmiotem oceny jest zawsze oznaczenie jako całość i w zgłoszonej formie. Oceny dostatecznych znamion odróżniających dokonuje się zawsze przy uwzględnieniu towarów i usług do oznaczania, których przeznaczony jest dany znak (wyrok NSA z 14 grudnia 2001 r. sygn. akt. II S.A. 3446/01). Dla stwierdzenia, czy znak ten posiada dostateczne znamiona odróżniające, konieczne jest dokonanie oceny, czy dla przeciętnego, należycie poinformowanego, dobrze zorientowanego i rozsądnego konsumenta mógłby on stanowić dostateczną podstawę dla zidentyfikowania towarów i usług jako pochodzących od jednego, stałego i zawsze od tego samego producenta.
Oznaczenie, które może zostać zarejestrowane jako znak towarowy, nie może być oznaczeniem opisowym, a więc składającym się wyłącznie z elementu/i lub elementów służących w obrocie do przekazywania informacji o cechach, właściwościach i przeznaczeniu towarów. W przeciwnym razie oznaczenie takie będzie jedynie przekazywało informacje o nim samym, nie wskazując na pochodzenie sygnowanego nim towaru czy usługi od konkretnego przedsiębiorcy. Udzielenie prawa ochronnego na takie oznaczenie ograniczałoby nadmiernie swobodę działania innych uczestników obrotu gospodarczego i uniemożliwiałoby normalne funkcjonowanie rynku. Ponadto zamykałoby konkurentom możliwość informowania klientów o rodzaju, przeznaczeniu towaru/usługi, monopolizując używanie takiego oznaczenia na rzecz jednego przedsiębiorcy.
Organ uznał, że zgłoszony znak składa się z połączenia dwóch elementów: "Bio" i "Bazar"-"BioBazar". Element słowny "Bio" jest pierwszym członem wyrazów złożonych. Wskazuje na związek znaczeniowy z życiem, żywym organizmem, procesem życiowym. BIO oznacza "naturalny", "organiczny", "czysty ekologicznie". Produkty opatrzone etykietą "BIO", uznawane są za żywność produkowaną bez użycia: nawozów sztucznych, pestycydów, chemicznych środków ochrony roślin, antybiotyków, emulgatorów, glutaminianów czy barwników. Bio jest dobrze znane polskim konsumentom podobnie jak inne tego typu określenia wskazujące na naturalne pochodzenie jak również dobre dla zdrowia właściwości takich produktów. W obrocie jednym z takich określeń jest "eco", "eko". Często elementy takie jak "bio" czy "eco" rozumiane są przez odbiorców jako określenia równorzędne, wskazujące na składniki korzystnie wpływające na zdrowie.
Skrót "eco" jest często używane w ramach sprzedaży dóbr i usług celem zwrócenia uwagi na ekologiczne pochodzenie towaru lub braku skutków negatywnych dla środowiska przy jego używaniu [wyrok Sądu z dnia 24 kwietnia 2012 r. w sprawie T-328/11 Leifheit przeciwko OHIM (EcoPerfect)]. W związku powyższym przedrostek "eco" nie posiada sam w sobie żadnej zdolności odróżniającej i dodanie go do jakiegokolwiek wyrazu, nie nadaje nowemu połączeniu rozróżnialności. W związku z powyższym słowo "bio", podobnie jak słowo "eco", "eko" uznać należy jedynie jako wskazanie na biologiczne czyli naturalne pochodzenie produktów i lub usług, a tym samym jako pozbawione samoistnej zdolności odróżniającej. Element "bio" używane jest w wielu kontekstach, które za cel ma jedynie wskazanie naturalnego pochodzenia towaru, czy też usługi. Względem towarów będzie wskazaniem na naturalny skład. Względem usług będzie określało naturalny proces, czy też na świadczenie usług wolne od ingerencji nienaturalnych substancji, czy też nie mających złego wpływu na środowisko.
Organ zwrócił uwagę na popularność określeń typu "eko", "eco", "bio", wynikającą z wzrastającej świadomości społeczeństwa co do zdrowego stylu życia. Podzielił pogląd Spółki, iż element "bio" nie jest wykorzystywany wyłącznie w stosunku do żywności, lecz jego zastosowanie jest szerokie i powszechne, zaś sens jego wykorzystania jest dobrze znany i zrozumiały dla odbiorców. Elementy "bio", eco", "eko" są zatem wskazaniem na "zdrowy wariant" pośród wielu podobnych towarów i usług. Są niejako wyróżnikiem, który wywołuje pozytywne skojarzenia wśród odbiorców. Przedrostek "Bio" odczytywany jest jako wskazanie na naturalne pochodzenie towaru lub usługi, do której się odnosi. W miejsce słowa "bazar" może być użyte natomiast np. słowo "targ", "stragan", które oznaczać będzie nadal miejsce, gdzie nabyć można produkty naturalnego pochodzenia, czy też skorzystać z odpowiednich usług. Podobnie "bio" poprzedzające dowolne słowo, jak chociażby "truskawka" - "biotruskawka", będzie wskazaniem, że truskawka uprawiana była naturalnie, bez użycia środków chemicznych. Organ wskazał, iż Spółka nie neguje zresztą faktu, aby użycie elementu "bio" miało bezpośredni związek z ekologią, jednak sama sobie przeczy, gdy twierdzi, że z oznaczenia nie wynika opisowość, podczas gdy de facto sam ją dostrzega. Organ natomiast stanął na stanowisku, iż element "bio" pozbawiony jest samoistnej zdolności odróżniającej, pełni rolę opisującą i uzupełniająca słowo "bazar", nadając mu interpretację, iż jest to miejsce charakteryzujące się ekologią, naturalnością, zdrowiem. Zdaniem UP, analizowane oznaczenie odczytać można jako "bazar bio", "bio bazar", "bazar ekologiczny", "bazar ze zdrową żywnością". Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN, "BAZAR" oznacza 1. «plac lub pomieszczenie ze straganami, budkami, gdzie sprzedaje się towary» 2. «wydzielona dzielnica handlowa w miastach Bliskiego Wschodu» 3. daw. «kiermasz» (źródło: bazar - definicja, synonimy, przykłady użycia (pwn.pl). Bazary i targowiska są popularne w polskiej kulturze. Jest to nazwa rodzajowa, która jest znana polskiemu odbiorcy od zarania. Nie może być zatem odbierana jako fantazyjna, lecz przeciwnie jako nazwa rodzajowa. W połączeniu z elementem "bio" rozumiana jest wprost jako "BioBazar". Zdaniem organu, proste połączenie wyrazów w ww. znaku nie wykazuje minimalnej oryginalności czy fantazyjności w stosunku do usług wskazanych w klasach 35, 41, 43. Wyrażenie BioBazar oznacza zatem tyle, co bazar, na którym można kupić żywność ekologiczną. UP podkreślił, iż obecnie w Polsce popularnością cieszą się biobazary, na których można kupić żywność certyfikowaną, czyli produkty, których jakość jest potwierdzona dokumentem wydawanym na podstawie kontroli. Nabywa się je bezpośrednio od rolników i producentów. Można tam też zjeść śniadanie czy lunch, wypić kawę. W ocenie UP, wskazane usługi tj. organizowanie targów w celach handlowych lub reklamowych, promocje sprzedaży dla osób trzecich, organizowanie wystaw w celach handlowych, zarządzanie w zakresie zamówień w handlu, udzielanie handlowych informacji i porad, badanie opinii publicznej, punkty informacji konsumenckiej, edukacja, organizowanie i obsługa konferencji, organizowanie konkursów [edukacja lub rozrywka], kawiarnie, kafeterie mogą być świadczone na biobazarze. Natomiast, by znak towarowy mógł prawidłowo pełnić swoją funkcję w obrocie powinien być choć w minimalnym stopniu abstrakcyjny lub fantazyjny tj. nie powinien się bezpośrednio kojarzyć jak w analizowanym przypadku z miejscem świadczenia usług. Wbrew temu, co twierdzi pełnomocnik zgłaszającego, analizowane oznaczenie nie jest aluzyjne lub sugerujące, lecz wskazuje bezpośrednio na miejsce świadczenia usług.
Opisowość oznaczenia potwierdza stanowisko zgłaszającego, który sam wskazywał, że niejednokrotnie można spotkać się z cyklicznymi i tematycznymi targami, kramami, w trakcie których oferowane są towary lub usługi stricte związane motywem przewodnim takiego eventu. Tak też jest i w tej sytuacji, gdzie nazwa BioBazar ma kojarzyć się z usługami, które dotyczą zdrowego ekologicznego stylu życia, w szczególności jedzenia". Wskazane usługi będą odbierane przez konsumentów właśnie jako rodzaj targu, kramu, kiermaszu, straganu, bazaru, po prostu miejsca, gdzie zgromadzone są towary i oferowane określone produkty i usługi - w tym przypadku usługi dotyczące ekologicznego stylu życia, w szczególności jedzenia. Organ wskazał, iż Spółka rozumie "Bio" jako określenie związku znaczeniowego z życiem, żywym organizmem, procesem życiowym", czym po raz kolejny potwierdza opisowość oznaczenia, będącego jedynie wskazaniem na żywy organizmem, naturę, a tym samym na określoną jakość, właściwość usług jako naturalnych. W ocenie UP, zgłoszone oznaczenie pozbawione jest zdolności odróżniającej w stosunku do usług objętych zgłoszeniem. Jest ono bowiem rozumiane natychmiastowo i bezpośrednio jako usługi w ramach bazaru, związane ze zdrową żywnością. Aby dane oznaczenie mogło prawidłowo pełnić funkcję znaku towarowego musi być na tyle fantazyjne, by utrwalić w pamięci konsumenta więź łączącą sygnowany nim towar/i lub usługę z jego producentem. Powinno składać się z wyrażeń, które nie są powszechnie używane i mówiące o rzeczach zwykłych czy zasadach postępowania, a są nowe i składają się z kombinacji słów o pewnym stopniu pomysłowości. Nie można bowiem zmonopolizować oznaczeń, którymi każdy może posłużyć się w sposób konieczny w celu podania podstawowych cech produktu czy oferowanej usługi. W konsekwencji oznaczenie, które może uzyskać ochronę jako znak towarowy, nie może być oznaczeniem opisowym, a więc składającym się wyłącznie z elementów służących w obrocie do przekazywania informacji o cechach, rodzaju, przeznaczeniu towarów i usług. Oznaczenie takie przekazuje jedynie informacje o nim samym, a nie wskazuje na pochodzenie sygnowanego nim towaru czy usługi z konkretnego źródła. Udzielenie prawa ochronnego na takie oznaczenie ograniczałoby nadmiernie swobodę działania innych uczestników obrotu gospodarczego i uniemożliwiałoby normalne funkcjonowanie rynku. Ponadto zamykałoby konkurentom możliwość informowania klientów o cechach towaru, monopolizując używanie takiego oznaczenia na rzecz jednego przedsiębiorcy.
Organ raz jeszcze przypomniał swoje stanowisko, iż oznaczenie BioBazar pozbawione jest zdolności odróżniającej, ze względu na swój opisowy charakter. Ww. oznaczenie pozbawione jest cech charakterystycznych, które mogłyby utkwić w świadomości przeciętnego odbiorcy i w konsekwencji nie nadaje się do identyfikacji usług jako pochodzących od zgłaszającego. Jest to wyrażenie na tyle oczywiste, że przypisanie go do konkretnych usług jako pochodzących od konkretnego przedsiębiorcy nie jest możliwe. Urząd wziął pod uwagę postrzeganie zgłoszonego oznaczenia przez docelowy krąg odbiorców w odniesieniu do towarów/i lub usług, które mają być danym oznaczeniem sygnowane. Ocenił również czy zgłoszony znak towarowy składa się wyłącznie z oznaczeń opisowych czy też może zawiera dodatkowo elementy, które w wystarczający sposób odróżniałyby znak i pozwalałaby na ustalenie pochodzenia, tak określanych towarów z konkretnego źródła.
UP doszedł do przekonania, że przedmiotowe oznaczenie przeznaczone jest do oznaczania usług powszechnych i ogólnie dostępnych. Tym samym krąg odbiorców stanowi różnorodna grupa odbiorców, obejmująca ogół społeczeństwa - bez względu na płeć, wiek, miejsce zamieszkania czy poziom wykształcenia. Tak pojmowany modelowy, przeciętny nabywca będzie w miarę dobrze poinformowany oraz w miarę uważny i rozważny. Wiadomo, że ogół społeczeństwa to grupa mniej uważna, podchodząca do usług z obniżonym poziomem uwagi, przeciwnie, niż profesjonaliści. Charakter usług klasy 35 objętych przedmiotowym zgłoszeniem wskazuje, że relewantny krąg odbiorców mogą stanowić również profesjonaliści, którzy przy wyborze wskazanych usług zachowują podwyższony stopień uwagi. Zachowanie przez potencjalnych odbiorców tak określonego stopnia uwagi nie zmienia jednak faktu, że powinni oni mieć zapewnioną możliwość łatwego dokonania wyboru oferowanych usług według znaków towarowych występujących na rynku, jaką jest wskazywanie pochodzenia towarów/usług od konkretnego podmiotu na rynku. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, w sytuacji gdy relewantny krąg odbiorców utworzony jest z dwóch kategorii odbiorców, a mianowicie specjalistów oraz ogółu odbiorców, gdzie każda z grup wykazuje inny poziom uwagi, to odbiorcy o niższym stopniu uwagi muszą być przyjęci jako grupa według której dokonuje się oceny zdolności odróżniającej (patrz wyroki z 15.07.2011, Ergo Versicherungsgruppe v OHIM - Societe de developpement et de recherche industrielle (ERGO), T-220/09, nie publikowany, EU:T:2011:392, par. 21 i cytowane tam orzecznictwo oraz z 20.05.2014, AR1S, T-247/12, EU:T:2014:258 par. 29). Charakter odróżniający rozpatrywanego znaku towarowego należy zatem oceniać w stosunku do wszystkich usług, dla których wniesiono o ochronę tego znaku, przy uwzględnieniu przypuszczalnych oczekiwań relewantnych konsumentów.
Nie ulega, zdaniem organu, wątpliwości, że oznaczenie BioBazar bezpośrednio odnosi się do oferowanych usług. UP podkreślił, że udzielenie prawa ochronnego na oznaczenie, które zawiera słowa, posiadające charakter opisowy, uwarunkowane jest istnieniem cech odróżniających, takich, jak bogata grafika czy nazwa przedsiębiorcy. Tymczasem trudno uznać zgłoszone oznaczenie za posiadające cechy mówiące o pochodzeniu usług od konkretnego zgłaszającego, a nawet odróżniające je od innych, podobnych usług.
Zdaniem organu, powszechne używanie pewnych wyrazów, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, pozbawia je cech fantazyjnych, które decydują o indywidualnym charakterze znaku. Przy ocenie znaku należy wziąć pod uwagę także jego potencjalne używanie w przyszłości. Istotne jest więc nie tylko, czy obecnie konsumenci postrzegają oznaczenie jako ogólnoinformacyjne, ale także czy jest prawdopodobne, iż taka sytuacja będzie miała w przyszłości (por. wyrok TS WE z dnia 21 stycznia 2009r. w sprawie T-307/07 AIRSHOWER). W przedmiotowej sprawie, wobec aktualnej, konkretnej i bezpośredniej opisowości zgłoszonego znaku, organ uznał za zasadną odmowę udzielenia prawa ochronnego. Uznał, że kwestionowany znak nie będzie w odpowiedni sposób indywidualizował oznaczanych nim usług, a przez to nie będzie realizował podstawowej funkcji znaków towarowych jaką jest zdolność do odróżniania usług.
Odnosząc się do twierdzenia Spółki o używaniu nazwy BioBazar od co najmniej 6 lat, organ podkreślił, iż okoliczność ta wobec braku materiałów potwierdzających fakt nabycia przez oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej pozostaje bez znaczenia. Organ stwierdził, że analizowane oznaczenie pozbawione jest pierwotnej zdolności odróżniającej. Urząd nie zgodził się z twierdzeniem o braku całościowej analizy znaku poprzez rozdzielenie występującego w oznaczeniu słowa na dwie części "Bio" i "Bazar". Wskazał, iż uwzględnił poszczególne elementy znaku jak również ich całościowe zestawienie. W przypadku połączenia dwóch elementów słownych pozbawionych zdolności odróżniającej przeważnie ich połączenie również tak jest odczytywane. Trudno bowiem dopatrzeć się fantazji w połączeniu dwóch wyrazów "Bio" i "Bazar" jako "BioBazar". Połączenie tych wyrazów tworzy opisowe i rodzajowe oznaczenie, rozumiane przez przeciętnego konsumenta. Użyty przedrostek "bio" kojarzy się wprost z naturą, ekologią i jest zasadniczo pozbawiony zdolności odróżniających, bez względu na inne elementy słowne, z którymi zostanie połączone. Analiza z uwzględnieniem poszczególnych elementów była zdaniem organu potrzebna, gdyż "bio" nie posiada zdolności odróżniającej. W ocenie Urzędu przeciętny konsument odczyta omawiane oznaczenie "BioBazar" bez wątpienia jako całość, rozpoznając jego treść, sens i przeznaczenie. Jest to bowiem prosty, jasny komunikat językowy bezpośrednio wskazujący na wskazane do ochrony przeznaczenie.
Organ konkludował, że nie jest możliwa rejestracja przedmiotowego oznaczenia, gdyż ma on wyłącznie opisowy i rodzajowy charakter. Jest to znak o charakterze informacyjnym, a udzielenie prawa na tego rodzaju znak spowodowałby, że inni producenci pozbawieni zostaliby możliwości rzetelnego i zgodnego z prawdą informowania o swoich towarach i usługach. Uzyskanie prawa ochronnego na takie oznaczenie uniemożliwiłoby stosowanie tego typu określeń przez innych uczestników obrotu gospodarczego prowadzących podobną działalność gospodarczą. Dlatego od rejestracji wyłączone są takie oznaczenia, które składają się jedynie z wyrażeń mających charakter opisowy. Mogłyby być zarejestrowane jako elementy znaku o charakterze mieszanym np. przy zastosowaniu bogatej grafikę lub nazwy wnioskodawcy.
Odnosząc się do argumentu pełnomocnika spółki o udzieleniu praw ochronnych na znaki ze słowem BIO, organ wskazał, że każde zgłoszone oznaczenie rozpatrywane jest indywidualnie. Urząd, udzielając prawa, mógł kierować się dodatkowymi okolicznościami - np. wykazano wtórną zdolność odróżniającą. Podkreślił, że dla oceny zdolności odróżniającej znaku towarowego jest relewantnych wiele czynników, które składają się na ocenę postrzegania znaku towarowego przez przeciętnego konsumenta na rynku przedmiotowych towarów i usług. Z uwagi na ciągłe zmiany sytuacji rynkowej i będące ich konsekwencją zmiany zachowań i świadomości rynkowej potencjalnych nabywców, Urząd skupia swoją uwagę na ocenie sytuacji w dniu dokonania zgłoszenia znaku towarowego. Nadto powszechnie przyjętą regułą jest, iż zasada równego traktowania ustępuje zasadzie legalności decyzji.
Reasumując, w ocenie Urzędu Patentowego oznaczenie "BioBazar" pozbawione jest zdolności odróżniającej. Względem wskazanego przeznaczenia posiada wyłączenie rodzajowy i opisowy charakter i dlatego na przedmiotowe oznaczenie nie może być udzielone prawo ochronne.
Spółka wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z 252 P.w.p. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie; 2 naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1291 ust. 1 pkt. 2, 3 i 4 w zw. z art. 120 ust. 1 P.w.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędnym ustaleniem, że zgłoszony znak towarowy nie posiada zdolności odróżniającej i w związku z tym brak jest możliwości nadania prawa ochronnego dla słownego znaku towarowego BIOBAZAR.
W związku postawionymi wyżej zarzutami Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Patentowego. Wniosła o zobowiązanie Urzędu Patentowego do udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy. W jej ocenie organ nie tylko nie zebrał materiału dowodowego w sposób całościowy i wyczerpujący, lecz także, ograniczył się do oceny dowodów, które przemawiały za jego stanowiskiem, a do pozostałych ustosunkował się w sposób lakoniczny i wybiórczy. Zdaniem Spółki na tle rozpatrywanej sprawy nie zostały spełnione przesłanki odmowy rejestracji znaku towarowego. W jej ocenie przedmiotowe oznaczenie nadaje się do odróżniania towarów występujących na rynku. Posiada ono cechy zmysłowej postrzegalności, jednolitości, samodzielności względem towaru. Jednolitość oznaczenia oznacza możliwość objęcia całości oznaczenia za pomocą jednego aktu poznawczego, a sam znak musi nadawać się do łatwego zapamiętania. Znak identyfikacyjny musi być odrębny od produktu, który identyfikuje. Taki jest w przypadku znaku towarowego BioBazar. Zgłoszone oznaczenie nadaje się zatem do pełnienia funkcji znaku towarowego in abstracto.
Spółka ponownie podkreśliła, iż marka BioBazar rozpoznawalna jest na rynku od co najmniej 2010 roku i jest bezpośrednio powiązana z działalnością Spółki - organizacją targów żywnościowych oraz prowadzeniem sklepu internetowego ze zdrową żywnością. Skarżąca używa stale zgłoszonego znaku w kontaktach gospodarczych, w działaniach marketingowych podczas prowadzenia działalności o zasięgu ogólnokrajowym, organizacji targów żywności w [...] i [...], czy w posiadanym sklepie internetowym. Oznaczenie BioBazar jest również przez nią wykorzystywane podczas prowadzenia kawiarni czy kafeterii. Sformułowanie to jest nierozerwalnie związane z działalnością Spółki i z uwagi na długotrwałe korzystanie z oznaczenia weszło do świadomości odbiorców (osób zainteresowanych żywnością ekologoczną). Na tę okoliczność załączyła wydruki z profili mediów społecznościowych Spółki, wydruki artykułów prasowych informujących o urodzinach BioBazaru. Skarżąca neguje, aby zgłoszone przez nią oznaczenie nie posiadało zdolności odróżniającej. W jej ocenie owa zdolność odróżniająca znaku "BioBazar" jest zdecydowanie wyższa, niż minimalnie wymagany stopień dystynktywności. Konsument może zapamiętać znak towarowy "BioBazar" w odniesieniu wielu czynników. Działalność Spółki zapewnia szerokie spektrum usług związanych ze zdrowym trybem życia i zdrową żywnością, w związku z czym dla odbiorcy znaku towarowego będzie to zdecydowanie oznaczenie identyfikujące znaku ze Spółką i jej
działalnością.
Spółka, w opozycji do stanowiska organu, podkreśliła, iż sformułowanie "BioBazar" jest już kojarzone przez odbiorców jako spójna całość. Świadczyć o tym może choćby popularność określenia dla użytkowników platformy Facebook, którzy na fanpage'u Spółki zgromadzili się w ponad czterdziestotysięczną społeczność. Nie można zatem mówić o znaczeniu pozbawionym samoistnej zdolności odróżniającej, gdyż korzystając z określenia "BioBazar", u odbiorców pojawia się konkretna i zindywidualizowana treść, a nie jedynie obraz bazaru ze zdrową żywnością, na którą to okoliczność wskazała wydruk ze strony facebook.com/[...]
Skarżąca podniosła, że organ niezasadnie skupił się na dokonaniu oceny poszczególnych części składowych znaku towarowego. Oznaczenie winno być oceniane kompleksowo w zestawieniu z towarami, dla których zostało zgłoszone oraz z uwzględnieniem kręgu odbiorców. W ocenie Skarżącej znak wykazuje konkretną zdolność odróżniającą, a z punku widzenia towarów i usług charakteryzuje się dystynktywnością. Konsumenci odbierają bowiem znak towarowy jako całość - kompozycję złożoną z oznaczenia słownego powiązanego z organizowanymi przez Spółkę targami żywności ekologicznej. Generalna ocena pozwala przyjąć, iż orientujący się w rynku żywności ekologicznej konsument będzie w stanie odróżnić targi organizowane przez Spółkę od innych obecnych na rynku.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.").
Należy również wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zgodnie z treścią art. 15zzs4 ust. 2 tej ustawy, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Natomiast w myśl ust. 3 ww. art. 15zzs4 przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Zarządzenie w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ww. ustawy, zostało wydane w niniejszej sprawie 11 czerwca 2021 r. (zarządzenie k. 50 akt sądowych).
Skarga podlega oddaleniu. Ani decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] lutego 2021 r., ani też utrzymana nią w mocy decyzja [...] stycznia 2020 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich eliminację z porządku prawnego.
Sporną kwestią był charakter oznaczenia słownego BioBazar zgłoszonego do ochrony w dniu 25 marca 2019 r.. pod numerem [...] przez skarżącą Spółkę. Podstawą odmowy udzielenia ochrony w kontrolowanej sprawie było stanowisko organu o braku dostatecznych znamion odróżniających znaku zgłoszonego w odniesieniu do sygnowanych nim towarów i usług (art. 1291 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 w zw. z art. 145 ust. 1 P.w.p).
Na wstępie należy wskazać, że funkcją każdego znaku towarowego jest zdolność odróżniania towarów jednego przedsiębiorstwa, od towarów tego samego rodzaju, pochodzących od innych przedsiębiorstw, co wprost wynika z definicji zawartej w art. 120 ust. 1 P.w.p. Zdolność do odróżniania przejawia się w tym, że znak towarowy nie może wprowadzać uczestników obrotu w błąd, co do pochodzenia towarów. Znakiem towarowym może być zatem wyłącznie oznaczenie, do używania którego można przyznać prawo wyłącznie jednemu podmiotowi, gwarantując jednocześnie prawo do swobodnego dostępu pozostałym uczestnikom obrotu gospodarczego do oznaczeń ogólnoinformacyjnych. W tym znaczeniu znak towarowy pozwala odbiorcy rozpoznać towary objęte prawem wyłącznym jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa, a tym samym umożliwia odróżnianie tych towarów, od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw (analogicznie do wyroku ETS-u z 7 października 2004 r., C-136/02, sprawa Mag Insrtument vs. OHIM, pkt 29.
Posiadanie przez znak towarowy dostatecznych znamion odróżniających jest zatem podstawową przesłanką ocenną, zarówno przy udzielaniu ochrony na konkretne oznaczenie, jak również przy próbie wzruszenia takiego prawa. Dostateczne znamiona odróżniające umożliwiają postrzeganie przez właściwy krąg odbiorców, składający się z przeciętnych, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów towarów /lubi usług nim oznaczanych, że dany towar/usługa, wśród towarów/usług tego samego rodzaju, pochodzi od konkretnego podmiotu (por. wyrok ETS-u z 22 czerwca 2006 r., C-24/05, sprawa August Storck KG vs. OHIM, pkt 23).
Należy zauważyć, że w art. 1291 ust. 1, 2 i 3 P.w.p. ustawodawca uregulował przypadki, w których znak towarowy wyłączony jest od rejestracji. Pierwszy odnosi się do sytuacji, w której dane oznaczenie w ogóle nie nadaje się do tego, by pełnić funkcję znaku towarowego (art. 1291 ust. 1 pkt 1 P.w.p.). Drugi natomiast (art. 1291 ust. 1 pkt 2 P.w.p.) dotyczy sytuacji, gdy nie nadaje się ono do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone; zaś trzeci (art. 1291 ust. 1 pkt 3 P.w.p.)., sytuacji, w której składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności. W wyroku z dnia 2 czerwca 2003 r., II SA 309/02, ONSA 2004, nr 2, poz. 74 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "dopiero po ustaleniu, że mamy do czynienia ze znakiem towarowym [...] badaniu podlega jego zdolność odróżniająca in concreto". Cechy oznaczenia weryfikowane są w oderwaniu od rodzaju towarów, dla których znak jest zgłaszany do ochrony, dlatego też przesłanka zdolności do odróżniania towarów, o której mowa w art. 120 ust. 1 p.w.p., określana jest mianem abstrakcyjnej zdolności odróżniającej oznaczenia (zob. komentarz do art. 120 P.w.p.). Natomiast przeszkody rejestracji znaku wynikające z art. art. 1291 P.w.p. określane są mianem konkretnej zdolności odróżniającej i badane w odniesieniu do konkretnych towarów, dla jakich znak został zgłoszony do ochrony (zob. R. Skubisz, Zdolność odróżniająca znaku towarowego w orzecznictwie..., s. 115-117; K. Szczepanowska-Kozłowska (w:) System Prawa Prywatnego, t. 14B, s. 576; wyrok NSA z dnia 9 września 2008 r., II GSK 334/08, LEX nr 489168). Przyjmuje się, że dostateczne znamiona odróżniające oznaczenia rozumiane w sensie konkretnym pozwalają na to, by właściwy krąg odbiorców, składający się z przeciętnych, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów towarów (usług) oznaczonych danym znakiem, postrzegał wskazany towar jako pochodzący z konkretnego przedsiębiorstwa (zob. wyrok ETS z dnia 22 czerwca 2006 r. w sprawie August Storck KG przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), C-24/05, EU:C:2006:421, pkt 23).
Tak więc, charakter odróżniający znaku towarowego należy oceniać, biorąc pod uwagę konkretne towary lub usługi, dla których oznaczania znak został zgłoszony, oraz sposób postrzegania go przez istotny z tego punktu widzenia krąg odbiorców (wyrok ETS z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie Procter & Gamble Company przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), C-473/01 P i C-474/01 P, EU:C:2004:260, pkt 32 i 33, oraz wyrok ETS z dnia 7 października 2004 r. w sprawie Mag Instrument Inc. przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory), C-136/02, EU:C:2004:592, pkt 19, a także powołane tam orzecznictwo). Pogląd ten potwierdza również orzecznictwo sądów krajowych (zob. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2001 r., II SA 3446/01, ONSA 2003, nr 1, poz. 27, M. Praw. 2002, nr 3, s. 99, z aprobującą glosą M. Kępińskiego, OSP 2004, z. 1, poz. 11).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, za niezdolne do pełnienia funkcji znaku towarowego, z wyjątkiem wypadku uzyskania dostatecznych znamion odróżniających w następstwie używania, należy uznać znaki, które pozbawione są dostatecznych znamion. Oznaczenie, które może zostać zarejestrowane jako znak towarowy, nie może być zatem oznaczeniem opisowym, a więc składającym się wyłącznie z elementu/i lub elementów służących w obrocie do przekazywania informacji o cechach, właściwościach i przeznaczeniu towarów. W przeciwnym razie oznaczenie takie będzie jedynie przekazywało informacje o nim samym, nie wskazując na pochodzenie sygnowanego nim towaru czy usługi od konkretnego przedsiębiorcy. Udzielenie prawa ochronnego na takie oznaczenie ograniczałoby nadmiernie swobodę działania innych uczestników obrotu gospodarczego i uniemożliwiałoby normalne funkcjonowanie rynku, zamykając innym podmiotom możliwość informowania klientów o rodzaju, przeznaczeniu towaru/usługi, właściwościach i przeznaczeniu towarów, poprzez zmonopolizowanie używania takiego oznaczenia na rzecz jednego przedsiębiorcy. Oznaczenie takie nie wskazywałoby na pochodzenie sygnowanego nim towaru czy usługi od konkretnego przedsiębiorcy. Udzielenie prawa ochronnego na takie oznaczenie ograniczałoby w sposób nieuzasadniony swobodę działania innych uczestników obrotu gospodarczego i uniemożliwiałoby normalne funkcjonowanie uczestników rynku, monopolizując używanie takiego oznaczenia na rzecz jednego przedsiębiorcy.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, organ w sposób prawidłowy dokonał oceny spornego znaku w kontekście mających stanowić jego desygnaty usług.
Jak wskazał UP, zgłoszony znak składa się z połączenia dwóch elementów: "Bio" i "Bazar"-"BioBazar", a element słowny "Bio" wskazuje na związek znaczeniowy z życiem, żywym organizmem, procesem życiowym. BIO oznacza "naturalny", "organiczny", "czysty ekologicznie". Określenia typu "eko", "eco", "bio" są obecnie popularne z uwagi na wzrastający trend skłaniający do zdrowego stylu życia, obejmującego zdrowe odżywiane czy ochronę środowiska naturalnego. Element "bio" jest przy tym szeroko i powszechnie stosowany, przy czym jego sens jest dobrze znany i zrozumiały dla odbiorców wskazując, podobnie jak elementy "bio", eco", "eko", na "zdrowy wariant" pośród wielu podobnych towarów i usług. Zdaniem Sądu, prawidłowo organ przyjął, iż element "bio" pozbawiony jest samoistnej zdolności odróżniającej, pełni rolę opisującą i uzupełniająca słowo "bazar", nadając mu interpretację, iż jest to miejsce charakteryzujące się ekologią, naturalnością, zdrowiem. Analizowane oznaczenie można więc odczytać jako "bazar bio", "bio bazar", "bazar ekologiczny", "bazar ze zdrową żywnością". Jest to nazwa rodzajowa, która jest dobrze znana polskiemu odbiorcy oraz utrwalona jako taka w jego świadomości. Nie może być zatem odbierana jako fantazyjna, lecz przeciwnie jako nazwa rodzajowa. W połączeniu z elementem "bio" rozumiana jest wprost jako "BioBazar". Należy podzielić fakt znany notoryjnie, przyjęty bez dowodu przez organ, iż w Polsce popularnością cieszą się aktualnie biobazary, na których można kupić żywność certyfikowaną, czyli produkty, których jakość jest potwierdzona dokumentem wydawanym na podstawie kontroli. Nabywa się je bezpośrednio od rolników i producentów. Można tam też zjeść śniadanie czy lunch, wypić kawę. Wskazane w załączonym do zgłoszenia wykazie usługi - organizowanie targów w celach handlowych lub reklamowych, promocje sprzedaży dla osób trzecich, organizowanie wystaw w celach handlowych, zarządzanie w zakresie zamówień w handlu, udzielanie handlowych informacji i porad, badanie opinii publicznej, punkty informacji konsumenckiej, edukacja, organizowanie i obsługa konferencji, organizowanie konkursów [edukacja lub rozrywka], kawiarnie, kafeterie mogą być z powodzeniem świadczone na takim biobazarze. Z kolei, by znak towarowy mógł prawidłowo pełnić swoją funkcję w obrocie powinien być choć w minimalnym stopniu abstrakcyjny lub fantazyjny tj. nie powinien się bezpośrednio kojarzyć jak w analizowanym przypadku z miejscem świadczenia usług. Wbrew poglądowi strony skarżącej, analizowane oznaczenie nie mogło zostać potraktowane jako aluzyjne lub sugerujące, ponieważ wskazuje bezpośrednio na miejsce świadczenia usług.
Jak słusznie zauważył organ, opisowość oznaczenia potwierdza niejako stanowisko Skarżącej Spółki, która podawała, że niejednokrotnie można spotkać się z cyklicznymi i tematycznymi targami, kramami, w trakcie których oferowane są towary lub usługi stricte związane motywem przewodnim takiego eventu. Tak też jest w sytuacji, z którą mamy do czynienia w aktualnie rozpoznawanej sprawie, gdzie nazwa BioBazar kojarzy się z usługami, które dotyczą zdrowego ekologicznego stylu życia, w szczególności jedzenia. Tak się bowiem kojarzą wskazane usługi i tak będą odbierane przez konsumentów właśnie jako rodzaj targu, kramu, kiermaszu, straganu, bazaru, po prostu miejsca, gdzie zgromadzone są towary i oferowane określone produkty i usługi. W tym przypadku usługi dotyczące ekologicznego stylu życia, w szczególności jedzenia. Spółka zatem, de facto, również rozumie "Bio" jako określenie związku znaczeniowego z życiem, żywym organizmem, procesem życiowym". Stanowi to dodatkowe potwierdzenie stanowiska UP, zgodnie z którym zgłoszone oznaczenie pozbawione jest zdolności odróżniającej w stosunku do usług objętych zgłoszeniem. Jest ono bowiem rozumiane natychmiastowo i bezpośrednio jako usługi w ramach bazaru, związane ze zdrową żywnością. Podkreślenia wymaga, że aby dane oznaczenie mogło prawidłowo pełnić funkcję znaku towarowego, musi być na tyle fantazyjne, by utrwalić w pamięci konsumenta więź łączącą sygnowany nim towar/i lub usługę z jego producentem. Powinno składać się z wyrażeń, które nie są powszechnie używane i mówiące o rzeczach zwykłych czy zasadach postępowania, lecz są nowe i składają się z kombinacji słów o pewnym stopniu pomysłowości. Nie można bowiem zmonopolizować oznaczeń, którymi każdy może posłużyć się w sposób konieczny w celu podania podstawowych cech produktu czy oferowanej usługi. W konsekwencji oznaczenie, które może uzyskać ochronę jako znak towarowy, nie może być oznaczeniem opisowym, składającym się wyłącznie z elementów służących w obrocie do przekazywania informacji o cechach, rodzaju, przeznaczeniu towarów i usług. Oznaczenie takie przekazuje jedynie informacje o nim samym, a nie wskazuje na pochodzenie sygnowanego nim towaru czy usługi z konkretnego źródła. Udzielenie prawa ochronnego na takie oznaczenie ograniczałoby nadmiernie swobodę działania innych uczestników obrotu gospodarczego i uniemożliwiałoby normalne funkcjonowanie rynku. Ponadto zamykałoby konkurentom możliwość informowania klientów o cechach towaru, monopolizując używanie takiego oznaczenia na rzecz jednego przedsiębiorcy.
Konkludując należy stwierdzić, iż oznaczenie BioBazar pozbawione jest zdolności odróżniającej, ze względu na swój opisowy charakter. Jest ono pozbawione cech charakterystycznych, które mogłyby utkwić w świadomości przeciętnego odbiorcy i w konsekwencji nie nadaje się do identyfikacji usług jako pochodzących od Skarżącej Spółki. Jest ono przy tym na tyle oczywiste, że przypisanie go do konkretnych usług jako pochodzących od konkretnego przedsiębiorcy nie jest możliwe. Zdaniem Sądu, Urząd w sposób prawidłowy wziął pod uwagę postrzeganie zgłoszonego oznaczenia przez docelowy krąg odbiorców w odniesieniu do towarów/i lub usług, które mają być danym oznaczeniem sygnowane. Doszedł do zasadnego przekonania, że przedmiotowe oznaczenie przeznaczone jest do oznaczania usług powszechnych i ogólnie dostępnych. Konsekwencją było uznanie, iż na krąg odbiorców, do których jest kierowana oferta usługowa zgłaszającego składa się różnorodna grupa odbiorców, obejmująca ogół społeczeństwa, nie uwarunkowana przez płeć, wiek, miejsce zamieszkania czy poziom wykształcenia. Tak pojmowany modelowy, przeciętny nabywca będzie w miarę dobrze poinformowany oraz w miarę uważny i rozważny, z tym, że ogół społeczeństwa to z zasady grupa mniej uważna, podchodząca do usług z obniżonym poziomem uwagi, przeciwnie, niż profesjonaliści. Charakter usług klasy 35 objętych przedmiotowym zgłoszeniem wskazuje, że relewantny krąg odbiorców mogą stanowić również profesjonaliści, którzy przy wyborze wskazanych usług zachowują podwyższony stopień uwagi. Zachowanie przez potencjalnych odbiorców tak określonego stopnia uwagi nie zmienia jednak faktu, że powinni oni mieć zapewnioną możliwość łatwego dokonania wyboru oferowanych usług według znaków towarowych występujących na rynku, jaką jest wskazywanie pochodzenia towarów/usług od konkretnego podmiotu na rynku. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, w sytuacji gdy relewantny krąg odbiorców utworzony jest z dwóch kategorii odbiorców, a mianowicie specjalistów oraz ogółu odbiorców, gdzie każda z grup wykazuje inny poziom uwagi, to odbiorcy o niższym stopniu uwagi muszą być przyjęci jako grupa według której dokonuje się oceny zdolności odróżniającej (patrz wyroki z 15.07.2011, Ergo Versicherungsgruppe v OHIM - Societe de developpement et de recherche industrielle (ERGO), T-220/09, nie publikowany, EU:T:2011:392, par. 21 i cytowane tam orzecznictwo oraz z 20.05.2014, AR1S, T-247/12, EU:T:2014:258 par. 29). Charakter odróżniający rozpatrywanego znaku towarowego należy zatem oceniać w stosunku do wszystkich usług dla których wniesiono o ochronę tego znaku, przy uwzględnieniu przypuszczalnych oczekiwań relewantnych konsumentów.
Reasumując, udzielenie prawa ochronnego na oznaczenie, które zawiera słowa, posiadające charakter opisowy, uwarunkowane jest istnieniem cech odróżniających, takich, jak bogata grafika czy nazwa przedsiębiorcy. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie nie można zasadnie uznać, by zgłoszone oznaczenie posiadało cechy wskazujące na pochodzenie usług od konkretnego zgłaszającego. Tak więc, w sytuacji ustalenia aktualnej, konkretnej i bezpośredniej opisowości zgłoszonego znaku, należało uznać za zasadną odmowę udzielenia prawa ochronnego. Zgłoszony celem udzielenia prawa ochronnego znak BioBazar nie będzie w odpowiedni sposób indywidualizował oznaczanych nim usług, a przez to nie będzie realizował podstawowej funkcji znaków towarowych, jaką jest zdolność do odróżniania na rynku usług danego przedsiębiorcy.
Odnosząc się do twierdzenia Spółki o używaniu nazwy BioBazar od co najmniej 6 lat, należy stwierdzić, iż okoliczność ta nie może być uznana za relewantną w niniejszej sprawie. Strona nie podjęła się wykazania wtórnej zdolności odróżniającej oznaczenia. Wbrew zarzutowi stawianemu przez Spółkę, organ dokonał prawidłowej całościowej analizy znaku. Rozdzielenie występującego w oznaczeniu słowa na dwie części "Bio" i "Bazar" było konieczne w celu oceny każdego z elementów składowych z osobna, jednak następnie organ dokonał ich całościowego zestawienia. Należy zauważyć, iż w przypadku połączenia dwóch elementów słownych pozbawionych zdolności odróżniającej przeważnie ich połączenie również tak jest odczytywane. Zdaniem Sądu, brak jest fantazji w połączeniu dwóch wyrazów "Bio" i "Bazar" jako "BioBazar". Połączenie tych wyrazów tworzy opisowe i rodzajowe oznaczenie, rozumiane przez przeciętnego konsumenta. Użyty przedrostek "bio" kojarzy się wprost z naturą, ekologią i jest zasadniczo pozbawiony zdolności odróżniających, bez względu na inne elementy słowne, z którymi zostanie połączone. Analiza z uwzględnieniem poszczególnych elementów była zdaniem organu potrzebna, gdyż "bio" nie posiada zdolności odróżniającej. Przeciętny konsument odczyta omawiane oznaczenie "BioBazar" bez wątpienia jako całość, rozpoznając jego treść, sens i przeznaczenie. Jest to bowiem prosty, jasny komunikat językowy bezpośrednio wskazujący na wskazane do ochrony oznaczenie.
Nie jest zatem możliwa rejestracja przedmiotowego oznaczenia z uwagi na jego opisowy i rodzajowy charakter. Udzielenie prawa na tego rodzaju znak spowodowałby, że inni producenci pozbawieni zostaliby możliwości rzetelnego i zgodnego z prawdą informowania o swoich towarach i usługach, uniemożliwiając stosowanie tego typu określeń przez innych przedsiębiorców, prowadzących podobną działalność gospodarczą.
W konsekwencji powyższego, zdaniem Sądu, zarzuty skargi nie mogły być uznane za zasadne. Zaskarżona decyzja nie narusza w sposób istotny przepisów proceduralnych – w szczególności art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 252 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów. Jak wyżej wskazano, Sąd nie dostrzegł przekroczenia granic swobodnej oceny zgromadzonych w sposób pełny dowodów przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy przez Urząd Patentowy. Również nie mógł być uznany za zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 1291 ust. 1, pkt. 2,3 i 4 w zw. z art. 120 ust. 1 P.w.p. którego skutkiem miało być błędne ustalenie, ze zgłoszony znak nie posiada zdolności odróżniającej. Jak wynika z powyższych wywodów, Sąd uznał prawnomaterialne wywody organu za właściwe i mieszczące się w literalnej wykładni relewantnych w sprawie przepisów prawa materialnego.
Z uwagi na powyższe, w myśl art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło