VI SA/Wa 127/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2011r. nr [...] utrzymał w mocy w zaskarżonym zakresie decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 30 000 złotych, od której T. B. (zwany dalej "skarżącym") złożył odwołanie w części dotyczącej kary pieniężnej za naruszenie nieokazania wykresówek lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę K. K. Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Podczas kontroli przeprowadzonej w lutym 2011r. w przedsiębiorstwie skarżącego T. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą B., ul. [...],[...], zakończonej protokołem z dnia [...] lutego 2011r. stwierdzono następujące naruszenia: 1) wykresówka zapisywana była za długo - za każda wykresówkę, 2) nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie – za każdy dzień, 3) nieprawidłowe operowanie przełącznikiem cyfrowego urządzenia rejestrującego umożliwiającego zmianę aktywności kierowcy – za każdą wykresówkę 4) okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała żadnych danych o okresach aktywności kierowcy – za każdą wykresówkę 5) skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego Mając na uwadze powyższe ustalenia kontroli organ wszczął postępowanie administracyjne, a po jego przeprowadzeniu wydał decyzję z dnia [...] lipca 2011 r. na podstawie której nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 46 600 złotych, ograniczoną w myśl art. 92 ust.2 ustawy o transporcie drogowym do kwoty 30 000 zł. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej kary pieniężnej za naruszenie polegające na nieokazaniu wykresówek lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę K. K. W pozostałym zakresie decyzja organu I instancji stała się ostateczna. W ocenie skarżącego stwierdzony w trakcie kontroli w jego przedsiębiorstwie brak wykresówek wynikał wyłącznie z faktu nie zwrócenia ich przez kierowcę K. K., który nie pracuje już u przedsiębiorcy. Skarżący podniósł, że to kierowca zabrał wszystkie wykresówki, po tym jak został zwolniony z pracy, podkreślając że nie wie w jaki sposób kierowca wszedł w posiadanie wykresówek za tak długi okres. Główny Inspektor Transportu Drogowego analizując złożone odwołanie wskazał na obowiązujące przepisy ustawy o transporcie drogowym, ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 879 ze zm.), Rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. Wspólnot Europejskich nr L 370 z 31.12.1985 str. 8-21 ze zm.), rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102/1 z dnia 11.4.2006 ze zm.). Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że prawidłowo została na skarżącego nałożona kara pieniężna za naruszenie polegające na nieokazaniu wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę K. K. podczas kontroli w przedsiębiorstwie - za każdy dzień. W ocenie organu odwoławczego w toku postępowania administracyjnego na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że kierowca K. K. wykonywał na rzecz strony usługi kierowania pojazdami. W związku z powyższym strona nie okazała wykresówek lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę K. K. za dni: 01-05.02.2010 r., 08-12.02.2010 r., 15-19.02.2010 r., 22-26.02.2010 r., 28.02- 05.03.2010 r., 08-12.03.2010 r., 15-19.03.2010 r., 22-26.03.2010 r., 29.03-02.04.2010 r., 05-09.04.2010 r., 12-16.04.2010 r., 19-23.04.2010 r. -łącznie 61 dni. Jednocześnie GITD uznał, że organ I instancji bezpodstawnie wskazał zaistnienie naruszenia braku wykresówek lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu kierowcy K. K. za okresy sprzed 1 lutego 2010 r.. bowiem organ kontrolny nie miał podstaw żądać za okres sprzed 1 lutego 2010 r. wykresówek lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu. Zdaniem organu odwoławczego, obowiązkiem przedsiębiorcy jest przechowywanie ww. dokumentów przez okres co najmniej roku. Organ kontrolny dopiero w dniu 1 lutego 2011 r. doręczył przedsiębiorcy upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, dlatego też od tej daty mógł żądać wykresówek za okres jednego roku wstecz. Dlatego też w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził, że skarżący nie okazał łącznie 61 tarcz tachografu lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu w określonych dniach. Każde nieokazanie wykresówek jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 500 złotych za każdą wykresówkę. W związku z czym zasadne było utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 30 500 złotych za naruszenie z Ip 11.4 ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym stwierdzone za brak dokumentacji kierowcy K. K. Organ odwoławczy odnosząc się do argumentacji skarżącego w zakresie niezwrócenia tarcz wykresówek przez kierowcę po jego zwolnieniu z pracy, wyjaśnił, że zgodnie z art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985 str. 8-21 ze zm.) przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Zdaniem organu odwoławczego przepisy te wyraźnie wskazują, że przedsiębiorca jest obowiązany do przechowywania m.in. wykresówek w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu. Dlatego też na podstawie obowiązujących przepisów zgłoszone przez stronę zdarzenie w postaci niezwrócenia wykresówek przez kierowcę nie powoduje wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za nieprawidłowe zabezpieczenie dokumentacji przedsiębiorstwa. Organ uznał, że skarżący nie dołożył należytej staranności przy przechowywaniu tak ważnych dokumentów jakimi są tarcze tachografu wraz z zapisanymi na nich aktywnościach dotyczących czasu pracy jego kierowcy. Ponadto przedstawione przez skarżącego dokumenty wskazujące na wezwania kierowcy do zwrócenia tarcz tachografu nie mogą stanowić okoliczności wyłączającej odpowiedzialność strony za stwierdzone naruszenie bowiem to na skarżącym ciążył szczególny obowiązek pobrania tarcz tachografu dla prawidłowego zabezpieczenia ich przed zniszczeniem lub utratą. Nieokazanie wykresówek lub innych dokumentów niepotwierdzających fakt prowadzenia pojazdu wskazuje, zdaniem organu odwoławczego, na brak prawidłowej organizacji przedsiębiorcy skarżącego zabezpieczania dokumentacji. Również przedsiębiorca zobowiązany jest żądać od kierowcy zwrotu pełnej dokumentacji związanej z prowadzeniem pojazdu, bowiem później może narażać się na ich utratę. To na skarżącym ciążył szczególny obowiązek systematycznego pobierania od kierowcy tarcz tachografu dla prawidłowego zabezpieczenia ich przed zniszczeniem lub utratą. Dlatego też organ odwoławczy stanął na stanowisku, że na podstawie obowiązujących przepisów zgłoszone przez skarżącego zdarzenie w postaci nierozliczenia się przez kierowcę z wykresówek nie stanowi przesłanki wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy. Wobec powyższego organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części zaskarżonej przez skarżącego. Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący zaskarżając niniejszą decyzję do Sądu zarzucił decyzji naruszenie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie skarżący ponowne wskazał na okoliczność przywłaszczenia przez kierowcę K. K. wykresówek. Zdaniem skarżącego okoliczność stanowi wypełnienie przesłanek przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym i wyłącza odpowiedzialność skarżącego z tytułu nieokazania wykresówek lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działania administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w czasie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej także p.p.s.a.) W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga T. B. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Istota sprawy, zważywszy na stanowisko skarżącego w toku postępowania, jak i podnoszony następnie zarzut odwołania i skargi oraz organów, wyrażone w kwestionowanych decyzjach koncentrowała się wokół możliwości zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Mając na uwadze stan faktyczny, ustalony w sprawie wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 92 ust 1 pkt 2 i pkt 8 ustawy o transporcie drogowym karze pieniężnej podlega podmiot, który wykonuje przewóz drogowy, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów o czasie pracy kierowców i przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych. Podmiotem wykonującym przewóz drogowy na własny rachunek i podlegającym karze administracyjnej na podstawie art. 92 ust. 1 tej ustawy o transporcie drogowym jest przedsiębiorca. Używane do przewozów pojazdy mogą być prowadzone osobiście przez przedsiębiorców bądź też przez zatrudnionych przez niego kierowców. Za stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenia wymienione w art. 92 a ust. 1 ustawy odpowiedzialność karnoadministracyjną ponosi kierowca pojazdu samochodowego realizującego przewóz. Stosownie do art. 92 a ust. 3 ustawy wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie stoi na przeszkodzie wszczęciu postępowania wobec przedsiębiorcy lub podmiotu realizującego przewóz drogowy. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 6 lipca 2011 roku, II GSK 716/10 " za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą". Zwolnienie się od tej odpowiedzialności następuje poprzez wykazanie okoliczności wymienionych w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, przy czym ciężar dowodu spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu w postaci uwolnienia go od odpowiedzialności za naruszenie przepisów przez kierowcę (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 roku sygn. akt. II GSK989/08). Zgodnie z treścią art. 92 a ust.4 ustawy o transporcie drogowym postępowania administracyjnego nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Natomiast w myśl art. 93 ust.7 ustawy o transporcie drogowym przepisów ust.1-3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji właściwy ze względu na miejsce przeprowadzenia kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Przepis art. 92 a ust.4 ustawy o transporcie drogowym dotyczy więc etapu sprawy na dzień podejmowania przez organ stanowiska w kwestii wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Natomiast, jeżeli postępowanie administracyjne zostało już wszczęte, a zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 92 a ust.4 ustawy postępowanie wobec przedsiębiorcy w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej podlega umorzeniu. Z obu przepisów tj. art. 92 a ust.4 i 93 ust.7 ustawy o transporcie drogowym wynika, że przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa przez kierowcę jeżeli nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Przedsiębiorca więc musi wykazać, że dołożył należytej staranności tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. W niniejszej sprawie strona domagała się zastosowania art. 93 ust.7 ustawy o transporcie drogowym, albowiem została ukarana za nieokazanie wykresówek na skutek celowego i świadomego ich przywłaszczenia przez kierowcę K. K., który wykradł je i ukrył, a następnie spowodował kontrolę skarżącego przez inspekcję transportu drogowego. Organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że podane przez skarżącego okoliczności nie powodują wyłączenia jego odpowiedzialności. Z poglądem tym należy się zgodzić. W świetle art. 14 ust.2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U. WE nr L 370 z 31 grudnia 1985r. str. 8-21 ze zm.) to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek przechowywania wykresówek w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie przez co najmniej rok po ich użyciu. Powinien on zatem zabezpieczyć je tak, aby nie zostały przejęte przez osoby trzecie. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby dołożył należytej staranności w odpowiednim zabezpieczeniu wykresówek. O fakcie ich wykradzenia przez kierowcę K. nie powiadomił organów ścigania. W tym stanie rzeczy zarzut skarżącego niezastosowania przez organy art. 93 ust 7 ustawy o transporcie drogowym należy uznać za chybiony. Wobec bezzasadności zarzutów skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.