VI SA/Wa 1284/22
WyrokWSA w Warszawie2022-10-13
Skład orzekający: Dorota Pawłowska, Agnieszka Jendrzejewska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na członka rady nadzorczej spółki publicznej za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych przez spółkę jest dopuszczalne po upływie 12-miesięcznego terminu od wydania decyzji nakładającej karę na spółkę, uwzględniając przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminów w okresie stanu epidemii?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej na członka rady nadzorczej spółki publicznej nastąpiło po upływie ustawowego terminu przedawnienia (12 miesięcy od wydania decyzji wobec spółki). Sąd odrzucił argumentację organu o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia na podstawie przepisów o stanie epidemii (art. 31za ustawy o COVID-19), wskazując, że termin ten ma charakter materialnoprawny i nie podlegał zawieszeniu w sposób wskazany przez organ. W związku z tym, organ uchybił terminowi, co stanowiło bezwzględną przeszkodę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na członka rady nadzorczej spółki publicznej za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych przez spółkę. Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) nałożyła karę na spółkę, a następnie wszczęła postępowanie wobec członka rady nadzorczej. KNF utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary na skarżącego, argumentując m.in. mechanizmem sankcji sprzężonych i zawieszeniem biegu terminu przedawnienia w okresie epidemii. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia kary, wskazując m.in. na upływ terminu przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy punkt 1 decyzji organu I instancji, umorzono postępowanie administracyjne w zakresie punktu 1 decyzji organu I instancji i zasądzono od Komisji Nadzoru Finansowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant spec. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy punkt 1 decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne w zakresie punktu 1 decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r.; 3. zasądza od Komisji Nadzoru Finansowego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 6917 (sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z [...] lutego 2022 r. nr [...] Komisja Nadzoru Finansowego (dalej: "KNF", "Komisja", "Organ"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "Kpa"), w związku z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 1983.), w zw. z art. 96 ust 6a pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2080, ze zm., dalej: "ustawa o ofercie") wobec rażącego naruszenia przez spółkę [...] S.A. z siedzibą w W. (następnie [...] S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w W., [...] S.A. z siedzibą w W., obecnie [...] S.A. z siedzibą w W., dalej: "[...]", "Spółka", "Emitent") obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie, w związku z nienależytym wykonaniem przez Spółkę obowiązków informacyjnych w zakresie informacji okresowych związanych z przekazywaniem KNF, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości: skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017 oraz raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017, utrzymała w mocy punkt I decyzji KNF z [...] sierpnia 2021 r. nr [...], nakładającej na J. S. ("Skarżący", "Strona") karę pieniężną w wysokości 65 000 zł, wobec stwierdzenia rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych przez [...] S.A. w okresie, w którym Skarżący pełnił funkcję członka rady nadzorczej tej spółki.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
W dniu [...] grudnia 2019r. KNF wydała, na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie, decyzję administracyjną nakładającą na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 000 zł z tytułu nienależytego wykonania obowiązków z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy o ofercie. Od decyzji tej nie został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym samym stała się ostateczna i prawomocna.
Postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie, za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ustawy o ofercie przez [....], w okresie pełnienia przez niego funkcji członka rady nadzorczej Spółki.
W dniu [...] sierpnia 2021 r. KNF wydała decyzję, na podstawie której nałożyła na Stronę karę pieniężną w wysokości 65 000 zł, na podstawie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie, wobec stwierdzenia, że w okresie w którym Skarżący pełnił funkcję członka Rady Nadzorczej [...], Emitent w sposób rażący naruszył obowiązki informacyjne związane ze sporządzeniem: skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze 2017 r., raportu półrocznego za I półrocze 2017 r., skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał 2017 r. oraz raportu kwartalnego za III kwartał 2017 r. (pkt I sentencji decyzji) oraz na podstawie art. 105 § 1 Kpa w zw. z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, umorzyła postępowanie administracyjne w części dotyczącej nałożenia na Stronę kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust 6a pkt 2 ustawy o ofercie, za rażące naruszenie przez [...] obowiązków informacyjnych, o jakich mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych w zakresie sporządzenia skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał 2017r. (pkt II sentencji decyzji).
W dniu 7 września 2021 r. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją zaskarżając decyzję I instancji w części tj. co do pkt I jej rozstrzygnięcia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy KNF, zaskarżoną decyzją utrzymała w mocy punkt I decyzji z [...] sierpnia 2021 r. nakładającej na Stronę karę pieniężną w wysokości 65 000 zł.
W uzasadnieniu ww. decyzji Organ wskazał, że odpowiedzialność członków rady nadzorczej spółki publicznej pozostaje w ścisłym funkcjonalnym związku ze stwierdzeniem rażącego naruszenia przez Emitenta obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1 oraz ust.1e, 1i, 1j lub 1m ustawy o ofercie oraz z nałożoną na niego w związku z tym sankcją administracyjną.
Zgodnie z art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie, jeżeli emitent nie wykonuje albo nienależycie wykonuje obowiązki, o których mowa w art. 56-56c ustawy o ofercie w zakresie informacji okresowych, Komisja może wydać decyzję o wykluczeniu papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym albo nałożyć karę pieniężną do wysokości 5 000 000 zł albo kwoty stanowiącej równowartość 5% całkowitego rocznego przychodu wykazanego w ostatnim zbadanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy, jeżeli przekracza ona 5 000 000 zł, albo zastosować obie sankcje łącznie.
A zatem, w przypadku stwierdzenia naruszenia określonych ustawą norm prawa administracyjnego materialnego w zakresie informacji okresowych (tj. art. 56 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie) - a więc naruszenia obowiązków adresowanych do emitenta, KNF - z mocy powołanego przepisu - może zastosować stosowną sankcję administracyjną określoną w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie. Jednocześnie, zastosowanie sankcji administracyjnoprawnej wobec emitenta papierów wartościowych za naruszenie prawa, które ma charakter rażący, stanowi podstawę do zastosowania na podstawie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie, sankcji wtórnej w stosunku do określonego kręgu osób (w tym m.in. członków rady nadzorczej) odpowiedzialnych za wadliwe (niezgodne z prawem) działanie emitenta papierów wartościowych. W przypadku rażącego naruszenia przez emitenta (lub wprowadzającego) sankcjonowanych obowiązków administracyjnoprawnych określonych w art. 56 ust. 1 e ustawy o ofercie w zakresie dotyczącym informacji okresowych Komisja może nałożyć na osobę, która w tym okresie pełniła funkcję członka rady nadzorczej spółki publicznej, karę pieniężną do wysokości 100.000 zł na podstawie art. 96 ust. 6a ust. 2 ustawy o ofercie.
Organ podniósł, że odpowiedzialność członków rady nadzorczej za rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 96 ust. 1 e ustawy o ofercie jest ograniczona czasowo. Zgodnie z art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie kara, o której mowa w art. 96 ust. 6 lub 6a ustawy o ofercie, nie może być nałożona, jeżeli od wydania decyzji, o których mowa w art. 96 ust. 1, 1e lub 1f ustawy o ofercie, upłynęło więcej niż 12 miesięcy.
Organ podniósł, że istotne dla sprawy jest, że postępowanie administracyjne o nałożenie sankcji administracyjnej w sprawie Strony wszczęte zostało postanowieniem z [....] stycznia 2020 r., natomiast od dnia 20 marca 2020 r. na obszarze Polski wprowadzono stan epidemii - na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 poz. 491), a w związku z ww. stanem nadzwyczajnym wydano szereg ustaw dotyczących szczególnych rozwiązań na czas trwania stanu zagrożenia epidemicznego oraz stanu epidemii, w tym także ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm., dalej: "ustawa o covid"). Zgodnie z art. 31za ust. 1 ustawy o covid (wprowadzonym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568 ze zm.)) w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii bieg terminów do podjęcia przez Komisję czynności, w tym czynności nadzorczych, terminów załatwiania spraw oraz terminów przewidzianych do wydania decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie albo wniesienia sprzeciwu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, chyba że Komisja wyda decyzję załatwiającą sprawę, dokona czynności, wyda decyzję lub postanowienie kończące postępowanie w sprawie albo wniesie sprzeciw. Organ stwierdził, że przepis ten wszedł w życie 31 marca 2020 r. Tym samym, zdaniem Komisji, w postępowaniu administracyjnym o ukaranie Strony administracyjną karą pieniężną, na mocy art. 31za ust. 1 ustawy o covid okres przedawnienia przewidziany w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie od dnia 31 marca 2020 r uległ zawieszeniu i rozpoczął swój ponowny bieg wraz z pierwszą czynnością procesową dokonaną przez KNF. Organ zwrócił uwagę, że taką czynnością było wysłanie do Strony w dniu 13 stycznia 2021 r. wezwania do złożenia zeznań na piśmie w zakresie sytuacji osobistej i finansowej. Decyzja nakładająca na Spółkę karę pieniężną (na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie) została wydana w dniu [...] grudnia 2019 r. (natomiast doręczenie decyzji nastąpiło 23 grudnia 2019 r.). Decyzję, na podstawie której Komisja nałożyła na Stronę karę pieniężną w wysokości 65.000 zł Komisja wydała w dniu [...] sierpnia 2021 r. Decyzja doręczona została Stronie w dniu 24 sierpnia 2021 r. Komisja uznała zatem, że tym samym upływ terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 97 ust. 7 ustawy o ofercie, nie nastąpił.
Co do naruszenia art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie Organ wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowanie znalazł mechanizm sankcji sprzężonych. Podniósł, że w świetle przepisu art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie oraz wynikających z niego konsekwencji, ustawowe przesłanki nałożenia kary pieniężnej na członka rady nadzorczej zostały ukształtowane w ten sposób, że pierwszą z nich stanowi wydanie przez KNF decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1e, 1i, 1 j lub 1m ustawy o ofercie (tj. decyzji w stosunku do spółki będącej emitentem), drugą z nich jest stwierdzenie ww. decyzji administracyjnej rażącego naruszenia przez spółkę publiczną obowiązków, o których mowa w art. 96 ust 1e ustawy o ofercie, trzecią przesłanką jest pełnienie przez daną osobę funkcji członka rady nadzorczej spółki publicznej w czasie naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie, zaś czwartą przesłanką, określoną w ust. 7 art. 96 ustawy o ofercie - temporalną i o charakterze prekluzyjnym - jest termin, w którym wymieniona kara pieniężna może być nałożona i który determinuje tym samym możliwość dochodzenia i egzekwowania odpowiedzialności administracyjnej członka rady nadzorczej spółki. Zastosowanie sankcji administracyjnoprawnej wobec emitenta papierów wartościowych, czyli sankcja podstawowa, stanowi zatem podstawę do zastosowania sankcji sprzężonej w stosunku do określonego kręgu osób (sankcja wtórna) odpowiedzialnych za wadliwe (rażące, niezgodne z prawem) działanie emitenta papierów wartościowych. Komisja stwierdziła, że jest to tzw. mechanizm sankcji sprzężonych, o którym mowa także w zaskarżonej decyzji. Odpowiedzialność wymienionych osób, jako członków rady nadzorczej spółki publicznej, pozostaje więc w ścisłym funkcjonalnym związku ze stwierdzeniem rażącego naruszenia przez emitenta obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. ust. 1 e, 1i, 1j lub 1m ustawy o ofercie oraz z nałożoną na niego w związku z tym sankcją administracyjną
Komisja nie podzieliła poglądu Strony, że przesłanki wskazane w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie, nie stanowią katalogu wyczerpującego do tego, aby można było nałożyć karę na członka rady nadzorczej spółki publicznej niewywiązującej się ze swoich obowiązków. Za błędne KNF uznała stanowisko Strony, że przy podejmowaniu decyzji o ukaraniu członków rady nadzorczej na podstawie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie powinna kierować się także innymi, możliwymi do obiektywnej oceny, dodatkowymi przesłankami takimi jak ustalenie, czy członek rady nadzorczej ponosi odpowiedzialność za naruszenia spółki lub ustalenia stopnia przyczynienia się przez tę osobę do rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych przez spółkę.
Komisja nie zgodziła się także z poglądem Strony, że katalog wskazany w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie nie jest katalogiem wyczerpującym, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę w treści ww. przepisu sformułowania "Komisja może nałożyć na osobę karę pieniężną". Organ podniósł, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "Komisja może nałożyć na osobę karę pieniężną do wysokości 100 000 zł" potwierdza, że decyzja wydawana na podstawie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że " (...) organ na podstawie tego ustawowego upoważnienia ma możliwość wyboru właściwego rozstrzygnięcia. Oczywiście uznanie administracyjne nie może oznaczać dowolności w podejmowaniu rozstrzygnięć, a organ jest zobowiązany do działania w granicach prawa, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli". Uznanie administracyjne polega więc na możliwości wyboru konsekwencji prawnych przy ustalonym stanie faktycznym. A zatem okoliczność, że decyzja wydawana na podstawie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie, w stosunku do członka rady nadzorczej spółki publicznej, która dokonała rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych, o jakich mowa w art. 96 1 e, 1i, 1j lub 1m tej ustawy, ma charakter uznaniowy potwierdza, że spełnienie się materialnoprawnych przesłanek wymienionych w tym przepisie jest konieczne i wystarczające do nałożenia kary pieniężnej na taką osobę, przy czym w toku postępowania okoliczności towarzyszące rażącemu naruszeniu obowiązków informacyjnych przez Spółkę, w tym czynności podejmowane przez radę nadzorczą jako organ kolegialny, a także przez jego poszczególnych członków, powinny zostać zbadane przez Komisję i mogą ewentualnie wpłynąć na wysokość kary nakładanej na członka organu nadzorczego tej spółki lub spowodować odstąpienie od jej wymierzenia.
KNF stwierdziła też, że w sposób prawidłowy dokonała wykładni art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie w zw. z art. 4a ustawy o rachunkowości. Organ zaznaczył, że katalog przesłanek, które muszą wystąpić, aby można było nałożyć karę pieniężną na członka rady nadzorczej spółki publicznej niewywiązującej się ze swoich obowiązków, określony w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie jest katalogiem wyczerpującym. Wszystkie te przesłanki ziściły się w niniejszej sprawie co uzasadniało wydanie zaskarżonej decyzji i nałożenie na Stronę kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6a w zw. z art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie.
Ponadto KNF podniosła, że dokonała analizy i oceny czynności wykonywanych przez członków rady nadzorczej, w tym czynności wykonywanych przez Skarżącego, w wyniku których stwierdziła, że szereg przepisów powszechnie obowiązujących, na czele z art. 4a ustawy o rachunkowości wymaga od każdego członka rady nadzorczej sprawowania wnikliwego i dogłębnego nadzoru w zakresie sprawozdawczości finansowej, tymczasem w przypadku członków rady nadzorczej [....] takiej aktywności zabrakło, rada nadzorcza działała w sposób pasywny i śladowy, bez zrozumienia istoty posiadanych kompetencji. Co więcej, analizując czynności nadzorcze, Komisja przeanalizowała także i oceniła czynności wykonywane przez samego Skarżącego, w wyniku których stwierdziła, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, by Strona poza uczestnictwem w posiedzeniach rady nadzorczej (i to nie wszystkich, w tym kluczowym, które odbyło się [...] września 2017 r.) dokonywała innych czynności mających na celu weryfikację, czy skonsolidowany raport półroczny za I półrocze roku obrotowego 2017, raport półroczny za I półrocze roku obrotowego 2017, skonsolidowany raport kwartalny za III kwartał roku obrotowego 2017 oraz raport kwartalny za III kwartał roku obrotowego 2017 zostały sporządzone zgodnie z przepisami prawa. Komisja odniosła się także do podnoszonych przez Stronę argumentów, że kontaktowała się z zarządem Spółki w zakresie procesów operacyjnych i systemów IT, wskazując, że Strona nie poparła tych twierdzeń żadnymi dowodami oraz, że z uwagi na charakter naruszeń Spółki stwierdzonych decyzją z [...] grudnia 2019 r. zakres kontaktu wskazany przez Stronę nie ma znaczenia dla sprawy. Jednocześnie, stopień odpowiedzialności Strony za naruszenia Spółki oraz stopień jej przyczynienia się do naruszeń Spółki, rozumiany jako brak należytej staranności w nadzorze nad wykonywaniem przez [...] obowiązków informacyjnych w zakresie raportowania okresowego, został uwzględniony i oceniony przez Komisję na etapie ustalania wymiaru kary, w ramach oceny przesłanki przyczyn naruszenia.
Za błędny Komisja uznała zarzut Strony, że dokonała błędnej wykładni art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie w zw. z art. 382 ustawy a dnia 15 września 2000 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 1526 ze zm., dalej: "Ksh"), bowiem założyła, że obowiązki związane ze sprawowaniem stałego nadzoru i kontroli spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności obciążają w równym stopniu wszystkich członków rady nadzorczej, w szczególności, że każdy z członków rady nadzorczej w równym stopniu odpowiada za ocenę sprawozdań, o których mowa w art. 395 §2 pkt 1 Ksh, w zakresie ich zgodności z księgami, dokumentami, jak i stanem faktycznym. Organ wyjaśnił, że katalog przesłanek, które muszą wystąpić, aby można było nałożyć karę pieniężną na członka rady nadzorczej spółki publicznej niewywiązującej się ze swoich obowiązków, określony w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie jest katalogiem wyczerpującym.
Komisja nie zgodziła się z zarzutem Strony, że w zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 7 Kpa ponieważ ograniczyła ustalenia faktyczne do wykazania przesłanek określonych w art. 96 ust. 6a pkt 2 oraz ust. 7 ustawy o ofercie oraz odstąpiła od dokonania analizy związanej z ponoszeniem odpowiedzialności przez konkretnych członków rady nadzorczej [...] za naruszenia Spółki. KNF wskazała, że zaskarżona decyzja została wydana z uwzględnieniem zasad określonych w art. 7 oraz art. 77 § 1 Kpa.
KNF za błędny uznała też zarzut, że wysokość kary pieniężnej nałożonej na Stronę została ustalona w sposób całkowicie dowolny, wykraczający poza granice uznania administracyjnego. Rozważając przesłankę wymiaru kary w postaci gotowości podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności naruszenia. Komisja podniosła, że wzięła pod uwagę aktywność Strony w toku postępowania. Przesłanka ta z uwagi na wskazane okoliczności uwzględniona została na korzyść Strony i miała wpływ na wysokość kary nałożonej na Stronę.
Biorąc pod uwagę opisane w decyzji naruszenia prawa oraz cel kary pieniężnej Organ przyjął, że nałożona na Stronę w pkt I zaskarżonej decyzji kara pieniężna stanowi adekwatny instrument oddziaływania na Stronę oraz mieści się w granicach uznania administracyjnego.
Pismem z 7 kwietnia 2022 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję zarzucając zaskarżonej decyzji następujące uchybienia:
1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 7 oraz art. 15 Kpa w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa poprzez brak pełnego powtórnego merytorycznego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy i poprzestanie na nieprawidłowym, jednostronnym rozpatrzeniu materiału dowodowego dokonanym podczas wydawania decyzji, skutkujący przyjęciem, że wobec braku sprawowania przez Skarżącego należytego stałego nadzoru nad działalnością Spółki, doszło do rażącego naruszenia przez [...] obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie, w okresie, w którym Skarżący pełnił funkcję członka rady nadzorczej tej spółki, a co za tym idzie możliwe było przypisanie Skarżącemu odpowiedzialności na podstawie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że Skarżący:
– pełniąc funkcję członka rady nadzorczej [...] wywiązywał się w sposób prawidłowy z obowiązku zapewnienia stałego nadzoru nad działalnością Spółki oraz
– przy wykonywaniu ciążących na nim obowiązków dokładał należytej staranności wynikającej z zawodowego charakteru działalności członka rady nadzorczej
b) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa poprzez niepodjęcie odpowiednich czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w sposób należyty i kompletny oraz oparcie całości ustaleń faktycznych na fakcie wydania w dniu [...] grudnia 2019 r. wobec [...] decyzji na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie, a także dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, z naruszeniem zasad logicznego rozumowania oraz wyciągnięcie z przeprowadzonych dowodów wniosków, które z nich nie wypływały, podczas gdy istniał szereg okoliczności wątpliwych sprawy w szczególności w postaci możliwości przypisania konkretnym członkom rady nadzorczej [...] indywidualnej odpowiedzialności za naruszenia dokonane przez Spółkę, a z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy wynikało, że Skarżący wywiązywał się w sposób prawidłowy z obowiązku zapewnienia stałego nadzoru nad działalnością Spółki, wykonując powierzone mu obowiązki z należytą starannością;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające w szczególności na przyjęciu, że możliwość ukarania członka rady nadzorczej spółki publicznej za jej naruszenia została oparta wyłącznie na mechanizmie sankcji sprzężonych co oznacza, że naruszenie prawa przez spółkę publiczną stwierdzone w postępowaniu prowadzonym wobec tej spółki automatycznie uprawnia Komisję do nałożenia sankcji na członka jej rady nadzorczej, podczas gdy Komisja była zobowiązana do dokonania szczegółowej analizy przesłanek związanych z ponoszeniem odpowiedzialności przez konkretnych członków rady nadzorczej za naruszenia prawa przez Spółkę;
b) art. 382 Ksh w zw. z art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że obowiązki związane ze sprawowaniem stałego nadzoru i kontroli spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności obciążają w równym stopniu wszystkich członków rady nadzorczej tej spółki, w szczególności, że każdy z członków rady nadzorczej spółki w równym stopniu odpowiada za ocenę sprawozdań, o których mowa w art. 395 § 2 pkt 1 Ksh, w zakresie ich zgodności z księgami i dokumentami, jak i ze stanem faktycznym, podczas gdy Skarżący sprawował nadzór nad działalnością Spółki w zakresie procesów operacyjnych i systemów IT wspierających biznes, nie był członkiem komitetu audytu Spółki, a co za tym idzie jego rolą w [...] nie była szczegółowa weryfikacja danych przedstawianych w sprawozdaniach finansowych Spółki i ich danych źródłowych;
c) art. 391 Ksh w zw. z art. 376 Ksh. w zw. z art. art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że Skarżący był biernym uczestnikiem posiedzeń rady nadzorczej [...] i nie sprawował prawidłowego stałego nadzoru nad działalnością Spółki, podczas gdy wskazane przepisy wśród elementów obligatoryjnych protokołu z posiedzenia rady nadzorczej nie wskazują pytań zadawanych przez poszczególnych członków rady, a co za tym idzie niemożliwe jest ustalenie sposobu zachowania Skarżącego podczas posiedzeń rady nadzorczej [...] na podstawie protokołów z tych posiedzeń
d) art. 4a ustawy. o rachunkowości w zw. z art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające w szczególności na przyjęciu, że każdy członek rady nadzorczej spółki publicznej zobowiązany jest do sprawowania bieżącego, wnikliwego i dogłębnego nadzoru w zakresie sprawozdawczości finansowej spółki publicznej, podczas gdy niemożliwe jest automatyczne przypisanie odpowiedzialności za nieprawidłowości przy sporządzaniu sprawozdań finansowych spółki publicznej wszystkim członkom rady nadzorczej.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa oraz, na podstawie art. 135 Ppsa, o uchylenie punktu I poprzedzającej ją decyzji, a ponadto o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2022r. poz. 329 ze zm., dalej ,,Ppsa").
W ramach sprawowanej kontroli, w zakreślonych powyżej granicach, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.
Zdaniem Sądu, w zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy, nie powinno dojść do nałożenia kary pieniężnej na Stronę. W ustawie o ofercie został przewidziany termin na wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną na członka rady nadzorczej w przypadku nienależytego wykonania przez spółkę publiczną obowiązku, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy o ofercie i Organ temu terminowi uchybił.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie. Zgodnie z postanowieniem tego artykułu ,, 6a. W przypadku rażącego naruszenia obowiązków, o których mowa w: (...) 2) ust. 1e, 1i, 1j lub 1m - Komisja może nałożyć na osobę, która w tym okresie pełniła funkcję członka rady nadzorczej lub członka innego organu nadzorującego spółki publicznej, zewnętrznie zarządzającego ASI lub zarządzającego z UE w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych, lub towarzystwa funduszy inwestycyjnych będącego organem funduszu inwestycyjnego zamkniętego, karę pieniężną do wysokości 100 000 zł".
W niniejszym przypadku, termin przedawnienia rozstrzygania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na członka rady nadzorczej rozpoczynał swój bieg od wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust.1e ustawy o ofercie i wynosił 12 miesięcy (art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie). Po tym terminie przedawnienia karania do nałożenia kary pieniężnej na członka rady nadzorczej dojść już nie powinno. W tym zakresie wystarczające zatem było ustalenie, czy została wydana decyzja, o której mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie i czy nałożenie na Stronę kary pieniężnej nastąpiło przed upływem 12 miesięcy od wydania tej decyzji.
Sąd zauważa, że decyzja o ukaraniu Spółki została wydana w dniu [...] grudnia 2019r. Rozstrzygająca przy tym jest data wydania decyzji (sporządzenia i podpisania) a nie jej doręczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 września 2013r., sygn. akt II GSK 767/12; z 12 grudnia 2016r., sygn. akt II GSK 1924/15). Jak zatem należy wnioskować, w oparciu o wspomniany powyżej przepis art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie, decyzja w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Skarżącego w oparciu o art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie mogła zostać nałożona w ciągu 12 miesięcy licząc od dnia wydania decyzji nakładającej karę na Spółkę tj. do dnia [...] grudnia 2020r.
Tymczasem decyzja I instancji została wydana w dniu [...] sierpnia 2021 r. a zaskarżona decyzja w dniu [...] lutego 2022r. Jak wynika z oceny Sądu, a o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia, do nałożenia kary pieniężnej na Stronę doszło po upływie terminu zakreślonego w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie. Naruszenie tego terminu stało zaś na przeszkodzie zakończeniu postępowania w formie decyzji merytorycznej.
Upływ wspomnianego terminu karania należy traktować jako bezwzględną przeszkodę dalszego prowadzenia postępowania jurysdykcyjnego, opisywaną w nauce także jako ujemną przesłankę procesową, blokującą dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego, a w przypadku jego uruchomienia – obligującą do umorzenia procesu (zob. M. Cieślak [w:] S. Waltoś (red.) Marian Cieślak. Dzieła wybrane, t. II, Polska procedura karna. Podstawowe założenia teoretyczne, Kraków 2011, t. 2, s. 353; T. Grzegorczyk, J. Tylman, Polskie postępowanie karne, Warszawa 2014, s. 176, A. Marciniak (w:) W. Broniewicz, I. Kunicki, A. Marciniak, Postępowanie cywilne w zarysie, Warszawa 2016, s. 232 – 235, Z. Resich/J. Lapierre (w:) J. Lapierre, J. Jodłowski, Z. Resich, T. Misiuk-Jodłowska, K. Weitz, Postępowanie cywilne, Warszawa 2016, s. 70 – 74).
Przyjęta przez ustawodawcę koncepcja ograniczenia terminu rozstrzygania w sprawie administracyjnej nie budzi zastrzeżeń, bowiem spełnia postulat pewności prawa. Chodzi w istocie o to aby zachować określony związek czasowy pomiędzy czynem a sankcją. Wówczas funkcje sankcji odstraszające czy dyscyplinujące do przestrzegania prawa zyskują na sile. Odpowiedzialność osoby fizycznej będącej członkiem rady nadzorczej spółki publicznej jest odpowiedzialnością będącą konsekwencją uprzedniego nałożenia kary pieniężnej na tę spółkę. Jej terminowe ograniczenie należy w ocenie Sądu, postrzegać za przyzwolenie ustawodawcy na to, że z chwilą upływu wymaganego okresu czasu prymat muszą wziąć względy natury społecznej czy też pragmatyczno-słusznościowej usuwające stan niepewności tej osoby co do możliwej odpowiedzialności za czyny naruszenia prawa przez spółkę do których zaistnienia przyczyniła się z uwagi na brak należytego nadzoru nad jej sprawami. Omawiana tutaj instytucja przedawnienia karania pozwala ten stan niepewności usunąć, stabilizując sytuację i służąc zapewnieniu bezpieczeństwa prawnego.
Sąd nie podziela stanowiska Organu, że okres przedawnienia karalności uległ zawieszeniu od dnia 31 marca 2020 r. a następnie odwieszeniu od dnia 13 stycznia 2021r. tj. z datą pisma wysłanego przez Komisję do Strony w ramach postępowania administracyjnego. Uzasadnienia dla twierdzeń Organu w tym zakresie formułowanych nie można upatrywać w postanowieniu art. 31za ustawy o covid.
Sąd dostrzega, że z dniem 8 marca 2020r. ustawą z dnia 31 marca 2020r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020r. poz. 568) została zmieniona ustawa o covid i został do niej wprowadzony art. 31za w następującym brzmieniu:
,,1. W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii bieg terminów do podjęcia przez Komisję Nadzoru Finansowego czynności, w tym czynności nadzorczych, terminów załatwiania spraw oraz terminów przewidzianych do wydania decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie albo wniesienia sprzeciwu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, chyba że Komisja Nadzoru Finansowego wyda decyzję załatwiającą sprawę, dokona czynności, wyda decyzję lub postanowienie kończące postępowanie w sprawie albo wniesie sprzeciw, z zastrzeżeniem art. 15zzf.
2. W sprawach z zakresu właściwości Komisji Nadzoru Finansowego bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 189g § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii".
Trzeba tutaj nadto zwrócić uwagę na sposób określenia terminu wejścia w życie ww. przepisu prawa. A zatem, zgodnie z postanowieniem art. 101 pkt 2 lit d ustawy z 30 marca 2020r. dodany do ustawy o covid przepis art. 31za wchodził w życie dnia 8 marca 2020r. Następnie, mocą art. 75 pkt 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (DZ. U z 2020r. poz. 695), wykreślono ze wspomnianego art. 101 ustawy z 30 marca 2020r. wyrazy ,,31za", co w konsekwencji miało określić niejako ponowną datę wejścia w życie art. 31za ustawy o covid tj. wejście w życie 31 marca 2020r. Nie zmienia to jednak faktu, że zmiana ta, niezależnie już od dopuszczalności takiej legislacyjnej modyfikacji daty wejścia w życie określonego przepisu prawa, nastąpiła w sytuacji gdy przepis ten już od 8 marca 2020r. obowiązywał w obrocie prawnym zgodnie z pierwotnym zapisem daty jego wejścia w życie wynikającym z art. 101 pkt 2 lit. d ustawy z 30 marca 2020r.
Z odwołaniem do omawianego tutaj art. 31za ust. 2 ustawy o covid, wymaga podkreślenia, że ustawodawca określił szczególne zasady biegu terminu przedawnienia nałożenia kar pieniężnych przez Organ w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Przy czym zdecydował się na odniesienie wprowadzanej regulacji tylko do tych terminów przedawnienia, do których stosuje się przepisy Kpa (por. art. 189 a § 2 pkt 3 Kpa). Zdaniem Sądu, gdyby ustawodawca zamierzał wprowadzić analogiczną regulację w odniesieniu do terminów przedawnienia nałożenia kary pieniężnej przewidzianych wprost w przepisach prawa materialnego stosowanego przez KNF, to by to uczynił. W konsekwencji ograniczenie w zakresie biegu terminów przedawnienia przewidziane w art. 31za ust. 2 ustawy o ocvid, nie obejmuje terminów przedawnienia tych kar pieniężnych nakładanych przez KNF do których (wobec istnienia stosownej regulacji prawnej w ustawie szczególnej) nie stosujemy przepisów Kpa a zatem i kary pieniężnej, o której mowa w art. art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie do której ma zastosowanie szczególny termin przedawnienia karalności określony w art. 96 ust. 7 tej ustawy. W świetle powyższego przepis art. 31za ust.2 ustawy o covid nie mógł w sprawie znaleźć zastosowania, jak słusznie zresztą przyjęła Komisja.
Sąd nie podziela zaś stanowiska Organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie, z powołaniem na regulację art. 31za ust. 1 ustawy o covid.
W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że przytoczone powyżej brzmienie art. 31za ust. 1 ustawy o covid zostało zmienione na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020r. poz.695) w ten sposób, że zdanie 2 tego artykułu uzyskało następujące brzmienie: ,,W zakresie nieuregulowanym stosuje się art. 15zzs". Odwołując się zaś do art. 15zzs ustawy o covid trzeba mieć na uwadze, że wprowadzał on szczególne rozwiązania w zakresie biegu terminów procesowych i sądowych. Na uwagę zasługuje tutaj postanowienie ust. 9 tego artykułu w oparciu o który wprowadzona została reguła określająca, że mogą zostać wydane, w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, m.in. decyzje uwzględniające w całości żądanie strony i uczestnika postępowania. Oczywistym zatem pozostawało, że w tym czasie, nie mogły zostać wydane decyzje postrzegane za niekorzystne dla strony prowadzonego postępowania w tym decyzje w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Z dniem 16 maja 2020r. (na mocy art. 46 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 –Dz.U. z 2020r. poz. 875) przepis art. 15zzs z ustawy o covid został uchylony, w konsekwencji także odesłanie do jego stosowania zawarte w art. 31za ust. 1 tej ustawy.
Z tą też datą wyeliminowane zatem zostało ograniczenie w wydawaniu decyzji wprowadzone na mocy wspomnianego powyżej art. 15zzs ust. 9 ustawy. Istotne przy tym jest zwrócenie uwagi, że wraz z uchyleniem tego przepisu prawa usunięte zostały także te udogodnienia, jakie dla stron postępowania wynikały ze wstrzymania czy zawieszenia biegu terminów procesowych.
W świetle powyższego okazuje się, że po dniu 16 maja 2020r. (z tym dniem uchylono art. 15zzs ustawy o covid) Organ zachowałby możliwość skorzystania, tak jak to widzi Komisja, z regulacji przyjętej w art. 31za ust. 1 ww. ustawy według swojego uznania i to w sytuacji gdy po tej dacie, tych udogodnień procesowych, jakie wynikały z uchylonego art. 15zzs tej ustawy, została pozbawiona strona prowadzonych postępowań administracyjnych.
Przyjmując tak jak oczekiwałaby to KNF, należałoby stwierdzić, że Organ utrzymałby po tej dacie prawną możliwość decydowania o biegu terminu przedawnienia nałożenia kary pieniężnej poprzez dokonanie, czy też powstrzymywanie się przez określony okres czasu od podjęcia dalszych czynności w sprawie. Na takim bowiem stanowisku stanął Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 20-21) i decyzji I instancji (str. 23) przyjmując, że do odwieszenia biegu terminu doszło na skutek podjętej przez Organ pismem z 13 stycznia 2021r. czynności wysłania do Strony wezwania do złożenia zeznań na piśmie w zakresie sytuacji osobistej i finansowej (k.3854 akt adm.).
Sąd podkreśla nadto, że okresie od 18 kwietnia 2020r. do 16 maja 2020r. poprzez odesłanie w art. 31za ust. 1 ustawy o covid do stosowania art. 15zzs tej ustawy, ustawodawca odwołał się do regulacji biegu terminów procesowych i sądowych, w tym biegu terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych (por. art. 15zzs ust. 1 pkt 6 tej ustawy) a nie terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, o czym stanowił w tym samym okresie czasu art. 15 zzr ustawy o covid, w tym terminów przedawnienia (art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o covid). Sąd zauważa, że termin przedawnienia ukarania jest terminem prawa materialnego a nie procesowego. Sąd podziela przy tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 września 2013r. (sygn. akt II GSK 767/12), który stwierdził, że ,,początkiem biegu 6 miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 96 ust. 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (t. j. Dz. U. z 2009 r., Nr 185, poz. 1439 ze zm.; dalej: ustawa o ofercie), do nałożenia przez Komisję Nadzoru Finansowego (dalej: KNF) kary na osobę, która w tym okresie pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej z tytułu rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych, o których stanowi art. 96 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o ofercie - jest data wydania przez KNF decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na spółkę publiczną, tzn. data jej sporządzenia zgodnie z wymogami art. 107 k.p.a. i podpisania, nie zaś data jej doręczenia spółce. Z punktu widzenia art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie, bez znaczenia jest załatwienie sprawy administracyjnej, które następuje z momentem doręczenia decyzji stronie, gdyż istotą problemu jest istnienie podstawy prawnej do zastosowania sankcji przez organ nadzoru w ustawowo określonym czasie. Termin 6-miesięczny, o którym mowa w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie, jest skierowany do organu i jest terminem materialnym, którego upływ powoduje, iż wygasa umocowanie organu nadzoru (KNF) do nałożenia kary pieniężnej, o której stanowi art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie". Wyrok ten co prawda odnosi się do wykładni art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie w brzmieniu, kiedy to termin przedawnienia wynosił 6 miesięcy a nie 12 miesięcy tak jak to miało miejsce na gruncie tej sprawy, tym niemniej w pozostałym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego nie utraciło swojej aktualności. W świetle powyższego brak było podstaw do wnioskowania, że przepis art. 31za ust. 1 ustawy o covid należałoby odnosić do materialnego terminu biegu przedawnienia do nałożenia kary pieniężnej, skoro wskutek odesłania w zakresie nieuregulowanym do art. 15zzs ustawy o covid należałoby go odczytywać jako przepis odnoszący się do terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez KNF. Na gruncie niniejszej sprawy brak też podstaw faktycznych do przyjęcia, że mogłoby dojść do określenia biegu terminu przedawnienia nałożenia kary pieniężnej (przerwania czy zawieszenia biegu tego terminu) na zasadach ogólnych tj. w oparciu o art. 189h w związku z art. 189 a § 2 pkt 3 Kpa. W sprawie brak też podstaw faktycznych do wnioskowania, że zastosowanie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o covid pozwoliłoby KNF wydać decyzję I instancji ([...] sierpnia 2021r.) przed upływem terminu przedawnienia karania. Decyzja w stosunku do Spółki została wydana [...]grudnia 2019r. zaś wspomniany przepis obowiązywał jedynie w okresie od 31 marca 2020r. do 16 maja 2020r. a zatem za krótko aby jego zastosowanie pozwoliło przyjąć, że decyzja z [...] sierpnia 2021r. została wydana w terminie wynikającym z art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie.
W demokratycznym państwie prawa, w sytuacji gdy wolą ustawodawcy nałożenie na stronę prowadzonego postępowania administracyjnego kary pieniężnej jest możliwe tylko do pewnego momentu (np. w ciągu 12 miesięcy od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie) termin ten nie może ulegać przedłużeniu na warunkach i zasadach, jakie nie są stronie znane i nie są oparte na obiektywnych kryteriach. Jak bowiem należałoby wnioskować z treści art. 31za ust. 1 ustawy o covid, idąc tokiem argumentacji Organu, termin do wydania decyzji nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu do czasu podjęcia przez KNF pierwszej czynności po jego zawieszeniu. W konsekwencji to Organowi zostałby pozostawiony wybór, czy zawieszenie terminu będzie trwało nadał czy też nie a nadto to, czy zawieszony termin przedawnienia nałożenia kary pieniężnej będzie biegł dalej od 13 stycznia 2021r., kiedy to Komisja zdecydowała się wystosować do Strony wezwanie, czy też mógłby biec od innego dnia w którym to Organ zdecydowałby się podjąć jakąś czynności w sprawie.
Idąc jednak nawet tokiem rozumowania Organu to trzeba zwrócić uwagę, że art. 31za ustawy o covid, jak należy wywodzić z opisanego powyżej trybu określenia daty wejścia w życie, zaczął obowiązywać od 8 marca 2020r. Mylenie bowiem Organ przyjął, że przepis ten wszedł w życie 31 marca 2020r. Sąd zauważa, że pismem z dnia 10 marca 2020r. zostały przez Komisję podjęte czynności w sprawie tj. wystosowano do Strony zawiadomienie o przedłużeniu terminu do złożenia zeznań w charakterze strony postępowania do dnia 20 marca 2020r. (k. 3647 akt adm.) a następnie pismem z 13 marca 2020r. poinformowano Skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa (k. 3648 akt adm.) Zgodnie zatem nawet z przyjętą przez Organ interpretacją o zastosowaniu tutaj art. 31za ust.1 ustawy o covid to od daty 10 marca 2020r. należałoby uznać, że nastąpiło odwieszenie biegu przedawnienia nałożenia kary pieniężnej. O ile zaś weźmiemy pod uwagę, że decyzja I instancji została wydana w dniu [...] sierpnia 2021r. to widać od razu, że nawet przy uwzględnieniu wykładni art. 31za ustawy o covid postulowanej przez Organ, doszło do wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na Skarżącego po upływie terminu, jaki dla wydania tej decyzji został zastrzeżony w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie.
W tym stanie rzeczy, już niezależnie od stanowiska Sądu, że przepis art. 31za ust. 1 ustawy o covid w ogóle nie mógł tutaj mieć zastosowania, wnioskowanie Organu o tym, że termin przedawnienia karalności (jego bieg) jest warunkowany podjęciem czynności przez KNF w ramach toczącego się postępowania administracyjnego nie może znaleźć akceptacji a i nawet uwzględnienie tej błędnej interpretacji powinno doprowadzić Organ do innych wniosków co do dopuszczalności ukarania Strony. Także bowiem w tym przypadku do ukarania Skarżącego dojść nie powinno z powodu upływu terminu przedawnienia określonego w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie.
Z tego też względu argumenty Organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie, z powołaniem na zawieszenie biegu terminu przedawnienia nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 31za ust 1 ustawy o covid, nie zasługują na uznanie. W sprawie bowiem, w wyniku dokonania błędnej wykładni art. 31za ust. 1 ustawy o covid Organ niezasadnie uznał, że stan faktyczny sprawy pozwala mu na niezastosowanie w tym przypadku art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie.
W świetle powyższego, ocena zasadności pozostałych zarzutów skargi jest zbędna, skoro zaistniał stan przedawnienia nałożenia kary pieniężnej w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozstrzygnął na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ppsa. W tej sprawie nie było podstaw do nałożenia kary pieniężnej na Stronę a to z uwagi na upływ terminu przedawnienia nałożenia kary pieniężnej w dniu wydania decyzji I instancji. Wobec tego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, która z racji zakresu częściowego zaskarżenia przez Stronę decyzji I instancji utrzymywała w mocy punkt 1 tej decyzji oraz na podstawie art. 135 Ppsa uchylił również decyzję I instancji w zakresie tego punktu jej rozstrzygnięcia, a na podstawie art. 145 § 3 Ppsa umorzył postępowanie administracyjne w tym samym zakresie.
O kosztach postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnął w oparciu o art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 Ppsa oraz w związku z §2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) zasądzając od Organu na rzecz Skarżącego kwotę 6917 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 z późn. zm.), to jest przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło