VI SA/Wa 1286/24
WyrokWSA w Warszawie2024-08-20
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Danuta Szydłowska, Łukasz Jarocki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości odmawiająca przyjęcia na aplikację prokuratorską i sędziowską, utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, jest zgodna z prawem, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących przebiegu konkursu, w tym sposobu sprostowania klucza odpowiedzi, oceny prac pisemnych oraz limitów przyjęć?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości jest zgodna z prawem. Skarżąca nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego ani proceduralnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Zarzuty dotyczące przebiegu konkursu, w tym sprostowania klucza odpowiedzi, oceny prac pisemnych oraz limitów przyjęć, zostały uznane za niezasadne. Sąd podkreślił, że postępowanie konkursowe było prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a ocena prac pisemnych, mimo pewnej subiektywności, była przeprowadzona w sposób minimalizujący jej negatywne skutki.Stan faktyczny
Skarżąca M. D. wniosła skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury o odmowie przyjęcia jej na aplikację prokuratorską i sędziowską. Skarżąca brała udział w konkursie w 2023 r., uzyskując łącznie 149 punktów, co nie wystarczyło do przyjęcia ze względu na ustalone limity miejsc. W skardze podniosła zarzuty dotyczące m.in. wadliwości pytań testowych, sprostowania klucza odpowiedzi, oceny prac pisemnych oraz naruszenia przepisów proceduralnych i konstytucyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Asesor WSA Łukasz Jarocki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 lutego 2024 r. nr DKO-VI.5810.1.2024 w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej przez M. D.(dalej: "Strona", "Skarżąca") jest decyzja Ministra Sprawiedliwości (dalej: "Minister", "MS", "organ") z 26 lutego 2024 r. nr [...], wydana na podstawie art. 25 ust.
4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2022 r. poz. 217 ze zm.; dalej: "u.k.s.s.p.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: "K.p.a.") utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Krajowej
Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z 18 stycznia 2024 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyjęcia Strony na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że Strona uczestniczyła
w konkursie na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w 2023 r. W trakcie I etapu konkursu obejmującego rozwiązanie testu z pytaniami z poszczególnych
dziedzin prawa uzyskała 120 pkt, natomiast z II etapu, polegającego na opracowaniu pracy pisemnej na podstawie kazusów z prawa publicznego, prawa prywatnego i
prawa karnego, otrzymała łącznie 29 pkt, uzyskując ogółem z obydwu etapów 149 pkt.
Organ wyjaśnił następnie, że zgodnie z protokołem ustalenia wyników testu konkursowego w konkursie na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w 2023 r. komisja konkursowa na posiedzeniu, które rozpoczęło się 6 listopada 2023 r., jednogłośnie podzieliła stanowisko zespołu konkursowego z 6 listopada 2023 r. w sprawie sprostowania klucza rozwiązań testu na pierwszy etap konkursu na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w 2023 r. Zespół konkursowy dokonał mianowicie sprostowania oczywistych omyłek w kluczu rozwiązań do testu poprzez wskazanie, że w pytaniach nr 111 i nr 127 prawidłowe odpowiedzi są oznaczone literami A, a nie jak uprzednio wskazano odpowiednio lit. C i lit. B.
Ponadto komisja konkursowa podjęła jednogłośnie uchwałę z 7 listopada
2023 r., zgodnie z którą: "Żadna z trzech propozycji odpowiedzi na pytanie nr [...] testu konkursowego w konkursie na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w 2023
r. nie jest prawdziwa i w związku z tym należy odjąć po 1 punkcie wszystkim zdającym, którzy zaznaczyli odpowiedź C."
Organ dalej wyjaśnił, że zgodnie z protokołem posiedzenia komisji konkursowej w przedmiocie sprawdzenia prac pisemnych, ustalenia wyników drugiego etapu oraz wyników końcowych konkursu na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w
2023 r. komisja konkursowa na posiedzeniu, które rozpoczęło się 23 listopada 2023 r., w wyniku zgłoszonych zastrzeżeń przez uczestników II etapu konkursu podjęła
uchwałę z 23 listopada 2023 r., zgodnie z którą: "Przy ocenie zadania z prawa publicznego, komisja konkursowa nie bierze pod uwagę fragmentu opisu kryteriów oceny pracy pisemnej z prawa publicznego (Ad. 1) od słów "a jedynie zgłoszenie" do słów "o wydanie zezwolenia".
Organ wskazał dalej, że następnie komisja konkursowa rozkodowała prace i ustaliła listę kwalifikacyjną kandydatów, która stanowi załącznik do komunikatu Przewodniczącej komisji konkursowej z 20 grudnia 2023 r. w sprawie ogłoszenia listy kwalifikacyjnej kandydatów na aplikantów aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej. Strona została umieszczona na [...] pozycji listy kwalifikacyjnej, a zatem poza limitami przyjęć ustalonymi przez MS zarządzeniem z 11 kwietnia 2023 r.
w sprawie naboru na aplikację sędziowską i prokuratorską w 2022 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. z 2023 r. poz. 109), wynoszącymi 150 miejsc na aplikacji sędziowskiej i 70 miejsc na aplikacji prokuratorskiej.
Organ wskazał, że 4 stycznia 2024 r. Strona złożyła wniosek o przyjęcie na aplikację prokuratorską, a w przypadku braku takiej możliwości o przyjęcie na aplikację sędziowską. Dyrektor Krajowej Szkoły decyzją z 18 stycznia 2024 r., [...], odmówił jej przyjęcia zarówno na aplikację prokuratorską jak i na aplikację sędziowską. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że miejsce nr [...] na liście kwalifikacyjnej nie uprawnia do przyjęcia na żadną z tych aplikacji, ponieważ ze względu na wyznaczone w powołanym zarządzeniu Ministra limity, przyjęciu na aplikację sędziowską podlegają kandydaci zajmujący na liście miejsca do nr [...] włącznie, a na aplikację prokuratorską kandydaci zajmujący miejsca do nr [...]włącznie. Strona od wskazanej decyzji złożyła odwołanie.
Minister rozpoznając odwołanie od decyzji I instancji uznał, że jest ono niezasadne.
Minister wyjaśnił, że podstawą odwołania może być jedynie naruszenie warunków oraz trybu rekrutacji na aplikację sędziowską albo aplikację prokuratorską, określonych w ustawie i w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 52 pkt 1 u.k.s.s.p., to jest w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie
przeprowadzania naboru na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską (dalej: "rozporządzenie w sprawie naboru"). Przepisy art. 25 ust. 4 i 5 u.k.s.s.p. w aktualnym brzmieniu zostały wprowadzone ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 694 ze zm.). Wolą ustawodawcy, wyrażoną w uzasadnieniu do ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz niektórych innych ustaw, było ograniczenie - w stosunku do reguł obowiązujących w ubiegłych latach - podstaw zaskarżenia decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły wydawanych na podstawie art. 25 ust. 4 u.k.s.s.p. Minister stwierdził zatem, że analiza treści przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotem
skutecznego zaskarżenia nie może być kwestionowanie punktacji uzyskanej przez kandydata w trakcie konkursu na aplikację, jeśli podstawą odwołania miałyby być zarzuty oparte na jego przekonaniu, że doszło do zaniżenia oceny merytorycznej z poszczególnych elementów pracy pisemnej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia terminu określonego w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie naboru wskazującego, że zespół konkursowy powołuje się
co najmniej na sześć miesięcy przed terminem przeprowadzenia konkursu, MS zauważył, że przedmiotowy termin ma charakter instrukcyjny, ponieważ jego niedochowanie nie zostało obarczone sankcją co do ważności czy skuteczności powołania zespołu. Oznacza to, że termin określony w powołanej regulacji jest skierowanym do organu administracji publicznej postulatem wykonania danej
czynności w ustalonym przez ustawę terminie. Termin instrukcyjny ma charakter wyłącznie porządkowy i dyscyplinujący, a jego przekroczenie nie wywołuje skutków w zakresie ważności czy skuteczności dokonanej przez organ czynności. Organ stwierdził, że niezachowanie przez Ministra sześciomiesięcznego terminu na
powołanie zespołu konkursowego nie może skutkować nieważnością tego powołania,
a w konsekwencji nieważnością przeprowadzonego konkursu.
Minister potwierdził, że w okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, że pytanie nr [...] testu konkursowego zostało sformułowane w sposób wadliwy, organ wyjaśnił jednak, że wbrew twierdzeniom Strony nie tylko osobom, które zaznaczyły odpowiedź wskazaną w kluczu rozwiązań jako prawidłową nie przyznano za to pytanie punktu. Pozostali kandydaci, a zatem ci, którzy zaznaczyli odpowiedzi inne niż wskazana w kluczu rozwiązań, już bowiem uprzednio nie otrzymali za nie żadnego punktu. Organ podkreślił również, że podjęta przez komisję konkursową uchwała -
wskutek uznania, że żadna z trzech propozycji odpowiedzi na pytanie nr [...] testu konkursowego w konkursie na aplikację sędziowską i aplikacje prokuratorską nie jest prawidłowa - zmierzała do wdrożenia procedury mającej na celu usunięcie
oczywistego błędu oraz ustalenia wyników konkursu uwzględniających rzeczywisty
stan wiedzy kandydatów w sposób rzetelny i transparentny oraz pozostający w zgodzie z zasadą równości szans. Organ wyjaśnił ponadto, że analiza arkusza odpowiedzi Strony prowadzi do wniosku, że zaznaczyła ona odpowiedź B na przedmiotowe
pytanie, zatem odpowiedź błędną według klucza rozwiązań. Strona nie poniosła więc
w związku z decyzją komisji konkursowej żadnej straty, ponieważ w przypadku nieuchylenia tego pytania i tak nie otrzymałaby punktu za udzieloną odpowiedź.
Minister, odnosząc się do zarzutów Strony wskazujących na nieuprawnione sprostowanie oczywistych omyłek w kluczu rozwiązań w zakresie pytań nr [..] oraz nr [...] wskazał, że również one nie są zasadne. Strona argumentuje, że dokonanie przedmiotowego sprostowania "stanowiło de facto próbę zmiany pytań konkursowych dokonanych post factum", jednak powyższa teza, zdaniem MS, nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach faktycznych, gdyż sprostowanie klucza rozwiązań nie miało żadnego wpływu na brzmienie samych pytań konkursowych, w treści których nie dokonano żadnej zmiany. Tym samym prawidłowa odpowiedź na przedmiotowe pytania, która powinna być zgodna z obowiązującym stanem prawnym, była taka sama zarówno przed, jak i po dokonaniu sportowania klucza rozwiązań.
Minister stwierdził, że przeprowadzona w toku postępowania odwoławczego weryfikacja liczby punktów przyznanych Stronie podczas I etapu konkursu (120 pkt.) wykazała, że została ona ustalona prawidłowo. Organ wyjaśnił dalej, że zgodnie z art. 18 ust. 2 u.k.s.s.p. do drugiego etapu konkursu zostają dopuszczeni kandydaci, stosownie do liczby uzyskanych punktów, w liczbie odpowiadającej sumie
dwukrotności limitów przyjęć na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w
danym roku. Wobec treści zarządzenia w sprawie naboru na aplikację sędziowską i prokuratorską w 2023 r. ustalającego limity: 150 miejsc na aplikacji sędziowskiej i 70 miejsc na aplikacji prokuratorskiej oraz treści uchwały komisji konkursowej powołanej do przeprowadzenia konkursu na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w
2023 r. z 7 listopada 2023 r., która wskazywała, że żadna z trzech propozycji odpowiedzi na pytanie nr [...] testu konkursowego nie jest prawdziwa, liczba punktów uzyskana przez kandydatów z testu konkursowego uprawniająca do dopuszczenia do
drugiego etapu konkursu wyniosła 110 pkt. (t. I k. 65-76, 79). Strona uzyskała 120 pkt., wobec czego została dopuszczona do II. etapu konkursu.
Organ wyjaśnił dalej, że drugi etap konkursu polegał na sporządzeniu pracy pisemnej obejmującej rozwiązanie trzech kazusów (t. I k. 123-129). Za pracę tę Strona uzyskała łącznie 29 pkt., w tym za rozwiązanie kazusu z prawa karnego - 14 pkt. (od jednego ze sprawdzających - 14 pkt., od drugiego - 14 pkt.), za rozwiązanie kazusu z prawa prywatnego - 8 pkt. (od jednego ze sprawdzających - 8 pkt., od drugiego - 8
pkt.), za rozwiązanie kazusu z prawa publicznego - 7 pkt. (od jednego ze sprawdzających - 7 pkt., od drugiego - 7 pkt.) (t. I k. 153-160, 161-168).
MS wskazał, że stosownie do komunikatu Nr 2/2024 Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia 9 stycznia 2024 r. w sprawie ogłoszenia list kandydatów przyjętych na XV rocznik aplikacji sędziowskiej i XV rocznik aplikacji prokuratorskiej warunkiem koniecznym przyjęcia na aplikację sędziowską było uzyskanie co najmniej 155 pkt. (co oznacza, że ostatnia osoba zakwalifikowana do grona aplikantów sędziowskich zajęła [...]. miejsce na liście kwalifikacyjnej). Natomiast warunkiem przyjęcia na aplikację prokuratorską było uzyskanie co najmniej 152,5 pkt. (ostatnia osoba zakwalifikowana do grona aplikantów prokuratorskich zajęła 228. miejsce na liście kwalifikacyjnej). Minister stwierdził, że uzyskany przez Stronę wynik 149 pkt. i [...] miejsce, jakie zajęła na wskazanej liście, nie były wystarczające do przyjęcia jej na aplikację sędziowską ani na aplikację prokuratorską.
Zdaniem Ministra, jak wynika z załączonych do akt dokumentów w postaci: testu konkursowego (t. I k. 25- 58), klucza rozwiązań testu konkursowego (t. I k. 59-62), arkusza odpowiedzi do testu (t. I k. 63), uchwały komisji konkursowej z dnia 24 października 2022 r. (t. I k. 79), zadań rozwiązywanych przez kandydatów w ramach pracy pisemnej (t. I k. 123-130), opracowanych przez Stronę rozwiązań kazusów (t. I
k. 139-151), kryteriów oceny (t. I k. 131-138) oraz arkuszy uzasadnień ocen z poszczególnych kazusów (t. I k. 153-168), komisja konkursowa prawidłowo ustaliła liczbę punktów uzyskanych przez skarżącą zarówno z I., jak i z II. etapu konkursu na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w 2023 r. Przyjmując te ustalenia za prawidłowe, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury również prawidłowo ustalił stan faktyczny w przedmiotowej sprawie.
Minister podkreślił, że praca Strony była oceniana przez dwóch członków
komisji konkursowej z zachowaniem wszystkich wymagań przewidzianych w § 25 ust.
2 i 3 rozporządzenia w sprawie naboru. MS stwierdził, że metodologia sprawdzania
prac w oparciu o kryteria oceny oraz arkusze uzasadniania oceny dopuszcza rozbieżności pomiędzy ocenami poszczególnych zagadnień cząstkowych, co
świadczy z jednej strony o zindywidualizowanym podejściu członków komisji do sposobu ujęcia określonych elementów pracy przez kandydata, z drugiej strony - o wyważonym osądzie odnośnie do wartości merytorycznej pracy: sposobu
wykorzystania wiadomości, metody argumentacji, konstrukcji wypowiedzi, jej jasności
i komunikatywności czy ujęcia zagadnień wskazanych w kryteriach oceny stosownie
do hierarchii ważności zastosowanej przez zespół egzaminacyjny (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 października 2018 r., sygn. VI SA/Wa 1294/18, Legalis nr 2311896).
Odnosząc się do zarzutu Strony dotyczącego braku w kryteriach oceny kazusu
z prawa karnego wytycznych co do zagadnień stanowiących wiedzę
ponadstandardową prezentowaną przez kandydata, organ wskazał, że kryteria oceny stanowią pewien pomocniczy wzorzec odpowiedzi, który zwraca uwagę na kluczowe elementy zadania odzwierciedlające wymagania oczekiwane od przyszłych
aplikantów. Możliwość dodania punktów przez członka komisji za szczególnie wyróżniającą się argumentację prawniczą oraz ponadstandardową wiedzę związaną z treścią kazusu daje możliwość podwyższenia oceny temu kandydatowi, którego praca wykracza poza określone przez zespół konkursowy kryteria oceny z uwagi na przedstawienie wiadomości świadczących o ponadprzeciętnym, biegłym posługiwaniu się zdobytymi wiadomościami w analizie prawnej czy stosowaniu argumentów lub rozwiązań nietypowych - znacznie wykraczających poza poziom wiedzy niezbędnej
dla rozpoczęcia kształcenia wstępnego. Minister wyjaśnił, że brak przyznania Stronie punktacji w tym zakresie prowadzi do wniosku, że członkowie komisji nie dopatrzyli się w jej pracy takich szczególnych walorów. Należy podkreślić, że przekonanie Strony, iż udzieliła ona prawidłowej i pełnej lub wyróżniającej się odpowiedzi nie oznacza, że stanowisko to muszą podzielać członkowie komisji konkursowej - osoby ze znacznym doświadczeniem zawodowym, będące specjalistami w poszczególnych dziedzinach prawa.
Zdaniem organu, w złożonym odwołaniu Strona nie wykazała żadnych
wadliwych czynności składających się na przebieg procedury konkursowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z
15 marca 2024 r. Skarżąca zaskarżyła decyzję MS z 26 lutego 2024 r. zarzucając jej naruszenie art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 78 Konstytucji, art. 16. art. 17, art. 18 u.k.s.s.p., przepisów rozporządzenia w sprawie naboru wydanego na podstawie art. 52 pkt 1 u.k.s.s.p., jak również art. 107 § 1 i 3, art. 7. art. 11 K.p.a., a także art. 6 oraz art. 13 ETPCz, wnosząc o jej uchylenie, stwierdzenie naruszenia warunków i trybu rekrutacji skutkujących odmową przyjęcia na aplikację i zobowiązanie Dyrektora KSSiP do ponownej weryfikacji pracy Skarżącej i wydania decyzji o przyjęciu Jej na aplikację
oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła obszerną argumentację popierającą zarzuty skargi. Skarżąca uzupełniła swoją argumentację w replice na odpowiedź na skargę z 10 czerwca 2024 r., w piśmie natomiast z 27 lipca 2024 r. wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania członków komisji egzaminacyjnej sprawdzających prace konkursowe Skarżącej.
Minister w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.k.s.s.p., nabór na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską odbywa się w drodze konkursu składającego się z 2 etapów: 1) testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa; 2) pracy pisemnej sprawdzającej umiejętności dokonywania wykładni i stosowania prawa, stosowania argumentacji prawniczej oraz kwalifikowania stanów faktycznych do zakresów właściwych norm prawnych.
W przedmiotowej sprawie Skarżąca wzięła udział w konkursie na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w 2023 r. i decyzją Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z 18 stycznia 2024 r., odmówiono Skarżącej przyjęcia na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską. Decyzję tę utrzymał w mocy MS zaskarżoną decyzją.
Jak wynika z uzasadnień decyzji obu instancji oraz akt administracyjnych
sprawy, Skarżąca z obu etapów konkursu uzyskała łącznie 149 pkt, w wyniku czego zajęła [...] miejsce na liście kwalifikacyjnej kandydatów na aplikantów aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskie. Zgodnie z zarządzeniem MS z 11 kwietnia 2023 r. w sprawie naboru na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w 2023 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. z 13 kwietnia 2023 r. poz. 109) na aplikacji sędziowskiej
został wyznaczony limit 150 miejsc, a na aplikacji prokuratorskiej – 70 miejsc.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 i ust. 2 u.k.s.s.p., po przeprowadzeniu konkursu komisja konkursowa przedstawia Dyrektorowi Krajowej Szkoły listę kwalifikacyjną kandydatów na aplikantów aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej, zwaną dalej "listą kwalifikacyjną", zawierającą imiona i nazwiska kandydatów, którzy uczestniczyli w obu etapach naboru na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego kandydata i liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na tej liście wraz z dokumentacją, oraz ogłasza listę kwalifikacyjną w Biuletynie Informacji Publicznej (ust. 1). O miejscu na liście kwalifikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez kandydatów w konkursie. Jeżeli 2 lub więcej kandydatów uzyska taką samą liczbę punktów, wszystkich tych kandydatów umieszcza się na jednym miejscu na liście kwalifikacyjnej (ust. 2).
Stosownie do art. 25 ust. 2 u.k.s.s.p., decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską albo aplikację prokuratorską Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje kierując się kolejnością umieszczenia kandydatów na liście kwalifikacyjnej, do wyczerpania limitów przyjęć na te aplikacje. W przypadku gdy miejsce na liście kwalifikacyjnej, w którym następuje wyczerpanie limitu przyjęć na daną aplikację, zajmuje więcej niż jeden kandydat, limit ten zostaje podwyższony do wysokości umożliwiającej przyjęcie tych kandydatów zgodnie ze złożonymi przez nich wnioskami.
Jak wynika natomiast z komunikatu Nr 2/2024 Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z 9 stycznia 2024 r. w sprawie ogłoszenia list kandydatów przyjętych na XV rocznik aplikacji sędziowskiej i XV rocznik aplikacji prokuratorskiej, warunkiem koniecznym przyjęcia na aplikację sędziowską było uzyskanie co najmniej 155 pkt – ostatnia osoba zakwalifikowana do grona aplikantów sędziowskich zajęła
185 miejsce na liście kwalifikacyjnej, natomiast na aplikację prokuratorską warunkiem koniecznym przyjęcia było uzyskanie co najmniej 152,5 pkt – ostatnia osoba zakwalifikowana do grona aplikantów prokuratorskich zajęła 228 miejsce na liście kwalifikacyjnej. Oznacza to, jak słusznie stwierdziły organy obu instancji, że uzyskany przez Skarżącą wynik 149 pkt i [...] miejsce, były niewystarczające do przyjęcia jej na aplikację sędziowską ani na aplikację prokuratorską.
Skarżąca zarówno w odwołaniu od decyzji I instancji, jak i w skardze podniosła zarzuty dotyczące I etapu konkursu.
Zgodnie z art. 18 ust. 2 u.k.s.s.p., do drugiego etapu konkursu zostają dopuszczeni kandydaci, stosownie do liczby uzyskanych punktów, w liczbie odpowiadającej sumie dwukrotności limitów przyjęć na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w danym roku. Przepis art. 25 ust. 2 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Skarżąca z I etapu konkursu uzyskała 120 pkt i została dopuszczona do II etapu konkursu.
Wyjaśnienia wymaga, że komisja konkursowa na posiedzeniu 6 listopada 2023 r., jednogłośnie podzieliła stanowisko zespołu konkursowego z 6 listopada
2023 r. w sprawie sprostowania klucza rozwiązań testu na pierwszy etap konkursu na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w 2023 r. Zespół konkursowy dokonał sprostowania oczywistych omyłek w kluczu rozwiązań do testu poprzez wskazanie, że w pytaniach nr [...] i nr [...] prawidłowe odpowiedzi są oznaczone literami A, a nie jak uprzednio wskazano odpowiednio lit. C i lit. B.
Zdaniem Skarżącej doszło do naruszenia art. 113 § 1 K.p.a., przez jego zastosowanie pomimo braku ku temu podstaw, bowiem w zaistniałych przypadkach konfrontacja pytania z podstawą prawną podaną dla pierwotnie oznaczonej jako prawidłowa odpowiedzi prowadzi do jasnego wniosku, że ustalenie wariantu
odpowiedzi przez zespół konkursowy jako odpowiedź oznaczona literą A była zamierzona, a następcze jednogłośne sprostowanie klucza przez komisję konkursową miało na celu obejście ujawnionego w konstrukcji pytania błędu poprzez zmianę elementu przepisu, którego dotyczy pytanie. Jak wskazała Skarżąca pytanie nr [...]miało brzmienie: "Zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii, w razie skazania osoby uzależnionej za przestępstwo udzielenia innej osobie nowej substancji psychoaktywnej sąd:
A) może orzec nawiązkę w wysokości do 50 000 złotych na cele zapobiegania i zwalczania narkomanii.
B) może orzec nawiązkę w wysokości do 60 000 złotych na cele zapobiegania i zwalczania narkomanii.
C) nie może orzec nawiązki na cele zapobiegania i zwalczania narkomanii".
Jak dalej wyjaśniła Skarżąca, zgodnie z pierwotnie opublikowanym kluczem odpowiedzi, prawidłową odpowiedzią była odpowiedź C, co miało wynikać z treści art. 70 ust. 4 i 5 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Ust. 4 powołanego przepisu ma brzmienie: "W razie skazania za przestępstwo określone w art. 53-63 sąd może orzec na cele zapobiegania i zwalczania narkomanii nawiązkę w wysokości do 50 000 zł."
Ust. 5 zaś: "Przepisu ust. 4 nie stosuje się do sprawcy przestępstwa określonego w
art. 62 ust. 1 i art. 62b ust. 1. jeżeli jest on osobą uzależnioną.". Skarżąca dodała, że korzystając z dobrodziejstwa instytucji sprostowania oczywistej omyłki komisja
dokonała zmiany poprzez wskazanie, iż prawidłowym wariantem odpowiedzi jest odpowiedź A. Skarżąca wyjaśniła, że przestępstwo udzielenia innej osobie nowej substancji psychoaktywnej (którego dotyczyło pytanie) stypizowane jest w art. 58 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a zatem mieści się w katalogu określonym w
art. 70 ust. 4. Art. 62 ust. 1 i art. 62b ust. 1, o których mowa w ust. 5. odnosi się tymczasem do "posiadania" odpowiednio "środków odurzających lub substancji psychotropowych" i "nowych substancji psychotropowych". Zgodnie zaś z brzmieniem art. 70 ust. 5, który również był przytoczony, jako ten, z którego wynika prawidłowa odpowiedź - nie orzeka się nawiązki do sprawcy przestępstwa POSIADANIA, jeśli jest on osobą uzależnioną. Zdaniem Skarżącej, gdyby przyjąć, że zespół konkursowy omyłkowo wskazał wariant C jako prawidłowy, a w rzeczywistości prawidłowy jest wariant A, to na jakiej podstawie odpowiedź ta miałaby wynikać z ust. 5 wskazanego przepisu skoro wynika ona wprost z ust. 4 i byłby on wskazany jako samodzielny, nie zaś łącznie z ust. 5.
Odnosząc się do powyższej argumentacji Skarżącej, należy przede wszystkim zauważyć, że niewątpliwie w zacytowanym przez Skarżącą pytaniu nr [...] wraz z odpowiedziami od A do C, prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź A, natomiast odpowiedź C jest nieprawidłowa. W ocenie Sądu, analiza przytoczonego powyżej argumentacji Skarżącej prowadzi do wniosku, że Skarżąca nie kwestionuje tych dwóch faktów. Wprawdzie Skarżąca wskazała, że: "(...) następcze jednogłośne sprostowanie klucza przez komisję konkursową miało na celu obejście ujawnionego w konstrukcji pytania błędu poprzez zmianę elementu przepisu, którego dotyczy pytanie", jednak Skarżąca nie wykazała występowania w konstrukcji pytania [...] żadnego błędu.
Dalszy wywód Skarżącej dotyczy analizy z jakiego przepisu ustawy o przeciwdziałaniu narkomani wynika prawidłowa odpowiedź na pytanie nr [...]. Skarżąca dochodzi do wniosku, że z art. 70 ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani, a nie z art. 70 ust. 5
tej ustawy, nie wyjaśniając jednak jaki to miałoby mieć wpływ na fakt, że w prawidłowo sformułowanym pytaniu nr [...] prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź A i w związku
z tym zespół konkursowy słusznie dokonał sprostowania oczywistej omyłki w kluczu rozwiązań do testu dotyczącej prawidłowej odpowiedzi na pytanie testowe nr [...].
Sąd zauważa ponadto, że Skarżąca podniosła w końcowej części swojego wywodu błędną wątpliwość stwierdzając, że: "Gdyby przyjąć, że zespół konkursowy omyłkowo wskazał wariant C jako prawidłowy, a w rzeczywistości prawidłowy jest wariant A, to na jakiej podstawie odpowiedź ta miałaby wynikać z ust. 5 wskazanego przepisu? Wynika ona wprost z ust. 4 i byłby on wskazany jako samodzielny, nie zaś łącznie z ust. 5." Skarżąca słusznie wskazał, że przestępstwo udzielenia innej osobie nowej substancji psychoaktywnej, którego dotyczyło pytanie [...], stypizowane jest w art. 58 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a zatem mieści się w katalogu określonym w art. 70 ust. 4 tej ustawy. Należy jednak zauważyć, że ust. 5 tego artykułu zawiera odstępstwo od zastosowania ust. 4 (wyłącza w pewnych sprawach jego zastosowanie). Skoro więc prawidłowa odpowiedź na pytanie nr [...] wynika z ust. 4
art. 70 ustawy, to aby prawidłowo odpowiedzieć na pytanie [...] należy znać również treść ust. 5 art. 70 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, aby wiedzieć, że wyłączenie
z ust. 5 nie obejmuje przestępstwa stypizowanego w art. 58 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Nie jest więc nieprawidłowe stwierdzenie, że prawidłowa odpowiedź na pytanie nr [...] wynika z art. 70 ust. 4 i ust. 5 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani.
Skarżąca następnie zacytowała pytanie nr [...], które miało brzmienie: "Zgodnie
z Kodeksem karnym skarbowym, niedopuszczalne jest udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, jeżeli przestępstwo skarbowe zagrożone jest:
A) karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności.
B) karą grzywny, o ile nie zastosowano nadzwyczajnego obostrzenia kary.
C) jeżeli uszczuplenie należności Skarbu Państwa jest znaczne."
Skarżąca wskazała, że zespół konkursowy ustalił, iż prawidłową odpowiedzią jest wariant B wskazując, że wynika to z treści art. 17 § 2 pkt 2 K.k.s. Następnie sprostowano oczywistą omyłkę wskazując, że prawidłowa odpowiedź to wariant A. Skarżąca wskazała, że art. 17 § 2 pkt 2 K.k.s. brzmi następująco: Niedopuszczalne
jest udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, jeżeli przestępstwo skarbowe zagrożone tylko karą grzywny popełniono w warunkach określonych w art. 37 § 1 lub art. 38 § 2. Zdaniem Skarżącej należy zatem przyjąć, iż
z uwagi na ujawnienie błędu przez kandydatów, podjęto decyzję o wybraniu innego wariantu odpowiedzi, który będzie prawidłowy dla tak zadanego pytania.
Odnosząc się do powyższej kwestii, również w tym przypadku należy podnieść, że niewątpliwie w zacytowanym przez Skarżącą pytaniu nr [...] wraz z odpowiedziami od A do C, prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź A, co wprost wynika z art. 17 § 2 pkt 1 (a nie pkt 2) K.k.s., natomiast odpowiedź B jest nieprawidłowa. W istocie rzeczy więc słusznie wskazała Skarżąca, "(...) iż z uwagi na ujawnienie błędu przez kandydatów, podjęto decyzję o wybraniu innego wariantu odpowiedzi, który będzie prawidłowy dla tak zadanego pytania" i trudno uznać, że nie było to zasadne i jak najbardziej pożądane działanie zespołu konkursowego i komisji konkursowej.
Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem Skarżącej, że bezspornym jest, że doszło do istotnego nadużycia prawa do sprostowania oczywistej omyłki. Podkreślenia wymaga, że zespół konkursowy oraz komisja nie ingerowały w żaden sposób w treść pytań nr [...] oraz nr [...] jak również w treść odpowiedzi, lecz w błędnie wskazane prawidłowe odpowiedzi na te pytania oraz w pytaniu nr [...] podstawę prawną prawidłowej odpowiedzi, w kluczu rozwiązań do testu. Niezrozumiałe jest zatem stwierdzenie Skarżącej, że "(...) konstrukcja pytania i podane warianty odpowiedzi pozwalały raczej na "dopasowanie innego wariantu" dla ujawnionego błędu.", skoro
oba pytania oraz odpowiedzi na nie były od początku sformułowane prawidłowo, tak
że prawidłowa była tylko jedna odpowiedź na te pytania. Sąd nie dostrzega również naruszenia prawa we wskazaniu w kluczu rozwiązań do testu, prawidłowej podstawy prawnej dla prawidłowej odpowiedzi na pytanie nr [...], a więc art. 17 § 2 pkt 1 K.k.s., skoro z art. 17 § 2 pkt 2 K.k.s. nie wynikała żadna odpowiedź na pytanie nr [...].
Wyjaśnienia również wymaga, że w teście na I etapie konkursu znalazło się pytanie, na które żadna z odpowiedzi od A do C nie była prawidłowa, co z całą pewnością należy ocenić krytycznie. W tej jednak sytuacji komisja konkursowa prawidłowo podjęła 7 listopada 2023 r. uchwałę, zgodnie z którą: "Żadna z trzech propozycji odpowiedzi na pytanie nr [...] testu konkursowego w konkursie na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w 2023 r. nie jest prawdziwa i w związku z tym należy odjąć po 1 punkcie wszystkim zdającym, którzy zaznaczyli odpowiedź C." Sąd całkowicie zgadza się ze stanowiskiem Ministra, że podjęta przez komisję konkursową uchwała - wskutek uznania, że żadna z trzech propozycji odpowiedzi na pytanie nr [...] testu konkursowego w konkursie na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską nie jest prawidłowa - zmierzała do wdrożenia procedury mającej na celu usunięcie
oczywistego błędu oraz ustalenia wyników konkursu uwzględniających rzeczywisty
stan wiedzy kandydatów w sposób rzetelny i transparentny oraz pozostający w zgodzie z zasadą równości szans. Skarżąca słusznie zgodziła się z Ministrem, że fakt uchylenia pytania nr [...] nie miał wpływu na indywidualną sytuację Skarżącej, bowiem faktycznie Skarżąca nie wytypowała odpowiedzi potencjalnie prawidłowej. Skarżąca jednak twierdzi, że uchylenie pytania nr [....] miało wpływ na układ sił w skali wszystkich kandydatów i przedstawia w tym zakresie obszerną argumentację, której w żadnym razie nie można zaakceptować. Rozważania Skarżącej na temat typowania części pytań przez uczestników konkursu na zasadzie "ślepego trafu" w związku z czym: "(...) uchylenie jakiegokolwiek pytania to strata dla tych, którzy wytypowali odpowiedź potencjalnie prawidłową, a zysk dla osób, które niezależnie od zaistniałej odpowiedzi nie otrzymałyby punktu za tą odpowiedź (...) – brzmią kuriozalnie. Przypomnieć należy Skarżącej, że I część konkursu na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską z ustawowych założeń jest sprawdzianem wiedzy (art. 18 ust. 1 pkt 1 u.k.s.s.p.), nie szczęścia. Skarżąca dochodzi do wniosku, że uchylenie wadliwie skonstruowanego pytania, w którym żadna odpowiedź nie jest dobra narusza zasadę równości. Skarżąca stwierdza, że: "(...) oczywistym jest, że część odpowiedzi jest typowana przez kandydata "na ślepo", a zatem uchylenie jakiegokolwiek pytania powoduje naruszenie zasady równości szans, bowiem sytuacja osób, które wytypowały odpowiedź wskazywaną jako prawidłowa pogarsza się w chwili uchylenia tego pytania, za które w prawidłowym przebiegu konkursu otrzymaliby punkt." Skarżąca błędnie skupia się w swej argumentacji na rozważaniach dotyczących korzyści wynikających z uzyskania punktów z przypadkowego zaznaczenia prawidłowej odpowiedzi, nie dostrzegając oczywistego faktu, że przyznanie punku za wskazanie nieprawidłowej odpowiedzi jest sprzeczne z istotą konkursu, narusza bowiem art. 18 ust. 1 pkt 1 u.k.s.s.p. i niesprawiedliwe, nawet wobec tych, którzy jak wskazuje Skarżąca, typują odpowiedzi "na ślepo". Skarżąca ma rację stwierdzając, że inaczej niż Minister rozumie zasadę równości obywateli wobec prawa, dodać jednak należy, że to Skarżąca błędnie
rozumie tę zasadę jeżeli twierdzi, że narusza ją uchylenie z testu wadliwego pytania
na które nie ma w teście prawidłowej odpowiedzi.
Skarżąca zarówno w odwołaniu od decyzji I instancji, jak i w skardze podniosła również zarzuty dotyczące II etapu konkursu.
Spór w tym względzie dotyczy w istocie rzeczy kwestii zakresu ingerencji MS w badanie prac sporządzonych przez kandydatów na aplikantów w ramach II etapu
konkursu na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską. Rozważenia zatem wymaga, czy w ramach przewidzianego w ustawie trybu administracyjnego związanego z przyjęciem na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską oraz
zagwarantowania kandydatom prawa do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły i skargi na decyzję Ministra, możliwe jest kwestionowanie punktacji przyznanej przez członków komisji konkursowej za poszczególne prace pisemne z tej części konkursu.
Rozstrzygniecie tej kwestii zawiera regulacja prawna wynikająca z art. 25 ust. 4
i ust. 5 u.k.s.s.p., w brzmieniu nadanym w ustawie z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz niektórych innych ustaw Dz. U. z 2015 r. poz. 694 ze zm.). Zgodnie z art. 25 ust. 4 u.k.s.s.p., od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości w terminie 14 dni
od dnia jej doręczenia. Rozpoznanie odwołania następuje w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia. Jak natomiast wynika z art. 25 ust. 5 u.k.s.s.p., podstawą odwołania
w przypadku, o którym mowa w ust. 4, może być jedynie naruszenie warunków oraz trybu rekrutacji na aplikację sędziowską albo aplikację prokuratorską, określonych w ustawie i przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 52 pkt 1.
Minister słusznie, odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 24 września 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1390/19, w którym sąd wskazał, że znaczenie zwrotów "warunki" i "tryb", zostały przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2000 r., sygn. akt U 2/00 – termin "tryb" w języku prawniczym oznacza najczęściej procedurę rozpatrywania określonych spraw, w
języku prawniczym termin "warunki" w liczbie mnogiej jest używany m.in. na określenie zasad regulujących określone zagadnienie. Minister prawidłowo zatem uznał, że w odniesieniu do konkursów na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską "warunki" dotyczą wszelkich wymogów, jakie musi spełnić kandydat na aplikanta, aby mógł uczestniczyć w konkursie na aplikację a następnie zostać na nią przyjęty, a tryb rekrutacji stanowi zbiór zasad dotyczących sposobu ogłoszenia naboru i jego przeprowadzania, terminu i warunków formalnych składania zgłoszeń przez kandydatów, zasad powoływania, działania oraz zadań zarówno zespołu konkursowego, jak i komisji konkursowej, formy przeprowadzenia konkursu i jego zakresu oraz zadań i kompetencji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i
Prokuratury określonych w u.k.s.s.p. oraz w rozporządzeniu. Niewątpliwie zatem zawarta w art. 25 ust. 5 u.k.s.s.p., norma ma charakter szczególny, gdyż ogranicza z
woli ustawodawcy zakres przedmiotowy do jakiego mogą być odniesione zarzuty względem decyzji odmawiającej przyjęcia na aplikację. Minister w związku z tym słusznie uznał, że przedmiotem skutecznego zaskarżenia nie może być
kwestionowanie punktacji uzyskanej przez kandydata w trakcie konkursu na aplikację, jeśli podstawą odwołania miałyby być zarzuty oparte na jego przekonaniu, że doszło
do zaniżenia oceny merytorycznej z poszczególnych elementów pracy pisemnej.
Rację ma także Minister, pomimo obszernej polemiki Skarżącej w skardze ze
stanowiskiem MS, stwierdzając, że stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 5 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2396/12, wskazujące na szerokie kompetencje MS w zakresie kontroli oceny prac konkursowych, zostało sformułowane w odniesieniu do poprzedniego stanu prawnego, a z uwagi na przeprowadzoną w 2015 r. nowelizację ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury stanowisko to, jako oparte na innym stanie prawnym, uległo dezaktualizacji i nie może mieć wpływu na ocenę stanu faktycznego ustalonego w rozpoznawanej sprawie. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych w wyrokach wydanych po powyższej
nowelizacji ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury – wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 października 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1294/18 i z 24 września 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1390/19.
Sąd stwierdza, że II etap konkursu został przeprowadzony zgodnie z przepisami ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego, a dokonana przez sprawdzających
ocena prac pisemnych sporządzonych przez Skarżącą nie narusza tych przepisów.
Jak wynika z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.k.s.s.p., II etap konkursu obejmuje pracę pisemną sprawdzającą umiejętności dokonywania wykładni i stosowania prawa, stosowania argumentacji prawniczej oraz kwalifikowania stanów faktycznych do zakresów właściwych norm prawnych.
Zgodnie z § 4 ust. 6 rozporządzenia w sprawie naboru, praca pisemna polega
na rozwiązaniu trzech zadań, po jednym z zakresu: 1) prawa prywatnego, obejmującego prawo cywilne materialne wraz z prawem rodzinnym i opiekuńczym, postępowanie cywilne, prawo pracy oraz prawo spółek handlowych; 2) prawa publicznego, obejmującego prawo konstytucyjne wraz z zagadnieniami z zakresu ustroju sądów, prokuratury, organów kontroli państwowej i ochrony prawa, prawo administracyjne materialne oraz postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne, prawo międzynarodowe publiczne (prawo traktatów, międzynarodową ochronę praw człowieka i ustrój Unii Europejskiej wraz z
zagadnieniami z zakresu ustroju organów ochrony prawnej Unii Europejskiej); 3)
prawa karnego, obejmującego prawo karne materialne, materialne prawo wykroczeń
i postępowanie karne.
Z § 4 ust. 7 rozporządzenia w sprawie naboru wynika, że zespół konkursowy do zestawu zadań dołącza opis kryteriów oceny pracy pisemnej oraz wykaz aktów prawnych lub wyciąg z aktów prawnych, które udostępnia się kandydatom w czasie drugiego etapu konkursu.
Zgodnie natomiast z § 25 rozporządzenia w sprawie naboru, komisja ustala wyniki drugiego etapu konkursu w terminie nie dłuższym niż miesiąc od zakończenia tego etapu konkursu (ust. 1). Oceny każdej pracy pisemnej dokonują, uwzględniając opis kryteriów oceny pracy pisemnej, o którym mowa w § 4 ust. 7, niezależnie od
siebie, dwaj członkowie komisji (ust. 2). Członek komisji wystawia ocenę w systemie punktowym, przyznając za rozwiązanie każdego z zadań od 0 do 25 punktów, i sporządza pisemne uzasadnienie oceny, które dołącza się do protokołu posiedzenia komisji (ust. 3). Liczba punktów przyznanych kandydatowi za pracę pisemną jest średnią arytmetyczną liczby punktów przyznanych przez obu członków komisji (ust. 4).
W niniejszej sprawie II etap konkursu polegał na sporządzeniu prac pisemnych obejmujących rozwiązanie trzech kazusów, za które Skarżąca uzyskała łącznie 29
pkt., w tym za rozwiązanie kazusu z prawa karnego - 14 pkt. (od jednego ze sprawdzających - 14 pkt., od drugiego - 14 pkt.), za rozwiązanie kazusu z prawa prywatnego - 8 pkt. (od jednego ze sprawdzających - 8 pkt., od drugiego - 8 pkt.), za rozwiązanie kazusu z prawa publicznego - 7 pkt. (od jednego ze sprawdzających - 7 pkt., od drugiego - 7 pkt.). Powyższa punktacja wynika z uzasadnień oceny kazusu, sporządzonych przez dwóch członków komisji sprawdzających prace Skarżącej,
według ujednoliconych wzorów. Ponieważ wzory uzasadnień oceny kazusu są ujednolicone członkowie komisji sprawdzający prace, kierując się opisem kryteriów oceny, oceniają dokładnie te same elementy sporządzonych prac konkursowych, za które mogą przyznać dokładnie tę samą ilość punktów.
Niewątpliwie, pomimo tak szczegółowego opisu kryteriów oceny oraz ujednoliconego wzoru uzasadnienia oceny kazusu, ocena kazusu przez dwóch członków komisji jest obarczona pewnym zakresem ocenności, co potwierdza podniesiona przez Skarżącą w skardze analiza oceny kazusu z prawa karnego w zagadnieniu II.4 oraz oceny kazusu z prawa prywatnego w zagadnieniu II.1. Na marginesie Sąd zauważa, że w analizie tej (str. 10-11 skargi) Skarżąca przedstawia w
krytyczny sposób możliwe uzasadnienia przedstawionej rozbieżności w punktacji przyznanej przez dwóch członków komisji konkursowej oceniających prace Skarżącej, które w ocenie Sądu mogą potwierdzać swobodną, nie dowolną ocenę merytoryczną prac konkursowych Skarżącej. Dodać również można, że podobna rozbieżność występuje również w ocenie kazusu z prawa prywatnego w zagadnieniu I.1, w którym jeden z członków komisji na maksymalną ilość 3 punktów, przyznał Skarżącej 2 punkty, a drugi członek komisji nie przyznał żadnego punktu. Podkreślenia jednak wymaga, że żaden system oceniania opisowych prac pisemnych, nie wyeliminuje elementu ocennego właściwego danej osobie oceniającej taką pracę. W ocenie Sądu, system przyjęty przez ustawodawcę w II etapie konkursu na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską, w istotny sposób minimalizuje możliwe negatywne skutki wynikające ocennego charakteru punktowania opisowych prac pisemnych konkursu. Opisany powyżej szczegółowy opis kryteriów oceny oraz ujednolicony wzór uzasadnienia
oceny kazusu szczegółowo wymieniający oceniane, poszczególne elementy sporządzonych prac konkursowych, za które może być przyznana dokładnie określona ilość punktów, ocena prac konkursowych – zakodowanych, przez dwóch członków komisji niezależnie od siebie, którzy nie znają tożsamości autora oraz, co istotne, przyjęcie, że liczba punktów przyznanych kandydatowi za pracę pisemną jest średnią arytmetyczną liczby punktów przyznanych przez obu członków komisji, pozwala na uzyskanie możliwie obiektywnej punktacji za ocenianą pracę konkursową, pomimo licznych zastrzeżeń, które podnosi Skarżąca w skardze do omawianego systemu konkursowego II etapu konkursu. Ustawodawca w związku z tym nie przyznał MS w ramach odwołania od decyzji I instancji, kompetencji oceny merytorycznej zakwestionowanego II etapu konkursu na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską. Wynika to wprost z treści art. 25 ust. 5 u.k.s.s.p., ale również z braku uregulowania przez prawodawcę systemu ponownej weryfikacji punktów prac konkursowych i ich oceny przez organ II instancji, podczas gdy system ten w I instancji jest szczegółowo unormowany. Podkreślenia wymaga, że weryfikacja przez Ministra punktacji uzyskanej przez Skarżącą od członków komisji konkursowej, której domaga się Skarżąca, odbywałaby się w warunkach odkodowania prac konkursowych
Skarżącej oraz nie byłaby pozbawiona elementu ocennego w zakresie każdego z ocenianych, szczegółowych elementów prac konkursowych. Dlatego trudno uznać aby ustawodawca godził się na dokonanie tej weryfikacji bez unormowania szczegółowego trybu jej dokonywania. Potwierdza to więc prawidłowość stanowiska Ministra, iż nie
posiada on żadnych uprawnień, aby wkraczać w kompetencje komisji konkursowej powołanej do przeprowadzenia naboru na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską i dokonywać weryfikacji czy zmiany punktacji (zarówno cząstkowej jak i łącznej) przyznanej uczestnikom procedury konkursowej, o ile ocena ta nie zawiera błędów rachunkowych i została przeprowadzona zgodnie z regułami sprawdzania
pracy wynikającymi z rozporządzenia. W tej sytuacji natomiast wszelkie argumenty Skarżącej mające na celu wykazanie sprzeczności w argumentacji organu zawartej w zaskarżonej decyzji nie podważają zgodności z prawem tej decyzji.
Z opisanych powyżej względów, dotyczących rozwiązań pozwalających na osiągniecie możliwie obiektywnej oceny prac konkursowych z II etapu konkursu,
trudno zgodzić się z zarzutem Skarżącej, że przyjęty przez ustawodawcę analizowany system konkursowy nie posiada przymiotu sprawiedliwego i praworządnego. Z całą pewnością o braku tego przymiotu nie świadczą przyjęte przez ustawodawcę inne rozwiązania prawne dotyczące innych postępowań weryfikujących wiedzę. Taki argument nie ma merytorycznego charakteru, może więc być stosowany całkowicie dowolnie również w celu zakwestionowania tych innych procedur weryfikujących wiedzę. Odwołanie się natomiast przez Skarżącą do procedury administracyjnej czy procedury karnej, jako różniącej się od procedury konkursowej na aplikację
sędziowską i aplikację prokuratorską, jest zupełnie nieadekwatne.
Sąd stwierdza, że zarzuty Skarżącej dotyczące przyznawania 2 punktów za wyróżniającą się argumentację i ponadstandardową wiedzę związaną z tematyką kazusu mają charakter tylko teoretyczny, Skarżąca bowiem, jak to zostało wskazane powyżej otrzymała za rozwiązanie kazusu z prawa karnego - 14 pkt, za rozwiązanie kazusu z prawa prywatnego - 8 pkt i za rozwiązanie kazusu z prawa publicznego - 7 pkt, podczas gdy maksymalna ilość za każdy z kazusów (łącznie z przyznaniem 2 punktów za wyróżniającą się argumentację i ponadstandardową wiedzę związaną z tematyką kazusu) wynosiła 25 punktów.
Krytycznie należy ocenić przekazanie i zamieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej wykaz aktów prawnych objętych zakresem testu, na blisko dwa miesiące przed terminem I etapu konkursu, skoro przy zachowaniu terminu powołania zespołu konkursowego z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie naboru, zamieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej wykaz aktów prawnych objętych zakresem testu mogło nastąpić znacznie wcześniej. Nie można jednak nie zgodzić się z organem, że termin zamieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej wykaz aktów prawnych objętych
zakresem testu, o którym mowa w § 4 ust. 4 rozporządzenia w sprawie naboru, został zachowany, niezachowany natomiast został instrukcyjny termin powołania zespołu konkursowego, z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie naboru. Ponadto biorąc pod uwagę, że wykaz aktów prawnych objętych zakresem testu jest corocznie publikowany w Biuletynie Informacji Publicznej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury i zawiera te same powtarzające się co roku kluczowe dziedziny prawa objęte zakresem testu konkursowego, zgodzić się również należy z Ministrem, że późna publikacja wykazu aktów prawnych objętych zakresem testu nie spowodowała rzeczywistych
negatywnych skutków dla uczestników konkursu, a w tym dla Skarżącej.
Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe wyjaśnienia, Sąd stwierdza, że nie są zasadne podniesione przez Skarżącą zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez
organ art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 78 Konstytucji, art. 16, art. 17, art. 18 u.k.s.s.p., przepisów rozporządzenia w sprawie naboru, jak również art. 107 § 1 i 3, art. 7. art. 11 K.p.a., a także art. 6 oraz art. 13 Konwencji o ochronie praw człowiek i podstawowych wolności.
Skarżąca nie wyjaśniła w jaki sposób organ miał naruszyć wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawnego. Sąd dokonując analizy przedmiotowej sprawy nie dopatrzył się w działaniach organów naruszenia tej normy prawnej. Sąd nie stwierdził również naruszenia wynikającej z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równości, co zostało już wcześniej wyjaśnione. Nie doszło także do naruszenia w przedmiotowej sprawie art. 78 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji o ochronie praw człowiek i podstawowych wolności, skoro Skarżąca skorzystał z przysługującego jej środka zaskarżenia decyzji I instancji, który został przez organ rozpoznany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, co zostało już wcześniej przez Sąd wyjaśnione. Skarżąca nie wyjaśniła w jaki sposób organ miał naruszyć art. 16, art. 17 i art. 18 u.k.s.s.p., Sąd natomiast analizując przedmiotową sprawę nie stwierdził naruszenia tych przepisów przez organ.
Sąd uznał również, że organ podjął w niniejszej sprawie wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącej (art. 7 K.p.a.) pomimo, iż doszedł do odmiennych wniosków niż Skarżąca. Sąd wyjaśnił powyżej w uzasadnieniu zasadność stanowiska organu. W konsekwencji należy uznać, że organ wywiązał się z obowiązku wyjaśnienia Skarżącej zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 K.p.a.) pomimo, że nie przekonał Skarżącej. Wyjaśnienia organu znalazły wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.
Sąd wyjaśnia, że jako sąd prawa nie faktu, nie prowadzi postępowania dowodowego, ocenia natomiast zgodność z prawem ustaleń faktycznych dokonanych przez organ. W postępowaniu sądowoadministracyjnym, art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), dopuszcza wyjątkowo możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dlatego też wnioskowany przez Skarżącą dowód z przesłuchania członków komisji egzaminacyjnej sprawdzających prace konkursowe Skarżącej nie znajduje podstawy prawnej.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do wniosku, że organ nie naruszył w niniejszej sprawie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawa niniejsze została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło