VI SA/Wa 129/16

WyrokWSA w Warszawie2016-09-20

Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Piotr Borowiecki, Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia może zostać nałożona na podmiot, który nie miał świadomości bezprawności zajęcia i niezwłocznie usunął przeszkodę po uzyskaniu takiej informacji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia nie może zostać nałożona, jeśli organ administracji nie wykazał, że zajęcie nastąpiło "na prawach wyłączności" oraz że skarżąca miała świadomość bezprawności swojego działania. W sytuacji, gdy skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, niezwłocznie usunęła przeszkodę po uzyskaniu informacji, a organ nie zbadał tych okoliczności, doszło do naruszenia przepisów postępowania, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na G. za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie ogrodzenia i reklam bez zezwolenia zarządcy drogi. Skarżąca podnosiła, że ogrodzenie zostało wybudowane przez poprzedniego właściciela nieruchomości wiele lat temu, a ona sama nabyła nieruchomość w 2003 r. i nie miała świadomości zajmowania pasa drogowego. Po uzyskaniu informacji o naruszeniu, ogrodzenie zostało niezwłocznie usunięte. Organ nałożył karę pieniężną, uznając odpowiedzialność skarżącej za zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz G. kwotę 1740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2016 r. sprawy ze skargi G. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r.; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz G. kwotę 1740 (jeden tysiąc siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej GDDKiA), po rozpoznaniu wniosku G. (dalej skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2015 r. dotyczącą nałożenia kary pieniężnej w wysokości 53986,80 zł za zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności bez zezwolenia zarządcy drogi utrzymał w mocy ww. decyzję. Wydając decyzję organ działał na podstawie art. 20 pkt 8, art. 40 ust. 12 pkt 1 w związku z art. 40 ust. 2 pkt 4 i art. 40 d ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm.), dalej u.d.p. oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz. U. z 2014 r. poz. 1608, dalej rozporządzenie w sprawie wysokości stawek opłat) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej k.p.a. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W toku prowadzonych postępowań administracyjnych zarządca drogi stwierdził zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie, w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] odcinek M.- R. na działce ewidencyjnej nr [...] od km [...] do km [...] po stronie prawej, na wysokości działki nr [...] w m. R., obiektów budowlanych (ogrodzenia oraz reklam) bez zezwolenia zarządcy drogi, a w związku z tym także, zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności bez zezwolenia zarządcy drogi. Wobec powyższego zlecił określenie przebiegu granic pomiędzy ww. działkami oraz sporządzenie dokumentacji dotyczącej zajęcia pasa drogowego. W skład sporządzonych dokumentów wchodziły m. in. mapa zasadnicza 1:1000, szkic sytuacyjny w skali 1:500 z naniesionymi powierzchniami zajęć pasa drogowego, rzuty reklam w skali 1:100 oraz karta pomiaru zajęcia pasa drogowego. W kwietniu 2015 r. organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne wobec skarżącej, wyznaczył termin przeprowadzenia dowodu z oględzin oraz zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o dokonanie kontroli legalności umieszczenia przedmiotowych obiektów budowlanych. Podczas oględzin, które miały miejsce [...] maja 2015 r., przedstawiciele organu stwierdzili, że w pasie drogowym drogi krajowej nr [...], poza obszarem zabudowanym, na wysokości działki [...] posadowione jest bez zezwolenia zarządcy drogi ogrodzenie oraz częściowo w pasie drogowym drogi krajowej znajdują się dwie reklamy. Ogrodzenie wykonano z przęseł stalowych mocowanych na słupkach stalowych, które posadowione są w gruncie w sposób trwały. Reklamy znajdujące się częściowo w pasie drogowym wykonane zostały w formie tablic dwustronnych zamocowanych na konstrukcjach stalowych. Konstrukcje trwale związane z gruntem. Ogrodzenie znajdujące się w pasie drogowym drogi krajowej stanowi łącznie z pozostałym ogrodzeniem działki ewidencyjnej nr [...] spójne zagospodarowanie nieruchomości. Reklamy posadowione częściowo w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] na wysokości działki ewidencyjnej nr [...], umiejscowione są w obszarze wygrodzonym ogrodzeniem posesji. Jako obmiar powierzchni oraz lokalizację ogrodzenia oraz reklam, które znajdują się w pasie drogowym przyjęto odpowiednio 3,86m2 i 3,99m2 oraz powierzchnię pasa drogowego wygrodzoną ogrodzeniem - 385,62m2, które to dane zostały wskazane przez wyznaczonego geodetę. Pełnomocnik skarżącej stwierdził, że Urząd Miasta nie wykonywał przedmiotowego ogrodzenia. Ogrodzenie wykonane było w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku i było stanem zastanym przy przejęciu działki nr [...]. Dodał, że Urząd Miasta nie posiada wiedzy odnośnie pozyskania na budowę ogrodzenia pozwolenia lub zgłoszenia wykonywania robót, jak również nie posiada informacji odnośnie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, gdyż przy przejęciu nieruchomości nie było dokumentów świadczących o zezwoleniu. Wskazał, że gdyby miał wiedzę o zajmowaniu pasa drogowego ogrodzenie byłoby usunięte w trybie natychmiastowym. Ponadto wyjaśnił, że zajęcia dokonał poprzedni właściciel nieruchomości tj. P. w latach siedemdziesiątych, a Urząd Miasta R. nie remontował ogrodzenia. W odniesieniu do reklam posadowionych częściowo w pasie drogowy, a częściowo na działce nr [...] pełnomocnik strony stwierdził, że Urząd Miasta R. nie wykonywał przy nich prac remontowych ani innych czynności utrzymaniowych, nie ma wiedzy odnośnie terminu ustawienia reklam i nie wie kto postawił przedmiotowe reklamy gdyż prawdopodobnie był to stan zastany. W dniu [...] maja 2015 r. zostało zdemontowane ogrodzenie działki [...] znajdujące się w pasie drogowym. Natomiast organ uznał, iż skarżąca nie jest właścicielem reklam posadowionych częściowo w pasie drogowym z uwagi na utrwaloną na zdjęciach treść reklam oraz wyjaśnienia pełnomocnika strony, dlatego też postępowanie winno zostać wszczęte wobec właścicieli reklam. Wykonując wezwanie organu skarżąca wyjaśniła, iż na podstawie historii przekształceń nieruchomości oraz zmian jej właścicieli, ogrodzenie zostało wybudowane przed 1985 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. organ nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 53986,80 zł. W uzasadnieniu wskazał, iż wystąpiło zajęcie pasa drogowego poprzez ograniczenie dostępu do części gruntu stanowiącego pas drogowy poprzez ogrodzenie jego części. Ogrodzenie znajdujące się w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] jest spójną częścią zagospodarowania (ogrodzenia) nieruchomości, a więc jego właścicielem jest władający działką, na której znajduje się ogrodzona nieruchomość. Postępowanie administracyjne dotyczy okresu od dnia zawiadomienia strony o zajmowaniu pasa drogowego – [...] kwietnia 2015 r. do dnia [...] maja 2015 r. – tj. 14 dni. Organ wyjaśnił, że nie rozpatrywał przyczyn braku zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, ani też okoliczności powstania zajęcia pasa drogowego, istotnym bowiem jest, że w okresie, za który naliczona zostaje kara pieniężna w pasie drogowym umieszczone było ogrodzenie, które powodowało ograniczenie dostępu do części pasa drogowego oraz, że zarządca drogi nie udzielił zezwolenia na jego umieszczenie. Zarządca drogi w sytuacji stwierdzenia zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia obowiązany jest wymierzyć karę pieniężną. Odpowiedzialność określona w art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych jest obiektywna, niezależna od winy sprawcy naruszenia. Przepis ten nie daje podstaw do ewentualnego odstąpienia od wymierzenia kary. Wobec powyższego w oparciu o art. 40 ust. 1, ust 2 pkt. 4, ust. 3, 4 i 12 u.d.p. organ ustalił wysokość kary jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego na prawach wyłączności i liczby dni zajmowania pasa drogowego (385,62 m2 x 1,00 zł/dzień x 14 dni x 10 = 53986,80). Stawkę opłaty za zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności reguluje rozporządzenia w sprawie wysokości stawek opłat, zgodnie z § 1 pkt. 4 i § 2 pkt. 5 przytoczonego rozporządzenia za zajęcie pozostałych elementów pasa drogowego na prawach wyłączności stawka opłat za każdy dzień zajęcia wynosi 1,00 zł/m2. Skarżąca w sierpniu 2015 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie skarżącej, decyzja jest wadliwa bowiem decyzją L. Urzędu Wojewódzkiego w L. Delegatura w B. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Miasto R. nabyło z mocy prawa, nieodpłatnie, własność nieruchomości o nr ewidencyjnym nr [...]. Przedmiotowa działka została nabyta jako grunt niezabudowany bez zewidencjonowanych jakichkolwiek na niej urządzeń. Ponadto skarżąca wskazał, iż sam fakt wykonania pomiarów przez geodetę jest opatrzony błędem - dokumentacja geodezyjna nie została zarejestrowana i zatwierdzona w Starostwie Powiatowym. Wspomnianą na wstępie decyzją organ utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości 53986,80 zł. Odnosząc się do zastrzeżeń dotyczących dokumentacji sporządzonej przez geodetę wyjaśnił, że zlecił czynności naprawcze umożliwiające przyjęcie dokumentacji geodezyjnej wznowienia granic przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, przedmiotowa dokumentacja został przyjęta, a przebieg granicy pasa drogowego nie zmienił się. Organ wyjaśnił, że przedmiotem uzgodnienia wydawanego przez DODP (swojego poprzednika) w 1989 r. była lokalizacja ogrodzenia wykonanego na słupkach bez cokołu w liniach rozgraniczających drogę krajową, a nie ogrodzenia trwale związanego z gruntem. Dodał, że linie rozgraniczające drogi nie są tożsame z linią określającą granicę pasa drogowego. GDDKiA wyjaśnił, iż wymierzona kara nie dotyczy ogrodzenia, ale wygrodzonego nim terenu – części pasa drogowego – zajmowanego od [...] kwietnia 2015 r. (termin otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania) do [...] maja 2015 r. (rozebranie ogrodzenia) na zasadach wyłączności w celach innych niż wymienione w art. 40 ust. 1-3 u.p.d. Zdaniem organu, gdy zostanie wygrodzona część pasa drogowego bez zezwolenia, to GDDKiA ma obowiązek naliczenia za ten wygrodzony teren opłaty z tytułu zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności. W niniejszej sprawie teren o powierzchni 385,62 m2 był ogrodzony i dostępny tylko i wyłącznie do korzystania przez stronę (ograniczenie dostępu do części gruntu drogowego). W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 38 ust. 1 w zw. z art. 40 ust. 12 u.d.p. poprzez jego niezastosowanie, w konsekwencji czego bezpodstawnie została nałożona kara pieniężną za zajęcie pasa drogowego, art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 4 i art. 40d u. d. p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż skarżąca w sposób samowolny zajmowała pas drogowy bez zezwolenia zarządcy drogi, w związku z czym w sposób nieuzasadniony została nałożona na skarżącą kara pieniężna. Wobec tak sformułowanych zarzutów wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasadzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania. Skarżąca wskazała, iż nie ponosi odpowiedzialności za wybudowanie 40 lat temu ogrodzenia, które częściowo zostało zlokalizowane na nieruchomości nr [...] w R., własność nieruchomości nr [...] nabyła dopiero w 2003 r. i nie była świadoma, że ogrodzenie wydziela teren będący pasem drogowym. W ocenie strony w niniejszej sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 38 ust. 1 u.d.p. albowiem wspomniane ogrodzenie powstało w 1974 r., czyli przed wejściem w życie u.d.p. W 1989 r. ogrodzenie było remontowane, a przy tej inwestycji zarówno właściciel nieruchomości, jak i zarządca drogo stosowali się do kolejnych unormowań wynikających z art. 38 ust. 2 i 3 u.d.p. Ponadto w ocenie strony, nie została spełniona przesłanka, którą orzecznictwo uznaje za konieczną dla możliwości nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Skarżąca powołując się na wyrok WSA w Warszawie z 14 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1514/06, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 184/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1059/13 wskazała, iż pobranie kary pieniężnej uwarunkowane jest nie tylko brakiem zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ale także dokonaniem tego zajęcia ze świadomością bezprawności. Ponownie podkreśliła, że ogrodzenie wybudował poprzedni właściciel nieruchomości, skarżąca jedynie przejęła nieruchomości w stanie, jaki pozostawił ją poprzednik. Zarządca drogi przez wiele lat nie sygnalizował jakichkolwiek nieprawidłowości, dlatego też nie mogła mieć świadomości samowolnego zajmowania pasa drogowego, co stanowi negatywną przesłankę dla możliwości nałożenia kary pieniężnej z art. 40 ust. 12 u.d.p. Zgodnie bowiem z wyrokiem NSA z dnia 17 czerwca 1998 r. sygn.. akt II SA 537/98 (...) przez pojęcie "samowolne" należy rozumieć sposób postępowania polegający na kierowaniu się swoją wolą, nie liczenie się z przepisami prawa. A więc samowolne zajęcie pasa drogowego oznacza, iż dokonano tego świadomie bezprawnie. Skarżąca zakwestionowała również prawidłowość wymierzenia kary odnośnie okresu za jaki naliczono karę tzn. od dnia doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. Podkreśliła, że wspomniane zawiadomienie zostało sformułowane w sposób ogólnikowy i nie było wiadomo o jakie konkretnie naruszenie chodzi. W zawiadomieniu była mowa o umieszczeniu w pasie drogowym reklam i obiektów budowalnych bez wskazania jakie obiekty znajdują się na terenie, który wymaga wydania właściwego zezwolenia. Wobec powyższego skarżąca stwierdziła, że miała prawo domniemywać, iż postępowanie prowadzone przez organ dotyczy właśnie obiektów reklamowych umiejscowionych w pobliżu terenu wskazanego w zawiadomieniu. Dopiero w trakcie oględzin – [...] maja 2015 r. dowiedziała się, iż naruszenie art. 40 u.d.p. dotyczy wydzielenia terenu należącego do pasa drogowego przez znajdujące się tam ogrodzenie. Wobec powyższego w możliwie najszybszym terminie tj. [...] maja 2015 r. usunęła ogrodzenie. Tym samym podkreśliła, że nie miała woli utrzymywania stanu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia i takiego stanu nie utrzymywała, po powzięciu informacji co do okoliczności, że ogrodzenie wydziela teren należący do pasa drogowego podjęła działania, aby ogrodzenie rozebrać. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ). Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej z dnia [...] czerwca 2015 r. doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że na organie administracji orzekającym w sprawie ciąży obowiązek przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, w ramach którego podjęte zostaną wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), w tym zwłaszcza poczynienia ustaleń odnoszących się do podmiotu podlegającego odpowiedzialności administracyjnej oraz przypisywanego mu deliktu administracyjnego, aby - działając na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.) - nałożyć na ten podmiot z tytułu stwierdzonego deliktu administracyjnego sankcję administracyjną. Sąd stwierdza, że działający w sprawie organ podczas obu postępowań (pierwotnego oraz ponownie rozpatrując sprawę) nie ustalił stanu faktycznego w sposób niebudzący wątpliwości. Generalny Inspektor Dróg Krajowych i Autostrad w prowadzonym przez siebie postępowaniu nie wykazał, że twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji są zgodne ze stanem faktycznym. Dotyczy to w szczególności stwierdzenia, że bezprawne zajęcie pasa drogowego przez G. polegało na umieszczeniu w pasie drogowym ogrodzenia bez zezwolenia zarządcy drogi, a w związku z tym, zajęcia pasa drogowego nastąpiło "na prawach wyłączności". Za zajęty obszar pasa drogowego wymierzono karę pieniężną. Należy przypomnieć, że organ prowadzący ponowne postępowanie miał obowiązek przeprowadzić pełne postępowanie i odnieść się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez stronę w odwołaniu od pierwszej decyzji organu. Tym bardziej, że strona skarżąca już na etapie pierwszego postępowania wskazywała, że ogrodzenie wybudował przed wielu laty poprzedni właściciel gruntu, który to grunt następnie został skomunalizowany. Z protokołu przekazania, nie wynikało, że na gruncie znajdują się naniesienia. GDDKiA pominął te twierdzenia strony skarżącej. Nie wykazał, na jakiej podstawie uznał, że część pasa drogowego została zajęta przez G. "na zasadach wyłączności." Powyższe nie wynika z przedstawionego Sądowi materiału dowodowego. Sąd zauważa, że na zdjęciach znajdujących się w aktach sprawy znajduje się przechylone ogrodzenie zaś za tym ogrodzeniem znajduje się budynek i utwardzony plac. Powyższe nie świadczy, że teren zajęła G. "na zasadach wyłączności". W tej sytuacji trzeba uznać, iż zaskarżona decyzja naruszają art. 7, 107 § 3 kpa, ponieważ organy nie wykazał, że teren pasa drogowego został zajęty przez G. "na zasadach wyłączności" i nie wykazano, że zajęcia dokonała G. Pominięto oświadczenie strony skarżącej, że to nie G. wybudowała to ogrodzenie przez 40 laty i nie miała woli zajęcia pasa drogowego. Skarżąca podnosiła konsekwentnie, iż w niniejszej sprawie jedynie przejęła przedmiotową nieruchomość, nie mając świadomości, że znajduje się na niej płot wchodzący w pas drogowy. Organ nie rozważył więc także, czy możliwe jest wymierzenie kary za zajęcie pasa drogowego w sytuacji, gdy podmiot, któremu przypisano winę nie miał żadnej świadomości zaistniałej sytuacji i zajęcie pasa odbyło bez jego woli. Po uzyskaniu zaś tej informacji o zajęciu pasa niezwłocznie usunięto płot. Tym samym należy uznać, że skarżąca G. nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Sąd zauważa również, że wyrażona w art. 15 k.p.a. istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego odnosi się także do ponownego rozpatrzenia sprawy i polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej GDDKiA nie zastosował się do tej zasady i nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zastrzeżenia Sądu budzi także sposób przeprowadzenia postępowania, które zdaniem Sądu przeprowadzono z naruszeniem art. 8 k.p.a. Zgodnie z art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Zasada ta nie może być rozumiana jedynie jako postulat określonego zachowania, lecz stanowi ona obowiązującą normę prawa, z której wynikają konkretne dyrektywy wiążące organy administracji publicznej w toku podejmowanych przez nie czynności procesowych. Zdaniem Sądu przed wymierzeniem kary organ mógł poinformować stronę o zauważonym nieprawidłowym przebiegu ogrodzenia i wezwać do usunięcia ogrodzenia, nie zaś koncentrować się wyłącznie na jak najszybszym wymierzeniu kary finansowej. Sąd zauważa, że G. po powzięciu informacji o nieprawidłowym usytuowaniu płotu usunęła go z pasa drogowego. Organ mógł zatem doprowadzić do przywrócenia stanu zgodnego z prawem poprzez wezwanie G. do usunięcia ogrodzenia. We wskazanych okolicznościach podkreślić należy, że organ nie wyjaśnił wszystkich aspektów sprawy, w szczególności nie wykazał, że G. zajęła część pasa drogowego "na zasadach wyłączności". Dostrzec przy tym trzeba, iż naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa następuje nie tylko w sytuacji, gdy organ dokona oceny okoliczności faktycznych na podstawie niektórych tylko dowodów zgromadzonych w sprawie, ale również wówczas, gdy nie podejmie pełnych działań dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Mając na uwadze powyższe, dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia uznać należało, że wydano je bez dokładnego wyjaśnienia sprawy, tj. z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa. Ponadto organ powinien dać wyraz dokonanej analizie materiału dowodowego w uzasadnieniu decyzji, czego wymaga przepis art. 107 § 3 kpa stanowiący, że uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Nieustalenie przez organy lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ powinien odnieść się do wszystkich aspektów sprawy, w tym również zbadać, czy zajęcie pasa drogowego wynikało ze świadomego działania G. oraz na czym polegało owe zajęcia "na prawach wyłączności". Bez jednoznacznego wyjaśnienia powyższych kwestii, nie jest możliwe wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło