VI SA/Wa 1294/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2010 r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania omyłek pisarskich oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej k.p.a.) w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm. - zwanej dalej ustawą o świadczeniach) - utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] wydane w przedmiocie sprostowania omyłek pisarskich zawartych w decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] stwierdzającej podleganie przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] stwierdził, iż skarżący S. M. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej nieprzerwanie od dnia [...] kwietnia 1999 r. do dnia [...] kwietnia 2008 r. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Następnie Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, powołując się na przepis art. 113 § 1 k.p.a., wydał w dniu [...] marca 2010 r. postanowienie nr [...], na podstawie którego - działając z urzędu - sprostował oczywiste omyłki pisarskie zawarte w decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. uznając, że: - w uzasadnieniu decyzji na stronie pierwszej zamiast wyrazów: "Pismem z dnia [...].09.2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych..." powinno być: "Pismem z dnia [...].12.2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych..." - w uzasadnieniu decyzji na stronie drugiej zamiast wyrazów: "... informujące, że we wpisie numerem [...] dokonano..." powinno być: "... informujące, że we wpisie numerem [...] dokonano ..." oraz - w uzasadnieniu decyzji na stronie drugiej zamiast wyrazów: "W dniu [...].11.2009 r. [...] OW NFZ wystosował..." powinno być: "W dniu [...].12.2009 r. [...] OW NFZ wystosował...". W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, iż dokonane sprostowanie oczywistych omyłek pisarskich w przedmiotowej decyzji w żaden sposób nie wpływa na jej treść. W zażaleniu od powyższego postanowienia skarżący zarzucił, iż Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ w [...], dokonując sprostowania z urzędu swojej decyzji, zasugerował zmianę stanu faktycznego, którego organ nie uwzględnił wydając decyzję z dnia [...] marca 2010 r. W konsekwencji skarżący, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1765/06 - stwierdził, iż organ nie powinien w trybie sprostowania wskazywać na inne dokumenty oraz na inną datę zmian w ewidencji działalności gospodarczej. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Prezes NFZ postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], utrzymał w mocy w/w postanowienie organu i instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, iż w niniejszej sprawie sprostowano jedynie oczywiste omyłki w tekście uzasadnienia decyzji z dnia [...] marca 2010 r. Prezes NFZ wskazał, iż stwierdzone omyłki pisarskie w żaden sposób nie wpłynęły na istotę rozstrzygnięcia zawartego w przedmiotowej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Od powyższego postanowienia Prezesa NFZ skarżący, działając za pośrednictwem Prezesa NFZ, w piśmie z dnia [...] maja 2010 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucając organowi naruszenie w szczególności art. 113 § 1 k.p.a. - poprzez jego zastosowanie pomimo braku przesłanek określonych tym przepisem, skarżący stwierdził w uzasadnieniu, iż organ sprostował błędy dopiero po złożeniu odwołania od decyzji Dyrektora [...] Wojewódzkiego Oddziału NFZ. Skarżący zarzucił, iż organ nie mógł dokonać sprostowania decyzji poprzez wskazanie innych dat zmian w ewidencji działalności gospodarczej, gdyż ustalenia te są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Według skarżącego takie błędy decyzji powinny być korygowane w trybie odwoławczym. Zdaniem skarżącego działania organu naruszają zasadę dwuinstancyjności orzekania przez organy administracji. Podobnie wadliwe jest – zdaniem strony – dokonywanie zmian dat pism, na podstawie których wydano rozstrzygnięcie w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ wyjaśnił, iż pierwsza z omawianych omyłek pisarskich zawarta na stronie pierwszej decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ dotyczyła informacji odnośnie daty pisma, w którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w [...], Inspektorat w [...] zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ o ustalenie obowiązku podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Kolejna omyłka, jak wskazał organ, dotyczyła jedynie daty pisma kierowanego do skarżącego, w którym organ poinformował stronę o wszczęciu postępowania. Prezes NFZ podkreślił, iż sprostowane błędy pisarskie nie prowadziły do istotnych zmian wpływających na merytoryczną treść rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – dalej także: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozważań Sądu jest możliwość dokonania przez organ administracji sprostowania omyłek pisarskich w decyzji organu I instancji wynikających z oczywiście błędnego powołania w uzasadnieniu decyzji dat i numerów pism, które nie zmieniają, ani nie tworzą nowego stanu faktycznego. Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Oczywistość błędu pisarskiego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wyroku lub innymi okolicznościami. Oczywista omyłka, w rozumieniu wspomnianego przepisu k.p.a., to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazów, widocznie mylna pisownia, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1994, SA/Kr 723/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 65). Należy w tym miejscu podkreślić, iż w orzecznictwie i doktrynie na równi z błędami pisarskimi i rachunkowymi potraktowano inne oczywiste omyłki. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjęto tezę, iż sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia (tak m.in. /w:/ wyrok NSA z dnia 4 maja 1988 r., sygn. akt III SA 1466/07, OSP 1990). W orzeczeniu tym NSA stwierdził, iż nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Ponadto, jak wskazał NSA, przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia stanu faktycznego organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego. Należy podkreślić ponadto, iż organ w wydanej przez siebie decyzji może dokonać sprostowania błędów stanowiących oczywiste omyłki w każdym czasie, nawet po przekazaniu skargi do sądu (vide: wyrok NSA z dnia 26 marca 1993 r., sygn. akt I SA 1429/92, ONSA 1994, nr 1 poz. 39). Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że błędy i omyłki sprostowane w decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2010 r. stwierdzającej podleganie przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, miały ewidentnie charakter oczywistych omyłek, w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. Należy - zdaniem Sądu - zauważyć, iż wbrew zarzutom skarżącego, sprostowanie wskazanych przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ błędnych dat pism nie stworzyło w istocie żadnych nowych dokumentów (dowodów) w sprawie, na podstawie których organ administracyjny wydał rozstrzygnięcie. Podobnie należy odnieść się do zauważonej i sprostowanej przez organ ex officio omyłki w numerze wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z typowymi oczywistymi omyłkami w tekście uzasadnienia decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, których sprostowanie nie spowodowało jakiejkolwiek zmiany stanu faktycznego, czy też prawnego ustalonego w spornym rozstrzygnięciu organu. Należy zatem stwierdzić, iż oczywistość przedmiotowych omyłek uzasadniała, zdaniem Sądu, podjęcie przez organ administracji, w trybie przepisu art. 113 § 1 k.p.a., postanowienia o sprostowaniu oczywistych omyłek w uzasadnieniu decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] stycznia 2010 r. W tym stanie rzeczy, Sąd – działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. -orzekł, jak w sentencji wyroku.