VI SA/Wa 1307/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-28
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Izabela Głowacka - Klimas, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na członka zarządu spółki publicznej za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych jest proporcjonalna i czy organ prawidłowo ocenił sytuację majątkową skarżącego przy jej wymiarze?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo ustaliła stan faktyczny i prawny sprawy, a zaskarżona decyzja o nałożeniu kary pieniężnej na członka zarządu jest zgodna z prawem. Kara została nałożona proporcjonalnie, uwzględniając wagę naruszeń, czas ich trwania, przyczyny, sytuację finansową skarżącego (której rzetelne przedstawienie było utrudnione przez skarżącego) oraz funkcje kary administracyjnej. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych, w tym braku podstaw do zawieszenia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi F. K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) nakładającą na niego karę pieniężną w wysokości 90 000 zł za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych przez spółkę P. S.A., w okresie gdy pełnił funkcję członka zarządu. Skarżący zarzucił organowi m.in. naruszenie przepisów proceduralnych, brak wyjaśnienia stanu faktycznego (w tym sytuacji majątkowej) oraz nieproporcjonalność nałożonej kary. KNF uznała naruszenia za rażące, ponieważ sporządzone sprawozdania finansowe uniemożliwiały inwestorom rzetelną ocenę sytuacji spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych oddala skargę
F. K., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Sądu skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z [...] maja 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie nałożenia na F. K. ([...]) kary pieniężnej w wysokości 90 OOO zł (dziewięćdziesiąt tysięcy złotych) w związku z rażącym naruszeniem obowiązków informacyjnych przez spółkę P. S.A. z siedzibą w [...] (dalej także: "Spółka"), w okresie pełnienia przez F. K. funkcji członka Zarządu spółki P. S.A., polegających na:
1. nienależytym wykonaniu obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w związku z § 84 ust. 1 Rozporządzenia Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. z 2014 r., poz. 133, ze zm. dalej: "MSR")1, stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującego określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego Rady (Dz. Urz. UE L 320 z dnia 29 listopada 2008 r" z późn. zm., dalej: "Rozporządzenie WE Nr 1126/2008"), § 3 ust. 1 i 3 Rozporządzenia, w związku z przekazaniem Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany i do publicznej wiadomości sprawozdań finansowych za 2013 r. i 2014 r. i skonsolidowanych sprawozdań finansowych za 2013 i 2014 r., poprzez sporządzenie tych sprawozdań finansowych w sposób uniemożliwiający inwestorom rzetelną i kompletną ocenę sytuacji gospodarczej, majątkowej i finansowej Spółki i Grupy Kapitałowej Spółki;
2. nienależytym wykonaniu obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt. 2 lit. a ustawy o ofercie w związku z § 86 ust. 1 pkt. 1 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w związku z par. 4 MSR 1, w związku z par. 15 MSR 1, § 3 ust. 1 i 3 Rozporządzenia, w związku z przekazaniem Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany i do publicznej wiadomości sprawozdań finansowych za I półrocze 2013 r., za I półrocze 2014 r. i za I półrocze 2015 r. oraz skonsolidowanych sprawozdań finansowych za l półrocze 2013 r., I półrocze 2014 r. i za i półrocze 2015 r., poprzez sporządzenie tych sprawozdań finansowych w sposób uniemożliwiający inwestorom rzetelną i kompletną ocenę sytuacji gospodarczej, majątkowej i finansowej Spółki i Grupy Kapitałowej Spółki.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ust. z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (teks jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z póżn. zm., dalej: "k.p.a.") w związku z art. 11 ust. 1 i 5 ust. z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 621) oraz art. 96 ust. 6 ust z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 1639 r. ze zm., dalej: "ustawa o ofercie"), w brzmieniu obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 615, dalej: "ustawa zmieniająca I").
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy:
Wszczęcie niniejszego postępowania administracyjnego stanowiło konsekwencję wydania w dniu [...] lipca 2016 r. przez Komisję decyzji nakładającej kare pieniężną w wysokości 800 000 zł oraz wykluczającą bezterminowo akcje Spółki z obrotu na rynku regulowanym prowadzonym przez GPW w Warszawie S. A. (dalej: "GPW") na podstawie art.96 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy o ofercie w zw. z naruszeniem art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie oraz jednoczesnego uznania, że część naruszeń obowiązków określanych w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie miało charakter rażący (k. 375-442). KNF w treści ww. decyzji stwierdziła, iż Spółka dopuściła się naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w związku z przekazaniem Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości sprawozdań finansowych (jednostkowych i skonsolidowanych) za I półrocze 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 i 2015 r. oraz rocznych sprawozdań finansowych za lata 2008-2010jednostkowego sprawozdania finansowego za 2012 r. oraz sprawozdań rocznych (jednostkowych i skonsolidowanych) za lata 2013 - 2014 z naruszeniem przepisów MSR Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (dalej: "MSSF") oraz Rozporządzenia. Łącznie stwierdzono 58 naruszeń przepisów MSR, MSSF lub Rozporządzenia. Komisja stwierdziła również w decyzji z dnia [...] lipca 2016 r., iż począwszy od sprawozdań za I półrocze 2013 r. Spółka publikowała sprawozdania finansowe - roczne i półroczne, zarówno jednostkowe i skonsolidowane, z naruszeniem:
- przepisów art.56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w związku z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w związku z par. 15 MSR 1, § 3 ust. 1 i 3 Rozporządzenia (w odniesieniu do sprawozdań rocznych - jednostkowych i skonsolidowanych), oraz
- przepisów art.56 ust 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w związku z §86 ust, 1 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w związku z par. 4 MSR 1, w związku z par. 15 MSR 1, § 3 ust. 1 i 3 Rozporządzenia (w odniesieniu do sprawozdań półrocznych - jednostkowych i skonsolidowanych), w sposób uniemożliwiający inwestorom ocenę wpływu przekazywanych informacji na sytuację gospodarczą, majątkową i finansową Spółki (i Grupy Kapitałowej). Dokonane przez Spółkę naruszenia, polegające na sporządzeniu rocznych sprawozdań finansowych (jednostkowych i skonsolidowanych) za lata 2013 - 2014 oraz półrocznych sprawozdań finansowych (skonsolidowanych i jednostkowych) za I półrocze 2013, 2014 i 2015 roku w sposób uniemożliwiający inwestorom rzetelną ocenę sytuacji gospodarczej, majątkowej i finansowej Spółki i Grupy Kapitałowej Spółki, zostały zakwalifikowane jako rażące (k. 431 -432).
W wyniku złożonego przez Emitenta wniosku o ponowne rozparzenie sprawy, Komisja w dniu [...] maja 2017 r. wydała ostateczną decyzję utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2016 r. (k. 590 -674).
Nadto, jak wynika z informacji ogólnie dostępnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 2 lutego 2018 r. oddalił skargę Spółki na decyzję KNF z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie wykluczenia akcji Spółki z obrotu na rynku regulowanym oraz nałożenia kary pieniężnej w wysokości 800 000 zł (VISA/WA).
W dniu 30 sierpnia 2013 r. Spółka przekazała do publicznej wiadomości skonsolidowany raport półroczny za I półrocze roku 2013 (k. 2 - 53), zawierający śródroczne sprawozdanie finansowe za I półrocze 2013 r. oraz śródroczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za I półrocze 2013 r. Biegły rewident -
A. B., odmówiła wydania raportów z przeglądu z ww. sprawozdań finansowych (k. 31-33,51-53).
W dniu 21 marca 2014 r. Spółka przekazała do publicznej wiadomości skonsolidowany raport roczny za rok obrotowy 2013, zawierający skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2013 (k. 113-179) oraz raport roczny za rok obrotowy 2013, zawierający sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2013 (k. 54¬112). Biegły rewident – A. B., odmówiła wydania opinii z badania z ww. sprawozdań finansowych (k.111-112, 178-179).
W dniu 5 września 2014 r. Spółka przekazała do publicznej wiadomości skonsolidowany raport półroczny za I półrocze 2014 r. (k. 180-221), zawierający śródroczne skrócone sprawozdanie finansowe za i półrocze roku 2014 oraz śródroczne skrócone sprawozdanie finansowe (jednostkowe) za I półrocze roku 2014. Biegły rewident – A. B., odmówiła wydania raportów z przeglądu z ww. sprawozdań finansowych (k.203-204,220-221).
W dniu 1 lipca 2015 r. Spółka przekazała do publicznej wiadomości skonsolidowany raport roczny za 2014 r. (k. 274-332) zawierający skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2014 oraz raport roczny za 2014 r. (k. 222¬273), zawierający sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2014. Biegły rewident – A. B., odmówiła wydania opinii z badania z ww. sprawozdań finansowych (k.272-273, 331-332).
W dniu 31 sierpnia 2015 r. Spółka przekazała do publicznej wiadomości skonsolidowany raport półroczny za I półrocze 2015 r. (k. 333-374), zawierający śródroczne skrócone sprawozdanie finansowe za I półrocze 2015 r. oraz śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe za l półrocze 2015 r. Biegły rewident – A. B., odmówiła wydania raportów z przeglądu z ww. sprawozdań finansowych (k. 356-357, 373-374).
W okresie, w którym doszło do naruszeń prawa przez Spółkę, F. K. pełnił w Spółce funkcję Wiceprezesa Zarządu (k. 3, 14, 20, 34, 40, 55, 57, 109, 181, 187, 223, 230, 335, 340) - Komisja omyłkowo w Decyzji wskazała, iż F. K. pełnił funkcję Prezesa Zarządu, niemniej jednak nie miało to wpływu na odpowiedzialność Strony, o czym w dalszej części decyzji. Pomiędzy Członkami Zarządu spółki nie występował szczegółowy podział obowiązków. Przy czym ze względu na znajomość języka rosyjskiego Strona koncentrowała się na prowadzeniu spraw dotyczących spółek zależnych w K. (k. 456).
Komisja wskazała, iż dokonując ponownej analizy materiału dowodowego, zgromadzone w toku postępowania dowody, uznała za wiarygodne i mające moc dowodową, z wyjątkiem zeznań Strony dotyczących jej sytuacji majątkowej. W ocenie Komisji sytuacja majątkowa F. K. nie została przedstawiona przez niego w sposób rzetelny.
KNF podniosła, że zgodnie z art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym dla potrzeb tej sprawy w przypadku rażącego naruszenia obowiązków, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, Komisja może nałożyć na osobę, która w tym okresie pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej lub towarzystwa funduszy inwestycyjnych będącego organem funduszu inwestycyjnego zamkniętego, karę pieniężną do wysokości 100 000 zł.
W myśl natomiast ww. ustawy o ofercie, kara, o której mowa w ust. 6 tego artykułu, nie może być nałożona, jeżeli od wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 tego artykułu, upłynęło więcej niż 6 miesięcy.
Zdaniem KNF F. K. ponosi odpowiedzialność za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych przez Spółkę, w okresie kiedy Strona sprawowała funkcję członka Zarządu Spółki, polegające na publikacji sprawozdań finansowych sporządzonych w sposób uniemożliwiający inwestorom rzetelną i kompletną ocenę sytuacji gospodarczej, majątkowej i finansowej Spółki i jej Grupy Kapitałowej.
Organ na 32 stronach decyzji szczegółowo wyjaśnił na czym polegały zidentyfikowane naruszenia obowiązków informacyjnych, ocenił je jako rażące. Wskazał również, że uchwała z [...] lipca 2016 r. w formie decyzji dotycząca nałożenia kary na Spółkę została doręczona skarżącemu 9 stycznia 2017 r. a zatem przed upływem terminu 6 miesięcy z art. 96 ust.7 ustawy o ofercie.
Następnie KNF odniosła się do wniosków skarżącego zgłoszonych na etapie postępowania na etapie postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uznając, że nie zasługują one na uwzględnienie.
KNF wskazała, że w sprawie niniejszej nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Według organu stosownie do art. 96 ust. 6 i 7 ustawy o ofercie kara pieniężna może być nałożona na członka zarządu w przypadku ziszczenia się ściśle określonego warunku tj. po uprzednim nałożeniu kary pieniężnej na spółkę publiczną (w tym przypadku P. S.A.) za rażące naruszenie obowiązków m. in. określonych w art. 56 ustawy o ofercie oraz w precyzyjnie określonym przez przepis terminie (tu: 6 miesięcy) od wydania decyzji w przedmiocie nałożenia kary na Spółkę na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie. Ze względu na ścisłe ramy czasowe na wydanie decyzji w przedmiocie kary pieniężnej na członka zarządu nie można uznać zdaniem organu, iż rozpatrzenie przez Komisję wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Komisji w przedmiocie nałożenia kary na spółkę publiczną w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych, czy też zawisłość sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w tej sprawie, jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a., w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na członka zarządu spółki publicznej na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie.
Organ zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie w dniu 2 lutego 2018 r. zostało wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnięcie oddalające skargę Spółki na decyzję KNF z dnia [...] maja 2017 r. Powyższe oznacza zatem, iż sąd nie stwierdził w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2017 r. jakichkolwiek naruszeń prawa mających wpływ na wydane rozstrzygnięcie. KNF podkreślił, iż normodawca w przepisie art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie wyraźnie używa określenia "wydanie decyzji" a nie wydanie decyzji ostatecznej lub też dokonanie kontroli wskazanej decyzji przez sądy administracyjne.
Gdy chodzi o zarzut naruszenia akt. 6, 7 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w ogólności tego, jaki był stan faktyczny sprawy (w tym w szczególności poprzez brak wyjaśnienia tego jaki był stan majątkowy F. K.);
KNF stwierdziła, że zarzut ten jest niezasadny z uwagi na przekazanie przez skarżącego nierzetelnych informacji o swojej sytuacji materialnej. W efekcie uniemożliwiło to organowi uwzględnienie sytuacji finansowej skarżącego przy miarkowaniu kary.
Po pierwsze skarżący przedstawiając swoje zobowiązania wskazał na kredyt mieszkaniowy w kwocie ok.621 tyś. Zł (rata miesięczna ok. 5 tyś. zł), przy czym, jak wynika z pisma z dnia 13 kwietnia 2018 r" kredyt mieszkaniowy stanowi w rzeczywistości zobowiązanie jego żony. Strona zaś w ramach umowy majątkowej małżeńskiej z żoną ustaliła jedynie, że będzie ją wspomagać w jego spłacie.
Po drugie, pomimo wezwania F. K. nie wskazał, na co została przeznaczona kwota ok. 226 tyś. zł, o którą zmniejszyły się jej aktywa pomiędzy czerwcem (stan aktywów ok. 256 658 zł) a listopadem 2017 r. (stan aktywów ok. 30 640 zł). Przy czym, trudno uznać za zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, że taka kwota została przeznaczona na "bieżące utrzymanie". F. K. nie podał żadnej aktywności, która wymagałaby tak dużych środków. Dalej za gołosłowne należy uznać , iż ww. kwota została przeznaczona "w całości na pokrycie spoczywających na nim zobowiązań". Strona, poza bowiem wspomaganiem żony w spłacie kredytu hipotecznego, nie wskazała żadnych konkretnych zobowiązań, a tym bardziej wymagających tak znacznych nakładów.
Po trzecie, w toku postępowania skarżący wskazywał na konieczność przeznaczenia posiadanych aktywów na utrzymanie osób pozostających na jego utrzymaniu (pismo z dnia 4 stycznia 2018 r., k. 691). Przy czym w piśmie z dnia 13 kwietnia 2018 r. wskazał, iż w zasadzie nie ma nikogo na utrzymaniu, zaś ewentualna pomoc była świadczona grzecznościowo.
Po czwarte, Strona do chwili sporządzenia pisma z dnia 13 kwietnia 2018 r. wskazywała, iż nie posiada wpływów, gdyż nie otrzymuje wynagrodzenia ze Spółki. Tymczasem w piśmie z dnia 13 kwietnia 2018 r. zawarła informację, iż pobiera świadczenie emerytalne w kwocie 4 871 zł.
Powyższe wątpliwości wskazują, w ocenie organu, że skarżący nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji majątkowej. W sytuacji bowiem, gdy Strona rozwiązała lokaty bankowe, a jednocześnie nie jest w stanie wskazać, na co zostały przeznaczone środki, zasadne jest uznanie, że nadal dysponuje tymi środkami.
Z przywołanych powyżej względów za niezasadne, zdaniem organu, należało też uznać wnioski skarżącego o obniżenie kary pieniężnej z 90 000 zł na 40 000 zł oraz o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej.
Komisja podniosła, iż nałożona na F. K. kara pieniężna w kwocie
90 000 zł jest adekwatna do stwierdzonych rażących naruszeń, jakich dokonała zarządzająca Spółka, o czym przesądzają takie okoliczności jak: waga naruszenia; czas jego trwania; przyczyny naruszenia; sytuacja finansowa Strony; gotowość podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności tego naruszenia; uprzednie naruszenie przepisów ustawy o ofercie popełnione przez Stronę jak i funkcje kary administracyjnej.
Gdy chodzi o wagę naruszenia oraz czas trwania naruszenia Komisja stwierdziła, że Spółka naruszyła podstawowe prawo inwestorów do informacji, w tym przypadku na temat kondycji finansowej spółki, przy czym trwało to co najmniej 2 lata. W ocenie komisji, wymienione przesłanki wymiaru kary są okolicznościami obciążającymi. Rozważając kwestię przyczyny naruszenia Komisja stwierdziła, że pojmuje ją przez pryzmat treści art, 28c ust.1 lit. b dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/50/UE z dnia 22 października 2013 r. zmieniającej dyrektywę 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym (Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/50/UE z dnia 22 października 2013 r. zmieniającej dyrektywę 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym (Dz. U. UE. L. 2013. 294. 13)).
Zgodnie z ww. przepisem jest to stopień odpowiedzialności osoby fizycznej lub prawnej odpowiedzialnej za naruszenie. W tym kontekście organ wskazał, iż Spółka jest w pełni odpowiedzialna za zaistniałe naruszenie, gdyż to Spółka zarządzana m.in. przez F. K. sporządzała i publikowała sprawozdanie finansowe, co do których biegły rewident odmawiał wydania opinii z badania lub raportu z przeglądu. Ponadto, skoro w statucie Spółki brak było ograniczeń co do prowadzenia spraw Spółki, to również na skarżącym ciążył obowiązek zapewnienia, aby Spółka należycie wykonywała ciążące na niej obowiązki informacyjne.
Uwzględniając zeznania F. K. Komisja stwierdziła, że skarżący nie przedstawił w pełni rzetelnie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. W efekcie Komisja nie mogła uwzględnić sytuacji majątkowej skarżącego przy umiarkowaniu kary. Ponadto, zważywszy na brak wyjaśnienia skarżącego na co przeznaczył ok. 226 tyś. zł KNF uznała, że sytuacja finansowa F. K. nie jest trudna jak próbował to wykazać.
KNF zwróciła uwagę na wynagrodzenie skarżącego z tytułu uczestnictwa w pracach Zarządu Spółki w latach 2013-2015 (za 2013 r. 504 tyś. zł, za 2014 r. 480 tyś. zł - niewypłacone).Podniesiono, że w sytuacji gdy wynagrodzenie za 2014 r. nie zostało stronie wypłacone to przysługiwało mu roszczenie z tego tytułu, które mogło być dochodzone przed sądem powszechnym.
Według KNF skoro strona odnotowała korzyści z tytułu zarządzania Spółką w okresie 2013-2015, kiedy doszło do rażących naruszeń, to nawet wobec ewentualnego pogorszenia sytuacji finansowej Strony, nie ma to decydującego znaczenia dla wysokości kary pieniężnej. Zdaniem organu, z uwagi na charakter dokonanych przez Spółkę zarządzaną m.in. przez Stronę naruszeń polegających na publikacji sprawozdań finansowych sporządzonych w sposób uniemożliwiający inwestorom rzetelną i kompletną ocenę sytuacji gospodarczej, majątkowej i finansowej Spółki i jej Grupy Kapitałowej nie można ustalić skali korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez Spółkę oraz strat poniesionych przez osoby trzecie w związku z publikacją sprawozdań finansowych, które zostały sporządzone w sposób uniemożliwiający rzetelną i kompletną ocenę sytuacji gospodarczej, majątkowej i finansowej Spółki i Grupy Kapitałowej. Niewątpliwie jednak inwestorzy i akcjonariusze nie mieli dostępu do pełnej, aktualnej i wiarygodnej informacji o sytuacji finansowej Spółki.
Odnosząc się do okoliczności gotowości Strony do współpracy z Komisją na etapie postępowania, Komisja podtrzymuje jej ocenę zawartą w Decyzji. F. K. wykazał bowiem aktywność w postępowaniu, polegającą na złożeniu zeznań, w tym w zakresie sytuacji majątkowej, ale powzięte informacje nie przyczyniły się do wyjaśnienia stanu faktycznego. Tak więc przesłanka współpracy z Komisją nie miała wpływu na wysokość kary pieniężnej.
Za okoliczność łagodzącą uznano natomiast brak uprzedniego ukarania za naruszenia przepisów ustawy o ofercie.
KNF wskazała, że 90 000 zł spełni funkcję zarówno prewencyjną, w ujęciu indywidualnym oraz generalnym, jak i funkcję represyjną. Funkcja prewencji indywidualnej ma zapewnić, że podmioty zarządzane przez Stronę nie będą naruszać przepisów regulujących obowiązki informacyjne. Wymierzona Stronie kara spełnia również funkcję prewencyjną w ujęciu ogólnym, polegającą na oddziaływaniu na innych uczestników rynku kapitałowego, aby świadomi grożących im konsekwencji przestrzegali przepisów będących źródłem obowiązków uczestników rynku finansowego. Kara administracyjna stanowi również formę represji, która polega na naruszeniu sfery majątkowej podmiotu, a jej celem jest dyscyplinowanie adresatów do przestrzegania obowiązującego prawa.
W skardze do tutejszego Sądu na powyższą decyzję F. K., reprezentowany przez adwokata wniósł uchylenie zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej je decyzji KNF z [...] grudnia 2016 r.
Decyzjom tym zarzucił:
1. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz, U. z 2017 r.,poz. 1257, ze zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez nie- zawieszenie przez KNF postępowania w sprawie pomimo okoliczności wystąpienia tzw. zagadnienia wstępnego;
2. naruszenie art. 6, 7 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w ogólności tego, jaki był stan faktyczny sprawy (w tym w szczególności poprzez brak wyjaśnienia tego jaki był stan majątkowy F. K.);
3. naruszenie art.. 7 w związku z art. 77 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez KNF tego, że naruszenie obowiązków informacyjnych z art. 56 ustawy z dnia 29 iipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 512 ze zm.; dalej: "u.o.o.p.") było rezultatem okoliczności obiektywnych, na których wystąpienie F. K. nie miał i nie mógł mieć jakiegokolwiek wpływu;
4. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez interpretowanie wszelkich wątpliwości w tej sprawie na niekorzyść Skarżącego;
5. naruszenie art.96 ust. 6 u.o.o.p. w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez nałożenie F. K. nieproporcjonalnie dolegliwej kary pieniężnej;
6. naruszenie przez KNF konstytucyjnoprawnej zasady równości z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, które to wyrażało się w ewidentnie gorszym traktowaniu Skarżącego przez KNF, niżeli miało to miejsce w innych analogicznych sprawach;
7. naruszenie normy z art. 6, 7 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez dopuszczenie się przez KNF licznych naruszeń przepisów prawa proceduralnego i prawa materialnego.
W obszernym uzasadnieniu podniesionych zarzutów ponowił argumentację przedstawioną w toku postępowania administracyjnego.
Skarżący wniósł także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o przeprowadzenie rozprawy oraz oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ust. z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302), zwanej dalej: p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) stwierdza, że w działaniu organu nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak w procesie subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego.
Przedmiotem skargi jest decyzja KNF o nałożeniu na skarżącego F. K. kary pieniężnej w wysokości 90 000 zł w związku z rażącym naruszeniem, obowiązków informacyjnych (o których mowa w pkt 1 i 2 skarżonej decyzji) przez spółkę P. S. A. z siedzibą w [...] w okresie pełnienia przez F. K. funkcji Członka Zarządu tej spółki.
Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja KNF jest zgodna z prawem. Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem WSA, KNF prawidłowo uznała, że pomimo, iż zachowania skarżącego stanowią naruszenia przepisów ustawy z 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1639, z późn. zm., dalej: "ustawa o ofercie") zarówno w brzmieniu sprzed, jak i po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2016 r. poz. 615) dalej "ustawa zmieniająca" - to kara pieniężna, o której mowa w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie, powinna być nałożona na podstawie tego przepisu w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ww. ustawy zmieniającej, gdyż jest względniejsza dla skarżącego. Do przyjęcia takiego stanowiska obliguje bowiem art. 58 ust. 2 ustawy zmieniającej, który stanowi, iż za zachowania zaistniałe przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stanowiące naruszenie przepisów ustawy o ofercie, w brzmieniu dotychczasowym, sankcję administracyjną wymierza się według przepisów ustawy o ofercie, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, byłaby względniejsza dla strony postępowania a tak nie jest na gruncie rozpatrywanej sprawy.
Powyższe stanowisko organu nie jest również kwestionowane przez skarżącego, który stawia zarzuty nie, co do przyjętego przez KNF stanu prawnego, ale wobec przesłanek wymienionych w uprzednio obowiązującym przepisie, wskazując, że organ nieprawidłowo uznał je za spełnione na gruncie tej sprawy. Zaprezentowanego stanowiska skarżącego WSA nie podziela a argumentację w tym zakresie przedstawi w dalszej części uzasadnienia.
Stosownie do art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, w przypadku gdy emitent lub wprowadzający nie wykonuje albo wykonuje nienależycie obowiązki, o których mowa m. in. w art. 56 ustawy o ofercie, Komisja może wydać decyzję o wykluczeniu, na czas określony lub bezterminowo, papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym albo nałożyć, biorąc pod uwagę w szczególności sytuację finansową podmiotu, na który kara jest nakładana, karę pieniężną do wysokości 1 000 000 zł, atbo zastosować obie sankcje łącznie.
Według art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, w przypadku rażącego naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy. KNF może nałożyć na osobę, która w tym okresie pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej karę pieniężną do wysokości 100 000 zł.
Zgodnie natomiast z treścią art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie, kara, o której mowa powyżej, nie może być nałożona, jeżeli od wydania decyzji w przedmiocie nałożenia kary na emitenta, upłynęło więcej niż 6 miesięcy.
Sankcja z art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie ma charakter subsydiarny względem sankcji z art. 96 ust. 1 u.o.o.p. Warunkiem koniecznym jej nałożenia jest bowiem uprzednie nałożenie na emitenta sankcji z art. 96 ust. 1 ww. ustawy. Warunkiem nałożenia na członków zarządu emitenta sankcji administracyjnej z art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie jest także ustalenie przez KNF tego, że naruszenie obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1 tej ustawy, miało rażący charakter. Kwalifikacja danego naruszenia prawa, jako rażącego, będzie miała miejsce w postępowaniu w sprawie nałożenia sankcji administracyjnej z art. 86 ust. 6 omawianej ustawy. Należy przy ty zastrzec, iż Komisja nie będzie tutaj związana kwalifikacją naruszenia prawa dokonaną w postępowaniu w sprawie nałożenia sankcji administracyjnej z art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie. W piśmiennictwie wątpliwości budzi użyte w treści analizowanego przepisu art. 97 ust. 6 ustawy o ofercie sformułowane "rażące naruszenie obowiązków". Może być ono rozumiane czy to jako działanie lub zaniechanie członków zarządu, które pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z obowiązującymi przepisami, czy też jako naruszenie obowiązków, które miało charakter świadomy i nie było naruszeniem jednorazowym. Zdaniem WSA, mając na uwadze prewencyjną funkcję sankcji administracyjnej, należy opowiedzieć się za pierwszym sposobem rozumienia tej przesłanki. Mechanizm ten oddziałuje dyscyplinująco na członków zarządu emitenta i skłania ich do zachowania podwyższonego stopnia staranności w obszarze realizacji obowiązków informacyjnych związanych z ofertą publiczną. Osoby te działają bowiem w świadomości, że ich zawinione działanie lub zaniechanie, które w rezultacie będzie prowadzić do naruszenia prawa, będzie skutkowało zastosowaniem wobec nich szczególnie dotkliwej sankcji administracyjnej.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ ustalił wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia przepisu prawa materialnego.
Jak wynika bowiem z akt sprawy, KNF wydała w dniu [...] lipca 2016 r. wobec spółki P. decyzję administracyjną na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie o nałożeniu kary pieniężnej oraz bezterminowym wykluczeniu akcji Spółki z obrotu na rynku regulowanym prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.
W decyzji o nałożeniu kary na spółkę stwierdzono, że P. dopuściła się naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 2 lit a) ustawy o ofercie w związku z przekazaniem KNF oraz do publicznej wiadomości sprawozdań finansowych (jednostkowych i skonsolidowanych) opisanych szczegółowo w ww. decyzji, w sposób uniemożliwiający inwestorom rzetelną ocenę sytuacji gospodarczej, majątkowej i finansowej spółki i Grupy Kapitałowej Spółki. Łącznie stwierdzono 58 naruszeń przepisów prawa niebudzących wątpliwości interpretacyjnych. KNF w treści ww. decyzji stwierdziła, iż spółka dopuściła się naruszenia art. 56 ust. 1 pkt lit. aa ustawy o ofercie w związku z przekazaniem KNF, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości sprawozdań finansowych (jednostkowych i skonsolidowanych) za I półrocze 2008, 2009, 2010, 2011, 2013, 2014 i 2015 r. oraz rocznych sprawozdań finansowych za lata 2008 - 2010, jednostkowego sprawozdania finansowego za 2012 r. oraz sprawozdań rocznych (jednostkowych i skonsolidowanych) za lata 2013 - 2014 z naruszeniem przepisów Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (dalej "MSR"), Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (dalej "MSSF") oraz Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. Nr 33, poz. 259 z póż. zm. dalej " Rozporządzenie"). Łącznie stwierdzono 58 naruszeń przepisów MSR, MSSF lub Rozporządzenia. Organ stwierdził w powyższej decyzji, iż począwszy od sprawozdań za I półrocze 2013 r. Spółka publikowała sprawozdanie finansowe - roczne i półroczne, zarówno jednostkowe jak i skonsolidowane, z naruszeniem przepisów art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w związku z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w związku z par. 15 MSR 1, § 3 ust. 1 i 3 Rozporządzenia (w odniesieniu do sprawozdań rocznych - jednostkowych i skonsolidowanych), oraz przepisów art. 56 ust. 1 pkt. 2 lit. a ustawy o ofercie w związku z § 86 ust. 1 pkt. 1 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w związku z par MSR 1, w związku z par. 15 MSR 1, § 3 ust. 1 i 3 Rozporządzenia (w odniesieniu do sprawozdań półrocznych - jednostkowych i skonsolidowanych) w sposób uniemożliwiający inwestorom ocenę wpływu przekazywanych informacji na sytuację gospodarczą, majątkową i finansową Spółki (i Grupy Kapitałowej). Dokonane przez Spółkę naruszenia, polegające na sporządzeniu rocznych sprawozdań Finansowych (jednostkowych i skonsolidowanych) za lata 2013 - 2014 oraz półrocznych sprawozdań finansowych (skonsolidowanych i jednostkowych) za I półrocze 2013, 2014 i 2015 r. w sposób uniemożliwiający inwestorom rzetelną ocenę sytuacji gospodarczej, majątkowej i finansowej Spółki i Grupy Kapitałowej Spółki, zostały zakwalifikowane jako rażące. Decyzja z [...] lipca 2016 r. została utrzymana w mocy przez KNF decyzją z [...] maja 2017 r. Natomiast skarga spółki do WSA w Warszawie na decyzję ostateczną została oddalona wyrokiem z 8 lutego 2018 r. (wyrok nieprawomocny).
Na gruncie niniejszej sprawy KNF szczegółowo wyjaśniła z jakich powodów uznaje, że wymienione naruszenia były rażące w kontekście, jej zdaniem nietrafnych, zarzutów skarżącego prezentowanych w toku postępowania. Stanowisko organu nie nasuwa zastrzeżeń Sądu. Nie ma sporu, co do tego, żę w okresie, w którym były zatwierdzane i publikowane ww. sprawozdania F. K. pełnił funkcję członka Zarządu spółki P. a wobec braku szczegółowego podziału obowiązków, faktycznie pełnione przez stronę obowiązki obejmowały cały zakres spraw Spółki oraz reprezentowanie jej na zewnątrz. Jak wynika z akt sprawy, zakwestionowane sprawozdania finansowe zatwierdzał Zarząd Spółki - w tym F. K.. Należy podzielić stanowisko organu, że skoro sprawozdania finansowe badane przez biegłego rewidenta zawierały takie mankamenty, które nie pozwalały na wiarygodną ocenę całego sprawozdania - co skutkowało odmową wydania opinii z badania lub raportu z przeglądu ww. sprawozdań finansowych, to uczestnicy rynku kapitałowego nie byli w stanie dokonać właściwej oceny sytuacji majątkowej, gospodarczej i finansowej Spółki. Tymczasem, informacje udostępniane przez uczestników rynku publicznego stanowią bazę dla inwestorów, dokonujących oceny sytuacji finansowej spółki oraz jej perspektyw rozwojowych. Informacja musi być dostępna dla wszystkich podmiotów w takim samym kształcie i w tym samym czasie, niezależnie od tego czy mamy do czynienia z inwestorem instytucjonalnym, kwalifikowanym czy detalicznym, a także dla wszystkich innych podmiotów, które mogą planować podjęcie w przyszłości decyzji inwestycyjnej. Rzetelna informacja jest głównym warunkiem dla podejmowania przez nich racjonalnych decyzji. W konsekwencji, niewywiązanie się przez F. K. z obowiązku prowadzenia spraw Spółki w sposób umożliwiający prawidłowe wypełnienie ciążących na niej obowiązków spowodowało, że inwestorzy nie byli chronieni w aspekcie m, in. przepisów dotyczących przeciwdziałania manipulacji na rynku kapitałowym. Nie ulega przy tym wątpliwości, że dla rozwoju bezpieczeństwa rynku kapitałowego fundamentalne znaczenie ma poczucie bezpieczeństwa jego uczestników, na które wpływa także nadzór ze strony państwa. Brak przejrzystości informacyjnej narusza istotę rynku efektywnego uniemożliwiając obiektywną wycenę rynkową instrumentów a co za tym idzie prowadzi do naruszenia reguł uczciwego obrotu, jak i do podważenia zaufania inwestorów do rynku i notowanych w jego obrębie instrumentów. Tym samym należy podzielić stanowisko organu, że stwierdzone naruszenia miały charakter rażący.
Gdy chodzi o zarzut skargi niezastosowania przez organ art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. należy wskazać, że brak było podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie nałożenia kary na spółkę P.. Wskazuje na to konstrukcja przepisu art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie. Determinantą możliwości zastosowania sankcji wtórnej wyrażonej w tym przepisie jest ograniczenie terminem możliwości jej wydania. Dla liczenia tego terminu punktem wyjścia jest data wydania decyzji określającej sankcję wobec emitenta papierów wartościowych. Nie ulega wątpliwości, że termin określony w art. 96 ust.7 ustawy o ofercie jest terminem prawa materialnego. Terminem prawa materialnego jest okres , w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjno prawnego stosunku materialnego. Terminu takiego nie można w żaden sposób przywrócić ani zmienić, niezależnie od przyczyny upływu tego terminu. Określenie terminu w ust.7 art. 96 ma w swoim założeniu zmniejszyć stan niepewności prawnej, co do możliwości zastosowania sankcji wtórnej. W omawianym zakresie podzielić należy stanowisko prezentowane w orzecznictwie NSA oraz w doktrynie i piśmiennictwie, że przepis art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie jest skierowany do organu, tj. Komisji Nadzoru Finansowego i wyznacza ustawowy czasokres do nałożenia przez organ kary na osobę, która w tym okresie pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej. Ustawodawca w tym przepisie wyznacza początek biegu 6-cio miesięcznego terminu dla organu do nałożenia tej kary od wydania decyzji, o której stanowi art. 96 ust. 1 cyt. ustawy. Za taką interpretacją tego przepisu przemawia zarówno wykładnia literalna, jak i celowościowa. Przyjęcie takiej interpretacji skutkuje z jednej strony dyscyplinowaniem organu, który ma termin maksymalnie 6 miesięcy na nałożenie tej kary, a jednocześnie stwarza gwarancję ochrony praw osoby pełniącej funkcje członka zarządu emitenta, gdyż skraca upływ 6-cio miesięcznego terminu do zastosowania sankcji przez organ. W tym stanie rzeczy podkreślić należy, że "wydanie decyzji", o której mówi art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie oznacza wydanie decyzji z chwilą jej sporządzenia. Data wydania decyzji ma zasadnicze znaczenie i wywołuje oznaczone skutki prawne, wskazując datę, według której ocenia się stan faktyczny i prawny jako podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Organ ma obowiązek stosowania tych wszystkich przepisów prawnych, które zostały opublikowane do daty wydania decyzji, a jeżeli pominie on zmiany tych przepisów, czy ich uchylenie, to decyzja jest już dotknięta wadliwością (vide J. Borkowski: Decyzja administracyjna, Łódź, Zielona Góra 1998, s. 54). Data wydania decyzji wskazuje na istotny element w sprawowaniu orzecznictwa, bo pozwala ustalić w jakim stanie prawnym i faktycznym zapadło rozstrzygnięcie w sprawie z tym, że podkreślić należy, iż nie będzie to data równoważna z tą, od której organ i strony będą związani decyzją (art. 110 k.p.a.) (vide B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego.
Komentarz, Warszawa 2004, s. 497-498, 518, wyrok NSA z dnia 17 listopada 1982 r" sygn. akt I SA/Kr 664/82, ONSA 1982, z. 2, poz. 106, wyrok NSA z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt II GSK 767/12 niepublikowany, wyrok NSA z z dnia 12 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1924/15 - dostępny na: orzeczenia.nsa.gov.pl.; M. Dyl Termin prawa materialnego a podstawa prawna wydania decyzji administracyjnej opubl. Glosa 4/2011).
W rozpatrywanej sprawie decyzja o zastosowaniu sankcji administracyjnej wobec spółki została wydana w dniu [...] lipca 2016 r. a decyzja o nałożeniu kary na skarżącego w dniu [...] grudnia 2016 r. a zatem przed upływem 6 - miesięcznego terminu, o jakim mowa w art. 96 ust.7 ustawy o ofercie.
Uwzględniając powyższe rozważania, wbrew poglądowi skarżącego, kwestia zawisłości sporu przed WSA w Warszawie i następnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawy w przedmiocie nałożenia kary na Spółkę nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97§1 pkt 4 k.p.a. w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Tym samym, zarzut naruszenia ww. przepisu nie jest uzasadniony.
Za nietrafne należy także uznać zarzuty naruszenia przepisów procedury administracyjnej opisane w punktach 2,3,4 i 7 petitum niniejszej skargi. Zdaniem WSA, w sprawie prawidłowo organ poczynił ustalenia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym dla potrzeb wydania kontrolowanej decyzji. Należy zauważyć, że skarżący nie wskazuje na inne luki w zgromadzonym materiale dowodowym poza, jego zdaniem, ustaleń w zakresie jaki jest stan majątkowy F. K.. Według skarżącego, KNF w ogólności odstąpiła od wyjaśnienia tej okoliczności. Z tym stwierdzeniem nie sposób się zgodzić. W ocenie WSA, Komisja ponownie rozpoznając sprawę w trybie art. 127 § 3 k.p.a. podjęła działania zmierzające do ustalenia, czy nałożona na skarżącego kara pieniężna uwzględnia jego sytuację majątkową oraz czyjej zapłata nie będzie stanowiła nieproporcjonalnej dolegliwości. Organ kierował do strony pisma z bardzo szczegółowymi pytaniami zmierzającymi do wyjaśnienia sytuacji majątkowej skarżącego. Skarżący udzielał na nie odpowiedź. W konsekwencji, zdaniem Sądu, KNF prawidłowo uznała, że analiza całości dokumentacji przedstawionej przez stronę oraz pisemnych wyjaśnień składanych przez skarżącego na wezwanie organu prowadzi do wniosku, że przedstawiając swoją sytuację majątkową F. K. nie uczynił tego rzetelnie. Skarżący nie próbuje nawet podważyć przywołanego stanowiska organu. Tymczasem przykładowo organ podaje, że skarżący nie wykazał na co została przeznaczona kwota ok. 226 000 złotych o którą zmniejszyły się aktywa skarżącego pomiędzy czerwcem a listopadem 2017 r. Zdaniem Sądu, w sytuacji braku podważenia stanowiska organu, że F. K. nie podał żadnej aktywności, która wymagałaby tak dużych środków poza wspomaganiem żony w spłacie kredytu hipotecznego (skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu a wraz żoną mają od wielu lat rozdzielność majątkową) ani nie wskazał żadnych konkretnych zobowiązań, należy zgodzić się z organem, iż za niedostateczne należy uznać wyjaśnienie strony, że kwota ta została przeznaczona na "bieżące utrzymanie " oraz "w całości na pokrycie spoczywającego na nim zobowiązania". Twierdzenia te są gołosłowne jak zasadnie ocenia je organ.
Choć skarżący ma rację, że skoro od 1 marca 2018r. pobiera świadczenie emerytalne, o czym zawiadomił organ w piśmie z 13 kwietnia 2018 r., to nie można mu czynić zarzutu, jak zrobiła to KNF, że w dotychczasowej korespondencji z organem wskazywał, iż "nie posiada wpływów, gdyż nie otrzymuje wynagrodzenia ze spółki" (v. str 8 skargi). Tym niemniej należy zauważyć, że ww. piśmie skarżący nie podał konkretnej daty od której pobiera świadczenie emerytalne. Tym samym, zdaniem Sądu, nie można skutecznie stawiać organowi zarzutu nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie, jak czyni to F. Kr., skoro sam skarżący jasno nie przedstawił swojej sytuacji w omawianej kwestii.
Podsumowując, prawidłowy - oraz wbrew zarzutom skarżącego - pozbawiony cech arbitralności jest wniosek organu, że skoro strona rozwiązała lokaty bankowe a jednocześnie nie jest w stanie wskazać, na co zostały przeznaczone środki, należało uznać, że skarżący nadal dysponuje tym środkami.
Nie jest także zasadny zarzut nieprawidłowego ustalenia kwestii odpowiedzialności strony za stwierdzone naruszenia. Według F. K. naruszenie obowiązków informacyjnych było rezultatem okoliczności obiektywnych, na których wystąpienie skarżący nie miał i nie mógł mieć wpływu. W tym zakresie stwierdza, że do naruszenia obowiązków informacyjnych przez spółkę doszło ze względu na brak środków pieniężnych dla biegłego rewidenta oceniającego sprawozdania finansowe. Ten argument nie może zostać uznany za trafny, gdyż powodem wydania odmownych stanowisk z badania lub przeglądu zakwestionowanych sprawozdań finansowych były konkretnie zidentyfikowane nieprawidłowości dotyczące przykładowo braku dowodów na odzyskiwalność należności lub brak dowodów na możliwość pozyskania finansowania niezbędnego do dalszego funkcjonowania Spółki. Te zaś były w pełni zależne od Spółki.
Za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw należy ocenić zarzut naruszenia przepisów prawa proceduralnego, poprzez naruszenie przez Komisję Nadzoru Finansowego normy z art. 8 k.p.a. poprzez interpretowanie wszelkich wątpliwości w tej sprawie na niekorzyść skarżącego. Wbrew poglądowi strony, KNF w zakresie ustalenia wysokości kary pieniężnej uwzględniła zarówno okoliczności obciążające , jak i łagodzące, co można stwierdzić na podstawie lektury uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Również zarzut naruszenia art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez nałożenie na F. K. nieproporcjonalnie dolegliwej kary pieniężnej oraz zarzut naruszenia konstytucyjnoprawnej zasady równości z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, które wyrażało się w ewidentnie gorszym traktowaniu Skarżącego przez Komisję Nadzoru Finansowego, niżeli miało to miejsce w innych analogicznych sprawach nie mogą być uznane za trafne.
Odnosząc się do powyższego zarzutu należy przypomnieć, że decyzja w przedmiocie nałożenia sankcji z art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie jest kierowana do ściśle określonego podmiotu - osoby fizycznej. Według WSA w składzie obecnym, odpowiedzialność z art. 96 ust.6 ustawy o ofercie ma charakter odpowiedzialności zobiektywizowanej (a nie obiektywnej albo subiektywnej). Członek zarządu emitenta będzie mógł zwolnić się w rezultacie od odpowiedzialności administracyjnej ad personam z tytułu naruszenia przez tego emitenta obowiązków informacyjnych, jeżeli wykaże, że uczynił wszystko czego można było się od niego domagać w granicach rozsądku, aby do naruszenia przepisów prawa nie doszło ( v. Niżnik-Dobosz, (2011). Aksjologia sankcji w prawie administracyjnym. W: M. Stahl, R. Lewicka, M. Lewicki (red.), Sankcje administracyjne. Warszawa: Wolters Kluwer str. 135), Orzeczenie TK z dnia 1 marca 1994 r., sygnatura: U 7/93, Paweł Wajda, Charakter administracyjnej odpowiedzialności ad personam z tytułu naruszenia obowiązków informacyjnych spółki publicznej /w:/ Inwestowanie na rynku kapitałowym - rynek po kryzysie. Redakcja naukowa: Teresa Czerwińska Alojzy Z. Nowak, Warszawa 2015, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2015 r. )
W opinii Komisji, kara pieniężna jaka została nałożona na F. K., stanowi adekwatny środek oddziaływania w stosunku do stwierdzonych w toku postępowania nieprawidłowości do jakich doszło w okresie pełnienia przez F. K. funkcji członka Zarządu Spółki, a jej wysokość została ustalona w ramach uznania administracyjnego i nie narusza zasady proporcjonalności. To stanowisko organu Sąd uznaje za prawidłowe. Należy podzielić pogląd organu, iż jedną z przesłanek mających wpływ na wysokość nałożonej kary pieniężnej jest sytuacja finansowa karanego podmiotu, która powinna być rozważona przy każdorazowym zastosowaniu sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej ze względu na jej bezpośredni wpływ na prawa majątkowe karanego podmiotu. Jednocześnie należy podkreślić, iż sytuacja finansowa strony postępowania jest jedną z wielu przesłanek występujących w danej sprawie obok wagi popełnionych naruszeń, ich liczby oraz długości ich trwania. W przedmiotowej sprawie Komisja ustalając wysokość nałożonej kary, oprócz ww. przesłanek, odniosła się również do przyczyny naruszenia, gotowości podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności tego naruszenia, uprzedniego naruszenie przepisów ustawy o ofercie popełnione przez Stronę jak i funkcji kary administracyjnej, a także skali korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez Spółkę oraz strat poniesionych przez osoby trzecie w związku z publikacja sprawozdań finansowych, które zostały sporządzone w sposób uniemożliwiający rzetelną i kompletną ocenę sytuacji gospodarczej, majątkowej i finansowej Spółki i Grupy Kapitałowej. Wszystkie te okoliczności zostały szczegółowo opisane w decyzji a wyprowadzone z nich wnioski nie budzą zastrzeżeń Sądu. Należy zauważyć, że skarżący formułuje wyłącznie jeden argument związany ściśle z wydaną decyzją a mianowicie podnosi, że wobec skarżącego nałożono karę w wysokości 90 % kary maksymalnej podczas, gdy wobec innych osób fizycznych zastosowanie znajdowała sankcja w wysokości 15-50% wartości maksymalnej, zaś na P. S.A. nałożono karę w wysokości 80% maksymalnej. Podnosi także, że nie należy przy tym zapominać, iż KNF nakładając karę pieniężną na F. K. nie uwzględniła w ogólności stanu majątkowego skarżącego oraz tego, że F. K. nie miał i nie mógł nawet mieć jakiegokolwiek wpływu na okoliczność wystąpienia deliktu administracyjnego, o którym jest mowa w art. 96 ust. 6. Odnosząc się do przedstawionej argumentacji strony, w pierwszej kolejności należy ponownie odwołać się do poczynionych w niniejszym wyroku wywodów Sądu odnośnie do prawidłowego ustalenia stanu majątkowego strony oraz kwestii wpływu skarżącego na wystąpienie stwierdzonego deliktu administracyjnego. Do tego trzeba podkreślić, że zaskarżona decyzja jest wydawana w sprawie indywidualnej a KNF rozważyła wszystkie okoliczności sprawy. W efekcie czyni to również bezzasadnym zarzut sformułowany w punkcie 7 petitum skargi naruszenia art. 6 , art. 7 k p a. w związku z art. 7 Konstytucji RP.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom F. K., zostały spełnione wszystkie ustawowo określone przesłanki warunkujące wydanie zaskarżonej decyzji a zatem skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło