VI SA/Wa 131/16
WyrokWSA w Warszawie2016-05-23
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś – Rosińska, Izabela Głowacka - Klimas, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości jest właściwy do stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu notarialnego, czy też w takiej sytuacji zastosowanie ma szczególna procedura przewidziana w art. 47 Prawa o notariacie, polegająca na zwróceniu się przez Ministra do Sądu Najwyższego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Minister Sprawiedliwości nie jest właściwy do stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu notarialnego. Przepis art. 47 § 1 Prawa o notariacie, który przewiduje zwrócenie się przez Ministra do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z prawem uchwał samorządu notarialnego, stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza to, że tryb stwierdzenia nieważności uchwały przez Ministra Sprawiedliwości jest wyłączony. W związku z upływem terminu do zwrócenia się przez Ministra do Sądu Najwyższego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a jego umorzenie przez Ministra było uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżąca K. B. wniosła o stwierdzenie nieważności uchwał organów samorządu notarialnego odmawiających jej wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej. Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu wniosku, umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na brak właściwego organu do jego rozpatrzenia. Minister powołał się na stanowisko Prezesa Rady Ministrów, zgodnie z którym ani Minister Sprawiedliwości, ani Krajowa Rada Notarialna nie są właściwe do rozpatrzenia wniosku, a zgodnie z Prawem o notariacie, uchylenie uchwały Krajowej Rady Notarialnej leży w kompetencji Sądu Najwyższego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz utrzymywanie w obrocie prawnym niezgodnych z prawem uchwał.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały oddala skargę w całości
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2015 r., nr [...]Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku K. B. (dalej także "skarżąca" lub "strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...]września 2015 r., sygn. [...]w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały samorządu notarialnego.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.
W dniu 14 kwietnia 2015 r. strona złożyła do Ministra Sprawiedliwości wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały Nr [...] Krajowej Rady Notarialnej z dnia 10 sierpnia 2012 r. utrzymującej w mocy uchwałę Nr [...] Rady Izby Notarialnej w Warszawie z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej.
Wskazanymi uchwałami organy samorządu notarialnego odmówiły skarżącej wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej, uzasadniając decyzję brakiem zaliczenia jednego z dwóch obowiązkowych kolokwiów w czasie aplikacji. Stanowisko powyższe podzielił Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 990/13, uwzględniającym skargę kasacyjną Krajowej Rady Notarialnej, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2182/12 uchylający zaskarżone uchwały.
We wniosku o stwierdzenie nieważności wymienionej uchwały strona podniosła, że w toku postępowania administracyjnego o wydanie zaświadczenia o ukończeniu aplikacji notarialnej, Rada Izby Notarialnej w W. zataiła istotny w tej sprawie normatyw, którym jest uchwała Nr [...] z dnia [...] października 2010 r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu kolokwium dla aplikantów notarialnych, który w pkt. 18 stanowi, że "w razie negatywnego wyniku aplikant powtarza Kolokwium, w terminie nie krótszym niż trzy miesiące i nie dłuższym niż sześć miesięcy, przed Komisją powołaną przez Radę Izby Notarialnej w W., na zasadach obowiązujących przy zdawaniu Kolokwium w pierwszym terminie".
W ocenie strony kolokwium po drugim roku aplikacji, którego wynik wywołał spór, przeprowadzone zostało w dniach 31 stycznia 2012 r. i 2 lutego 2012 r., zaś kolokwium poprawkowe w dniach 7 i 9 marca 2012 r., w związku z czym jest oczywiste naruszenie przez Radę Izby Notarialnej w W. przywołanego postanowienia Regulaminu kolokwium, co z uwagi na doniosłość wynikających z tego dla zdających skutków prawnych, jest rażącą obrazą prawa. Strona wskazała ponadto, że fakt rażącego naruszenia postanowień Regulaminu kolokwium nie był znany orzekającemu w tej sprawie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, co potwierdza uzasadnienie wyroku tego Sądu z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 990/13.
W dniu 23 kwietnia 2015 r. wniosek strony został przekazany przez Ministra Sprawiedliwości do załatwienia wg. właściwości, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., Krajowej Radzie Notarialnej.
W dniu 15 maja 2015 r. Krajowa Rada Notarialna złożyła wniosek do Prezesa Rady Ministrów o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Krajową Radą Notarialną a Ministrem Sprawiedliwości, w sprawie rozpatrzenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymującej w mocy uchwałę Nr [...] Rady Izby Notarialnej w Warszawie z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania stronie zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej.
W odpowiedzi Prezes Rady Ministrów w piśmie z dnia 5 sierpnia 2015 r. poinformował, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi możliwość wskazania organu właściwego do rozpatrzenia sprawy - spośród organów uczestniczących w sporze. W ocenie Prezesa Rady Ministrów, ani Minister Sprawiedliwości, ani Krajowa Rada Notarialna, nie są organami, które byłyby właściwe do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały Nr [...] Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...]sierpnia 2012 r. utrzymującej w mocy uchwałę Nr [...] Rady Izby Notarialnej w Warszawie z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania stronie zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej.
W związku ze stanowiskiem Prezesa Rady Ministrów, w którym stwierdzono brak właściwości zarówno po stronie Ministra Sprawiedliwości, jak i Krajowej Rady Notarialnej do rozpoznania wniosku strony, w dniu 1 września 2015 r. Krajowa Rada Notarialna przekazała wniosek Ministrowi Sprawiedliwości, jako podmiotowi, do którego został on pierwotnie skierowany. Pismo w tej sprawie wraz z wnioskiem wpłynęło do Ministra Sprawiedliwości w dniu 4 września 2015 r.
Pismem z dnia 22 września 2015 r., które wpłynęło do Ministra Sprawiedliwości w dniu 24 września 2015 r., Prezes Rady Ministrów w uzupełnieniu swojego stanowiska wskazał, że w jego pismo z dnia 5 sierpnia 2015 r. nie zawierało wiążącego rozstrzygnięcia, iż "właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Sąd Najwyższy".
Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Minister Sprawiedliwości umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymującej w mocy uchwałę Nr [...] Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania stronie zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że zgodnie z przepisem art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Z uwagi na rozstrzygnięcie przez Prezesa Rady Ministrów sporu kompetencyjnego, w zakresie braku właściwości do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały samorządu notarialnego zarówno po stronie Ministra Sprawiedliwości, jak i Krajowej Rady Notarialnej, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymującej w mocy uchwałę Nr [...] Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania stronie zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej winno ulec umorzeniu, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
W ocenie organu w sprawie tej brak jest materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji Ministra Sprawiedliwości, polegającej na merytorycznym rozstrzygnięciu (pozytywnym lub negatywnym) o ważności ww. uchwały. Organ wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądownictwa powszechnego i administracyjnego, sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Bezprzedmiotowe może być zatem postępowanie, zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w przedmiocie żądania wnioskodawcy.
W dniu 8 października 2015 r. strona złożyła do Ministra Sprawiedliwości wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że decyzja Ministra Sprawiedliwości rażąco godzi w obowiązujący porządek prawny i poczucie sprawiedliwości, gdyż pozostawia w obrocie prawnym bezprawne uchwały organów samorządu notarialnego, zaś w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia nie podjęto nawet próby wykazania bezprzedmiotowości sprawy zainicjowanej wnioskiem strony z dnia 14 kwietnia 2015 r. o stwierdzenie nieważności wskazanych uchwał samorządu notarialnego.
Minister Sprawiedliwości ponownie rozpatrując sprawę powołał się na pismo Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 2015 r. skierowane do Prezesa Krajowej Rady Notarialnej, zgodnie z którym w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi możliwość wskazania organu właściwego do jej rozpatrzenia - spośród organów uczestniczących w sporze. W ocenie bowiem Prezesa Rady Ministrów ani Minister Sprawiedliwości, ani Krajowa Rada Notarialna, nie są organami, które byłyby właściwe do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały Nr [...] Krajowej Rady Notarialnej z dnia 10 sierpnia 2012 r. utrzymującej w mocy uchwałę Nr [...] Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania stronie zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej.
Minister Sprawiedliwości podkreślił, że organem właściwym w tej sprawie nie może zostać uznana Krajowa Rada Notarialna, gdyż w zgodnej ocenie orzecznictwa oraz doktryny, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wnioskiem o charakterze dewolutywnym. Również Minister Sprawiedliwości nie może być uznany za organ właściwy do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, gdyż zgodnie z art. 47 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm., dalej także "Prawo o notariacie") uprawnienie do rozstrzygnięcia w przedmiocie uchylenia uchwały Krajowej Rady Notarialnej posiada Sąd Najwyższy. Skoro zatem, w ocenie Prezesa Rady Ministrów, Minister Sprawiedliwości nie posiada samodzielnej kompetencji do uchylania uchwał Krajowej Rady Notarialnej, to tym bardziej nie można domniemywać jego kompetencji do wzruszania przedmiotowych uchwał w trybie stwierdzenia ich nieważności.
W rezultacie Minister Sprawiedliwości uznał, że nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku strony o stwierdzenie nieważności uchwały Nr [...] Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymującej w mocy uchwałę Nr [...] Rady Izby Notarialnej w Warszawie z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej. Oznacza to, że w sprawie brak jest jednego z podmiotowych elementów sprawy administracyjnej, tj. organu administracji publicznej właściwego do orzekania w tej sprawie. Brak tego elementu skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, gdyż brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia przez Ministra Sprawiedliwości wniosku strony o stwierdzenie nieważności uchwały Nr [...] Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. W tych okolicznościach wydanie przez Ministra Sprawiedliwości decyzji z dnia [...]września 2015 r. umarzającej w sprawie postępowanie organ uznał za uzasadnione.
Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2015 r. Wymienionym decyzjom skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 § 1 i § 2 w związku z art. 73 oraz art. 74 § 2 Prawa o notariacie, a ponadto naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu istotnie wpływającym na rozstrzygniecie sprawy tj. art. 6 , art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 77, art. 80, art. 105 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 217 § 1 i § 2 k.p.a., jak również art. 218 § 1 k.p.a. w związku z art. 72 § 1 i § 2 Prawa o notariacie.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz zobowiązanie Ministra Sprawiedliwości, w oparciu o przepis art. 145a § 1 p.p.s.a., do zwrócenia się w trybie art. 48 Prawa o notariacie do Krajowej Rady Notarialnej o uchylenie niezgodnej z prawem uchwały Nr [...] Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz utrzymanej nią w mocy niezgodnej z prawem uchwały Rady Izby Notarialnej w W. Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiających skarżącej wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej oraz o zwrócenie się do Rady Izby Notarialnej w W. o wydanie zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej, bądź o zwrócenie się na podstawie art. 47 § 1 Prawa o notariacie do Sądu Najwyższego o uchylenie rażąco naruszających prawo wskazanych uchwał organów samorządu notarialnego.
W ocenie skarżącej, decyzje Ministra Sprawiedliwości pozostawiające w obrocie prawnym niezgodne z prawem uchwały organów samorządu notarialnego, rażąco naruszają porządek prawny, w tym zasadę demokratycznego państwa prawnego. Zdaniem skarżącej okoliczność, iż bezprawne stanowisko samorządu notarialnego podzielił NSA w wyroku z dnia 4 listopada 2013r. sygn. II GSK 990/13, nie przesądza, iż może ono zostać uznane za prawidłowe, gdyż w toku postępowania administracyjnego o wydanie zaświadczenia o ukończeniu aplikacji notarialnej przez skarżącą, Rada Izby Notarialnej w W. zataiła istotny, w sprawie normatyw, którym jest jej uchwała Nr [...]z dnia [...] października 2010 r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] z dnia [...] lipca 2010r., w sprawie przyjęcia Regulaminu Kolokwium dla aplikantów notarialnych, którego postanowienia rażąco naruszono, przeprowadzając kolokwium, którego wynik zainicjował spór w sprawie wydania zaświadczenia o ukończeniu aplikacji notarialnej przez skarżącą.
W ocenie skarżącej, gdyby wskazanego wyżej Regulaminu nie zatajono, (skarżącej zajęło dwa lata dotarcie do niego, po tym jak "zniknął"), wówczas w postępowaniu przed NSA skarga kasacyjna KRN niewątpliwie nie miałaby szans powodzenia, mimo wyrażonego przez ten Sąd co do istoty problemu, błędnego poglądu, jakoby niezdane kolokwium wykluczało możliwość uzyskania przez aplikanta, zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej, które to zagadnienie rozstrzygnięte zostało odmiennie, a wiążąco dla samorządu notarialnego, wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2013r. sygn. III ZS 5/13, wydanym w trybie art. 47 § 1 Prawa o notariacie, a więc prejudykatem bezwzględnie zobowiązującym organy samorządu notarialnego do jego respektowania.
W tym stanie rzeczy, wniosek skierowany w dniu 14 kwietnia 2015 r. do Ministra Sprawiedliwości o stwierdzenie nieważności obu wskazanych w sentencji uchwał organów samorządu notarialnego odmawiających wydania skarżącej zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej dotkniętych wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest jej zdaniem w pełni uzasadniony i winien zostać uwzględniony, w sposób prawem przewidziany. W sprawie tej nie podjęto jednak żadnego merytorycznego rozstrzygnięcia umarzając postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości, z czym skarżąca nie może się zgodzić z uwagi na wskazane wyżej okoliczności sprawy.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym, jak i procesowym, nie bierze natomiast pod uwagę kryterium ich celowości czy słuszności.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia umorzenia przez organ administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności podjętych przez samorząd notarialny uchwał: Nr [...]Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Izby Notarialnej w W. Nr [...]z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie odmowy wydania skarżącej zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności ww. uchwał na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz alternatywnie o zwrócenie się przez organ na podstawie art. 47 § 1 ustawy Prawo o notariacie do Sądu Najwyższego o uchylenie rażąco naruszających prawo uchwał samorządu notarialnego. Minister Sprawiedliwości nie znajdując w tej sprawie podstaw prawnych do podjęcia postępowania umorzył je, ze względu na jego bezprzedmiotowość.
Dokując oceny legalności podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia przez organ administracji Sąd zauważa, iż przedmiotowe uchwały: Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...]oraz Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] odmawiające skarżącej wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej były już przedmiotem oceny prawnej w postępowaniu sądowo-administracyjnym, zakończonym prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2013r. sygn. akt: II GSK 990/13, stwierdzającym zgodność działania ww. organów samorządu notarialnego z prawem.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest dopuszczalność prowadzenia postępowania w tej samej sprawie w trybie nadzwyczajnym, tj. stwierdzenia nieważności ww. uchwał, ze względu na rażące naruszenie prawa. Za podstawową okoliczność wpływającą na taką ocenę skarżąca uznała naruszenie postanowień uchwały Rady Izby Notarialnej w W. Nr [...] z dnia [...] października 2010 r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] z dnia [...] lipca 2010r., w sprawie przyjęcia Regulaminu Kolokwium dla aplikantów notarialnych, z którego treści wynikają w szczególności inne (dłuższe) terminy przeprowadzania kolejnych kolokwiów aplikacji notarialnej, niż miało to miejsce w przypadku skarżącej.
W ocenie Sądu okoliczność taka (nawet nieznana wcześniej skarżącej) nie oznacza, iż stanowi nową okoliczność sprawy, dającą możliwość wznowienia postępowania, gdyż brak jest podstaw do stwierdzenia, iż wcześniejsze uchwały podejmowane przez organ samorządu notarialnego dotyczące zasad przeprowadzania kolokwiów dla aplikantów notarialnych, nie były mu znane z urzędu, w dniu podjęcia uchwały w sprawie dotyczącej skarżącej. Skarżąca domaga się ponadto stwierdzenia nieważności uchwał w sprawie odmowy wydania jej zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej i nie wnosi o wznowienie postępowania.
Dokonując zatem oceny zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w pierwszej kolejności należy stwierdzić, czy i jaki organ administracji w przedmiotowej sprawie może procedować w tym trybie. Sąd podziela wyrażony w tej sprawie pogląd prawny, iż nie jest to kompetencja organu samorządu notarialnego, z uwagi na zasadę dewolutywności oraz uprawnienia nadzorcze Ministra Sprawiedliwości nad działaniami tego samorządu, o których mowa w ustawie Prawo o notariacie, w szczególności art. 47 § 1 tej ustawy.
Zgodnie z tym przepisem Minister Sprawiedliwości zwraca się do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z prawem uchwał organu samorządu notarialnego, w terminie 3 miesięcy od daty ich doręczenia lub 6 miesięcy, gdy uchwała rażąco narusza prawo. Przepis ten stanowi szczególną regulację dotyczącą stwierdzenia naruszenia przez organy samorządu notarialnego przepisów prawa, w tym w sposób rażący. Jest to zatem szczególny środek zaskarżenia uchwał tego samorządu, który zastępuje w tym przypadku tryb określony w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie do pogodzenia i zaakceptowania byłoby bowiem sytuacja, w której kwestia nieważności okreslonej uchwały, ze względu na rażące naruszenie prawa, mogłaby być przedmiotem badania w obu przytoczonych wyżej trybach.
Dlatego też uznać należało, że art. 47 § 1 ustawy Prawo o notariacie stanowi lex specjalis w stosunku do przepisów k.p.a., wyłączający w szczególności zastosowanie w przedmiotowej sprawie trybu z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jak wskazuje praktyka postępowania organów oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego w podobnych sprawach (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2012 r. sygn. akt: III ZS 6/11 oraz z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt: III ZS 10/12), skargi na uchwały samorządu notarialnego z uwagi na ich niezgodność z prawem, w tym mogącą mieć także kwalifikowaną postać, są na podstawie art. 47 § 1 ustawy Prawo o notariacie wnoszone przez Ministra Sprawiedliwości do Sądu Najwyższego, który je rozpatruje.
W przypadku badanej sprawy termin do wniesienia skargi przez Ministra Sprawiedliwości, o którym mowa w art. art. 47 § 1 ustawy Prawo o notariacie, już upłynął, a zgodnie z art. 47 § 2 tej ustawy jest on nieprzywracalny. W tych okolicznościach sprawy organ ten, w ocenie Sądu, słusznie uznał brak przesłanek do działania i umorzył postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Konkludując uznać należało, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw, gdyż Minister Sprawiedliwości nie naruszył wskazanych w niej przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego też względu Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło