VI SA/Wa 1336/15
WyrokWSA w Warszawie2017-05-09
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Izabela Głowacka-Klimas, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych, uwzględniając przepisy obowiązujące w dacie kontroli, pomimo późniejszych zmian legislacyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo zastosował przepisy obowiązujące w dacie kontroli, zgodnie z zasadą dalszego obowiązywania dawnego prawa w przypadku braku przepisów przejściowych. Stwierdzono, że wprowadzenie do obrotu produktów z niedeklarowanym fosforem stanowiło zafałszowanie, a liczne błędy w oznakowaniu świadczyły o niewłaściwej jakości handlowej, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nałożył karę pieniężną na przedsiębiorcę za wprowadzenie do obrotu trzech partii zafałszowanych produktów mięsnych. Stwierdzono niedeklarowaną obecność fosforu oraz liczne nieprawidłowości w oznakowaniu, takie jak brak pełnej nazwy producenta, niepodanie procesów technologicznych, nieprawidłowe oznaczenie terminu przydatności do spożycia i ilości nominalnej. Przedsiębiorca odwołał się, argumentując, że większość zarzutów została usunięta, a niewielka zawartość fosforu mogła wynikać z jakości surowca. Główny Inspektor utrzymał decyzję w mocy. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję do WSA, który oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi G. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych partii wyrobów oddala skargę
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, decyzją z dnia [...] marca 2015 r. działając na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.),
- art. 3 pkt 10, art. 21, art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2014 r., poz. 669, z późn. zm.), dalej także "ustawa o jakości",
- art. 8 ust. 1 lit. c, art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Pana J. B. (skarżącego), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" Firma [...] J. B., ul. [...],[...][...], od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] grudnia 2014 r., wymierzającej J. B. karę pieniężną w wysokości 2.512 zł za wprowadzenie do obrotu trzech partii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych o nazwach:
- Szyneczka z kurczaka,
- Szynka z indyka,
- Pierś z kaczki wędzone
postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniach [...]-[...] września 2014 r. pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...], przeprowadzili kontrolę w firmie "[...]" Firma [...] J. B. z siedzibą w [...], w zakresie jakości handlowej przetworów mięsnych.
W toku postępowania kontrolnego pobrano urzędowe próbki do badań laboratoryjnych oraz oceny poprawności oznakowania z partii artykułów rolno-spożywczych o nazwach:
- Szyneczka z kurczaka (dane identyfikacyjne partii: data produkcji [...].09.2014 r., termin przydatności do spożycia [...].09.2014 r.), wielkość partii 9 kg o wartości 347,40 zł,
- Szynka z indyka (dane identyfikacyjne partii: data produkcji [...].09.2014 r., termin przydatności do spożycia [...].09.2014 r.), wielkość partii 10 kg o wartości 495,00 zł,
- Pierś z kaczki wędzone (dane identyfikacyjne partii: data produkcji [...].09.2014 r., termin przydatności do spożycia [...].09.2014 r.), wielkość partii 12 kg o wartości 908,28 zł.
Przeprowadzone badania laboratoryjne w/w produktów (Sprawozdania z badań Specjalistycznego Laboratorium w [...] nr [...], nr [...] i nr [...] z dnia [...] września 2014 r.) wykazały niedeklarowaną we wszystkich trzech partiach przetworów mięsnych obecność fosforu dodanego w przeliczeniu na P205, w ilościach: 0,13 ± 0,03 % w Szyneczce z kurczaka, 0,10 ± 0,02 % w Szynce z indyka, 0,32 ± 0,03 %, w Piersi z kaczki, co było niezgodne z informacjami zawartymi na etykietach produktów.
Ponadto ujawniono nieprawidłowości w oznakowaniu opakowań jednostkowych przedmiotowych partii, świadczące o ich niewłaściwej jakości handlowej. W produkcie Szyneczka z kurczaka stwierdzono:
- podanie niepełnej nazwy producenta, tj. braku imienia i nazwiska przedsiębiorcy oraz zastosowaniu skrótu F.P.U.H., co było niezgodne z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych i § 2 ust. 1 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. z 2014 r., poz. 774),
- niepodanie informacji o procesach technologicznych zastosowanych w produkcji (wędzenie, parzenie), co było niezgodne z art. 47 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 roku Nr 136, poz. 914 z późn. zm.),
- niepodanie ilościowej zawartości mięsa, co było niezgodne z § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych,
- niepodanie informacji o obecności azotynu sodu (E250) i soli będących składnikami składnika złożonego wymienionego w wykazie składników (Peklosoli), co było niezgodne z § 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych,
- użycie nieprawidłowego sformułowania dotyczącego terminu przydatności do spożycia: "należy spożyć przed", tymczasem powinno być: "należy spożyć do", co było niezgodne z § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych w związku z art. 3 ust. 3 pkt 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
- zastosowanie skrótu w odniesieniu do warunków przechowywania, tj. "Przechow. w temp.", co było niezgodne z art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
- użycie nieprawidłowego określenia ilości nominalnej, tj. "masa", tymczasem powinno być "masa netto" lub "zawartość netto", co stanowi naruszenie § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 lipca 2009 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowań towarów paczkowanych (Dz. U. z 2009 r. Nr 122, poz. 1010).
W stosunku do produktu Szynka z indyka stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- podanie niepełnej nazwy producenta, tj. braku imienia i nazwiska przedsiębiorcy oraz zastosowaniu skrótu F.P.U.H., co było niezgodne z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych,
- niepodanie informacji o procesach technologicznych zastosowanych w produkcji (wędzenie, parzenie), co było niezgodne z art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
- niepoprzedzenie wykazu składników nagłówkiem zawierającym wyraz: "składniki" lub "skład", co było niezgodne z § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych,
- niepodanie ilościowej zawartości mięsa, co było niezgodne z § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych,
- niepodanie informacji o obecności azotynu sodu (E250) i soli będących składnikami składnika złożonego wymienionego w wykazie składników (Peklosoli), co było niezgodne z § 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych,
- użycie nieprawidłowego sformułowania dotyczącego terminu przydatności do spożycia: "należy spożyć przed", tymczasem powinno być: "należy spożyć do" - było niezgodne z § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, w związku z art. 3 ust. 3 pkt 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
- zastosowanie skrótu — w odniesieniu do warunków przechowywania, tj. "Przechow. w temp.", co było niezgodne z art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
- użycie nieprawidłowego określenia ilości nominalnej, tj. "masa", tymczasem powinno być "masa netto" lub "zawartość netto", co stanowi naruszenie § 2 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowań towarów paczkowanych.
W stosunku do produktu Pierś z kaczki wędzone stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- podanie niepełnej nazwy producenta, tj. braku imienia i nazwiska przedsiębiorcy oraz zastosowaniu skrótu F.P.U.H., co było niezgodne z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i § 2 ust. 1 pkt 5 lit. a rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych,
- niepodanie informacji o procesach technologicznych zastosowanych w produkcji (wędzenie, parzenie), co było niezgodne z art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
- niepodanie ilościowej zawartości mięsa, co było niezgodne z § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych,
- niepodanie informacji o obecności azotynu sodu (E250) i soli będących składnikami składnika złożonego wymienionego w wykazie składników (Peklosoli), co było niezgodne z § 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych,
- użycie nieprawidłowego sformułowania dotyczącego terminu przydatności do spożycia: "należy spożyć przed" tymczasem powinno być: "należy spożyć do", co było niezgodne z § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych,
- zastosowanie skrótu w odniesieniu do warunków przechowywania, tj. "Przechow. w temp.", co było niezgodne z art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
- użycie nieprawidłowego określenia ilości nominalnej, tj. "masa", tymczasem powinno być "masa netto" lub "zawartość netto", co stanowi naruszenie § 2 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowań towarów paczkowanych.
Organ I instancji uznał, iż niepodanie w wykazie składników fosforu dodanego wskazuje na zafałszowane artykuły rolno-spożywcze w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Pozostałe stwierdzone nieprawidłowości świadczą zdaniem organu o niewłaściwej jakości handlowej przedmiotowych partii.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, kierując się nakazem ustawowym zawartym w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w dniu [...] grudnia 2014 r., wydał decyzję, wymierzającą J. B. karę pieniężną w wysokości 2512 zł za wprowadzenie do obrotu trzech partii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych o nazwach:
- Szyneczka z kurczaka,
- Szynka z indyka,
- Pierś z kaczki wędzone.
Ustalając wysokość kary pieniężnej organ I instancji wziął pod uwagę (zgodnie z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych) stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jego obrotów.
Od w/w decyzji strona wniosła odwołanie z zachowaniem terminu określonego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
Strona wskazała, że od wielu lat pozostaje pod nadzorem służb kontrolnych, które nigdy nie wnosiły zastrzeżeń do danych zawartych na etykietach produkowanych przetworów mięsnych.
Ponadto przedsiębiorca prowadzi systematyczne badania produktów wykonywane przez niezależne laboratorium zgodnie z harmonogramem zatwierdzonym przez Powiatowego Lekarza Weterynarii.
Strona podkreśliła, że nigdy nie stosowała podstępnych praktyk fałszowania żywności i takie stanowisko organu I instancji jest dalece krzywdzące.
Odpowiadając na zarzut przekroczenia w produktach fosforu dodanego przedsiębiorca podkreślał, że tak niewielka jego zawartość mogła wynikać z jakości zastosowanego surowca mięsnego.
W opinii strony:
- brak określeń "wędzony" "parzony" nie świadczy o zafałszowaniu produktu,
- brak na etykiecie słowa "skład" spowodowany jest ograniczoną ilością znaków na etykiecie,
- podanie w składzie produktu określenia "peklosól" wyraźnie informuje o zastosowaniu środka konserwującego,
- zastosowanie skrótów w odniesieniu do warunków przechowywania, tj. "Przechow. w temp.", było spowodowane brakiem miejsca na etykiecie,
- wskazanie nieprawidłowego zwrotu dotyczącego daty przydatności do spożycia jest niezależne od producenta ponieważ zostało wprowadzone do pamięci komputera.
Przedsiębiorca wykonał zalecenia dotyczące zmiany oznakowania na dowód czego przedstawił poprawione wzory etykiet. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie kary pieniężnej nałożonej zaskarżoną decyzją.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, po wnikliwym przeanalizowaniu sprawy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.
Jakość handlową stanowią cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi (art. 3 pkt 5 w/w ustawy).
Organ podkreślił, że z dniem 13 grudnia 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. 2014 poz. 1722), która uchyliła m.in. przepisy art. 47 i 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Stosownie do art. 4 ww. ustawy, rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (rozporządzenia w sprawie znakowania ), straciło moc z dniem 9 stycznia 2015 r. tj. z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych.
W ocenie organu z uwagi na fakt, iż w czasie przeprowadzonej przez organ I instancji urzędowej kontroli w przedsiębiorstwie "[...]" należącej do skarżącego jak i w momencie wydania decyzji organu I instancji obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych należy wskazać, iż oznakowanie przedmiotowych produktów powinno być oceniane według wymagań tego rozporządzenia.
W sytuacji kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, w ocenie organu należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie. Przyjęcie stanowiska, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie nowe przepisy krajowe i wspólnotowe, prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz. Powyższe stanowisko ma również odzwierciedlenie w orzecznictwie, m.in. w wyroku NSA z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 674/10.
Tym samym zdaniem organu w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy art. 47 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, a także przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych.
Stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, oznakowanie opakowanych środków spożywczych zawiera dane identyfikujące producenta albo producentów, w tym firmę albo nazwę adres, albo imię, nazwisko i adres.
Opakowany środek spożywczy znakuje się podając informacje dotyczące składników występujących w środku spożywczym (§ 2 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia).
Zgodnie z § 5 ust. 3 ww. rozporządzenia, w przypadku gdy składnik środka spożywczego jest składnikiem złożonym z kilku składników, jego składniki uznaje się za składniki tego środka spożywczego.
Stosownie do § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych w oznakowaniu opakowanego środka spożywczego podaje się ilościową zawartość składnika lub kategorii składników tego środka spożywczego, jeżeli:
- nazwa składnika lub kategorii składników występuje w nazwie środka spożywczego lub nazwa tego środka spożywczego jest zazwyczaj kojarzona przez konsumenta z zawartością składnika lub kategorii składników w tym środku spożywczym,
- nazwa składnika lub kategorii składników jest podkreślona w oznakowaniu środka spożywczego w formie pisemnej, przy użyciu obrazków i grafiki,
- składnik lub kategoria składników jest istotny dla scharakteryzowania środka spożywczego i odróżnienia od innych środków spożywczych, z którymi może być mylony ze względu na podobieństwo nazwy lub wyglądu.
Stosownie do art. 47 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, nazwie powinny towarzyszyć informacje dotyczące postaci środka spożywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji, w szczególności określające, czy jest to środek spożywczy sproszkowany, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony - w przypadku gdy brak tej informacji może wprowadzać nabywcę w błąd.
Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, środki spożywcze muszą być oznakowane w sposób zrozumiały dla konsumenta, napisy muszą być wyraźne, czytelne i nieusuwalne, umieszczone w widocznym miejscu, a także nie mogą być w żaden sposób ukryte, zasłonięte lub przesłonięte innymi nadrukami lub obrazkami.
Jednocześnie organ wyjaśnił, że kwestie zawarte w uchylonych przepisach krajowych m.in. w art. 6 ust. 2 art. 7 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a także rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych, regulują obecnie art. 7 ust. 1 lit. c, art. 9, art. 17, załącznik VII, VIII, X, rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/200 (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str. 18, z późn. zm.).
Stosownie do art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, obrót to czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002.
W myśl art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, "wprowadzanie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.
Z ustaleń kontroli wynika, że przedmiotowe partie artykułów rolno- spożywczych o nazwach: Szyneczka z kurczaka, Szynka z indyka, Pierś z kaczki wędzone, zostały wprowadzone do obrotu przez skarżącego.
W przedmiotowej sprawie kwestionowane partie nie spełniały wymagań zawartych w przytoczonych wyżej aktach prawnych, z uwagi na:
- brak pełnej nazwy producenta, którą wskazano w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (CEIDG),
- zastosowanie skrótu F.P.U.H., który nie został przewidziany (zarejestrowany i uwidoczniony) dla tego przedsiębiorcy w CEIDG,
- niepodaniu informacji o procesach technologicznych zastosowanych w produkcji (wędzony, parzony),
- niepodaniu ilościowej zawartości mięsa,
- niepodaniu informacji o dodatku fosforu dodanego, a także azotynu sodu (E250) i soli będących składnikami Peklosoli,
- użyciu nieprawidłowego sformułowania dotyczącego terminu przydatności do spożycia ("należy spożyć" przed" zamiast "należy spożyć do"),
- zastosowaniu skrótu w odniesieniu do warunków przechowywania ("Przechow. w temp."),
- użyciu nieprawidłowego określenia ilości nominalnej ("masa" zamiast "masa netto").
Zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, artykuł rolno-spożywczy zafałszowany jest to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli:
- dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,
- w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,
- w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej.
W świetle powyższego z zafałszowaniem mamy do czynienia w każdym przypadku kiedy w oznakowaniu podano skład produktu niezgodnie z prawdą.
Normami prawa o charakterze ogólnym, zajmującymi się tymi samymi kwestiami jest między innymi ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206). W treści tych przepisów można znaleźć wyjaśnienie, co kryje się pod określeniem "wprowadzanie w błąd".
W rozumieniu art. 5 ust. 1 w/w ustawy, praktykę rynkową uznaje się za wprowadzającą w błąd, jeżeli działanie w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez, przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy (w tym, także zakupu), której inaczej by nie podjął.
Wprowadzające w błąd działanie może dotyczyć, m.in. cech produktu w tym jego jakości, sposobu wykonania i składników. Przy ocenie, czy praktyka rynkowa wprowadza w błąd, uwzględnia się wszystkie jej elementy i okoliczności wprowadzenia produktów do obrotu.
Zgodnie z obowiązującym prawem wspólnotowym, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą - zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi, dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych warunków (art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności).
Organ zauważył, że zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: oszukańczym lub podstępnym praktykom, fałszowaniu żywności oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.
Stosownie do art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Oznacza to, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta.
Podstawowym celem prawa żywnościowego, obok ochrony zdrowia i życia ludzi, jest ochrona interesów konsumentów, z uwzględnieniem uczciwych praktyk w handlu żywnością (art. 5 ust. 1 w/w rozporządzenia). Oznakowanie artykułów rolno- spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Obowiązkiem producenta jako profesjonalisty jest znajomość przepisów krajowych i wspólnotowych w zakresie znakowania artykułów rolno-spożywczych oraz wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z tymi przepisami, w sposób rzetelny i nie wzbudzający wątpliwości konsumenta.
Reasumując Organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej partii towaru mamy doczynienia z kwalifikowaną formą niewłaściwej jakości handlowej, czyli z zafałszowaniem produktu.
Wymierzając karę pieniężną organ II instancji miał na uwadze zarówno interes społeczny jak i słuszny interes obywateli, w szczególności poszanowanie praw konsumenta przy obrocie artykułami rolno-spożywczymi. Organ ocenił zakres naruszenia jako niski, uwzględniły ilość i rodzaj stwierdzonego naruszenia oraz wielkość zakwestionowanej partii towaru, a także wysokość przychodu osiągniętego przez stronę.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł Pan J. B. skarżący. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podkreślił między innymi, że większość zarzutów postawionych przez [...] Wojewódzką Inspekcję Handlową Artykułów Rolno-Spożywczych została usunięta natychmiast po zapoznaniu się z protokółem pokontrolnym, o czym poinformował pismem odpowiadając na protokół pokontrolny. Wyjaśnił, że natychmiast wprowadził nową właściwą etykietę. Wskazał, że używanie do produkcji peklosoli w zastosowanej przez niego normie nigdy nie miało na celu zwiększenie zdolności wiązania wody. Podkreślił, że fosfor zawarty jest również w samym mięsie, które pozyskuje się do produkcji przetworów mięsnych i żadnych informacji producent surowców mięsnych nie ujawnia wprowadzanych do obiegu artykułów. Zauważył, że w toku procesu technologicznego oprócz peklosoli nie były i nie są stosowane żadne dodatki zawierające azotyny i fosfor dodany. Także nie mogło to być przyczyną wprowadzenia konsumenta w błąd i utrudnianie mu tym samym dokonanie świadomego wyboru kupowanego produktu, nie naruszając jednocześnie interesów konsumenta. Poinformował, że osiągany przez niego dochód z prowadzonej działalności jako osoby niepełnosprawnej o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest nie satysfakcjonujące a wymierzenie tak wysokiej kary spowoduje znaczne zachwianie płynności finansowej. Dlatego reasumując przedstawione wyżej fakty uprzejmie prosił Wysoki Sąd o rozważenie możliwości ukarania go w inny sposób niż nałożenie kary finansowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W dniu [...] listopada 2015 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie informacja pisemna o śmierci skarżącego J. B.. Do pisma dołączono "odpis skrócony aktu zgonu", z którego wynika, że skarżący zmarł [...] października 2015 r.
Mając na uwadze treść art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej p.p.s.a. Sąd postanowieniem z dnia 3 listopada 2015 r. zawiesił z urzędu postępowanie sądowo-administracyjne w niniejszej sprawie. Orzeczona przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych kara, w ocenie Sądu stanowiła dług spadku, w związku z powyższym art. 124 § 3 p.p.s.a. nie ma w tej sprawie zastosowania.
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2017 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie po ustaleniu spadkobierców skarżącego, którym jest Gmina [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zaskarżonej decyzji administracyjnej pod względem jej zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wskazuje, że organ II instancji ustaliły, że wobec wejścia w życie z dniem 13 grudnia 2014 r. ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. 2014 poz. 1722), która uchyliła m.in. art. 47 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a także zmiany mającego w sprawie zastosowanie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r., która to zmiana nastąpiła stosownie do art. 4 ww. ustawy, (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych, straciło moc z dniem 9 stycznia 2015 r. tj. z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych) w sprawie znajdą zastosowanie przepisy obowiązujące w czasie kontroli przeprowadzonej u skarżącego, czyli przepisy dotychczas obowiązujące.
Sąd podziela ww. stanowisko uznając, że ma on oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądowym i prawidłowo - w zakresie problematyki obowiązywania i stosowania prawa dawnego - odnosi się do rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w uchwale 7 sędziów z dnia 10 kwietnia 2006 roku sygn. akt I OPS 1/06 (ONSAiWSA 2006/3 poz. 71). W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie przepisy prawa należy stosować do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia luki w prawie, albowiem wobec braku regulacji intertemporalnych "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. W procesie stosowania prawa, sąd (podobnie, jak i prawodawca stanowiący przepisy międzyczasowe) rozstrzygając kwestię intertemporalną może przyjąć jedną z następujących zasad:
1) zasadę bezpośredniego działania nowego prawa, co polega na tym, że nowe prawo od momentu wejścia w życie należy stosować do stosunków prawnych danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej, przed wejściem w życie nowej regulacji, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa;
2) zasadę dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to, mimo wejścia w życie nowych regulacji, ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości;
3) zasadę wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom.
Jak podkreśla NSA wybór stosowania zasady dalszego działania przepisów ustawy dawnej albo zasady bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, jak również musi uwzględniać konsekwencje w postaci skutków, jakie może wywołać zastosowanie każdej z tych zasad.
W ww. uchwale NSA podniósł, że zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal - pod ich rządami - trwają. Natomiast stosowanie nowego prawa do stosunków prawnych i zdarzeń, które zostały w pełni ukształtowane w trakcie obowiązywania poprzedniej regulacji jest możliwe jedynie wówczas, gdy ustawodawca wprowadził takie rozwiązanie poprzez przepisy przejściowe.
Uwzględniając stanowisko zaprezentowane w ww. uchwale, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ocena zachowania przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego powinna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie kontroli uprawnionych organów (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 674/10, wyrok NSA z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 49/08, wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 266/09).
W ocenie Sądu orzekającego ww. argumenty mogą zostać wykorzystanie w niniejszej sprawie i służyć za uzasadnienie do zastosowania przez organ prawa obowiązującego w dacie kontroli u przedsiębiorcy. Tym samym w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy art. 47 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Powyższe rozważania są również aktualne w stosunku do rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych.
Przechodząc zaś do zasadniczych rozważań wskazać należy, że podstawę materialnoprawną wymierzonej kary pieniężnej stanowi art. 40a ust. 4 w związku z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Zgodnie z art. 40a ust. 4 w związku z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, wojewódzki inspektor jakości handlowej właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli, w drodze decyzji, wymierza kary pieniężne za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych. Kara ta, stosownie do art. 40a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, nie może być wyższa niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary oraz nie może być niższa niż 1 000 zł.
Stosownie do art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor (...) uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia.
Przepis art. 3 pkt 5 ww. ustawy o jakości wskazuje zaś, że jakość handlową stanowią cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.
W myśl art. 3 pkt 10 lit. a i c ustawy o jakości, artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów.
W dalszej kolejności należy wskazać, że - stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości - wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.
Obrotem zaś w rozumieniu ustawy są stosownie do art. 3 pkt 4 czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 2 tego przepisu, a zatem rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. WEL 31 z 1 lutego 2002 r.). Czynnością w rozumieniu art. 3 pkt 8 powołanego rozporządzenia jest "wprowadzenie na rynek", które zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję lub inne formy dysponowania. Pojęcie wprowadzenia do obrotu dotyczy zatem każdego etapu obrotu.
W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że w przypadku wszystkich trzech partii produktów badania, laboratoryjne przeprowadzone przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w [...] (sprawozdania z badań Nr [...] z dnia [...] września 2014 r., Nr [...] z dnia [...] września 2014 r., Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. ) wykazały obecność fosforu dodanego w przeliczeniu na P205. Powyższe, jak słusznie zauważył organ jest niezgodne z informacjami zawartymi na etykietach przedmiotowych produktów, gdyż producent nie podał w składzie surowcowym obecności fosforanów. Zatem, w ocenie Sądu - bezsporny jest fakt, że producent wprowadził do obrotu artykuł rolno-spożywczy niezgodny z jego dobrowolną deklaracją w zakresie składu. Obecność w kontrolowanych wyrobach niedeklarowanej obecności fosforu dodanego w przeliczeniu na P205 wskazuje na ukrycie ich rzeczywistego składu i jak słusznie zauważył organ stanowi zafałszowanie, o którym mowa w art. 3 pkt 10 lit. a i c ustawy o jakości handlowej, gdyż wprowadza konsumenta w błąd co do składu produktów.
Osoba nabywająca oferowany do sprzedaży produkt, czytając skład umieszczony na etykiecie, ma prawo oczekiwać, że został on wytworzony jedynie z takich składników, jakie zostały podane w wykazie składników na etykiecie. Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 19 maja 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 478/10 "Etykieta jest wizytówką producenta, przede wszystkim jako autora dokumentu o charakterze paszportu wystawianego produktowi, aby ten mógł wejść na rynek. Producent wypełnia tutaj zwykły obowiązek przekazania informacji wymaganych prawem, wszelkie zaniedbania w tym zakresie trzeba uznać za oczywiste naruszenie interesów konsumentów".
W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że poza nieprawidłowościami w zakresie składu produktu - jego zafałszowania - organ wykazał również nieprawidłowości w zakresie niewłaściwej jakości handlowej związane z błędami w oznakowaniu kontrolowanych produktów.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o jakości handlowej, oznakowanie opakowanych środków spożywczych zawiera dane identyfikujące producenta albo producentów, w tym firmę albo nazwę i adres, albo imię, nazwisko i adres.
Zaś zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 5 lit. a rozporządzenia w sprawie znakowania, opakowany środek spożywczy znakuje się, podając (...) dane identyfikujące osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która produkuje lub paczkuje środki spożywcze (...).
W niniejszej sprawie skarżący nie zamieścił na etykiecie pełnej nazwy producenta, która uwidoczniona jest w Centralnej Ewidencji i Informacji o działalności Gospodarczej Rzeczpospolitej Polskiej, a ponadto zastosował skrót F.P.U.H., który nie jest zarejestrowany i uwidoczniony w CEIDG.
Skarżący naruszył również art. 47 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności, stosownie do którego nazwie powinny towarzyszyć informacje dotyczące postaci środka spożywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji, w szczególności określające, czy jest to środek spożywczy sproszkowany, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony - w przypadku gdy brak tej informacji może wprowadzać nabywcę w błąd. Natomiast producent w przypadku wszystkich trzech partii wyrobów mięsnych nie podał w opisie informacji dotyczącej procesów technologicznych stosowanych w produkcji, tj. "wędzenia i parzenia". W ocenie Sądu w oznakowaniu produktów mięsnych nazwie handlowej powinno towarzyszyć wskazanie jakim procesom technologicznym poddany został produkt, gdyż dopiero taka informacja pozwala na świadomy wybór odpowiedniego produktu.
Ponadto w niniejszej sprawie doszło do naruszenia § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znakowania, gdyż producent nie zamieścił na etykietach przedmiotowych partii informacji o ilościowym udziale mięsa.
Doszło również do naruszenia § 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie znakowania, gdyż producent na etykietach produkowanych wyrobów mięsnych zamiast składnika złożonego "Peklosól" powinien wskazać azotyn sodu (E 250) i sól oraz podać, jaką funkcję technologiczną pełni w produkcie stosowana substancja dodatkowa.
Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie znakowania, zamieszczając w wykazie składników dozwolone substancje dodatkowe, podaje się ich nazwę lub numer oraz zasadniczą funkcję technologiczną, którą ta substancja pełni w środku spożywczym, biorąc pod uwagę rodzaje funkcji pełnionej przez dodatki do żywności w środkach spożywczych wymienione w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dz. Urz. UE L 354 z 31.12.2008, str. 16).
Art. 3 ust. 3 pkt 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności stanowi, że termin przydatność do spożycia to termin, po upływie którego środek spożywczy traci przydatność do spożycia; termin ten jest podawany w przypadku środków spożywczych nietrwałych mikrobiologicznie, łatwo psujących się; data powinna być poprzedzona określeniem "należy spożyć do". Skarżący w przedmiotowej sprawie użył określenia "należy spożyć przed", co stanowi naruszenie ww. przepisu.
Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności, środki spożywcze muszą być oznakowane w sposób zrozumiały dla konsumenta – napisy muszą być wyraźne - czytelne i nieusuwalne, umieszczone w widocznym miejscu, a także nie mogą być w żaden sposób ukryte, zasłonięte lub przesłonięte innymi nadrukami lub obrazkami.
Zastosowanie w oznakowaniu kontrolowanych produktów skrótu "Przechow. w temp." dla przeciętnego konsumenta jest nieczytelną informacją.
W tym miejscu Sąd podkreśla, że producent, projektując etykietę produktu, powinien brać pod uwagę, że konsument jest słabszym uczestnikiem obrotu, dlatego też używane etykiety powinny zawierać dostatecznie precyzyjne i czytelne informacje o produkcie. Etykiety stosowane na opakowaniach środków spożywczych powinny być jasne i zrozumiałe, aby były w jak największym stopniu pomocne dla konsumentów, którzy chcą dokonywać coraz bardziej świadomych wyborów dotyczących nabywanej żywności. Takie stanowisko organu jest zgodne z poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt: VI SA/Wa 359/09 stwierdził, że "co prawda przeciętny konsument jest osobą dobrze poinformowaną, uważną i racjonalną, co jednak nie zwalnia producenta z obowiązku prawidłowego oznaczania wyrobów ". Podkreślenia wymaga również fakt, że zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia w sprawie towarów paczkowanych, oznakowanie ilości nominalnej towaru paczkowanego może być poprzedzone dodatkowym napisem, odpowiednio: "objętość netto", "masa netto" lub "zawartość netto".
Sąd wskazuje ponadto, że skarżący w oznakowaniu wyrobów pn. "Szynka z indyka" i "Pierś z kaczki wędzone" nie poprzedził wykazu składników żadnym określeniem, podczas gdy zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania, wykaz składników poprzedza się nagłówkiem zawierającym wyraz "składniki" albo "skład".
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z obowiązującymi przepisami podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.
W stosowanych przez skarżącego oznaczeniach wytwarzanych produktów nie zrealizowano ww. wymogów. Oznaczenia produktów skarżącego nie zawierają opisu środka spożywczego, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego. Konsument nie może być zdany na domysły w ww. zakresie i ustalać istotnych w analizowanym zakresie informacji na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, w tym z uwzględnieniem zamieszczonego na opakowaniu sposobu przygotowania, profilu działalności skarżącego, jego renomy i renomy jego produktów.
Ustalając wysokość kary Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wziął pod uwagę kryteria określone w tym zakresie, tj. stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów (art. 40a ust. 5), a także okoliczności mające wpływ na wymiar kary, a wynikające z art. 40a ust. 3 tej ustawy. Oceniając stopień szkodliwości czynu i zakres naruszenia organ uznał, zakres naruszenia należy uznać za niski ze względu na wielkość i wartość zakwestionowanych partii produktów. Wykazana nieprawidłowość, tj. obecność niedeklarowanych w oznakowaniu fosforanów wyraźnie wskazuje na jego zafałszowanie. Ponadto organ stwierdził szereg nieprawidłowości zakwalifikowanych jako niewłaściwa jakość handlowa. Oceniając stopień zawinienia organ uznał, że jest to wina wynikająca z braku zachowania należytej staranności w opracowywaniu etykiet oraz w zapewnieniu na wszystkich etapach produkcji wymaganej jakości handlowej, ponieważ zaistniały rozbieżności pomiędzy rzeczywistą jakością produktu, a jakością deklarowaną przez producenta. Przy czym należy zaznaczyć, że organ nie przypisuje przedsiębiorcy winy umyślnej za stwierdzone podczas czynności kontrolnych nieprawidłowości. Praktyka nieprawidłowego oznakowania produktów godzi w zbiorowe interesy konsumentów, gdyż narusza obowiązek rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji o towarze. Ponadto przetwory mięsne są produktami często spożywanymi, toteż działanie przedsiębiorcy wyróżnia się wysokim stopniem szkodliwości. Zaznaczyć również należy, iż błędy producenta stanowią rażące zaniedbanie. Ponadto wymierzając karę pieniężną, wzięto pod uwagę fakt, iż przedsiębiorcę kontrolowano w ww. zakresie po raz pierwszy. Zgodnie z oświadczeniem Strony z dnia [...] października 2014 r. przychód przedsiębiorstwa za rok 2013 r. w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) wyniósł 502 350,28 zł, co świadczy o niskim obrocie. Ustalając wysokość kary pieniężnej i działając zgodnie z ww. przesłankami, organ II instancji uznał, że karą pieniężną adekwatną do zaistniałej nieprawidłowości jest kara w wysokości 2 512 zł. Podkreślił, iż wymierzona kara wynosi 0,5 % przychodu uzyskanego w 2013 r. i stanowi 5 % kary maksymalnej (10% uzyskanego przychodu osiągniętego w poprzednim roku rozliczeniowym). Wysokość wymierzonej kary stanowi dla Strony odczuwalną dolegliwość, pozostając jednocześnie w jej możliwościach finansowych. Na zakończenie Sąd wskazuje, że usunięcie naruszeń po kontroli nie ma wpływu na nałożenie kary na skarżącego.
Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło