VI SA/Wa 134/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2006 r. w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów p o s t a n a w i a odmówić przyznania J. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W dniu 21 września 2007 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2006 r. w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentów obrazujących możliwości płatnicze skarżącego. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych dokumentów wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz dwoma małoletnimi synami. W rubryce 7 formularza wniosku, w której należy podać stan majątkowy wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie, skarżący wymienił stanowiący własność żony dom [...]. W rubryce 10 formularza wniosku, zatytułowanej "Dochody", skarżący wskazał, iż osiągany przez niego miesięczny dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynosi 152 EURO, natomiast dochód jego żony, [...], z tytułu zatrudnienia wynosi 945 EURO miesięcznie. W skardze natomiast jako miejsce wykonywania pracy skarżący wskazał kancelarię adwokacko – notarialną [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnosi, iż pomimo, że starał się sam i z pomocą przyjaciół znaleźć adwokata lub radcę prawnego w związku z przymusem adwokackim przy wnoszeniu skargi kasacyjnej, żaden profesjonalny pełnomocnik nie jest gotowy do występowania przeciwko radzie adwokackiej. Skarżący zaznaczył ponadto, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niezbędne koszty utrzymania skarżący wyliczył na kwotę 570 EURO, przy czym największy wydatek to spłata kredytu mieszkaniowego w kwocie 227 EURO. Stosownie natomiast do treści 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84) instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. (GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie podkreślić natomiast należy, iż z podanych przez skarżącego informacji wynika, że wraz z żoną uzyskują dochody, przy czym po odliczeniu wykazanych przez skarżącego niezbędnych wydatków, dysponuje kwotą ok. 400 EURO. Dodatkowo przedłożone wydruki z rachunków bankowych potwierdzają wielokrotne wpłaty na rachunek skarżącego dokonywane przez kancelarię adwokacko – notarialną [...] oscylujące od 170 do ponad 500 EURO. Mając powyższe na uwadze nie sposób uznać, iż skarżący nie posiada możliwości poczynienia oszczędności na poczet opłaty chociażby części kosztów postępowania sądowego. Odnosząc się natomiast do podniesionej we wniosku argumentacji dotyczącej niemożności znalezienia fachowego pełnomocnika, który podjąłby się zastępstwa procesowego, zauważyć należy, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy oceniana jest wyłącznie w oparciu o przesłanki wykazane w art. 246 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i pozostałe okoliczności nie mogą stanowić podstawy dla przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.