VI SA/Wa 134/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-01-18

Skład orzekający: Dorota Wdowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje jedynie osobie wykazującej niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące częściowe zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Strona skarżąca wniosła sprzeciw, podnosząc, że jej dochody są niższe od minimum socjalnego w Niemczech i że sąd błędnie ocenił jej przychody.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla J. P. adwokata z urzędu i odmówiono przyznania J. P. prawa pomocy w pozostałym zakresie (tj. w zakresie całkowitym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Dorota Wdowiak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2006 r. w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów p o s t a n a w i a 1. ustanowić dla J. P. adwokata z urzędu, 2. odmówić przyznania J. P. prawa pomocy w pozostałym zakresie W dniu 21 września 2007 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2006 r. w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów. W wyniku jego rozpoznania, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 grudnia 2007 r. odmówiono stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W dniu 7 stycznia 2008 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw strony skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 grudnia 2007 r. Do złożonego sprzeciwu strona skarżąca nie dołączyła żadnych dokumentów. Podniosła, że wbrew twierdzeniom zawartym w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2007 r., miesięczne dochody skarżącego i jego współmałżonka są niższe od minimum socjalnego w Niemczech, czyli w kraju, w którym zamieszkuje. Ponadto, w jego ocenie Sąd błędnie ocenił przychody osiągane przez skarżącego wynikające z jego współpracy z kancelarią adwokacką. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. od zarządzeń wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 6 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Rozpatrując przedmiotowy sprzeciw Sąd miał na względzie przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84) ubiegający się o pomoc w postępowaniu przed sądem winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Z nadesłanych przez stronę skarżącą dokumentów oraz informacji zawartych we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała w 2006 r. kwotę 1.824 EURO, co daje miesięcznie równowartość 152 EURO. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz dwoma niepełnoletnimi synami. Roczne wynagrodzenie otrzymywane przez małżonkę strony skarżącej wynosi 11.351 EURO, co miesięcznie stanowi kwotę 945,92 EURO. Biorąc pod uwagę powyższe wartości, należy wskazać, że na utrzymanie wspólnego gospodarstwa domowego dysponują kwotą 1097,92 EURO. Ponadto jako majątek strona skarżąca wymieniła [...], który stanowi własność współmałżonka. Z przedłożonych przez stronę skarżącą wyliczeń oraz dokumentów je potwierdzających, wynika, że konieczne miesięczne wydatki poniesione przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą około 560 EURO. Po odjęciu tej kwoty od uzyskiwanych dochodów wynika, że strona skarżąca dysponuje kwotą około 400 EURO. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84) ubiegający się o pomoc w postępowaniu przed sądem winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Tak więc przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stanowi rozwiązanie szczególne odnoszące się jedynie do osób charakteryzujących się ubóstwem. Skarżący tymczasem posiada dochód, przy czym nawet ponoszone przez niego wydatki nie skutkują powstaniem sytuacji, w której nie byłby w stanie poczynić oszczędności w celu pokrycia chociażby części kosztów postępowania sądowego. Z przedłożonych przez skarżącego wyciągów z posiadanych rachunków bankowych wynika, że dysponuje on środkami pieniężnymi (saldo dodatnie) w kwocie wahającej się od kilkudziesięciu do kilkuset EURO. Jednakże, mimo że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno przyznanie adwokata i zwolnienie z kosztów sądowych, podkreślić należy, iż w sytuacji, w której znajduje się skarżący, konieczność poniesienia przez niego pełnych kosztów postępowania sądowego spowodowałaby uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło