VI SA/Wa 1341/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działające m.in. na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 93 ust. 2 w związku z art. 88 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2020 r., poz. 1064 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. S.k ("skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] zatwierdzającą dokumentację geologiczno-inżynierską dotyczącą posadowienia budynku mieszkalnego wielorodzinnego na dz. ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] na terenie [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach: M. S. w piśmie z dnia 29 maja 2020 r. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] zatwierdzającą dokumentację geologiczno - inżynierską dotyczącą posadowienia budynku mieszkalnego wielorodzinnego na dz. ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] na terenie [...]. Wnioskodawczyni podniosła, że jest współwłaścicielką nieruchomości sąsiadującej, tj. nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], składającej się z dz. ew. nr [...] z obrębu [...], na terenie której - w ostrej granicy z działką, na której planowana jest realizacja inwestycji - znajduje się dom wnioskodawczyni. We wniosku powołała przesłanki wznowienia postępowania wynikające z art. 145 § 1 pkt 2, 4, 5 i 6 k.p.a. Decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2020 r. - po wznowieniu postępowania - odmówiono uchylenia decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] zatwierdzającej dokumentację geologiczno - inżynierską dotyczącą posadowienia budynku mieszkalnego wielorodzinnego na dz. ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] na terenie [...]. Podniesiono, że M. S. nie jest stroną w przedmiotowej sprawie, a także że nie zachodzą inne przyczyny wznowienia postępowania wskazane przez wnioskodawczynię (tj. wynikające z art. 145 § 1 pkt 2, 5 i 6 k.p.a.). W zaskarżonej decyzji Kolegium - po rozpoznania odwołania skarżącej - podtrzymało ww. stanowisko. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie następujących przepisów: 1) art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu m.in. słusznego interesu obywateli, 2) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania przez organ w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, 3) art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, 4) art. 80 ust. 3 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze poprzez jego zastosowanie i oparcie się przy ustaleniu kręgu stron o ten przepis, który odnosi się do zatwierdzenia projektu robót geologicznych, 5) art. 151 § 1 pkt 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zastosowanie tego przepisu i odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej. W związku z ww. zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że wzniesienie nowego budynku przez inwestora rodzi zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników należącego do niej budynku i obniżenia jego przydatności do użytkowania. Podniosła także, że Kolegium odwołując się do art. 80 ust. 3 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze (który nie ma zastosowania w sprawie), wysnuło błędną ocenę, że skarżącej nie przysługiwał status strony w postępowaniu o zatwierdzenie dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Organ - po wznowieniu postępowania - prawidłowo ocenił status skarżącej w postępowaniu o zatwierdzenie dokumentacji geologiczno - inżynierskiej. Skarżąca - jako właścicielka nieruchomości sąsiedniej - na tym etapie sprawy nie ma interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. W postępowaniu organ zastosował dominujący w orzecznictwie pogląd, że weryfikacja twierdzenia składającego podanie o wznowienie, że jest on stroną, następuje dopiero po wznowieniu postępowania (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2007 r., IV SA/Wa 295/07, LEX nr 339449; wyrok NSA z dnia stycznia 2008 r., II OSK 1778/06, LEX nr 508818; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2009 r., II OSK 1909/07, LEX nr 517008; wyrok NSA z dnia 10 lipca 2009 r., II OSK 1126/08, LEX nr 555742). Wyjaśnić należy, że pojęcie "strony" może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on osobisty, własny, indywidualny, musi on mieć podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. Interes prawny musi być także aktualny, co oznacza, że nadaje się on do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej obiektywnie istnieje. Wymóg ten wiąże się z "realnością" interesu prawnego. Powinien on rzeczywiście istnieć we wskazanej dacie zastosowania określonej normy prawnej. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani też hipotetyczny. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Interes prawny, który decyduje o tym, czy określony podmiot posiada kwalifikacje strony w postępowaniu w danej sprawie jest kategorią materialnoprawną. Na gruncie ustawy Prawo geologiczne i górnicze brak przepisu wprost odnoszącego się do kwestii strony w postępowaniu o zatwierdzenie dokumentacji geologiczno - inżynierskiej. Organ ustalając krąg osób, którym przysługuje omawiany status na gruncie regulacji art. 93 ww. ustawy, wziął pod uwagę cel sporządzenia i treść dokumentacji geologiczno - inżynierskiej, a także zakres przeprowadzonych robót poprzedzających jej sporządzenie. Przypomnieć należy, że w ramach tych robót wykonano 2 otwory badawcze do głębokości 15 m, sondowanie dynamiczne sondą DPH do głębokości 15 oraz badania laboratoryjne próbek gruntu. Organ uwzględnił również fakt, że przepis art. 80 ust. 3 ww. ustawy w postępowaniu o zatwierdzenie projektu robót geologicznych nie przyznaje statusu strony innym podmiotom niż właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne. Podkreślić należy, że - wbrew twierdzeniu skarżącej - organ przywołując brzmienie tego przepisu w decyzji nie zastosował go w jej sprawie. Na tej podstawie organ wywiódł, że skarżąca nie ma interesu prawnego w spornym postępowaniu. Organ zauważył, że dokumentacja geologiczno-inżynierska zatwierdzana jest po wykonaniu robót geologicznych, zatem po czasie, gdy na nieruchomości faktycznie wykonywano jakieś czynności, które ewentualnie mogłyby naruszać interes prawny właścicieli nieruchomości sąsiednich. Dokumentacja geologiczno-inżynierska zatwierdzona decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., zawiera informacje dotyczące warunków geologiczno-inżynierskich występujących tylko na nieruchomości, dla której dokumentacja była wykonywana, takich jak: budowa geologiczna i hydrogeologiczna, charakterystyka serii litologiczno-genetycznych, ocena warunków geologiczno-inżynierskich itp. Dokumentacja geologiczno-inżynierska w żaden sposób nie wpływa na prawa lub obowiązki właścicieli nieruchomości sąsiednich. Sąd w pełni podziela stanowisko organu ww. zakresie. Zatwierdzona dokumentacja geologiczno - inżynierska nie dotyczy nieruchomości należącej do skarżącej. Zaskarżona decyzja nie rozstrzyga zatem o gruncie i w żaden sposób nie wpływa na prawo własności skarżącej do sąsiedniej nieruchomości. W związku z tym nie sposób znaleźć argumenty przemawiające za tym, że zaskarżona decyzja wpływa na jej prawa i obowiązki jako właściciela gruntu sąsiedniego, tym samym nie można na omawianym etapie sprawy mówić o interesie prawnym skarżącej. Na marginesie należy wskazać, że powyższe stanowisko nie przesądza o uprawnieniach skarżącej na innych etapach procesu inwestycyjnego prowadzonego na działce ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] na terenie [...]. Zagadnienie bycia stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę reguluje bowiem przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. W tym stanie prawnym, przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze kategorie podmiotów wyszczególnionych w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz właściwie rozumiany obszar oddziaływania obiektu. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych (...), zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (...) - pkt 9. Określenie obszaru oddziaływania obiektu jest niezbędne do zdefiniowania interesu prawnego osób trzecich w ramach postępowania o pozwolenie na budowę. Jeśli bowiem nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania danego obiektu właścicielowi tej nieruchomości, jej użytkownikowi wieczystemu lub ewentualnie jej zarządcy przysługuje przymiot strony we wskazanym postępowaniu. W myśl art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. Przepis ten nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do licznych regulacji, przewidujących m.in. szczegółowe wymogi dla odległości w zabudowie i zagospodarowaniu terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, należą m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, sanitarne, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne. Przepisami odrębnymi są także przepisy prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem (art. 140 k.c.). Zatem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Sąd stwierdza przy tym, że w sprawie nie doszło do uchybienia zarzuconych w skardze naruszeń art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. Nie można także przypisać organom wad w zapewnieniu skarżącej dostępu do procesu. W takim stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). Końcowo należy wskazać, że na podstawie zarządzenia z dnia 17 czerwca 2020 r. Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie - Sąd rozpoznał tę skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów tak, jak na posiedzeniu jawnym.