VI SA/Wa 1343/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-22

Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Grażyna Śliwińska, Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia obiektu reklamowego, opierając się na potencjalnym zagrożeniu dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, mimo istnienia innych podobnych obiektów reklamowych w okolicy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpatrzyło w sposób należyty zarzutu naruszenia zasady równości wobec prawa. SKO nie wyjaśniło, dlaczego inne podmioty posiadające reklamy w pasach drogowych nie spotkały się z odmową, mimo podobnych warunków drogowych, a także nie odniosło się do zarzutów procesowych. Sąd podkreślił, że ocena zgodności z prawem wymaga rozpatrzenia wszystkich zarzutów, w tym konstytucyjnych i proceduralnych, a nie tylko merytorycznych aspektów bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia obiektu reklamowego. Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich odmówił wydania zezwolenia, powołując się na potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego wynikające z umieszczenia reklamy w ruchliwym miejscu z podwyższonym limitem prędkości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną interpretację przepisów, naruszenie zasady równości wobec prawa oraz naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądzono od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2008 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 447 (czterysta czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Dyrektora ds. Zarządzania w Zarządzie Dróg Miejskich (ZDM) w W. z dnia [...] marca 2007 r., działającego w imieniu Prezydenta W. na podstawie upoważnienia z dnia 6 grudnia 2006 r. do zarządzania drogami krajowymi (z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych) wojewódzkimi, powiatowymi, wydaną na podstawie art. 19 ust. 5 i art. 39 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115) oraz na podstawie art. 104 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku firmy C. Sp. z o.o., z siedzibą W. (dalej: przedsiębiorcy, Spółki), odmówiono wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (drogi powiatowej) [...] w rej. [...] w celu umieszczenia w nim dwustronnego obiektu reklamowego o łącznej powierzchni reklamowej 36,00 m2. Uzasadnienie decyzji zmierzało w dwóch kierunkach. Po pierwsze, organ orzekający w sprawie wskazał, opierając się na statystykach Policji dotyczących wypadków drogowych z rok 2005, a także uwzględniając zadania wynikające z Krajowego Programu Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2005-2007-2013 Gambit 2005, przyjętego przez Radę Ministrów na posiedzeniu w dniu 19 kwietnia 2005 r., oraz członkowstwa Polski w Unii Europejskiej, że sytuacja na drogach [...] zmieniła się w stopniu wykluczającym możliwość pozostawienia reklamy przedsiębiorcy w przedmiotowej lokalizacji. W tym celu ZDM w W. zebrał odpowiednie materiały merytoryczne, na które składały się takie dokumenty, jak: - wyniki badań natężenia ruchu w porannym szczycie (poj./godz.) opracowane przez Biuro Planowania Rozwoju W. S. A.(BPRW); - opinia w sprawie zagrożeń kierujących pojazdami wynikających z umieszczenia reklam w pasach dróg w W. opracowana przez Instytut Badawczy Dróg i Mostów - Pracownię Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego (IBDiM); - pismo Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Policji z dnia [...] września 2006 r. w sprawie zmiany stałej organizacji ruchu na terenie W. w zakresie dopuszczalnych limitów prędkości; - szczegółowy plan sytuacyjny reklamy załączony do wniosku przedsiębiorcy; - charakterystyka reklamy oraz jej wymiary zawarte w złożonym wniosku Spółki. ZDM uwzględnił również fakt powszechnie znany, jakim jest dopuszczalny limit prędkości na odcinku drogi, przy którym strona wnioskuje umieszczenie reklamy. W [...] na wniosek Komendy Policji ma zostać wprowadzona zmiana stałej organizacji ruchu, w zakresie dopuszczalnego limitu prędkości. Prędkość ta będzie wynosić 70 km/h. W ocenie ZDM w W., przyjętej za opinią IBDiM, szczególne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego stanowią reklamy umieszczone w pasach dróg. Reklama powoduje bowiem dekoncentrację kierowców, co jest szczególnie niebezpieczne w przypadku dróg o dużym natężeniu ruchu z podwyższonym limitem dopuszczalnej prędkości. W opinii IBDiM wskazano m.in., że badania laboratoryjne oraz testy poligonowe wykazały zmniejszenie koncentracji kierowcy na prowadzeniu pojazdu z powodu dużego nagromadzenia reklam w otoczeniu drogi. Podkreślono ponadto, że w czasie pobierania przez kierowcę informacji z różnych elementów otoczenia np. reklam, kierowca nie obserwuje sytuacji na drodze przed poruszającym się pojazdem. Czas dekoncentracji jest różny, ale typowo mieści się w granicach 0,2 - 1,5 sekundy. W przypadku konieczności zatrzymania pojazdu w czasie, kiedy oko kierowcy "spoczywa" na reklamie pojazd przejeżdża bez kontroli następujące odległości, a następnie drogę całkowitego jego zatrzymania: przy prędkości 50 km/h - 2,8 m do 20,8 m plus do zatrzymania 30,9 m (łącznie do 51,7 m), a przy prędkości 70 km/h - 3,9 m do 29,1 m plus do zatrzymania 50,1 m (łącznie do 79,2 m). Z przedmiotowej opinii wynika ponadto, że przeprowadzone w USA badania wykazały, że w 10-30 % wszystkich wypadków drogowych czynnik rozproszenia uwagi kierowcy jest jednym z powodów zaistnienia wypadków, a około 1/3 tych wypadków miało miejsce w wyniku wizualnych bodźców zewnętrznych - głównie reklam przydrożnych. Badania te wykazały również proporcjonalny Wzrost liczby wypadków drogowych przy wzroście reklam przypadających na kilometr drogi. Średni wskaźnik wypadkowości dla odcinków drogi z przydrożnymi bilbordami był o 40,95% wyższy niż dla odcinków bez reklam. Na przytoczone wyżej okoliczności wskazał również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lutego 2005 r. (OSK 1026/04), w którym podkreślono, że "nie ma podstaw do wniosku, że reklama umieszczona w ruchliwym punkcie miasta nie stwarza zagrożenia dekoncentracji kierowców i pieszych tj. nie powoduje zagrożenia w ruchu drogowym. Zarządy dróg publicznych były i są odpowiedzialne za ochronę wskazanego wyżej dobra i od nich zależy ocena czy występuje w konkretnym wypadku zagrożenie". ZDM w W. stwierdził, iż zgromadzone w sprawie dowody jednoznacznie potwierdzają, że wnioskowana reklama jest adresowana do kierujących pojazdami. Pas drogowy [...] pełni ważną rolę w układzie drogowym m. W. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia faktyczne ZDM stwierdził, że wydanie zezwolenia na lokalizację przedmiotowej reklamy jest niemożliwe. Biorąc pod uwagę warunki ruchu drogowego w przedmiotowej lokalizacji funkcjonowanie nośnika reklamowego będzie powodować poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa i życia uczestników ruchu drogowego. Po drugie, w uzasadnieniu decyzji Dyrektor ZDM poddał analizie przepisy prawne dotyczące umieszczania reklam w pasach drogowych w miastach. Stwierdził w związku z tym, że lokalizacja przedmiotowej reklamy nie może zostać uznana za przypadek szczególnie uzasadniony kiedy możliwe jest umieszczenie w pasie drogi publicznej obiektów lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka umożliwiająca wyrażenie zgody na lokalizację reklamy wskazana w art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Przywołany wyżej przepis ustawy o drogach publicznych dopuszcza bowiem lokalizowanie wyżej wymienionych obiektów jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Natomiast naczelną zasadą wynikającą z art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych jest generalny zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabronione jest lokalizowanie obiektów budowlanych, umieszczanie urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 39 ust 1 pkt 1 cytowanej ustawy). Odwołanie od powyższej decyzji ZDM z dnia [...] marca 2007 r. złożył przedsiębiorca wnosząc o jej uchylenie i wydanie decyzji zezwalającej na dalsze funkcjonowanie nośnika reklamowego w przedmiotowej lokalizacji. W uzasadnieniu przypomniano, że w sprawie funkcjonowania nośnika reklamowego w rozpatrywanej lokalizacji wydana została pozytywna opinia z dnia [...] sierpnia 2006 r. W otoczeniu w/w nośnika reklamowego nie zaszły zmiany natury komunikacyjnej (usytuowanie znaków drogowych, zmiany organizacji ruchu), które mogły by powodować zastrzeżenia związane z bezpieczeństwem ruchu. W związku z powyższym uznano, że odmowa przedłużenia zgody na dalsze funkcjonowanie nośnika reklamowego w pasie drogowym [...] w rej. [...], nie jest zasadna. Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych: "istniejące w pasie drogowym obiekty budowlane i urządzenia nie związane z gospodarką drogową lub obsługą ruchu, które nie powodują zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego i nie zakłócają wykonywania zadań zarządu drogi, mogą pozostać w dotychczasowym stanie." Przywołane przez ZDM w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokumenty (m.in. Program GAMBIT, opinia IBDiM) nie uzasadniają odmowy wydania zezwolenia na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego. W związku z powyższym stwierdzono, iż zaskarżona decyzja narusza art. 77 § 1 K.p.a., dotyczący wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ponadto zaskarżanej decyzji zarzucono naruszenie art. 84 i 79 K.p.a., stwierdzającego, że strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia, w sytuacji gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne i organ administracji publicznej zwraca się do biegłego o stosownej wydanie opinii. Przywołana w opinii argumentacja wskazująca, iż źródłem odwrócenia uwagi kierowców są przede wszystkim tablice reklamowe, także nie jest uzasadniona. Jednocześnie uznano, że przedmiotowa reklama funkcjonuje na podstawie art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, dopuszczających w szczególnie uzasadnionych przypadkach wyjątki co do usytuowania obiektu budowlanego przy drodze krajowej, wojewódzkiej, powiatowej lub gminnej w odległości mniejszej niż określona w art. 43 ust. 1, a przedmiotowa tablica reklamowa nie wpływa w żaden sposób na widoczność znajdujących się w jej otoczeniu znaków drogowych, nie utrudnia dostępu do przystanku komunikacji miejskiej, ani też nie ogranicza widoczności przy wyjeździe z bocznej drogi. Reasumując, tablica ta nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Decyzją [...] Kolegium Odwoławczego (SKO) w W. dnia [...] marca 2008 r. orzeczono na podstawie art.138 § 1 pkt 1 o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Dyrektora ZDM. W uzasadnieniu decyzji SKO przywołało art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, który stanowi, iż w szczególnie uzasadnionych wypadkach możliwe jest - za zgodą zarządcy drogi - lokalizowanie w pasie drogowym obiektów nie związanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu. Z przepisu art. 39 wynika, że lokalizowanie w/w obiektów w pasie drogowym stanowi wyjątek od zasady, że w pasie drogowym winny być lokalizowane wyłącznie obiekty związane z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu. Przepis ten dotyczy tzn. zezwoleń właściwego zarządcy drogi na lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, nie przewiduje instytucji zmiany lub przedłużenia zezwolenia, czy -jak wystąpiła o to zainteresowana Spółka - zezwolenia na dalsze zajęcie pasa drogowego. Zezwolenie dotyczy określonego okresu czasu i jest wydawane na zasadzie wyjątku od generalnego zakazu "...dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego" (art. 39 ust. 1 ustawy) i w związku z tym nie może być interpretowane rozszerzająco. Oznacza to m.in., że raz uprawniony nie może przy występowaniu o kolejne zezwolenie na zajęcie pasa drogowego powoływać się na jakiekolwiek prawa nabyte, dotyczące np. ustalonych stawek opłaty, i po wygaśnięciu zezwolenia występuje w istocie za każdym (ewentualnym) razem o nowe zezwolenie, na warunkach określanych każdorazowo, zgodnie z obowiązującymi w tym okresie przepisami szczególnymi, przez uprawniony organ. Ponadto dokonując oceny zaskarżonej decyzji wskazano, iż w ocenie tej należy uwzględnić fakt zmiany polityki W. w odniesieniu do reklamy zewnętrznej, a zwłaszcza w odniesieniu do tego rodzaju reklamy usytuowanej w pasach drogowych ulic, na którą miasto ma największy wpływ. Organ I instancji wykazał w zaskarżonej decyzji, iż nie zaistniała szczególnie uzasadniona okoliczność uchylająca zakaz lokalizowania w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu oraz zawiera konkretne ustalenia faktyczne oparte na całości zgromadzonego materiału dowodowego. Skargę na powyższą decyzję SKO z dnia [...] marca 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję ZDM z dnia [...] marca 2007 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zainteresowana Spółka. Zaskarżonej decyzji zarzucono w szczególności: - błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 39 oraz art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych; - błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) art. 38 ustawy o drogach publicznych; - niezastosowanie art. 38 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, art. 40 ust. 16 ustawy o drogach publicznych oraz § 1 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego, - naruszenie art. 32 Konstytucji RP; - naruszenie przepisów postępowania, w szczególności rażące naruszenie art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 64 § 2 K.p.a., art. 78 § 1 K.p.a., art. 84 K.p.a., art. 77 K.p.a., 107 § 3 K.p.a., art. 136 K.p.a. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji ZDM. W uzasadnieniu skargi podniesiono przede wszystkim, iż w zaskarżonej decyzji SKO pominął dowód przedstawiony przez Spółkę - opinię p.n. "O.", sporządzoną przez mgr inż. M. W. (Krajowego Konsultanta [...], Biegłego Sądowego z zakresu inżynierii ruchu i prawa o ruchu drogowym z listy Sądu Okręgowego w L.)., która stwierdza, że przedmiotowa lokalizacja nośnika reklamowego jest prawidłowa i nie ma negatywnego wpływu na bezpieczeństwo ruchu w tym rejonie, zwłaszcza w odniesieniu do statystyki zdarzeń drogowych. Powyższa opinia została przesłana do ZDM i znajduje się w aktach rozpatrywanej sprawy. Ponadto, w aktach sprawy znajdują się następujące dokumenty, przesłane do ZDM przy odwołaniu Spółki: - Ekspertyza na temat wpływu instalacji reklamowych M. na częstotliwość wypadków, sporządzonej pod kierownictwem doc. dr hab. H. S. przez Centrum technologii bezpieczeństwa ruchu, innowacji i badań rynku, na terenie N.; - odpis pełny z KRS [...] P. W. S.A.; - zdjęcia słupów reklamowych W. W toku przeglądania akt sprawy stwierdzono brak w nich pisma Spółki z załączonymi zdjęciami reklamy na kioskach "R.". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie nie przeprowadziły postępowania dowodowego i nie uwzględniły dowodów, wykazujących, że obiekt reklamowy, umieszczony w pasie drogowym [...] w rejonie [...] w W., nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, czy też dla prawidłowego funkcjonowania drogi. SKO w W. nie podało też żadnych argumentów w celu wykazania, że dalsze funkcjonowanie nośnika reklamowego w przedmiotowej lokalizacji będzie kolidowało z funkcjonalnością drogi, potrzebami ruchu drogowego albo z innymi przepisami, w tym z przepisami prawa miejscowego. SKO ogranicza uzasadnienie zaskarżonej decyzji do podania ogólnych twierdzeń w zakresie niekwestionowanym przez przedsiębiorcę. W szczególności w zaskarżonej decyzji SKO nie dokonano prawidłowego rozpatrzenia zarzutów naruszenia przepisów prawa, opisanych w odwołaniu przedsiębiorcy od decyzji ZDM. W ocenie przedsiębiorcy, w zaskarżonej decyzji SKO nieprawidłowo oceniło skutki dalszego funkcjonowania nośnika reklamowego w przedmiotowej lokalizacji oraz nie wzięło pod uwagę dowodów znajdujących się w aktach sprawy i całości argumentacji przywołanej w odwołaniu Spółki od decyzji ZDM. I tak, w zaskarżonej decyzji: - pominięty został argument, iż posługiwanie się przez podmiot odpowiedzialny za poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego tego typu nośnikami reklamowymi, potwierdza, że tablice reklamowe umieszczane w pasach drogowych nie stanowią zagrożenia i spełniają ważną funkcję społeczną; - pominięte zostały argumenty, dotyczące raportu przygotowanego przez Komendę Główną Policji w sprawie przyczyn wypadków drogowych na polskich drogach, które nie wykazują, iż wśród czynników mających negatywny wpływ na bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego, znajdują się nośniki reklamowe; - nie został wyjaśniony status "opinii", opracowanej przez pracownika IBDiM, powołanej w zaskarżonej decyzji SKO. - pominięto powołane w odwołaniu od decyzji ZDM przepisy art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych w zw. art. 38 ust. 3 tej ustawy, które dotyczą możliwości umieszczania obiektów budowlanych w odległości mniejszej niż określona w art. 43 ust. 1 ustawy. - pominięto opinię dotyczącej oceny wpływu lokalizacji nośnika reklamowego w pasie drogowym na bezpieczeństwo ruchu drogowego, sporządzoną przez mgr inż. M.W. w niniejszej sprawie; - pominięto ekspertyzę na temat wpływu instalacji reklamowych M. na częstotliwość wypadków, sporządzoną pod kierownictwem doc. dr hab. H. S. przez Centrum technologii bezpieczeństwa ruchu, innowacji i badań rynku, na terenie N.; - pominięto dokumentację zdjęciową, potwierdzającą funkcjonowanie w pasie drogowym reklam W. i reklam na kioskach "R." oraz odpis z KRS spółki [...] W. Sp. z o.o., wykazujący, że 100% kapitału zakładowego w w/w spółce posiada Miasto W. Powyższe dowody, informacje i statystyki, pominięte w zaskarżonej decyzji SKO, stanowią materiał pozwalający w kompleksowy sposób ująć zagadnienie bezpieczeństwa drogowego i podważają tezę przyjętą a priori w zaskarżonej decyzji SKO, że każde urządzenie niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego zagraża temu bezpieczeństwu. Z tych przyczyn, uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 78 § 1, art. 84, art. 77 § 1, 107 § 3 oraz art. 136 K.p.a., dotyczących wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wymagań dotyczących opinii biegłego oraz uwzględniania interesu społecznego i interesu strony. Nadto SKO pominęło naruszenie przez ZDM przepisów art. 64 § 2 K.p.a. W ogólnej ocenie zaskarżonej decyzji SKO w W. podniesiono też zarzut niewłaściwej interpretacji art. 39 ust. 1 i 3 ustawy o drogach publicznych – zwłaszcza w zestawieniu z przepisem art. 38 ust. 1 powołanej ustawy oraz art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 tej ustawy. W ocenie przedsiębiorcy, organ podejmujący decyzję w przedmiocie wydania zezwolenia na dalsze zajmowanie pasa drogowego, w celu pozostawienia w nim nośnika reklamowego, który "istnieje" w danej lokalizacji, powinien jedynie ocenić, czy w świetle zmian, jakie nastąpiły w infrastrukturze drogowej od dnia wydania ostatniej pozytywnej decyzji w niniejszej sprawie, nośnik ten nie powoduje zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego oraz czy nie zakłóca wykonywania zadań zarządu drogi. Warto przy tym wskazać, iż, jak wynika z orzecznictwa WSA w analogicznych sprawach, "(...) zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego ze strony obiektu budowlanego, który uzyskał na dane miejsce pasa drogowego zezwolenie lokalizacyjne, a następnie zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, musi być realne, nie może zaś być wynikiem subiektywnego przekonania organu o takim zagrożeniu. " W związku z ustaleniem w zaskarżonej decyzji funkcjonowania w sąsiedztwie przedmiotowej lokalizacji nośnika reklamowego, należącego do W., powołano dowody wykazujące, że spółka [...] W. Sp. z o.o., w której 100% kapitału zakładowego posiada Miasto W., posiada liczne nośniki reklamowe, funkcjonujące w pasach drogowych w W.; podobnie kioski handlowe R. S.A. z nośnikami reklamowymi funkcjonują nie powodując zastrzeżeń zarządcy drogi. Nadto, pojazdy komunikacji miejskiej oplakatowane są reklamami (fakt notoryjny w rozumieniu art. 77 § 4 K.p.a.), nie powodując zastrzeżeń władz miasta, a w szczególności obawy o zagrożenie bezpieczeństwa. W tym stanie sprawy, wydanie odmownej decyzji w rozpatrywanej sprawie, stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości (art. 32 Konstytucji RP), gdyż w sytuacji wystąpienia analogicznych okoliczności faktycznych bez zastrzeżeń ZDM funkcjonują słupy reklamowe W. i reklamy na kioskach R. S.A., a w przypadku nośnika reklamowego Spółki zostały wydane decyzje negatywne. Nierówne traktowanie podmiotów stanowi również naruszenie art. 7 i 8 K.p.a.. W ocenie przedsiębiorcy, prawidłowa wykładnia art. 32 i art. 8 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7 i 8 K.p.a. polega na ustaleniu, że organ administracyjny oraz Sąd zobowiązane są z urzędu do zapewnienia realizacji zasady równości podmiotów wobec prawa, a tym samym uprawdopodobnienie ( w tym przypadku graniczące z pewnością) naruszenia tej zasady, powoduje konieczność zbadania zarzutu przedsiębiorcy, w oparciu o materiały, którymi dysponuje organ administracyjny. W odpowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o jej oddalenie wyjaśniając, iż w zaskarżonej decyzji zajęło już swoje stanowisko w sprawie i ustosunkowało się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję SKO w W. z dnia [...] marca 2008 r., utrzymująca w mocy decyzję ZDM z dnia [...] marca 2007 r., którą odmówiono Spółce wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego [...] w rej. [...] w celu umieszczenia w nim dwustronnego obiektu reklamowego o łącznej powierzchni reklamowej 36,00 m2. Zaskarżonej decyzji zarzucono - w tej właśnie kolejności – naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 39 oraz art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3, art. 38, art. 38 ust. 3, art. 39 oraz art. 40 ust. 16 oraz ustawy o drogach publicznych, a także § 1 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego, przede wszystkim przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie; naruszenie art. 32 Konstytucji RP, jak również rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności - art. 7, art. 8, art. 64 § 2, art. 78 § 1, art. 84, art. 77, art. 107 § 3, art. 136 K.p.a. Sąd uważa, że zdecydowana większość postawionych zarzutów jest niezasadna. W szczególności trzeba z naciskiem podkreślić, że przedmiotem kontrolowanego postępowania nie było ustalenie wpływu lokalizacji reklam w pasie drogowym na bezpieczeństwo ruchu drogowego w ogóle, a w przedmiotowej lokalizacji w szczególności. Taka tematyka, mająca charakter merytoryczny, związany m.in. z inżynierią i organizacją ruchu drogowego, jeśli ma być opracowana w sposób naukowy wymaga wiadomości specjalnych – według terminologii przyjętej w art. 84 K.p.a., co z całą pewnością nie dokonuje się w ramach postępowania administracyjnego. Z tego powodu przytoczenie przez Spółkę w odwołaniu i skardze szeregu opracowań merytorycznych nie może mieć w istocie wpływu na wynik postępowania. Jednocześnie ten wpływ jest oczywisty, choć dyskusyjne i trudne jest ustalenie jego stopnia i zakresu w odniesieniu do reklam zlokalizowanych w konkretnym odcinku pasa drogowego. Powstaje w związku z tym szereg pytań, a mianowicie czy w postępowaniu w sprawie odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na cele reklamy taki dowód jest w ogóle niezbędny, jak zakres powinno mieć ewentualne postępowanie dowodowe i kto powinien je przeprowadzić (ciężar dowodu), a następnie – jaki wpływ mogą mieć wyniki badań w tym zakresie na treść podejmowanego rozstrzygnięcia sprawie. Jak już jednak wyżej wskazano, zadaniem Sądu nie jest kontrola racji merytorycznych, lecz ocena zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem. Z tego punktu widzenia zgodnie z zasadami orzekania w sądach administracyjnych w pierwszej kolejności powinny zostać rozpatrzone zarzuty związane z naruszeniem podstawowych zasad Konstytucji RP, następnie – zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a dopiero w dalszej kolejności powinny być zgłoszone zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady równości (art. 32 Konstytucji RP) ma charakter samodzielny; w tym zakresie Konstytucja RP obowiązuje wprost. Jednocześnie trzeba pamiętać, że zgodnie z wyrokiem NSA z dna 14 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 67/06, "Konstytucyjna zasada równości wobec prawa nie może być rozumiana jako wartość bezwzględna. Jej granice wyznaczają też inne zasady konstytucyjne oraz przepisy szczególne. O naruszeniu konstytucyjnej zasady można mówić gdy w tożsamej sytuacji różnicuje się prawa jednostki." (LEX nr 198281). Stawiając zarzut dyskryminacji skarżąca odniosła go imiennie do innych podmiotów (konkretnych firm konkurencyjnych) reklamy zewnętrznej (outdoor) działających w skali całego W. Nie wskazała natomiast – z braku dostępu do odpowiednich informacji - czy firmy te (W. i R. S.A) działają jeszcze na podstawie starych zezwoleń, udzielonych w poprzednich latach, czy też wystąpiły one – jak skarżąca Spółka – z wnioskiem o nowe zezwolenie na rok 2007, i takie zezwolenia uzyskały, przy podobnych warunkach drogowych (głównie - bezpieczeństwa ruchu drogowego) i na podobnych zasadach. Jest to o tyle istotne, że tylko w przypadku konkretnych podmiotów (firm konkurencyjnych), działających w takich samych warunkach, na podstawie zezwoleń wydawanych lub wnioskowanych na ten sam okres, można mówić o dyskryminacji, a co za tym idzie – naruszeniu konstytucyjnej zasady równości. Idzie więc o wykazanie– jak stwierdzono to w powołanym wyżej wyroku NSA – że w tożsamej sytuacji zróżnicowano prawa konkurencyjnych przedsiębiorców. W ocenie Sądu podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia zasady równości nie spotkał się z należytą, tj. zgodnie z przedstawionymi wyżej przesłankami, odpowiedzią SKO w W. Nie wskazano choćby skarżącej Spółce, że reklama na pojazdach komunikacji miejskiej jest wynikiem umów między odpowiednimi miejskimi spółkami komunikacyjnymi a reklamodawcami, a więc – w przeciwieństwie od reklamy w pasach drogowych – nie wymaga zezwolenia w formie decyzji administracyjnej na zajęcie pasa drogowego. W odpowiedzi na skargę nie zajęto się w ogóle tym zarzutem, nie wyjaśniając m.in. relacji tych firm z W. i nie próbując nawet wykazać, że firmy te traktowane są w sferze reklamy zewnętrznej na tych samych zasadach jak firmy prywatne. SKO w W. zdaje się nie pamiętać, że nie kontroluje wyłącznie decyzji pierwszoistancyjnej, lecz prowadzi ponowne, odrębne postępowanie w sprawie i ma instrumenty pozwalające uzyskać odpowiednie informacje od władz miejskich. Podobnie rzecz się miała z zarzutami o charakterze procesowym, którym zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę nie poświęcono uwagi, nawet nie polemizując ze stwierdzeniem, że mają one charakter rażącego naruszenia powołanych przepisów postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO w W. podjęto jedynie dyskusję z zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, polemizując z twierdzeniem skarżącej Spółki, że w rozpatrywanej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy art. 38 ustawy o drogach publicznych, a nie przepisy art. 39 wspomnianej ustawy. W tym jednak zakresie SKO ograniczyło się, poza literalną wykładnią wspomnianych przepisów, mającą bardziej charakter przytoczenia ich treści, do przywołania wyrwanych z kontekstu fragmentów uzasadnień wyroków WSA w Warszawie w sprawach dotyczących lokowania reklam zewnętrznych w pasach ulicznych w W. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło