VI SA/Wa 1345/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sek. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia biegłym sądowym oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., [...], Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w W., z dnia [...] stycznia 2012 r., [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia pana A. Z. (dalej: skarżący) biegłym sądowym z zakresu turystyki rekreacji, podróży, ubezpieczeń turystycznych oraz organizacji imprez turystycznych, wydaną na podstawie § 1 ust. 1, § 12 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133), zwanego dalej rozporządzeniem. Podstawą rozstrzygnięcia zawartego w decyzji I instancji były następujące ustalenia i poglądy organu. A. Z. pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. wniósł o ustanowienie go biegłym sądowym z zakresu turystyki, rekreacji, podróży, ubezpieczeń turystycznych oraz organizacji imprez turystycznych. Stosownie do treści § 12 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości biegłym sądowym może być ustanowiona osoba, która spełnia określone wymogi formalne jak i merytoryczne, między innymi zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 3 posiada teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w dziedzinie, dla której ma być ustanowiona. A. Z. przedłożył Prezesowi Sądu Okręgowego w W. dyplom Uniwersytetu W. potwierdzający ukończenie studiów wyższych magisterskich na kierunku politologia w zakresie polityki społecznej. Z przedstawionych dokumentów wynika ponadto, że Pan A. Z. w roku 1997 uzyskał tytuł licencjata w specjalności administracja, a w roku 1999 ukończył dwuletnie studia magisterskie uzupełniające uzyskując tytuł magistra administracji w zakresie samorządu terytorialnego. Do wniosku zostały dołączone dodatkowo zaświadczenia rekomendujące Pana A. Z. jako osobę posiadającą wiedzę na temat rynku turystycznego wystawione m. in. przez Wydawnictwo [...], Rzecznika Ubezpieczonych, Ambasadę G.w W. oraz Konsulat Republiki M. w W. Prezes Sądu Okręgowego w W. uznał, iż brak jest podstaw, by stwierdzić, iż kandydat legitymuje się wystarczającą wiedzą teoretyczną i praktyczną z zakresu turystyki, rekreacji, podróży, ubezpieczeń turystycznych oraz organizacji imprez turystycznych. Zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego w W., zdobyte przez A. Z. wykształcenie w żaden sposób nie wiąże się z dziedzinami, w jakich chce występować w charakterze eksperta. Sam fakt prowadzenia od roku 2004 własnej działalności i praca w charakterze dziennikarza i fotoreportera zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego w W. nie może stanowić podstawy do uznania, iż Pan A. Z. jest niekwestionowanym specjalistą w branży turystycznej. O zdobyciu przez kandydata ponadprzeciętnej wiedzy w dziedzinie turystyki, rekreacji, podróży oraz organizacji imprez turystycznych nie świadczy także uczestnictwo w kilkudniowych szkoleniach oraz tzw. wyjazdy studyjne. Organ wyraził nadto pogląd, iż skarżący nie wykazał wystarczającego przygotowania zarówno teoretycznego jak i praktycznego w zakresie ubezpieczeń turystycznych. Zaznaczył, iż od biegłego sądowego wymagane jest posiadanie przede wszystkim niekwestionowanej wiedzy i najwyższych kwalifikacji zawodowych, a Prezes Sądu jest zobligowany do wyboru spośród kandydatów do pełnienia obowiązków biegłego sądowego tych, którzy wykazał i się w/w cechami. Uznając zatem, iż A. Z. nie spełnia wymagania przewidzianego w § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133), Prezes Sądu Okręgowego w W. odmówił ustanowienia skarżącego biegłym sądowym. Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania, podzielił pogląd organu I instancji, że skarżący nie spełnia przesłanki określonej w § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, warunkującej ustanowienie biegłym, a więc nie posiada teoretycznych i praktycznych wiadomości specjalnych w dziedzinie, w jakiej ubiega się o ustanowienie. Minister Sprawiedliwości stwierdził, że wykształcenie i doświadczenie zawodowe skarżącego nie pozwalają na uznanie, że posiada on najwyższe, niekwestionowane kwalifikacje w wymienionych dziedzinach. W dniu [...] maja 2012 r. A. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2012 r., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ przekroczył granice uznania administracyjnego, nie rozpatrzył wnikliwie zebranego materiału dowodowego, nie odniósł się do argumentów strony, bezzasadnie odmawiając znaczenia przedstawionym dokumentom. Ponadto, zdaniem skarżącego, organ nie wyjaśnił związku pomiędzy posiadaniem wykształcenia wyższego a ustanowieniem biegłym we wnioskowanej dziedzinie, nie ustalił zakresu szkoleń i wyjazdów studyjnych, w których skarżący brał udział, oraz ich znaczenia dla nabycia kwalifikacji niezbędnych do ustanowienia biegłym sądowym. W konsekwencji zarzucił organowi naruszenie art. 7, 77 oraz 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), a naruszenie to - zdaniem skarżącego - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi A. Z. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej także p.p.s.a.). Dokonując oceny skargi w świetle powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku o jej bezzasadności. W myśl § 12 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych, biegłym może zostać ustanowiona osoba, która posiada teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne z danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności, dla której ma być ustanowiona. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że posiadanie wiadomości specjalnych powinno być wykazane dokumentami lub innymi dowodami. Ocena, czy posiadanie wiadomości specjalnych zostało dostatecznie wykazane, należy do prezesa. Decyzję w przedmiocie ustanowienia biegłym sądowym należy zaliczyć do decyzji wydawanych w trybie uznania administracyjnego, z zastrzeżeniem spełnienia przez kandydata przesłanek określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia. Nie istnieje bowiem prawny obowiązek ustanowienia biegłym osoby ubiegającej się o to (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2004 r., sygn. akt VI SA/Wa 113/04). Uznanie administracyjne definiowane jest jako przyznanie organowi pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającego na wybór jednego spośród kliku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć sprawy, który uważa on za najbardziej właściwy (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 marca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2588/08). Decyzje wydane w oparciu o uznanie administracyjne nie tracą charakteru decyzji i podlegają ogólnym regułom ich podejmowania i uzasadniania wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego. W okolicznościach przedmiotowej sprawy oznacza to, że Prezes Sądu Okręgowego w W., w ramach uznania administracyjnego wyznaczonego granicami zawartymi w przepisie art. 7 k.p.a. (interes społeczny i słuszny interes obywatela) był uprawniony i zobowiązany do oceny, w świetle całokształtu okoliczności sprawy - czy ustanowienie danej osoby biegłym sądowym jest uzasadnione oraz celowe i po dokonaniu oceny zgromadzonego materiału dowodowego uznał, iż wykształcenie oraz nabyte przez pana A. Z. doświadczenie zawodowe nie gwarantuje wymaganego od biegłego sądowego najwyższego poziomu kwalifikacji, zaś Minister Sprawiedliwości, zasadnie podzielił rozstrzygnięcie Prezesa Sądu Okręgowego w W. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że biegły sądowy jest organem pomocniczym sądu lub organu prowadzącego postępowanie w sprawach karnych, w wypadkach wymagających wiadomości organy wymiaru sprawiedliwości i organy ścigania. Biegły sądowy stanowi zatem instytucję sądowego prawa procesowego. Osoba biegłego wymaga nadto zaufania sądu, stosownie do treści art. 198 § 1 Kodeksu postępowania karnego i art. 284 Kodeksu postępowania cywilnego. W powyższym kontekście Prezes Sądu Okręgowego w W. był władny dokonać samodzielnie oceny przydatności kwalifikacji skarżącego jako biegłego we wskazanej przez niego dziedzinie. Ocena ta sprawdza się do poglądu, zgodnie z którym - jakkolwiek zatem zdobyte przez pana A. Z. wiadomości dotyczące turystyki, rekreacji, podróży oraz organizacji imprez turystycznych wskazują, iż posiada on pewną wiedzę w tym zakresie, to jednak dopuszczalne jest uznanie, iż nie dowodzą one najwyższego poziomu kwalifikacji, szczególnie przy braku wykształcenia kierunkowego i pozyskaniu doświadczenia jedynie podczas wykonywania działalności dziennikarskiej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, biegły sądowy winien posiadać najwyższe, niebudzące wątpliwości kwalifikacje w danych dziedzinach oraz cieszyć się zaufaniem Prezesa Sądu Okręgowego, przy którym został ustanowiony, gdyż Prezes swym autorytetem potwierdza spełnianie przez taką osobę przesłanek warunkujących ustanowienie biegłym. Wątpliwości co do poziomu wiadomości specjalnych kandydata na biegłego, które legły u podstaw nieuwzględnienia jego wniosku, zostały wydane z zachowaniem zasad procedury administracyjnej, w ramach swobodnej oceny przedstawionych przez skarżącego materiałów dowodowych. Wbrew poglądowi wyrażonemu w skardze, organ II instancji nie wskazał, iż przeszkodą w uwzględnieniu wniosku o ustanowienie biegłym sądowym był brak po jego stronie "wyższego wykształcenia kierunkowego" w dziedzinie turystyki, lecz wskazał na ten brak jako na jeden z argumentów o braku wystarczającego poziomu kwalifikującego kandydata do sprawowania tej ważkiej funkcji. Niezasadne są zatem zarzuty stawiane przez skarżącego, jakoby organ nie dopełnił obowiązków procesowych, w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodów w celu ustalenia kwalifikacji skarżącego. Postępowanie toczyło się z jego wniosku i wszelkie materiały dowodowe podchodziły od niego samego. Skarżący miał pełne prawo do uzupełniania w pożądany przez siebie sposób materiałów sprawy, aż do momentu wydania decyzji II instancji. Reasumując nie są słuszne zarzuty naruszenia prawa procesowego, w tym art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. natomiast prawo materialne zostało zastosowane we właściwy sposób. Z uwagi na powyższe, w myśl art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.