VI SA/Wa 1355/24
WyrokWSA w Warszawie2024-11-26
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Grzegorz Nowecki, Szczepan Borowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za wykonywanie przewozu pojazdem z usterką układu hamulcowego może zostać uchylona na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, jeśli przedsiębiorca twierdzi, że nie miał wpływu na powstanie usterki i podjął wszelkie rozsądne środki zapobiegawcze?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorca nie wykazał, iż nie miał wpływu na powstanie usterki układu hamulcowego ani że podjął wszelkie rozsądne środki zapobiegawcze. Dokumentacja fotograficzna wskazywała, że usterka nie powstała w dniu kontroli, a przedsiębiorca nie przedstawił dowodów na objęcie kontrolą tarcz hamulcowych w ramach listy kontrolnej przed wyjazdem. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa na przedsiębiorcy. Ponadto, sąd uznał, że przepisy działu IVa K.p.a. dotyczące administracyjnych kar pieniężnych nie mają zastosowania, ponieważ ustawa o transporcie drogowym w art. 92c reguluje zagadnienie odstąpienia od nałożenia kary w sposób odrębny.Stan faktyczny
W toku kontroli drogowej stwierdzono usterkę w postaci pęknięcia tarczy hamulcowej w ciągniku siodłowym, co zakwalifikowano jako usterkę niebezpieczną. Nałożono karę pieniężną w wysokości 2000 zł. Przedsiębiorca odwołał się, twierdząc, że regularnie serwisuje pojazdy, stosuje listy kontrolne przed wyjazdem i nie miał wpływu na powstanie usterki, która mogła powstać w trakcie jazdy. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając, że przedsiębiorca nie wykazał braku wpływu na powstanie naruszenia ani nie przedstawił dowodów na objęcie kontrolą tarcz hamulcowych. Przedsiębiorca wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. oraz przepisów K.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Asesor WSA Szczepan Borowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z [...] lutego 2024 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 22 lit. l, art. 92a ust. 1, ust. 3 oraz ust. 7 pkt 1, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 2201, z późn. zm., dalej: "u.t.d."), art. 16 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 26 maja 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1123), art. 66 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm., zwanej dalej prd), § 5 i § 6 w związku z Ip. 1.1.14. a) zał. Nr 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019, poz. 2141, zwanego dalej rozporządzeniem MSWiA) oraz Ip. 9.2 załącznika nr 3 do utd, po rozpatrzeniu odwołania M. S. (dalej "skarżący", "strona") od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł (słownie: dwa tysiące złotych), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.
W dniu 6 lipca 2023 r., na ul. [...] w [...], do kontroli zatrzymano pojazd członowy składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], którym kierował R. Z.. Wyżej wymienionym zespołem pojazdów wykonywano na rzecz przedsiębiorcy Transport Towarowy Samochodowy M. S. z siedzibą przy ul. [...], międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z Polski do Danii. W toku kontroli stwierdzono usterkę w postaci pęknięcia tarczy hamulcowej na pierwszej osi z lewej strony ciągnika siodłowego. W związku z powyższym stwierdzono naruszenie przepisów utd poprzez wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2023 r. Pismem z dnia 11 lipca 2023 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego z urzędu. Organ pouczył stronę, że zgodnie art. 10 § 1 kpa ma ona prawo do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Ww. zawiadomienie zostało uznane za doręczone stronie w dniu 3 sierpnia 2023 r. w trybie art. 44 kpa.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jako organu I instancji, decyzji administracyjnej z dnia [...] września 2023 r. nr [...], nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 2 000 zł - słownie: dwa tysiące złotych.
Pismem nadanym w dniu 6 października 2023 r. strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wydanej decyzji strona zarzuciła naruszenie:
• art. 92c ust. 1 pkt 1 utd poprzez niezastosowanie w sprawie,
• przepisów art. 189a § 2 pkt 1-3 art. 189 d i art. 189f kpa poprzez ich niezastosowanie do nałożonej kary pieniężnej.
Strona podniosła, że nie miała wpływu na powstanie przedmiotowej usterki, a pojazd przed wyjazdem z bazy został odprawiony na podstawie check listy - listy kontrolnej i nie stwierdzono usterek pojazdu. Strona wskazała, że regularnie serwisuje pojazdy we własnym warsztacie. Zdaniem strony uczyniła ona wszystko, czego można rozsądnie wymagać od przedsiębiorcy - przewoźnika drogowego, a stwierdzona usterka mogła powstać w trakcie jazdy.
Skarżoną decyzją z [...] lutego 2024 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji. W uzasadnieniu Organ przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przywołał mające zastosowanie przepisy prawa. Organ wskazał, że zgodnie z Ip. 1.1.14 a) załącznika nr 1 do rozporządzenia MSWiA, nadmierne zużycie bębna lub tarczy; rysy lub pęknięcia na powierzchni; niepewne mocowanie stanowi usterkę niebezpieczną bębnów hamulcowych i tarcz hamulcowych. GITD wyjaśnił, że podczas oględzin, w toku kontroli, stanu technicznego pojazdu marki [...] o nr rej. [...] stwierdzono usterkę w postaci widocznego pęknięcia na powierzchni roboczej tarczy hamulcowej pierwszej osi z lewej strony pojazdu co stanowi usterkę układu hamulcowego zakwalifikowaną jako niebezpieczna - zgodnie z Ip. 1.1.14 a załącznika nr 1 rozporządzenia MSWiA. Naruszenie w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne - za każdy pojazd zawarte jest w Ip. 9.2 do zał. 3 utd.
Według art. 66 ust. 1 pkt 1 P.r.d. pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę.
Zdaniem GITD bezspornym jest, że stwierdzoną usterkę polegającą na pęknięciach tarczy hamulcowej na pierwszej osi z lewej strony ciągnika siodłowego udokumentowaną protokołem kontroli należało uznać za zagrażającą bezpieczeństwu osób jadących pojazdem i innych uczestników ruchu. Stosownie do treści Ip. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2000 zł - za każdy pojazd. Zasadne zatem było wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie określone w Ip. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy.
W ocenie organu odwoławczego skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego dowodów na powstanie okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie czy które mogłyby obalić ustalenia organu I instancji. Organ podkreślił, że strona działając jako podmiot profesjonalny powinna zadbać o to, by jej pracownicy wykonywali swoje obowiązki zgodnie z należytą starannością. Strona nie przedstawiła ponadto żadnych dowodów na to, że lista kontrolna przed odprawieniem pojazdu obejmowała również sprawdzenie stanu tarcz hamulcowych i że były one w należytym stanie. Na znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej dotyczącej przedmiotowej usterki, oprócz pęknięcia na powierzchni roboczej tarczy hamulcowej, widoczne są liczne - również głębsze - rysy. Świadczy to, zdaniem Organu, że przedmiotowa usterka nie mogła powstać w dniu kontroli.
Odnosząc się do możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Organ stwierdził, iż brak jest podstaw jego zastosowania. Zgodnie z powyższym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. GITD wskazał, że z literalnego brzmienia przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wprost wynika, że brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, w związku z czym nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność.
Organ argumentował, że wymienione w art. 92c u.t.d. przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. W odniesieniu do wysokości nałożonej kary organ odwoławczy wyjaśnił, że kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do u,t.d. Określona wysokość kar nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż określona w załączniku. Pokreślił, że ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę.
Z rozstrzygnięciem Organu nie zgodziła się strona skarżąca i wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzje GITD z dnia [...] maja 2023 r., zaskarżając ją w całości. Zarzuciła naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez nałożenie na przewoźnika kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć,
2.przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.: 2.1 art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.t.d., a zostały przez organy pominięte, pomimo że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu I\/a k.p.a. (por. m. in. wyrok \/I SA/Wa 3023/23, VI SA/Wa 198/23, VI SA/Wa 2230/22, III SA/Po 145/22). Ocena, czy w sprawie nie występują przesłanki do odstąpienia od ukarania stanowi obligatoryjny element postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, którego pominięcie wywołuje konieczność uchylenia tak podjętej decyzji, art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, w której waga zarzucanego naruszenia jest znikoma, strona zaprzestała naruszania prawa, a kara w wysokości 2.000,00 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna;
Formułując powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji Organu w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie od Organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi i o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone m.in. w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji, zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że podjęte rozstrzygnięcie odpowiada obowiązującemu prawu, w związku z czym wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Decyzje zapadłe w przedmiotowym postępowaniu dotyczą obowiązku zapłaty przez Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł nałożonej z powodu stwierdzenia, w toku kontroli w dniu 10 września 2021 r., wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne.
Podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu na Stronę kary pieniężnej stanowi art. 92a ust. 1 u.t.d., zgodnie, z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z rzeczonym załącznikiem kara nałożona na Skarżącą w wysokości 2000 zł jest zgodna z treścią załącznika nr 3 do u.t.d. Zawarta jest w sekcji "Naruszenie przepisów o zdatności technicznej pojazdów". Z stwierdzone naruszenie z lp. 9.2. (jak w niniejszej sprawie) kara pieniężna została określona w wysokości 2000 zł.
Jak wynika z protokołu oględzin oraz protokołu kontroli w należącym do Skarżącego ciągniku siodłowym stwierdzono usterkę w postaci pęknięcia tarczy hamulcowej na pierwszej osi z lewej strony zakwalifikowaną jako niebezpieczna i ujęta w rozporządzeniu MSWiA.
Stosownie do § 5 ust. 7 rozporządzenia MSWiA - usterki stwierdzone podczas badania stanu technicznego pojazdu dzieli się na trzy kategorie:
• usterki drobne - usterki bez znaczącego wpływu na bezpieczeństwo pojazdu lub wymagania ochrony środowiska, które nie powodują ograniczenia w dalszym używaniu pojazdu,
• usterki poważne - usterki mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania,
• usterki niebezpieczne - usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu.
W tym miejscu należy zauważyć, że stosownie do ustaleń kontroli bezsporne jest, że w kontrolowanym ciągniku siodłowym stwierdzono usterkę w postaci pęknięcia tarczy hamulcowej na pierwszej osi z lewej strony zakwalifikowaną jako niebezpieczna i ujętą w rozporządzeniu MSWiA, co należało uznać za usterkę zagrażającą bezpieczeństwu osób jadących pojazdem i innych uczestników ruchu, stosownie do treści Ip. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Tym samym organy obu instancji zasadnie zakwalifikowały stwierdzoną usterkę jako niebezpieczną.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż naruszenie w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne określone w lp. 9.2 do zał. 3 u.t.d. sankcjonowane jest karą w wysokości 2000 złotych.
Skarżący zakwestionował stanowisko GITD o braku podstaw zastosowania w niniejszej sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Skarżący podniósł, że regularnie serwisuje pojazdy, w tym również ma własny warsztat, pojazdy są regularnie sprawdzane i przeglądane przez mechaników zatrudnionych przez przewoźnika. W szczególności przedsiębiorca wyposażył i zapoznał kierowców z listą kontrolną kierowcy ciężarówki opracowaną przez IRU (International Road Transport Union - Międzynarodowa Unia Transportu Drogowego). W firmie wprowadzona jest odpowiednia procedura - obowiązek odprawy pojazdów przed wyjazdem w trasę. W tym celu, w oparciu o materiały IRU, analizę przepisów prawnych, w szczególności ustawy o transporcie drogowym, opracowano i wprowadzono "Listę kontrolną" dotyczącą sprawdzenia stanu technicznego i bezpieczeństwa pojazdów oraz ważności dokumentów.
Pracownik firmy, przed wyjazdem kierowców w trasę, w oparciu o listę sprawdza wraz z kierowcą stan techniczny pojazdów oraz ważność dokumentacji. Takie działanie ma zapobiec temu by kierowca wyjechał w trasę bez odprawy, samochodem który nie spełnia wymagań bezpieczeństwa lub nie został wyposażony w dokumenty transportowe lub pojechał bez ważnych dokumentów (prawo jazdy, badania techniczne, ubezpieczenie). Kierowcy zostali poinformowani, że mając wątpliwości w zakresie spełnienia kryteriów z listy kontrolnej mają natychmiast zgłaszać uwagi właścicielowi firmy i odmówić wyjazdu w trasę, za co nie spotkają ich żadne negatywne konsekwencje.
Podobnie osoba dokonująca sprawdzenia i odprawy kierowców nie ma prawa godzić się na wyjazd pojazdu w przypadku wątpliwości w zakresie spełnienia któregoś z punktów listy kontrolnej.
Konkludując Skarżący wskazał, że dokonał wszystkiego, czego można od niego rozsądnie wymagać, żeby nie doszło do popełnienia naruszenia. Natomiast przedsiębiorca nie miał możliwości podjąć żadnych dalej idących działań, które zapobiegły by stwierdzonemu naruszeniu.
Odnosząc się do powyższych twierdzeń, Sąd uznał, że GITD prawidłowo ocenił stwierdzoną podczas kontroli usterkę tarczy hamulcowej. Skarżący w istocie rzeczy nie odnosi się w skardze do wyjaśnień GITD zawartych w zaskarżonej decyzji, powtarza natomiast argumentację podnoszoną w postępowaniu administracyjnym o kontroli stanu technicznego pojazdu przed wyjazdem według opracowanej "listy kontrolnej". Strona nie przedstawiła jednak żadnych dowodów na to, że lista kontrolna przed odprawieniem pojazdu obejmowała również sprawdzenie stanu tarcz hamulcowych i że były one w należytym stanie.
Na znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej dotyczącej przedmiotowej usterki, oprócz pęknięcia na powierzchni roboczej tarczy hamulcowej, widoczne są liczne - również głębsze - rysy. Świadczy to, że przedmiotowa usterka nie mogła powstać w dniu kontroli.
Skarżący w ogóle nie odnosi się do powyższej argumentacji organu, która w ocenie Sądu wykazuje, że pęknięcie tarczy hamulcowej nie powstało w dniu kontroli, lecz Skarżący wykonywał przewozy niesprawnym pojazdem, z pękniętą tarczą hamulcową przez jakiś okres.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, a Sąd orzekający w niniejszym składzie stanowisko to podziela, że w zakresie wykazania przesłanek warunkujących zastosowanie regulacji opisanej w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczna jest inicjatywa dowodowa samej strony (por. wyrok NSA z 6 października 2022 r., sygn. akt II GSK 382/19). Udowodnienie okoliczności objętych hipotezą art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu w postaci uwolnienia się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów. Organ nie jest zobowiązany do wykazywania okoliczności uwalniających przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Jego obowiązek ogranicza się do umożliwienia stronie przedstawienia stosownej argumentacji popartej dowodami (por. wyrok NSA z 6 października 2022 r., sygn. akt II GSK 1207/20).
Z tych też względów Sąd uznał za niezasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Organ art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego naruszenia przez Organ przepisów działu IVa k.p.a. (Administracyjne kary pieniężne), tj. niezasadne ich niezastosowanie, Sąd wskazuje, iż Stanowisko GITD w tym zakresie jest prawidłowe. W realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. przewidującego możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Zakres stosowania przepisów Działu IVa k.p.a. (wyznacza art. 189a, stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. W § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się. Z regulacji tej jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a K.p.a., t. 7, w: Komentarz aktualizowany do K.p.a., LEX/el. 2021).
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że zastosowanie art. 189f § 1 k.p.a. w rozpatrywanej sprawie nie może być uznane za usprawiedliwione, albowiem nie zaktualizowały się określone art. 189a § 2 K.p.a. przesłanki zastosowania omawianej instytucji. Z przepisów odrębnych w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c u.t.d. wynika bowiem, że w warunkach w nim określonych (powołano wyżej) nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., ponieważ za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. wyrok NSA z 28 września 2021 r., sygn. II GSK 717/21).
Z tych też względów nie można uznać za zasadną argumentację strony skarżącej, iż w zakresie stwierdzonego naruszenia istniały podstawy do odstąpienia nałożenia kary i poprzestaniu na pouczeniu. W tym miejscu podkreślić należy, iż przepisy u.t.d. nie przewidują możliwości, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów tej ustawy, na poprzestaniu na pouczeniu. Jak wskazano już wyżej, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do u.t.d. nie przewidując tam pouczenia.
Podsumowując, Sąd w rozpoznawanej sprawie nie dopatrzył się w działaniu organów nieprawidłowości, zarówno jeśli chodzi o ustalenie stanu faktycznego, jak i jego ocenę. Organy orzekające wyjaśniły motywy rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wystarczająca do jego podjęcia. Sąd rozpoznając sprawę nie dostrzegł także innych uchybień, które powinien uwzględnić z urzędu.
W tych okolicznościach sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło